532/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 532 / 2017 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 532/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Χαράλαμπο Μαχαίρα, Σοφία Καρυστηναίου και Μαρία Νικολακέα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. (M.) Τ. (T.) του Γ. (G.), χήρας I. (Ι.) S. (Σ.), κατοίκου ..., για τον εαυτό της ατομικά και ως ασκούσας την επιμέλεια και τη γονική μέριμνα των ανήλικων τέκνων της S. (Σ.) S. (Σ.) του I. (Ι.) και S. (Σ.) S. (Σ.) του I. (Ι.), η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ηλία Παπαθανασίου και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Χ. Ζ. του Α., κατοίκου ..., 2) Σ. Ζ. του Α., κατοίκου ..., 3) Α. Ζ. του Π., κατοίκου ..., 4) Θ. Τ. του Β., κατοίκου ... και 5) Γ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., από τους οποίους οι τρεις πρώτοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αθανασία Γιαννοπούλου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσαν προτάσεις, ο τέταρτος παραστάθηκε με τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Γεώργιο Λεβέντη και Θεόδωρο Ζευκιλή και κατέθεσε προτάσεις και ο πέμπτος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Θεοδωρόπουλο και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-7-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1356/2010 του ίδιου δικαστηρίου, με την οποία αυτό κηρύχθηκε αναρμόδιο να δικάσει τη διαφορά και την παρέπεμψε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών ως αρμόδιο, 787/2011 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 5768/2014 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28-2-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καρυστηναίου ανέγνωσε την από 9-10-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναίρεσης και να απορριφθούν οι λοιποί. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των τετάρτου και πέμπτου αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να καθορίζεται η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου.

Αν δε το δικαστήριο ερεύνησε την υπόθεση στην ουσία της, πρέπει να εκτίθενται και οι κρίσιμες σχετικές παραδοχές, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων ουσιαστικού δικαίου (Ολ. Α.Π. 20/2005). Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω αναιρετική πλημμέλεια, για τη θεμελίωση δε του λόγου αυτού αφού παραθέτει συνοπτικά το περιεχόμενο των διατάξεων των άρθρων 1, 2 και 4 ν. 1396/1983, εκθέτει τα εξής:

Ότι το εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την αγωγή της (με την οποία ζητούσε αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης για τον συνεπεία εργατικού ατυχήματος θάνατο του συζύγου της και πατέρα των εκπροσωπούμενων από αυτήν ανηλίκων τέκνων της) στο σύνολό της κατά το μέρος που στρεφόταν κατά των δύο πρώτων εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων (κυριών του ακινήτου στο οποίο έλαβε χώρα το ατύχημα) και κατά του τρίτου (πατέρα των δύο πρώτων και εργολάβου ή έστω κατασκευαστή του έργου), τη δέχθηκε δε μερικώς κατά το μέρος που στρεφόταν κατά του τετάρτου (υπεργολάβου) και του πέμπτου (επιβλέποντος μηχανικού).

Στη συνέχεια αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και καταλήγει κατά λέξη ως εξής: "Από όλα τα ανωτέρω στοιχεία προκύπτει αβιάστως ότι η αναιρεσιβαλλομένη εφετειακή απόφαση απέρριψε ως προς τους τρεις πρώτους των καθ' ων την ένδικη αγωγή μου κατά σαφή παραβίαση όλων των διατάξεων και νόμων και των Προεδρικών Διαταγμάτων και δη των διατάξεων των άρθρων 1 έως και 9 του Ν. 1396/1983, των άρθρων 1, 2, 3, 4, 21 και 22 του ΠΔ 778/80, των άρθρων 1, 3, 4, 97, 111 και 113 του ΠΔ 1078/81, των άρθρων 5 παρ. 18 του ΠΔ 294/88 σε συνδυασμό με τα άρθρα 3, 5 και 6 του ΠΔ 305/96 που προβλέπει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται σε προσωρινά ή κινητά εργοτάξια σε συμμόρφωση προς την οδηγία 92/57 ΕΟΚ που προβλέπουν ότι διά τις κατασκευές κτιρίων πρέπει να είναι πτυχιούχοι ΑΕΙ, Πολιτικοί Μηχανικοί η Αρχιτέκτονες Μηχανικοί και όχι εμπειροτέχνες όπως ο Γ.

Κ. και των άρθρων 662 και επόμενα ΑΚ...". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος λόγω αοριστίας αφού για τη θεμελίωσή του παρατίθενται μεν οι φερόμενες ως παραβιασθείσες διατάξεις, όχι όμως και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Επί πλέον δεν παρατίθενται οι κρίσιμες σχετικές παραδοχές της προσβαλλομένης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των αναφερομένων διατάξεων.

2. Κατά το άρθρο 559 αριθ 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για το ορισμένο και συνακόλουθα παραδεκτό του λόγου αυτού πρέπει μεταξύ άλλων να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα των οποίων έγινε επίκληση και προσκομιδή και παρά ταύτα δεν ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, καθώς και ο ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου αυτά προσκομίσθηκαν.

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις αναιρετικές πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α και 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ., για τη θεμελίωση δε του λόγου αυτού εκθέτει τα εξής: Ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε δεχθεί συνυπαιτιότητα (κατά ποσοστό 10%) του θανόντος και αναγνώρισε ότι οι τέταρτος και πέμπτος εναγόμενοι και ήδη τέταρτος και πέμπτος αναιρεσίβλητοι της οφείλουν για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης 120.000 ευρώ ατομικά και 90.000 ευρώ για κάθε ανήλικο τέκνο της.

Ότι το εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αν και δέχθηκε ότι δεν συνέτρεχε υπαιτιότητα του θανόντος, εν τούτοις "ανέβασε το ποσό της αποζημιώσεως μόνον κατά 5.000 ευρώ για κάθε μία", παρά το ότι η ίδια με την αγωγή της είχε ζητήσει το ποσό των 250.000 ευρώ για τον εαυτό της και 200.000 ευρώ για κάθε μία από τις ανήλικες θυγατέρες της και παρά το ότι αυτές στερούνται εισοδήματος και περιουσιακών στοιχείων, ενώ οι εναγόμενοι έχουν τεράστια και εμφανή ακίνητη περιουσία, καθώς και μεγάλη περιουσιακή άνεση.

Καταλήγει δε κατά λέξη ως εξής: "...πάντα ταύτα δε από εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του Νόμου και δη των προρηθεισών συγκεκριμένων νομικών διατάξεων και από μη λήψη υπ' όψιν σοβαρών και συγκεκριμένων αποδεικτικών στοιχείων που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της όλης δίκης, και τα οποία προσεκόμισα και επεκαλέσθην...".

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος λόγω αοριστίας και κατά τα δύο σκέλη του. Ειδικότερα κατά το πρώτο σκέλος του (από το άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. α Κ.Πολ.Δ.) είναι αόριστος για τους λόγους που αναφέρθηκαν σε σχέση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, ήτοι διότι για τη θεμελίωσή του παρατίθενται μεν οι φερόμενες ως παραβιασθείσες διατάξεις (με παραπομπή στον πρώτο λόγο), όχι όμως και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων αυτών.

Επί πλέον δεν παρατίθενται οι κρίσιμες σχετικές παραδοχές της προσβαλλομένης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των αναφερομένων διατάξεων. Κατά το δεύτερο σκέλος του (από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ.) ο ίδιος λόγος είναι αόριστος διότι δεν αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα που κατά την αναιρεσείουσα δεν ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας και οι πραγματικοί ισχυρισμοί για την απόδειξη ή ανταπόδειξη των οποίων είχαν προσκομισθεί τα αποδεικτικά αυτά μέσα.

3. Επομένως πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση, να συμψηφισθεί δε στο σύνολό της η δικαστική δαπάνη των διαδίκων (άρθρα 179 περ. β και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-2-2015 αίτηση της M. T. για αναίρεση της 5768/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Συμψηφίζει στο σύνολό της τη δικαστική δαπάνη των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ