526/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 526 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 526/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Φεβρουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ντανάκα, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Π. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ιωάννη Μαριώρα, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 354/ΑΥ/27/26-1-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βέροιας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:27/ΑΥ/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1948/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσας με την από 1-2-2011 αίτησή της και τους από 11-4-2011 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 30-1-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο τέταρτος λόγος του δικογράφου των προσθέτων λόγων και την απόρριψη των λοιπών από τους κύριους και πρόσθετους λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Με τα άρθρα 1, 2, 5, 6 και 10 του Ν.480/76, όπως έχει κωδικοποιηθεί με το ΠΔ. 237/86, και όπως συμπληρώθηκε με μεταγενέστερους νόμους, ορίζονται τα εξής: "Άρθρο 1. Κατά την έννοια του παρόντος: α) Αυτοκίνητο όχημα είναι το επί του εδάφους και όχι επί τροχιών με μηχανική δύναμη ή με ηλεκτρική ενέργεια κινούμενο όχημα, ανεξάρτητα αριθμού τροχών. Ως αυτοκίνητον θεωρείται και κάθε ρυμουλκούμενο όχημα συζευγμένο μετά του κυρίως αυτοκινήτου ή μη, ως και ποδήλατο εφοδιασμένο με βοηθητικό κινητήρα, β)..., γ) Ζημιωθέν πρόσωπο είναι το πρόσωπο το οποίο δικαιούται αποζημιώσεως ένεκα ζημίας που προξενήθηκε από αυτοκίνητο", " Άρθρο 2, 1. Ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου που κυκλοφορεί μέσα στην Ελλάδα επί οδού υποχρεούται να έχει καλύψει με ασφάλιση την εκ τούτου έναντι τρίτων αστική ευθύνη, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Η κυκλοφορία επί γηπέδου προσιτού στο κοινό ή σε κάποιο αριθμό προσώπων που δικαιούνται να συχνάζουν σ' αυτό εξομοιώνεται με την κυκλοφορία επί οδού", "Άρθρο 5 παρ. 1. Επιφυλασσομένων των διατάξεων του άρθρου 3, απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτου στην Ελλάδα, αν δεν υπάρχει κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 ασφαλιστική κάλυψη", " Άρθρο 6 παρ. 3α) Ο ασφαλιστής ευθύνεται έναντι των τρίτων που ζημιώθηκαν από την κυκλοφορία αυτοκινήτου ...," "Αρθρο 10 παρ. 1. Το πρόσωπο που ζημιώθηκε έχει από την ασφαλιστικ σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή". Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό και με τα άρθρα 2 εδ. α' και 4 εδ. α' Ν. ΓΠΝ/1911 κατά τα οποία "Αυτοκίνητον κατά την έννοιαν του παρόντος νόμου είναι το δια μηχανικής δυνάμεως και ουχί επί τροχιών κινούμενον όχημα ή τροχήλατον" (Αρθρον 2 εδ. α') και "Δια πάσαν από του αυτοκινήτου κατά την λειτουργίαν του ζημίαν προς τρίτους ενέχεται εις αποζημίωσιν ο τε οδηγός και ο κατά το άρθρον 2 κάτοχος, ο δε ιδιοκτήτης..." (άρθρο 4 εδ. α') και "Δια πάσαν από του αυτοκινήτου κατά την λειτουργίαν του ζημίαν προς τρίτους ενέχεται εις αποζημίωσιν ο τε οδηγός και ο κατά το άρθρον 2 κάτοχος, ο δε ιδιοκτήτης ..." (άρθρο 4 εδ. α'), συνάγονται τα εξής: Η ενοχή από τον ειδικό νόμο (Ν. ΓΠΝ/1911) υπάρχει μόνο για ζημιές από αυτοκίνητο σε λειτουργία. Το αυτοκίνητο είναι σε λειτουργία και όταν είναι ακίνητο, αλλά λειτουργεί η μηχανή του, καθώς και όταν κινείται χωρίς να λειτουργεί η μηχανή. Η ασφάλιση είναι υποχρεωτική για τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν επί οδού ή επί γηπέδου προσιτού στο κοινό ή σε αριθμό προσώπων που δικαιούνται να συχνάζουν σε αυτό. Για την ευθύνη του ασφαλιστή έναντι του τρίτου δεν είναι αναγκαίο να εκινείτο το αυτοκίνητο κατά το χρόνο του ατυχήματος, αλλά αρκεί να ήταν σε λειτουργία με την ανωτέρω έννοια. Οι όροι "κυκλοφορία" του αυτοκινήτου και "γήπεδο προσιτό σε κάποιο αριθμό προσώπων" ερμηνεύονται ευρέως από τη νομολογία του Αρείου Πάγου, ώστε να αντιμετωπίζονται όλες, σχεδόν, οι περιπτώσεις προκλήσεως ζημιών σε τρίτους. Έτσι αυξάνεται η προστασία των τρίτων και ικανοποιείται η κοινωνική προστατευτική λειτουργία του Ν. 489/1976 (βλ. Ολ ΑΠ 23/1989, ΑΠ 1529/2007, ΑΠ 1007/2011). Και ναι μεν ο ασφαλιστής, εναγόμενος μπορεί να προβάλλει, κατ' ένσταση, τον ισχυρισμό ότι το ατύχημα συνέβη σε χώρο όχι προσιτό στο κοινό, αλλά σε ιδιωτικό χώρο, αφού δεν έχει υποχρέωση να ασφαλίσει το αυτοκίνητο σε παρόμοιο χώρο, πλην όμως, η κυκλοφορία σε αύλειο χώρο, που χρησιμοποιείται για τη στάθμευση οχημάτων και είναι προσιτός σε κάποιον αριθμό προσώπων, που δικαιούνται να συχνάζουν σ' αυτό και εντός του οποίου τα σταθμεύοντα οχήματα μπορούν να τίθενται σε λειτουργία και να κινούνται, εξομοιώνεται με την κυκλοφορία επί της οδού κατά την έννοια του προαναφερθέντος αρθ. 2 παρ. 1 εδ. β' Ν. 489/1976. Το αυτοκίνητο όχημα είναι σε κυκλοφορία, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, ανεξάρτητα αν η απόσταση που διανύει είναι μικρή ή μεγάλη.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής: Στις 27-10-2003.και περί ώρα 16:30 μ.μ περίπου στον Άγιο Γεώργιο του δήμου Δοβρά Ημαθίας ο πρώτος ενάγων μετέβη, προς βοήθεια του πρώτου εναγόμενου, στον αύλειο χώρο της κατοικίας των δεύτερης, τρίτης και τετάρτης των εναγομένων, προκειμένου να απεμπλέξουν μαζί τη φρέζα αρώσεως που ήταν συνδεδεμένη με τον υπ. αριθμ. κυκλοφορίας ... γεωργικό ελκυστήρα, συνιδιοκτησίας των δεύτερης, τρίτης και τέταρτης των εναγομένων και ασφαλισμένου για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην πέμπτη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία. Ο πιο πάνω γεωργικός ελκυστήρα βρισκόταν σε λειτουργία, ήτοι με τον κινητήρα του αναμμένο και σε θέση εκκίνησης. Ομοίως, σε λειτουργία βρισκόταν και η φρέζα. Αφού ο πρώτος εναγόμενος ενεργοποίησε: το υδραυλικό σύστημα και η φρέζα αρώσεως ανασηκώθηκε από το έδαφος, οι δύο άνδρες την καθάρισαν και στη συνέχεια ο πρώτος εναγόμενος, μετέβη στη θέση οδήγησης του ελκυστήρα και την κατέβασε πάλι στο έδαφος. Παράλληλα απενεργοποίησε τον κινητήρα του ελκυστήρα, προκειμένου να προβεί, με την βοήθεια του πρώτου ενάγοντος, στην απεμπλοκή της φρέζας από το γεωργικό ελκυστήρα, αφαιρώντας το σύνδεσμο μεταξύ οχήματος και μηχανήματος. Πλην όμως, η απεμπλοκή ήταν δυσχερής και δεν επιτεύχθηκε. Για το λόγο αυτό, ο πρώτος εναγόμενος έθεσε εκ νέου σε λειτουργία τον κινητήρα του ελκυστήρα ώστε να "ξεμπλοκάρει" τη φρέζα από αυτόν. Κατά τη ενέργεια του όμως αυτή, παρέλειψε να απομονώσει το σύστημα λειτουργίας της φρέζας, με αποτέλεσμα αυτή, που ήταν ήδη "κομπλαρισμένη" με την επαναλειτουργία του ελκυστήρα να αρχίσει να κινείται. Η κίνηση της, κατά κύριο λόγο γίνεται προς τα εμπρός, αλλά όταν βρει εμπόδιο μπορεί να κινηθεί και δεξιά - αριστερά, για το λόγο αυτό δε, λέγεται πλευρική. Κατά την κίνηση της αυτή, η φρέζα αρώσεως παγίδευσε το αριστερό πόδι του πρώτου ενάγοντα, ο οποίος βρισκόταν δίπλα της, αναμένοντας τον πρώτο εναγόμενο να κατέβει, από τον ελκυστήρα και να προσπαθήσουν εκ νέου να την απεμπλέξουν από το όχημα, προξενώντας του έτσι κάταγμα κνήμης, έξω μηριαίου κονδύλου και απώλεια οστού. Υπό τα περιστατικά αυτά, το Δικαστήριο κρίνει ότι το επίδικο ατύχημα οφείλεται σε: αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγόμενου, ο οποίος δεν κατέβαλε τη προσοχή και την επιμέλεια που θα κατέβαλε κάθε συνετός οδηγός υπό ανάλογες περιστάσεις. Ειδικότερα, έθεσε σε λειτουργία τον κινητήρα του ανωτέρω γεωργικού ελκυστήρα, με τον οποίο ήταν συνδεδεμένη η φρέζα αρώσεως, χωρίς παράλληλα να μεριμνήσει για την απομόνωση του συστήματος λειτουργίας του πιο πάνω μηχανήματος, με αποτέλεσμα, λόγω του ανωτέρω εσφαλμένου χειρισμού της μηχανολογικής λειτουργίας αυτής να μην είναι σε θέση να ασκεί τον έλεγχο και. την εποπτεία της, συνδεδεμένη με το όχημα, φρέζας ώστε να αποφύγει ενδεχόμενο ατύχημα. Ο ισχυρισμός της πέμπτης των εναγομένων ασφαλιστικής εταιρίας περί συνυπαιτιότητας του ενάγοντος στην πρόκληση του επιδίκου τραυματισμού του, τον οποίο επαναφέρει με σχετικό εφετήριο λόγο, για το λόγο ότι αυτός κατά τη διαδικασία απεμπλοκής της φρέζας, δεν απομακρύνθηκε, ως όφειλε, σε μεγάλη απόσταση, από το ενδιάμεσο κενό μεταξύ της φρέζας και του γεωργικού ελκυστήρα, παρότι, ως αγρότης και χειριστής ομοίων γεωργικών μηχανημάτων, γνώριζε ότι αν τεθεί σε λειτουργία ο γεωργικός ελκυστήρας με τη φρέζα "κομπλαρισμένη", η τελευταία θα τεθεί σε κίνηση με ενδεχόμενο να τραυματίσει οποιονδήποτε βρίσκεται κοντά της, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Και τούτο διότι ο ενάγων, καταβάλλοντος, λόγω του επαγγέλματος του και της γνώσης του στη λειτουργία παρόμοιων μηχανημάτων, την επιμέλεια που θα κατέβαλε ο μέσος συνετός αγρότης, ανέμενε τον εναγόμενο δίπλα στη φρέζα αρώσεως και όχι στο κενό μεταξύ αυτής και του ελκυστήρα, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία αφού σ' αυτή τη περίπτωση θα είχε τραυματισθεί θανάσιμα, χωρίς να είναι σε θέση να προβλέψει τον εσφαλμένο, εκ μέρους του εναγομένου, χειρισμό της μηχανολογικής λειτουργίας της φρέζας και την ανέλεγκτη κίνηση αυτής. Παράλληλα, με τον πρώτο εναγόμενο-οδηγό, ευθύνονται αλληλεγγύως οι δεύτερη, τρίτη και τέταρτη εναγόμενες, ως ιδιοκτήτριες του ζημιογόνου οχήματος και η πέμπτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, λόγω της σύμβασης ασφαλίσεως του ζημιογόνου οχήματος για πρόκληση ζημιών σε τρίτους, απορριπτόμενου, ως αβάσιμου κατ' ουσίαν, του ισχυρισμού της πέμπτης εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας ότι δεν επέχει υποχρέωση προς αποζημίωση του ζημιωθέντος από το ατύχημα ενάγοντος, διότι αυτό συνέβη σε χώρο ιδιωτικό και το ζημιογόνο όχημα δεν ήταν σε κατάσταση λειτουργίας. Με την αιτιολογία αυτή το Εφετείο έκρινε ότι υπάρχει ευθύνη της ασφαλίζουσας το ζημιογόνο όχημα εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, για την αποζημίωση του ενάγοντα παθόντα και δέχθηκε την υπό κρίση αγωγή του. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, δεν παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε, ενώ, εξ άλλου, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των εφαρμοσθεισών αυτών διατάξεων. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος αυτού, με το οποίο αποδίδεται η από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια όπως, επίσης και ο τρίτος του δικογράφου των προσθέτων λόγων, καθώς και ο τέταρτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίον αποδίδεται η από το αρθ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, για παραβίαση, ευθέως και εκ πλαγίου των ως άνω διατάξεων, εκ του ότι, κατά την άποψη της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, η αγωγική αξίωση εξαιρείται της ασφαλιστικής κάλυψης, καθόσον το ένδικο ατύχημα δεν έλαβε χώρα κατά την διάρκεια κυκλοφορίας του ελκυστήρα σε δημόσιο ή έστω ιδιωτικό χώρο, προσιτό στο κοινό είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι.

II. Το γεγονός ότι το τροχαίο ατύχημα προκλήθηκε από αυτοκίνητο όχημα, κατά την κυκλοφορία αυτού επί οδού ή επί γηπέδου προσιτού στο κοινό δεν αποτελεί στοιχείο της βάσεως της αγωγής του ζημιωθέντα τρίτου, της στρεφομένης κατά του ασφαλιστή. Αντίθετα ο ασφαλιστής, ο οποίος έχει ασφαλίσει το ζημιογόνο όχημα, ως εναγόμενος, πρέπει να προβάλλει, κατ' ένσταση, τον ισχυρισμό ότι δεν καλύπτει την αστική ευθύνη του υποχρέου έναντι του ζημιωθέντα τρίτου, διότι το ατύχημα συνέβη σε ιδιωτικό χώρο, μη προσιτό στο κοινό και μη πληρούντα τις προϋποθέσεις του αρθ. 2 παρ. 1 εδ. β'του Ν. 489/1976. Περαιτέρω, το ορισμένο ή όχι του δικογράφου της αγωγής, ως προς την έκθεση των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την ιστορική βάση της, το δικαστήριο της ουσίας το εκτιμά κυριαρχικώς. Εξαίρεση ισχύει στις περιπτώσεις που το εν λόγω δικαστήριο αξιώνει στοιχεία περισσότερα από εκείνα που απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή ή αντιθέτως αρκείται σε λιγότερα ή διαφορετικά. Στις περιπτώσεις αυτές ιδρύεται ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως για παραβίαση κανόνων του ουσιαστικού δικαίου. Αν τυχόν λάβει υπόψη του γεγονότα που δεν αναφέρονται στο αγωγικό δικόγραφο και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή αν δεν λάβει υπόψη του παρόμοια γεγονότα που εκτίθενται σ' αυτό, τότε ιδρύονται οι προβλεπόμενοι από τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 8 και 14 Κ.Πολ.Δ. λόγοι αναιρέσεως. Ο πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος αυτού, με το οποίο, κατ' ορθή εκτίμηση (μόνον) από το αρθ. 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ (και όχι από το αρθ. 559 αριθμ. 1 και 8 ΚΠολΔ), αποδίδεται η πλημμέλεια της, παρά το νόμο, μη κήρυξης της αγωγής απαραδέκτου, ως αόριστης, εκ του ότι δεν αναφέρεται στο δικόγραφο της αγωγής ότι το ατύχημα έλαβε χώρα κατά την κυκλοφορία του ζημιογόνου οχήματος επί οδού ή γηπέδου προσιτού στο κοινό είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, αφού, όπως προαναφέρθηκε, το περιστατικό αυτό δεν αποτελεί στοιχείο της βάσεως της αγωγής του ζημιωθέντα τρίτου, της στρεφόμενης κατά της ασφαλίζουσας το όχημα ασφαλιστικής εταιρείας, η οποία, για να αποκλεισθεί η ευθύνη της έναντι του τρίτου, πρέπει να προβάλλει, κατ' ένσταση, τον ισχυρισμό αυτό. Ομοίως, απορριπτέος, ως αβάσιμος είναι οι πρώτος και δεύτερος των προσθέτων λόγων αναίρεσης, με τους οποίους, κατ' ορθή εκτίμηση (μόνον) από το αρθ. 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ (και όχι από το αρθ. 559 αριθμ. 1 και 8 ΚΠολΔ), αποδίδεται η πλημμέλεια της, παρά το νόμο, μη κήρυξης της ένδικης αγωγής ως απαραδέκτου, λόγω αοριστίας, εκ του ότι, δεν αναφέρεται, κατά την άποψη της αναιρεσείουσας, τα στοιχεία που απαιτούνται για τη θεμελίωση της υπαιτιότητας του οδηγού του ζημιογόνου οχήματος. Και τούτο διότι από την παραδεκτώς, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση του δικογράφου της υπό κρίση αγωγής, προκύπτει ότι περιέχονται σ' αυτήν, κατά τρόπο λεπτομερή, σαφή και ορισμένο, όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη θεμελίωση αυτής, κατά το στοιχείο της υπαιτιότητας του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου.

ΙΙI. Ο από το αρθ. 559 αριθμ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλείπεις ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, υπό τις προαναφερθείσες παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης απόφασής του, κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι ο οδηγός του ζημιογόνου οχήματος είναι αποκλειστικά υπαίτιος και έκρινε ότι είναι απορριπτέα, ως αβάσιμη κατ' ουσία η προταθείσα από την εναγομένη- νυν αναιρεσείουσα εταιρεία και επανεφερθείσα με λόγο έφεσης αυτής, ένσταση περί συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντα- παθόντα ως προς την επέλευση του ατυχήματος και ως προς τον εξ αυτού προκληθέντα τραυματισμό του. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του, σχετικά με το ουσιώδες ζήτημα της υπαιτιότητας ελλιπείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των εφαρμοσθεισών διατάξεων των αρθ. 914, 300, 297, 298 ΑΚ.

Ειδικότερα, δέχεται μεν, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες παραδοχές ότι "η κίνηση της φρέζας κατά κύριο λόγο γίνεται προς τα εμπρός, αλλά όταν βρει εμπόδιο μπορεί να κινηθεί και δεξιά- αριστερά" και στη συνέχεια δέχεται ότι "κατά την κίνησή της αυτή (προφανώς την πλευρική) παγίδευσε το αριστερό πόδι του ενάγοντα", χωρίς όμως να διευκρινίζεται για ποιο λόγο κινήθηκε πλάγια (εάν δηλαδή βρήκε εμπόδιο και ποιο και εάν αυτό ήταν αντιληπτό και για τον εναγόμενο, ώστε να λάβει μέτρα αποφυγής). Επίσης, δέχεται ότι ο ενάγων ανέμενε "δίπλα στη φρέζα", χωρίς, όμως, ουδόλως να διευκρινίζεται ούτε σε πόση απόσταση πλευρικά κινήθηκε η φρέζα, αλλά ούτε και σε πόση απόσταση δίπλα από τη φρέζα στεκόταν ο ενάγων, εάν δηλαδή στεκόταν σε απόσταση επαρκή, για να προστατευθεί από την τυχόν πλευρική κίνηση της φρέζας. Τέλος, ενώ δέχεται, όπως προαναφέρθηκε, ότι η κίνηση της φρέζας μπορεί να γίνει και προς τα πλάγια, όπως, επίσης, δέχεται ότι ο παθών ενάγων, λόγω του επαγγέλματος του, ως αγρότης και λόγω της γνώσης του στη λειτουργία παρόμοιων μηχανημάτων, κατέβαλε την επιμέλεια του μέσου συνετού αγρότη, εν τούτοις δεν εξηγείται για ποιο λόγο δεν μπορούσε να προβλέψει την κίνηση της φρέζας προς τα πλάγια, αφού, σύμφωνα με τις παραδοχές της απόφασης, η φρέζα έχει δυνατότητα (και άρα υπάρχει και πιθανότητα) να κινηθεί πλευρικά. Επομένως, το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, όπως αυτή αποδίδεται με τον τέταρτο εκ των προσθέτων λόγων αναίρεσης.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το μέρος της που αφορά το κεφάλαιο των συνθηκών του ατυχήματος και της υπαιτιότητας, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο ηττηθείς αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρ.176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμ. 1948/2010 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Μαρτίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Μαρτίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ