528/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 528 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 528/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Π. του Ν., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Οδυσσέα Καραγιαννακίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στο δημοτικό διαμέρισμα …, 2. Α. Π. του Σ., κατοίκου ..., 3. Σ. χήρας Β. Π., το γένος Γ. Γ., 4Σ. Π. του Β., και 5 Ό. Π. του Β., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Χρυσή Κουμπή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και Γεώργιο Ζαβολέα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-9-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καβάλας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 116/2006 του ίδιου Δικαστηρίου 117/2009 μη οριστική και 102/2011 οριστική του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 5-5-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 30-9-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 102/11 απόφαση του Εφετείου Θράκης, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία ερήμην των 3ης και 5ης από τις αναιρεσίβλητες και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων. Με την προσβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η από 7/7/06 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 116/06 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, με την οποία είχε απορριφθεί, ως ουσιαστικά αβάσιμη, η από 28/9/05 αγωγή του, για την αναγνώριση της κυριότητάς του και του μετοχικού του δικαιώματος στις αναφερόμενες σ' αυτήν ονομαστικές μετοχές της 1ης αναιρεσίβλητης.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 1 περ. ε', 8, 8β, 12, 13, 14, 18 παρ. 4, 24 παρ. 2, 34, 35β παρ. 2, 35γ, 39 και 40 του ν. 2190/1920 προκύπτει ότι, στην ανώνυμη εταιρία, η οποία, ως κεφαλαιουχική ένωση, στηρίζεται στην περιουσιακή συμβολή των εταίρων, ο εταιρικός δεσμός εκφράζεται με τη μετοχή. Η μετοχική σχέση αρχίζει να υφίσταται και μπορεί να μεταβιβασθεί, αφότου η εταιρία αποκτήσει νομική προσωπικότητα και όχι από την έκδοση των μετοχών, δεδομένου ότι η έκδοση των τίτλων έχει δηλωτικό χαρακτήρα. Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία η μετοχική σχέση δεν είναι ενσωματωμένη σε έγγραφο (αξιόγραφο), μπορεί να μεταβιβασθεί με πράξη εν ζωή ή αιτία θανάτου ως σύνολο δικαιωμάτων, σύμφωνα με τις κοινές διατάξεις του αστικού δικαίου και όχι με εκείνες που διέπουν τα αξιόγραφα και την ανώνυμη εταιρία. Ειδικότερα, η εν ζωή μεταβίβαση της μετοχής, ως συνόλου δικαιωμάτων, γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 455 επ. ΑΚ περί εκχώρησης απαίτησης και, συνεπώς, κατά τα άρθρα 460-462 ΑΚ, μετά την αναγγελία της μεταβίβασης της μετοχής στην εταιρία, από εκείνον στον οποίο έγινε η μεταβίβαση (εκδοχέα) ή από τον μεταβιβάσαντα (εκχωρητή), αποκόπτεται κάθε δεσμός του τελευταίου προς την εταιρία και η μεταβιβασθείσα μετοχή αποκτάται από εκείνον προς τον οποίον έγινε η μεταβίβαση, ο οποίος δικαιούται έκτοτε να ασκεί τα δικαιώματα από αυτήν (ΑΠ 2185/07).

Συνεπώς, ο εκδοχέας γίνεται, από και δια της αναγγελίας της εκχώρησης, κύριος της εκχωρηθείσας απαίτησης, με όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που συνδέονται αναπόσπαστα με τη φύση της απαίτησης (ΑΠ 1147/11). Εξάλλου, στην περίπτωση που το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως στηρίζεται αυτοτελώς σε περισσότερες επάλληλες αιτιολογίες, με την αναίρεση δε δεν πλήττεται μία από αυτές, οι λόγοι αναιρέσεως που προσβάλλουν τις λοιπές είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς (ΑΠ 578/06).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων με την αγωγή του, κατά το ουσιώδες περιεχόμενό της, ισχυρίστηκε ότι το έτος 1990 ο παππούς του Σ. Π. του μεταβίβασε, λόγω δωρεάς, 16.216 ανώνυμες μετοχές της εταιρείας "…." (1ης αναιρεσίβλητης), (για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί οριστικοί τίτλοι), με εκχώρηση, που αναγγέλθηκε στην εταιρεία, πλην όμως οι εναγόμενοι αμφισβητούν το δικαίωμά του στις εν λόγω μετοχές (ανώνυμες κατά το χρόνο μεταβίβασής τους και ήδη ονομαστικές). Ζήτησε δε να αναγνωριστεί η κυριότητά του και το μετοχικό του δικαίωμα επί των παραπάνω μετοχών, ο αριθμός των οποίων αναπροσαρμοζόμενος αναλογικά με τα πάγια στοιχεία της εταιρείας υπολογίζεται πλέον σε 22.497 μετοχές, καθώς και η συγκυριότητά του σε μία μετοχή, κατά τα ειδικότερα στην αγωγή του εκτιθέμενα. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την 116/06 οριστική του απόφαση, έκρινε νόμιμη και απέρριψε, ως ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή, με την αιτιολογία ότι η συγκεκριμένη μεταβίβαση, ως εκχώρηση του συνόλου των δικαιωμάτων των ανώνυμων μετοχών που ακόμη δεν είχαν ενσωματωθεί σε τίτλο, δεν αποδείχθηκε ότι υλοποιήθηκε, καθόσον για το έγκυρο αυτής ήταν αναγκαία, εκτός από την εκχώρηση του συνόλου των δικαιωμάτων, και η αναγγελία αυτής στον νόμιμο εκπρόσωπο της 1ης αναιρεσίβλητης, που τόσο κατά τον νόμο όσο και κατά το καταστατικό της εδιοικούσε και εκπροσωπούσε συλλογικά το διοικητικό της συμβούλιο, και η οποία αναγγελία για την επικαλούμενη μεταβίβαση δεν έλαβε χώραν, σύμφωνα με τις παραδοχές της οριστικής απόφασης. Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων με την από 27/6/06 έφεσή του, το αίτημα της οποίας και οι λόγοι αυτής, που το στηρίζουν, οριοθετούν το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσης, προσέβαλε την ως άνω οριστική απόφαση μόνο κατά την αιτιολογία της που αφορούσε την αναγγελία της επίμαχης εκχώρησης, εμμένοντας στον αγωγικό του ισχυρισμό ότι είχε λάβει χώραν νομότυπη αναγγελία της εκχωρήσεως από τον εκχωρητή παππού του προς τον πατέρα του Ν. Π., πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας προς τον οποίο είχαν δοθεί από το διοικητικό συμβούλιο όλες οι εξουσιοδοτήσεις για την εκπροσώπηση της εταιρείας από αυτόν και συνεπώς η εν λόγω αναγγελία είχε επιφέρει τα έννομα αποτελέσματά της, δηλαδή την ολοκλήρωση της μεταβίβασης των επίμαχων μετοχών με εκχώρηση. Το Εφετείο, δικάζοντας την έφεση του ηττηθέντος ενάγοντος, την απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, αντικαθιστώντας μερικώς την ανωτέρω αιτιολογία της πρωτόδικης αποφάσεως με την νέα αιτιολογία, που εμπεριέχεται στο τελικό αποδεικτικό του πόρισμα, σύμφωνα με το οποίο δεν αποδείχτηκε η επικαλούμενη από τον ενάγοντα εν ζωή εκχώρηση των επίμαχων μετοχών, ως συνόλου δικαιωμάτων, από τον παππού του προς αυτόν, ούτε αναγγελία της μεταβίβασης στην 1η αναιρεσίβλητη. Ήδη, με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως, αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη η πλημμέλεια από τον αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, χωρίς να ασκήσουν οι αναιρεσίβλητοι, ως εφεσίβλητοι, δική τους έφεση ή αντέφεση, αντικατέστησε την αιτιολογία της πρωτόδικης αποφάσεως με άλλη, που χειροτερεύει την θέση του αναιρεσείοντος (εφόσον το μεν πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχτηκε ότι έλαβε χώραν εκχώρηση, αλλά όχι και αναγγελία της, ενώ το δευτεροβάθμιο δέχτηκε ότι δεν έλαβε χώρα καν η εκχώρηση), έλαβε υπόψη του κρίσιμα για τη έκβαση της δίκης περιστατικά, που δεν είχαν προταθεί από τους ίδιους (τους αναιρεσίβλητους), ως εκκαλούντες ή αντεκκαλούντες. Όμως, με βάση όσα προαναφέρθηκαν, ο επίμαχος αναιρετικός λόγος τυγχάνει αλυσιτελής. Τούτο, διότι από τον αναιρεσείοντα δεν πλήττεται με συγκεκριμένο αναιρετικό λόγο και η παραδοχή της αναιρεσιβαλλομένης, περί του ότι δεν απεδείχθη ούτε αναγγελία της επικαλούμενης από αυτόν εκχωρήσεως και η οποία (παραδοχή) συνιστά και αυτή αιτιολογία στηρίζουσα με επάρκεια το απορριπτικό διατακτικό της αναιρεσιβαλλομένης, εφόσον κατά τα παραπάνω αναφερθέντα μόνον από και δια της αναγγελίας της εκχώρησης θα μπορούσε ο αναιρεσείων να αποκτήσει τις επίμαχες μετοχές. Σημειώνεται, πάντως, ότι η απλή αναφορά στην αίτηση αναιρέσεως ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ουδόλως ασχολήθηκε με το μοναδικό λόγο της έφεσής του, που αφορούσε την αιτιολογία της πρωτόδικης απόφασης περί ελλείψεως αναγγελίας της εκχωρήσεως, ανεξάρτητα από το ότι δεν συνοδεύεται με την επίκληση συγκεκριμένου αναιρετικού λόγου, σε κάθε περίπτωση, στηρίζεται, προεχόντως, σε εσφαλμένη προϋπόθεση, διότι όπως αναφέρθηκε, το Εφετείο ασχολήθηκε και με τον ουσιαστικό αυτό ισχυρισμό, κρίνοντάς τον ουσιαστικά αβάσιμο. Κατόπιν τούτων, η ένδικη αίτηση πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων σε βάρος του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τ' αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6/9/12 αίτηση του Σ. Π. για αναίρεση της 102/2011 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ