Supreme Court dismisses appeal against will forgery verdict, upholding lower court's evidence assessment.

Απόφαση 530 / 2021 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 530/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπανδρέου, Μαρία Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη - Εισηγήτρια, Μαρία Κουφούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Φεβρουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων - καθών η κλήση: 1) Η. Β. του Β., 2) Κ. Β. του Η., 3) Β. Β. του Η., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα Κότσιφα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου - καλούντος: Χ. Κ. του Θ. και Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πάνο Νικολετόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-10-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ηλείας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 73/2019 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 24-6-2019 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως στρέφεται κατά της 73/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών .Με την απόφαση αυτή έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν αντιμωλία των διαδίκων έφεση των αναιρεσειόντων, κατά της 11/2013 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηλείας , με την οποία είχε γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη η αγωγή του αναιρεσιβαλλομένου για την αναγνώριση της ακυρότητας ως πλαστής της ιδιόγραφης διαθήκης του δικαιοπαρόχου των αναιρεσειόντων. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατά τις διατάξεις των άρθρων 435 παρ. 1 και 4 και 552, 553,556,558,564,566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ. Επομένως αυτή είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρα 571 και 577 Κ.Πολ.Δικ.).

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης Από τη διάταξη αυτή} σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 106 335 και 338 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι "πράγματα" κατά την έννοια της πρώτης από αυτές (άρθρο 559 αριθ. 8) που προτάθηκαν ή δεν προτάθηκαν, των οποίων η λήψη ή μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο ιδρύει τον προβλεπόμενο από αυτή λόγο αναιρέσεως, αποτελούν οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που θεμελιώνουν ή καταλύουν τη βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και ο ισχυρισμός που συνέχεται με την ιστορική αιτία της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης, ο οποίος αποκρούεται ή γίνεται δεκτός με την παραδοχή ή την απόρριψη, αντίστοιχα, ως αβασίμων ή βάσιμων των θεμελιωτικών της αγωγής ένστασης ή αντένστασης πραγματικών γεγονότων.

Εξάλλου, δεν αποτελούν "πράγματα" και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων. Επομένως, δεν ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως αν δεν λήφθηκαν υπόψη επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγος εφέσεως, όπως και οι νομικοί ισχυρισμοί ή η νομική επιχειρηματολογία των διαδίκων, ούτε οι ισχυρισμοί που ανάγονται στην κατ' ορθή ερμηνεία έννοια του εφαρμοστέου νόμου (ΟλΑΠ 3/1997).

Επίσης, δεν ιδρύεται ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη του ισχυρισμό αλλά τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό η ουσίαστίκο, γιατί η απόρριψη αυτή σημαίνει ότι έχει ληφθεί υπόψη ο ισχυρισμός, ανεξάρτητα αν δεν έγινε δεκτός. Επί πλέον, ο από τον αρ. 11 περ. γ' του άρθρου 559 αριθμ. 11 λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως και 340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό του πόρισμα , αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που με επίκληση προσκομίστηκαν νόμιμα από τους διάδικους.

Ο πιο πάνω αναιρετικός λόγος θεμελιώνεται όχι μόνο όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν βεβαιώνει ότι έλαβε υπόψη του και τα αποδεικτικά μέσα τα οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι , αλλά και όταν παρά τη βεβαίωση αυτή , από το περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι λήφθηκαν υπόψη όλα ή ορισμένα από τα αποδεικτικά αυτά μέσα .

Για την ίδρυση, δηλαδή, του αναιρετικού λόγου από τον αριθμό 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αρκεί και μόνο η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν με επίκληση, τα οποία το δικαστήριο είχε την υποχρέωση να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις.

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση (άρθρο 561 παρ. 2) του αντιγράφου της προσβαλλόμενης 73/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών προκύπτει ότι με αυτήν, κατά το ενδιαφέρον μέρος της έγιναν δεκτά τα εξής : " Από την εκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης...

την υπ' αριθ. 129/2010 έκθεση γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης της διορισθείσας από το πρωτόδικο δικαστήριο πραγματογνώμονα...και από όλα τα εκατέρωθεν με επίκληση προσκομιζόμενα έγγραφα ...αποδείχθηκαν κατά την κρίση του Δικαστηρίου τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Δυνάμει της νομίμως μεταγραφείσας στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ολυμπίων...

…/…-3-2008 περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης ακινήτου, κατόπιν διενέργειας αναγκαστικού πλειστηριασμού της συμβολαιογράφου... ο ενάγων-εφεσίβλητος απέκτησε την κυριότητα ως υπερθεματιστής, καταβάλλοντος πλειστηρίασμα ύψους 135.000 ευρώ, ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου του κατωτέρω περιγραφόμενου ακινήτου, με φερόμενο ιδιοκτήτη τον Α.

Β. του Η., ήτοι τον πρώτο εναγόμενο και αδελφό των δεύτερου και τρίτου των εναγομένων και ήδη εκκαλούντων. Συγκεκριμένα , με επίσπευση της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης ... σε βάρος του οφειλέτη της Α. Β. και σε εκτέλεση της υπ' αριθ. 20/2004 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας, κατασχέθηκε αναγκαστικά με την υπ' αριθ.

…/…-4-2004 έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ηλίας...ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου μιας οριζόντιας ιδιοκτησίας αποτελούμενης από δύο (2) καταστήματα και ενός μικρού βάθους διαμερίσματος...συνολικής επιφανείας 125,20 τετραγωνικών μέτρων,... η οποία (οριζόντια ιδιοκτησία) έχει συσταθεί επί τριώροφης οικοδομής εγερθείσας επί οικοπέδου, κειμένου εντός του σχεδίου πόλεως της ...

εκτάσεως 208,54 τετραγωνικών μέτρων, που συνορεύει... Σύμφωνα, δε, με την υπ' αριθ. …/…-3-2008 έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού... και την προαναφερθείσα περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης, το παραπάνω ποσοστό εξ αδιαιρέτου επί του πιο πάνω ακινήτου περιήλθε στην κυριότητα του πρώτου εναγομένου και καθού η εκτέλεση ...

δυνάμει του νομίμως μεταγραφέντος... …/…-4-2004 πιστοποιητικού μη αποποίησης κληρονομιάς του Πρωτοδικείου Ηλείας. Κατά τους ισχυρισμούς του ενάγοντος - εφεσίβλητου, στον Α. Β. επήχθη αρχικά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου του ανωτέρω ακινήτου, λόγω διαδοχής του αποβιώσαντος στις 6-3-1996 πατέρα του Η. Β. του Β., τον οποίο κληρονόμησαν επίσης, κατά το ίδιο ποσοστό εξ αδιαιρέτου, η σύζυγος του, Π.

Β.... και τα άλλα δύο τέκνα του...ήδη δεύτερος και τρίτος των εκκαλούντων, ως μόνοι πλησιέστεροι συγγενείς του ... Ακολούθως, μετά τον επισυμβάντα στις 7-3-2003 θάνατο της μητέρας τους...τα τρία, ως άνω αδέλφια κατέστησαν συγκληρονόμοι του προπεριγραφόμενου ακινήτου , κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου ο καθένας τους, ως μόνοι πλησιέστεροι συγγενείς και εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της.

Περαιτέρω , όπως προκύπτει από τα ... πιστοποιητικά του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Ηλείας, καμία διαθήκη των αποβιωσάντων στις 6-3-1996 και 7-3-2003 Η. Β. του Β. και Π. χήρας Η. Β. , αντίστοιχα δεν είχε δημοσιευθεί στον εν λόγω Πρωτοδικείο μέχρι τις 20-4-2004, ενώ επίσης ο Α. Β. δεν είχε αποποιηθεί έως τις 21-4-2004 την επαχθείσα σ'αυτόν κληρονομιά του πατέρα και της μητέρας του.

Ωστόσο , μετά την επιβολή της παραπάνω κατάσχεσης επί του εν λόγω ακινήτου και λίγους μόλις μήνες πριν τον επικείμενο πλειστηριασμό του, και συγκεκριμένα, αμέσως μετά τη δημοσίευση της υπ αριθ. …/…-10-2007 β επαναληπτικής περίληψης αναγκαστικής κατάσχεσης του άνω ακινήτου ... δημοσιεύθηκε στα 17-10-2007 , κατόπιν σχετικής αιτήσεως του εκκαλούντος Β.

Β. προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Ηλείας, δυνάμει των υπ' αριθ. 355/2007 πρακτικών του εν λόγω δικαστηρίου, η με ημερομηνία 15-2-1996 ιδιόγραφη διαθήκη του αποβιώσαντος στις 6-3-1996 Η. Β.. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της διαθήκης αυτής, η οποία μετά από αίτηση των εκκαλούντων κηρύχθηκε κυρία με την υπ' αριθ. 130/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας, ο παραπάνω διαθέτης εγκαθιστούσε μοναδικούς κληρονόμους του τους τρεις εκκαλούντες, ήτοι , τα δύο τέκνα του Κ.

και Β. Β. και τον εγγονό του Η., γιό του Β. Β. και παρέλειπε τον γιό του Α. Β. (πρώτο εναγόμενο) , ενώ επίσης εξέφραζε την επιθυμία του να ανοιχθεί η διαθήκη του μετά τον θάνατο της συζύγου του. Ειδικότερα, όριζε, μεταξύ άλλων, ότι, από την περιουσία του στην … ... άφηνε το ένα μαγαζί στον γιό του Κ. και το άλλο στον εγγονό του Η., ακολούθως ανέφερε ότι στον γιό του Α.

είχε δώσει εν ζωή ένα σπίτι καθώς επίσης χρήματα με τα οποία αυτός άνοιξε μαγαζί στο … και για το λόγο αυτό δεν του άφηνε τίποτα άλλο και τέλος ότι επιθυμούσε τα παιδιά του να ανοίξουν τη διαθήκη όταν αποβιώσει η μητέρα τους. Την ως άνω κληρονομιά αποδέχθηκαν στη συνέχεια οι εκκαλούντες... Ο ενάγων-εφεσίβλητος κατέθεσε σε βάρος του Α.

Β. την από 19-10-2009 μήνυση προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηλείας για την διάπραξη εκ μέρους τους των ποινικών αδικημάτων της πλαστογραφίας μετά χρήσεως και της απάτης του Δικαστηρίου σε βαθμό κακουργήματος . Με αφορμή την παραπάνω μήνυση ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος όλων των εκκαλούντων και με το υπ' αριθ. 113/26- 11-2014 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Ηλείας, έχουν παραπεμφθεί ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πατρών...

για την κακουργηματική πράξη της πλαστογραφίας (της επίδικης διαθήκης) από κοινού...με σκοπό προσπορισμού τους παράνομου περιουσιακού οφέλους και αντίστοιχης βλάβης του εφεσίβλητου , υπερβαίνουσας το ποσό των 120.000 ευρώ, ...ο τρίτος των εκκαλούντων ...με την επιβαρυντική περίπτωση και της χρήσης της ως άνω πλαστής διαθήκης, άπαντες οι εκκαλούντες για την αξιόποινη πράξη της απάτης ενώπιον του Δικαστηρίου ...επίσης σε βαθμό κακουργήματος...

Με το ίδιο ,ως άνω, βούλευμα παραπέμφθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου οι δύο μάρτυρες Φ. Φ. και Δ. Σ., οι οποίοι κατέθεσαν ενόρκως στις 9-4-2008 στο ακροατήριο του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας ότι αναγνωρίζουν τη γραφή και την υπογραφή του αποβιώσαντος Η. Β. κατά την εκδίκαση της αίτησης των εκκαλούντων για την κήρυξη κυρίας της επίδικης διαθήκης.

Τέλος, με την υπ' αριθ. 529/2013 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηλείας οι παραπάνω δύο μάρτυρες καταδικάστηκαν για την πράξη της ψευδορκίας σε ποινή φυλάκισης δύο ετών ο καθένας και οι εκκαλούντες για την πράξη της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία κατά συρροή σε συνολική ποινή δίωξη φυλάκισης δέκα οκτώ μηνών.

Κατόπιν δε ασκηθείσας έφεσης κατά της πιο πάνω απόφασης από τον Δ. Σ. και τους τρεις εκκαλούντες εκδόθηκε η υπ' αριθ. 521-522/2015 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών , με την οποία έπαυσε οριστικά η ασκηθείσα ποινική δίωξη κατά του Δ. Σ. λόγω θανάτου αυτού, κηρύχθηκαν αθώοι οι πρώτος και δεύτερος των εκκαλούντων και καταδικάστηκε ο τρίτος εξ αυτών (Β.

Β.) για την πράξη της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία κατά συρροή , με το ελαφρυντικό του προτέρου εντίμου βίου, σε συνολική ποινή φυλάκισης εννέα μηνών. Περαιτέρω προς το σκοπό διερεύνησης του κρίσιμου γεγονότος, δηλαδή του εάν η επίδικη ιδιόγραφη διαθήκη έχει συνταχθεί, χρονολογηθεί και υπογραφεί από τον θανόντα ή δια χειρός άλλου προσώπου, το πρωτόδικο δικαστήριο με την υπ' αριθ. 129/2010 μη οριστική απόφαση του διέταξε τη διενέργεια γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης και η διορισθείσα με την παραπάνω απόφαση ειδική δικαστική γραφολόγος Λ.

Α. - Α. συνέταξε την από 26-7-2011 σχετική έκθεσή της. Η ανωτέρω πραγματογνώμονας εξέτασε το υπο ελεγχο έγγραφο στην πρωτότυπη μορφή του και πραγματοποίησε σ' αυτό φωτογραφικές λήψεις , έπειτα από μετάβασή της στο αρχείο φύλαξης διαθηκών του Πρωτοδικείου Ηλείας, παράλληλα παρέλαβε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του εφεσίβλητου έγγραφα με δειγματικές χαράξεις (υπογραφές) του φερόμενου ως διαθέτη Η.

Β., ενώ γραφή του τελευταίου δεν διατέθηκε προς εξέταση και ως εκ τούτου η πραγματογνώμονας περιορίστηκε στα στοιχεία που δίνουν τα ολόγραφα σημεία των γνήσιων υπογραφών του Η. Β.. Κατόπιν γραφολογικής εξέτασης... η εν λόγω πραγματογνώμονας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "υπάρχουν ενδείξεις ότι η υπό έλεγχο υπογραφή της από 15-2-1995 αμφισβητούμενης ιδιόγραφης διαθήκης αποτελεί προϊόν τεχνικής μεταφοράς της υπογραφής του φερόμενου ως διαθέτη .

Τα ασαφή περιγράμματα, το έντονο ανάγλυφο και οι συχνά επικαλυπτόμενες χαράξεις (αντικειμενικά στοιχεία πλαστότητας) προσανατολίζουν στην κατασκευή του υπό έλεγχο παράγωγου υπογραφικού σχηματισμού από τρίτο άγνωστο φορέα , με χρήση γνήσιας πρότυπης χάραξης του Η. Β.. Ο φορέας των υπό έλεγχο εγγραφών δεν είναι και φορέας του προτυπου που χρησιμοποιήθηκε για να παραχθεί ο παράγωγος υπογραφικός σχηματισμός, λόγω της ασυμφωνίας που παρατηρείται ανάμεσα σε στοιχεία των υπό έλεγχο εγγραφών και της υπογραφής.".

Εξάλλου, ο πρώτος των εκκαλούντων Η. Β. ανέθεσε τη διενέργεια γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης στον δικαστικό γραφολόγο Δ. Κ., ο οποίος στην από 28-2-2014 γνωμοδότηση του κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "το μεγαλύτερο (κεντρικό) τμήμα της υπογραφής διαθέτη ως Η. Β. στην από 15-2-1995 διαθήκη, δεν προσδιορίζεται δομικά και ποιοτικά, γιατί έχει υποστεί πολλαπλές επιχαράξεις και συνεπώς δεν μπορεί να αποτελέσει ολοκληρωμένη βάση συγκρίσεως με τις γνήσιες υπογραφές του Η.

Β....Η υπογραφή στη διαθήκη είναι όμοια με υπογραφές του Η. Β. στην εμφάνιση, στη σύνθεση, στα γενικά χαρακτηριστικά της χαράξεως και δομή και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της χαράξεως των διακρινόμενων (χωρίς επιχαράξεις) τμημάτων της, τα οποία αποτελούν στοιχεία σημαντικής ομοιότητας, που κατευθύνουν στη γνησιότητα της υπογραφής της διαθήκης.

Ωστόσο το μεγαλύτερο τμήμα της υπογραφής έχει καλυφθεί με πολλαπλές επιχαράξεις, οι οποίες δεν επιτρέπουν την ακριβή διαπίστωση της δομής και των ποιοτικών χαρακτηριστικών της χαράξεως της υπογραφής στα σημεία αυτά και συνεπώς δεν παρέχεται η δυνατότητα να αξιολογηθεί εάν είναι γνήσιας προελεύσεως, οπότε οι επιχαράξεις έγιναν εκ των υστέρων και για άλλο σκοπό, ή είναι αποτέλεσμα του τρόπου δομήσεως του αντίστοιχου τμήματος της υπογραφής, οπότε οι προαναφερθείσες ομοιότητες, αφού θα συνυπάρχουν με σημαντικές διάφορες, χάνουν την αποδεικτική τους αξία και πρόκειται για πλαστογραφία.

Στο παρόν στάδιο της ερεύνης η διαμόρφωση οποιουδήποτε συμπεράσματος για την προέλευση της υπογραφής της από 15-2-1995 διαθήκης είναι επισφαλής και η γνησιότητα της γραφής του κειμένου της διαθήκης αυτής, με τα υπάρχοντα στοιχεία (υπογραφές) χωρίς την εξέταση και της γραφής του Η. Β. ως συγκριτικό υλικό δεν μπορεί να ελεγχθεί αξιόπιστα>>....

Οι εκκαλούντες.... ισχυρίζονται, αναφορικά με το κύρος και την αποδεικτική δύναμη της πραγματογνωμοσύνης ότι αυτή είναι αόριστη , ασαφής, αναιτιολόγητη... καθόσον δεν απαντά στο τεθέν με την υπ' αριθ. 129/2010 απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ζήτημα , δηλαδή εάν η επίδικη ιδιόγραφη διαθήκη έχει συνταχθεί, χρονολογηθεί και υπογραφεί από τον θανόντα ή δια χειρός άλλου προσώπου, αλλά, απλώς, αναφέρεται σε ενδείξεις, περαιτέρω, η εξέταση και η μελέτη εκ μέρους της πραγματογνώμονα των υπό έλεγχο εγγράφων δεν έγινε στο πρωτότυπο αυτών, αλλά κατόπιν φωτογραφικών λήψεων από το πρωτότυπο της ένδικης διαθήκης και σύγκρισής της με διάφορες φωτοτυπίες συμβολαιογραφικών εγγράφων, γεγονός που καθιστά επισφαλή τα υποθετικά συμπεράσματα της, ενώ, τέλος, διατείνονται ότι κανένας από τους εκκαλούντες και ειδικότερα ο τρίτος εξ αυτών, που κατονομάσθηκε ως πλαστογράφος από τον εφεσίβλητο, δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με τη γραφή και την υπογραφή της επίδικης διαθήκης.

Αναφορικά με τον τελευταίο ισχυρισμό... αυτός αλυσιτελώς προτείνεται και ουδεμία έννομη επιρροή ασκεί, δοθέντος ότι, αφενός με την... μη οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου δεν τέθηκε ως ζήτημα προς διερεύνηση, εάν κάποιος από τους εναγομένους - εκκαλούντες είχε συμμετοχή στη σύνταξη της αμφισβητούμενης διαθήκης και αφετέρου η εκκαλουμένη υπ' αριθ. 11/2013 οριστική απόφαση αναγνώρισε ότι η επίδικη διαθήκη είναι μη γνήσια και εντεύθεν άκυρη, χωρίς να αποφανθεί ειδικότερα για οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο ως πλαστογράφο αυτής...

Η άνω πραγματογνώμονας αναφέρει ρητά στην έκθεσή της ότι εξέτασε την διαθήκη και στην πρωτότυπη μορφή της (πέραν των φωτογραφικών λήψεων)... Άλλωστε και ο προαναφερθείς γραφολόγος Δ. Κ., στον οποίο ανέθεσε ο πρώτος των εκκαλούντων να ενεργήσει γραφολογική εξέταση της επίδικης διαθήκης, αναφέρει στην παραπάνω γνωμοδότησή του ότι με τον ίδιο τρόπο πραγματοποίησε τον έλεγχο αυτής, ήτοι με, εξέταση του πρωτοτύπου της στο Πρωτοδικείο του Πύργου όπου φυλάσσεται και με φωτογράφησή της.

Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι, λόγω του ότι οι εκκαλούντες δεν προσκόμισαν στην ...πραγματογνώμονα οποιοδήποτε πρωτότυπο έγγραφο με την γραφή και την υπογραφή του αποβιώσαντος...(αντίθετα παρέδωσαν στον γραφολόγο Δ. Κ. έγγραφα με τρεις υπογραφές του σε πρωτότυπο), η διερεύνηση της γραφής του κειμένου της διαθήκης περιορίσθηκε αναγκαία μόνο στα ολόγραφα στοιχεία (γράμματα) που εμπεριέχονται στις υπογραφές του Η.

Β., όπως αναφέρει τόσο η δικαστική πραγματογνώμονας, όσο και ο γραφολόγος Δ. Κ. (σελ. 6 και 16 της γνωμοδότησής του)..." Ακολούθως το Εφετείο δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ'ουσίαν την έφεση των εκκαλούντων, αναγνωρίζοντας τελεσίδικα ότι η από 15-2-1995 ιδιόγραφη διαθήκη που δημοσιεύθηκε με το 355/2007 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας και κηρύχθηκε κυρία με την 130/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας , συντάκτης της οποίας φέρεται ότι είναι ο Η.

Β. του Β., που αποβίωσε στις 6-3-1996 δεν είναι γνήσια και, επομένως, είναι άκυρη.

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες αποδίδουν πλημμέλειες της προσβαλλομένης απόφασης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο προς συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος δεν έλαβε υπόψη του "πράγματα", τα οποία έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και, ειδικότερα, ισχυρισμούς τους οποίους πρότειναν ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και επανέφεραν ενώπιον του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Συγκεκριμένα αιτιώνται οι αναιρεσείοντες ότι η προσβαλλομένη απόφαση παρέβλεψε τους ισχυρισμούς τους "αναφορικώς προς το κύρος και την αποδεικτική δύναμη της διενεργηθείσας πραγματογνωμοσύνης της κ. Α. (κατ' ουσίαν της Λ. Λ. της όλης διαφοράς ...." ότι δηλαδή "αυτή τυγχάνει αόριστη, ασαφής , αναιτιολόγητη και ανεπίδεκτη δικαστικής εκτιμήσεως, δεδομένου ότι δεν απαντά παντάπασιν στο δια της υπ' αριθμ. 129/2010 μη οριστικής αποφάσεως του Δικαστηρίου τεθέν ζήτημα, δηλ., εάν η επίδικη ιδιόγραφη διαθήκη έχει συνταχθεί, χρονολογηθεί και υπογραφεί από τον θανόντα διαθέτη ή δια χειρός άλλου προσώπου...

απλώς αναφέρεται σε ενδείξεις , προσέτι δε η εξέτασις και μελέτη, εκ μέρους της διορισθείσης πραγματογνώμονος , των υπό έλεγχον εγγράφων δεν έγινε εκ του πρωτοτύπου τούτων αλλά κατόπιν φωτογραφικών λήψεων από το πρωτότυπο της ενδίκου διαθήκης και συγκρίσεώς της με διάφορες φωτοτυπίες συμβολαιογραφικών εγγράφων..." το γεγονός δε αυτό, όπως επικαλούνται, τους οδήγησε να ισχυρισθούν ότι "τούτο καθιστά επισφαλή τα υποθετικά αποτελέσματα..." της πραγματογνωμοσύνης.

Ομοίως, σύμφωνα με τις αιτιάσεις των αναιρεσειόντων, η πληπόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη της τον ισχυρισμό τους ότι "εκ της εν λόγω πραγματογνωμοσύνης αποδεικνύεται πλήρως ότι ουδείς ..." εξ αυτών, κατά μείζονα δε, λόγο ο τρίτος τούτων, που κατονομάσθηκε ως πλαστογράφος από τον αναιρεσίβλητο, ουδεμία απολύτως σχέση είχαν με την γραφή, χρονολόγηση και υπογραφή της επίδικης διαθήκης, αλλά δέχθηκε την εναντίον τους αγωγή, "αντιπαρερχόμενο εν σιγή τόσα πραγματικά περιστατικά και γεγονότα ..." τα οποία διελάμβαναν στις προτάσεις τους, αλλά και απέδειξαν ενώπιον του Εφετείου, "η δε παραδοχή του αυτή είναι εσφαλμένη...".

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος πρωτίστως ως απαράδεκτος, διότι οι φερόμενοι ως μη ληφθέντες ισχυρισμοί δεν αποτελούν πράγματα κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αλλά αναφέρονται στην ανέλεγκτη αναιρετικά (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) αξιολόγηση και εκτίμηση του περιεχομένου του αποδεικτικού μέσου της πραγματογνωμοσύνης από το δικαστήριο της ουσίας και σε επιχειρήματα και συμπεράσματα των αναιρεσειόντων από την εκτίμησή της .

Περαιτέρω , με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στο Εφετείο η από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 55 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι αναιρεσείοντες, ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και επανέφεραν με τις προτάσεις τους, κατά τη δευτεροβάθμια δίκη προς απόδειξη της ουσιαστικής βασιμότητας της αγωγής τους και, ειδικότερα, του ουσιώδους ισχυρισμού τους ότι η επίδικη διαθήκη είναι γνήσια .

Συγκεκριμένα, αιτιώνται οι αναιρεσείοντες, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος : α) την έκθεση γραφολογικής γνωμοδοτήσεως του ειδικού δικαστικού γραφολόγου Δ. Κ., ως επίσης και την έκθεση παρατηρήσεων του ανωτέρω, "δια των οποίων προκύπτει ότι η υπογραφή στην ένδικη διαθήκη...είναι αυθεντική και β) επίσημο απόσπασμα της 521-522/28.4.2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών , όπου περιέχεται ένορκη κατάθεση του ως άνω δικαστικού γραφολόγου , με την οποία οι αναιρεσείοντες, κατά τους ισχυρισμούς τους, κηρύχθηκαν αθώοι της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρα.

Στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαιώνεται ότι το Εφετείο σχημάτισε την αποδεικτική του κρίση για το ότι η ένδικη διαθήκη είναι πλαστή ,μεταξύ άλλων αποδεικτικών μέσων και από όλα τα έγγραφα που παραδεκτά και νόμιμα επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι. Επί πλέον, εκτός από την εκτεθείσα διαβεβαίωση , από τις αιτιολογίες και τις παραδοχές της εν λόγω απόφασης, καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε κατά τη μόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος και τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα, τα οποία οι αναιρεσείοντες προσκόμισαν και επικαλέστηκαν με τις κατατεθείσες στην έκκλητη δίκη προτάσεις τους.

Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τις ως άνω παραδοχές της, η προσβαλλόμενη απόφαση μνημονεύει ειδικά και αξιολογεί εκτενώς το περιεχόμενο της έκθεσης γραφολογικής γνωμοδοτήσεως του ειδικού δικαστικού γραφολόγου Δ. Κ.. Επίσης κάνει συγκεκριμένη αναφορά στην 521-522/2015 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, και στο γεγονός ότι με αυτήν κηρύχθηκαν αθώοι οι πρώτος και δεύτερος των εκκαλούντων και καταδικάστηκε ο τρίτος εξ αυτών (Β.

Β.) για την πράξη της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία κατά συρροή , με το ελαφρυντικό του πρότερου έντιμου βίου, σε συνολική ποινή φυλάκισης εννέα μηνών.

Συνεπώς ουδεμία υφίσταται αμφιβολία για τη συνεκτίμηση των πιο πάνω αποδεικτικών εγγράφων από το Εφετείο κατά το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος περί μη γνησιότητας της διαθήκης του φερομένου ως διαθέτη Η. Β. του Β. και ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, η ως άνω αιτίαση, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Συνακόλουθα, με τα παραπάνω, μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση για αναίρεση της 73/2019 τελεσίδικης αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες ως ηττηθέντες διάδικοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου κατά το σχετικό αίτημα του (άρθρα 176,183,191 παρ. 2 ΚΠολΔ) κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. 4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24.6.2019 αίτηση για αναίρεση της 73/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Διατάσσει να εισαχθεί το κατατεθέν παράβολο στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Απριλίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Απριλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ