526/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 526 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 526/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της καλούσας-αναιρεσείουσας: Δευτεροβάθμιας αγροτικής συνεταιριστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Άρτας - Φιλιππιάδας", που εδρεύει στην Άρτα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τσίχλη, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Του καθού η κλήση - αναιρεσίβλητου: ...., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ελευθέριο Παπαδημητρίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27/1/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 81/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 148/2005 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 3/11/2005 αίτησή της επί της οποίας εκδόθηκε η 180/2007 απόφαση, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως. Η υπόθεση επανέρχεται και πάλι για συζήτηση με την από 28/2/2007 κλήση της αναιρεσείουσας.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος, ανέγνωσε την από 14/11/2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Αθανασίου Θεμέλη, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος της αίτησης της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών Άρτας-Φιλιππιάδας για αναίρεση της 148/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 29 παρ. 1 της από 31.7.2002 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας "για τους όρους αμοιβής και εργασίας του εν γένει προσωπικού των Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων" (πρακτ. καταθ. 98/ 2.8.2002) την οποία επικαλείται και ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος προς στήριξη της αγωγής του, "το προσωπικό των Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων οποιασδήποτε κατηγορίας και κλάδου από τον Οργανισμό κύριας ασφαλίσεως, όπου είναι ασφαλισμένο, δύναται εφ' όσον συμπληρώσει είκοσι πέντε (25) χρόνια πραγματικής υπηρεσίας και πληροί τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησής του σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του ΤΑΥΣΟ ή οποιουδήποτε Οργανισμού κύριας ασφάλισης αυτού, να αποχωρεί από την Υπηρεσία του, λαμβάνοντας στην περίπτωση αυτή το 75% της από το Ν.2112/1920 οριζομένης αποζημιώσεως".

Περαιτέρω, κατά την παραγρ. 2 του άρθρου 6 Ν.3198/1955, κάθε αξίωση μισθωτού για την καταβολή ή συμπλήρωση της κατά τον Ν.2112 και το ΒΔ της 16/18.7.1920 αποζημιώσεως είναι απαράδεκτη, εφόσον η σχετική αγωγή δεν κοινοποιήθηκε μέσα σε ένα εξάμηνο από τότε που η αξίωση έγινε απαιτητή. Κατά δε το άρθρο 8 εδ. α' Ν.3198/1955 "μισθωτοί συνδεόμενοι δια σχέσεως εργασίας αορίστου διαρκείας, συμπληρώσαντες δεκαπενταετή υπηρεσίαν παρά τω αυτώ εργοδότη...

ή το υπό του οικείου ασφαλιστικού οργανισμού προβλεπόμενον όριον ηλικίας, εν ελλείψει δε τοιούτου το 65ον έτος της ηλικίας των, αποχωρούντες της υπηρεσίας, τη συγκαταθέσει του εργοδότου, δικαιούνται του ημίσεος της υπό του Ν.2112.....οριζομένης αποζημιώσεως δια την περίπτωσιν απροειδοποιήτου καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας....".

Κατά δε το εδάφιο β' του ίδιου άρθρου, όπως αυτό προστέθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 8 Ν.3789/1957 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 παρ. 1 του Ν.435/1976, μισθωτοί γενικά που υπάγονται στην ασφάλιση οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού για τη χορήγηση συντάξεως, αν συμπλήρωσαν ή θα συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις λήψεως πλήρους συντάξεως γήρατος, μπορούν, αν μεν έχουν την ιδιότητα του εργατοτεχνίτη να αποχωρούν της εργασίας, αν δε έχουν την ιδιότητα του υπαλλήλου, είτε να αποχωρούν ή να απομακρύνονται της εργασίας τους από τον εργοδότη, αφού λάβουν σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι μεν επικουρικώς ασφαλισμένοι το 40%, οι δε μη ασφαλισμένοι επικουρικώς το 50% της αποζημιώσεως που δικαιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά, για την περίπτωση απροειδοποίητης καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας από μέρους του εργοδότη.

Για την κατά τα ανωτέρω χορηγούμενη αποζημίωση στους αποχωρούντες ή απομακρυνόμενους μισθωτούς εφαρμόζονται κατά τα λοιπά όλα τα οριζόμενα από τα άρθρα 1, 2, 3, ,4, 5, 6, 7, 8 και 9 του Ν.Δ. 3198/1955, καθώς και από τις διατάξεις του Ν.2112/1920 "περί υποχρεωτικής καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας ιδιωτικών υπαλλήλων", όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα, και του Β.Δ.

της 16/18.7.1920 "περί εφαρμογής των περί καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας ιδιωτικών υπαλλήλων διατάξεων και επί των εργατών, τεχνιτών και υπηρετών", εκτός από τις διατάξεις που αφορούν την προειδοποίηση. Είναι σαφής ο σκοπός του νόμου (άρθρου 5 παρ. 1 Ν.435/1976), με την προσθήκη του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 8 και την ρητή παραπομπή στο άρθρο 6 του Ν.3198/1955, να ισχύει η προβλεπομένη αποσβεστική προθεσμία ασκήσεως της αγωγής και στην περίπτωση αποχωρήσεως του μισθωτού με τη συγκατάθεση του εργοδότη (Ολ.Α.Π. 31/2003).

Με βάση τα προεκτεθέντα, η διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 6 του Ν.3198/1955, κατά την οποία κάθε αξίωση για την καταβολή ή συμπλήρωση της κατά το Ν.2112/1920 και το ΒΔ της 16/18.7.1920 αποζημιώσεως είναι απαράδεκτη, εφόσον η σχετική αγωγή δεν κοινοποιήθηκε μέσα σε ένα εξάμηνο από τότε που η αξίωση έγινε απαιτητή, εφαρμόζεται, κατ' αρχήν ως προς την αποζημίωση που δικαιούται απευθείας από το Ν.2112 ή το Β.Δ.

της 16/18.7.1920 και όχι για την αποζημίωση που δικαιούται με βάση άλλες διατάξεις νόμου, Σ.Σ.Ε. ή διαιτητικών αποφάσεων, οι οποίες παραπέμπουν στον άνω Ν.2112 ή το Β.Δ. μόνο για τον καθορισμό του μεγέθους της αποζημιώσεως. Στην περίπτωση όμως της αποζημιώσεως των αποχωρούντων από την εργασία τους λόγω συμπληρώσεως των προϋποθέσεων συνταξιοδοτήσεώς τους, σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 1 του Ν. 435/1976, οι διατάξεις αυτές δεν παραπέμπουν μόνο στην αποζημίωση του Ν.2112 και του ως άνω Β.Δ., αλλά προβλέπουν ρητώς ότι ως προς την ανωτέρω αποζημίωση "εφαρμόζονται, κατά τα λοιπά, όλα όσα ορίζονται στο άρθρο 6 του Ν.3198/1955".

Συνεπώς η αξίωση για την καταβολή ή συμπλήρωση της εν λόγω αποζημιώσεως υπόκειται στην προβλεπομένη από το άνω άρθρο 6 παρ. 2 αποσβεστική προθεσμία. Στην προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος είχε προσληφθεί από το νόμιμο εκπρόσωπο της εναγομένης και τώρα αναιρεσείουσας την 31.5.1977 με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου ιδιωτικού δικαίου για να προσφέρει τις υπηρεσίες του ως εργατοϋπάλληλος στο κατάστημα που διατηρεί η τελευταία στην Άρτα.

Την 10.1.2003 ο αναιρεσίβλητος αποχώρησε από την υπηρεσία της αναιρεσείουσας για να συνταξιοδοτηθεί λόγω γήρατος. Η τελευταία (αναιρεσείουσα), κατ' εφαρμογή του άρθρου 29 της Σ.Σ.Ε. των απασχολουμένων από τις Συνεταιριστικές Οργανώσεις εργατοϋπαλλήλων των ετών 2002-2003, η οποία παραπέμπει για τον καθορισμό της αποζημιώσεως σε περίπτωση συνταξιοδότησης στο Ν.2112/1920, καθόρισε, με βάση το χρόνο υπηρεσίας του αναιρεσιβλήτου, την αποζημίωσή του σε 10.609,19 ευρώ, η καταβολή των οποίων συμφωνήθηκε να γίνει με διακανονισμό και ειδικότερα με την καταβολή ποσού 1.000 ευρώ το πρώτο δεκαήμερο του μηνός Απριλίου 2003, 2000 ευρώ το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου 2003, ένα μέρος να συμψηφισθεί με το τίμημα αγορών που ο αναιρεσίβλητος θα πραγματοποιούσε από το κατάστημα της .....αναιρεσείουσας μέχρι 15.11.2003 και ό,τι ποσό θα απέμενε θα καταβαλλόταν ολοσχερώς την 15.11.2003.

Ότι συνομολογείται από τους διαδίκους ότι μέχρι 15.11.2003 καταβλήθηκε σε μετρητά και συμψηφιστικώς το ποσό των 6.209,61 ευρώ και απέμενε υπόλοιπο οφειλής 6.000 ευρώ, το οποίο αρνήθηκε η αναιρεσείουσα να καταβάλει. Ο αναιρεσίβλητος για τη συμπλήρωση της αποζημιώσεως άσκησε την ένδικη αγωγή, η οποία επιδόθηκε στην αναιρεσείουσα την 28.1.2004, ήτοι μετά την παρέλευση των έξι μηνών από την αποχώρησή του από την τελευταία (αναιρεσείουσα).

Στη συνέχεια δε το Πολυμελές Πρωτοδικείο έκρινε ότι στην ερευνωμένη περίπτωση δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 ν. 3198/1955, αφού πρόκειται για αγωγή αποζημιώσεως λόγω αποχωρήσεως του ενάγοντος - αναιρεσιβλήτου από την εργασία του για να συνταξιοδοτηθεί και απέρριψε ως αβάσιμη τη σχετική ένσταση απαραδέκτου της αγωγής, που είχε προτείνει η αναιρεσείουσα πρωτοδίκως και επανέφερε και στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο με τις προτάσεις της.

Με την κρίση του αυτή το Πολυμελές Πρωτοδικείο παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. πρέπει να γίνει βάσιμος κατ' ουσίαν.

Κατόπιν τούτων, πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείο Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πρωτοδικείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 148/2005 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ