Supreme Court allows public employer to pay 15,000 euro cap for dismissal compensation despite higher calculation.

Απόφαση 525 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 525/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Σοφία Καρυστηναίου, προεδρεύουσα αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Γεώργιο Δημάκη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 16η Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Αλέξανδρου Σταυράκη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Θ. Ν. του Σ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Ευσταθίας Κριεμάδη, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-3-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 1427/2014 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 5054/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί το αναιρεσείον με την από 26-1-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Αρετή Παπαδιά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του α.ν. 173/1967 "Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του α.ν. 99/1967, περί ελέγχου ομαδικών απολύσεων κλπ"(ΦΕΚ Α` 189), "Εις ας περιπτώσεις εργοδότης τυγχάνει το Δημόσιον ή Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου ή Τράπεζα ή Επιχειρήσεις και Οργανισμοί κοινής ωφελείας (.......κ.λπ.) ή Επιχειρήσεις επιχορηγούμενοι υπό του Κράτους, η υπό του ν. 2112/1920, ως ούτος ετροποποιήθη και συνεπληρώθη μεταγενεστέρως, οφειλομένη αποζημίωσις δεν δύναται να υπερβαίνει εις πάσαν περίπτωσιν το ποσόν των 240.000 δραχμών, καταργουμένης πάσης αντιθέτου ειδικής διατάξεως νόμου ή συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή τυχόν υπάρχοντος εθίμου".

Το ανώτατο αυτό όριο αποζημιώσεως αυξήθηκε διαδοχικά και με το άρθρο 21 παρ. 13 του ν. 3144/2003 προσδιορίσθηκε στο ποσό των δέκα πέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ.". Σύμφωνα δε με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν.δ. 618/1970 "Περί εφαρμογής των διατάξεων του α.ν. 173/1967... επί των αποζημιώσεων των χορηγουμένων υπό του Δημοσίου, ΝΠΔΔ κλπ." (ΦΕΚ Α` 171), "Τα υπό των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 2 και του άρθρου 3 του α.ν. 173/1967 τιθέμενα ανώτατα όρια αποζημιώσεως ισχύουν διά πάσαν περίπτωσιν οφειλομένης, δυνάμει γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου ή κανονισμού ή συμβάσεως, αποζημιώσεως εις τους αποχωρούντος, απομακρυνομένους ή απολυομένους υπαλλήλους και εργάτας του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Τραπεζών, Επιχειρήσεων Κοινής Ωφελείας ή Επιχειρήσεων επιχορηγουμένων υπό του Κράτους, εφ` οιαδήποτε σχέσει εργασίας μετ` αυτών συνδεομένων, καταργουμένης πάσης αντιθέτου γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου, κανονισμού, συμβάσεως οιασδήποτε μορφής και εθίμου".

Οι ως άνω διατάξεις, ως εκ του σκοπού θέσπισής τους, που προδήλως έγκειται στον περιορισμό, για λόγους γενικότερου συμφέροντος, των αποζημιώσεων των προαναφερόμενων μισθωτών για την οικονομική ανακούφιση του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των άλλων Οργανισμών και Επιχειρήσεων, περιλαμβανομένων και των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες επιβαρύνουν τελικώς τους φορολογούμενους ή το κόστος των παρεχομένων στους πολίτες υπηρεσιών, αποτελούν διατάξεις αναγκαστικού δικαίου με αμφιμερή ενέργεια, αφού τείνουν τελικά σε προστασία και των πολιτών, και υπερισχύουν γι` αυτό των ευνοϊκότερων όρων των Σ.Σ.Ε., σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 3 του ν. 1876/1990 (ΟλΑΠ 10/1998, ΑΠ 597/2017,227/2016).

2. Κατά το άρθρο 52 παρ.1 του ΠΔ 410/1988 "Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείμενο των διατάξεων της κειμένης νομοθεσίας, που αφορούν το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των λοιπών ΝΠΔΔ", η σύμβαση εργασίας λύεται αυτοδικαίως με την κατάργηση της θέσης του απασχολούμενου. Στο άρθρο 55 παρ.1,2,και 9 του ίδιου ως άνω π.δ.ορίζεται ότι 1.

Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου αυτού, η αποζημίωση λόγω απόλυσης ή καταγγελίας της σύμβασης εργασίας από την υπηρεσία καθορίζεται ως εξής: α) Για το προσωπικό που έχει συνεχή υπηρεσία από ένα έτος μέχρι τρία έτη οι αποδοχές ενός μήνα, πάνω από τρία και μέχρι έξι έτη οι αποδοχές δύο μηνών, πάνω από έξι και μέχρι οκτώ έτη οι αποδοχές τριών μηνών και πάνω από οκτώ και μέχρι δέκα έτη οι αποδοχές τεσσάρων μηνών.

β) Για κάθε συμπληρωμένο έτος υπηρεσίας μετά τα δέκα και μέχρι τριάντα έτη, η πιο πάνω αποζημίωση προσαυξάνεται με το ποσό των αποδοχών ενός μήνα. 2. Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα με καθεστώς πλήρους απασχόλησης. . 9. Οι παραγράφοι 1 έως 8 του άρθρου αυτού εφαρμόζονται ανάλογα και προκειμένου για σχέση εργασίας.

Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι τα περί της αποζημιώσεως λόγω απολύσεως της συμβάσεως εργασίας του με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου προσωπικού του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των λοιπών ΝΠΔΔ ρυθμίζονται με το άρθρο 55 του ως άνω ΠΔ 410/1988. Το άρθρο αυτό είναι ενταγμένο στο Κεφ. Β`, Τμήμα ΣΤ` ("Λύση της σύμβασης εργασίας - Αποζημίωση") και ρυθμίζει κατά τρόπο πλήρη τα περί της αποζημιώσεως για την από οποιοδήποτε λόγο λύση της συμβάσεως εργασίας του ανωτέρω προσωπικού, ώστε να μην απομένει έδαφος παραπομπής συμπληρωματικά στις διατάξεις του Ν. 2112/1920 ή του Ν. 3198/1955.

Αντίθετο δεν συνάγεται από τη διάταξη του άρθρου 89 του άνω ΠΔ 410/1988, κατά την οποία "Όπου στον Κώδικα αυτό δεν ορίζεται διαφορετικά, εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας για την σύμβαση εξαρτημένης εργασίας", καθόσον με την διάταξη αυτή δεν γίνεται παραπομπή "συμπληρωματικά" στις διατάξεις των Ν. 2112/1920 και 3198/1955, αφού τα περί της αποζημιώσεως απολύσεως, τα οποία ρυθμίζουν και οι νόμοι αυτοί, ρυθμίζονται εξαντλητικά για το προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των λοιπών ΝΠΔΔ από το ΠΔ 410/1988, ώστε να μην απομένει έδαφος προς συμπληρωματική εφαρμογή.(ΑΠ1159/2011) Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

3..Στην προκειμένη περίπτωση ,το Εφετείο, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, δέχθηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του τα ακόλουθα ουσιώδη σε σχέση με τον εδώ ερευνώμενο αναιρετικό λόγο :¨Ότι ο ενάγων και εδώ αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε από το αναιρεσείον -εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο το μήνα Μάιο του 1998 και απασχολήθηκε ως υπάλληλος γενικών καθηκόντων στο "Ελληνικό Σπίτι" που βρίσκεται στο Παρίσι με άτυπη σύμβαση ορισμένου χρόνου.

Ότι από το έτος 2001 με βάση διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου η απασχόληση του συνεχίστηκε στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Παρίσι μέχρι την 19-12-2011 οπότε, λόγω κατάργησης της ανωτέρω υπηρεσίας το εναγόμενο αρνείται να αποδέχεται τις υπηρεσίες του Ότι ο ενάγων συνδέονταν με αυτό με άκυρη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου(απλή σχέση εργασίας) από το έτος 1998.Ότι αυτός δικαιούται ως αποζημίωση απόλυσης ποσό 24.150 ευρώ με βάση τις διατάξεις των άρθρων 1,3ν.2112/1920 σε συνδυασμό με άρθρο 2,5 ν.3198/1955.

Με τις παραδοχές αυτές το δευτεροβάθμιο δικαστήριο,δέχθηκε την έφεση του ενάγοντος, εξαφάνισε την εκεί εκκαλουμένη που είχε απορρίψει την αγωγή ,δίκασε εκ νέου αυτή ,απέρριψε αυτή κατά την κύρια βάση(αναγνώρισης ότι συνδέεται με το εναγόμενο με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από την ημερομηνία της αρχικής πρόσληψης, ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας είναι άκυρη και ότι δικαιούται μισθούς υπερημερίας) και δέχθηκε αυτή κατά την επικουρική περί καταβολής αποζημίωσης απόλυσης λόγω της απλής σχέσης εργασίας.

Με τις ανωτέρω παραδοχές και κρίσεις το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1,3 Ν.2112/1920 και 2,5 Ν.3198/1955 που δεν ήταν εφαρμοστέες, ενώ εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τις ανωτέρω υπό στ.1 και 2 της παρούσας διατάξεις τις οποίες έπρεπε να εφαρμόσει εφόσον υπόχρεο προς αποζημίωση είναι το Ελληνικό δημόσιο .Επομένως,οι λόγοι της αίτησης,πρώτος και δεύτερος, από τον αριθμό 1άρθρου559 ΚΠολΔ και οι συναφείς με αυτές αιτιάσεις του αναιρεσείοντος ως προς τον καθορισμό και το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης του αναιρεσίβλητου είναι βάσιμες.

3. Με τις σκέψεις αυτές, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση,αναφορικά με τον καθορισμό και το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης. Στη συνέχεια, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση και να εκδικαστεί, κατά το μέρος τούτο, από το παρόν Δικαστήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 εδάφ. α' ΚΠολΔ, αφού δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση, δεδομένου ότι, λόγω της ενέργειας της παρούσας απόφασης, που είναι δεσμευτική για το Εφετείο (άρθρ. 580 παρ. 4 του ίδιου Κώδικα), δεν υπάρχει δικονομικό έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά υπολείπεται μόνο η κατά το περιεχόμενο διατύπωση του διατακτικού της απόφασης με βάση την έκταση της αναίρεσης (ΑΠ 353/2015, ΑΠ 1162/2013).Και, τελικά,η αποζημίωση απόλυσης του αναιρεσίβλητου υπολογιζόμενη κατά το άρθρο 55 π.δ.410/1988 ανέρχεται σε 16.100 ευρώ(ήτοι μηνιαίες αποδοχές 2.300 ευρώ επί 7μήνες για χρονικό διάστημα συνεχούς σχέσης εργασίας 13ετών ).Αυτή, όμως, πρέπει να περιοριστεί στο ανώτατο ποσό των 15.000 ευρώ, το οποίο πρέπει να καταβάλλει το εναγόμενο στον ενάγοντα,νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής.Τέλος, τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων της όλης δίκης πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους λόγω της μερικής νίκης και ήττας καθενός των διαδίκων (άρθρ. 22 παρ. 2 εδάφ. β' ν. 3693/1957),

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5054/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Κρατεί και δικάζει επί της ουσίας την υπόθεση.

Δέχεται τυπικά και ουσιαστικά την από 20.10.2014 έφεση του αναιρεσίβλητου κατά της 1427/2014 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Εξαφανίζει την απόφαση αυτή.

Δέχεται την αγωγή εν μέρει.

Υποχρεώνει το εναγόμενο να καταβάλλει στον ενάγοντα ποσό δέκα πέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ,νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής. Και

Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα μεταξύ των διαδίκων δικαστικά έξοδα της όλης δίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Απριλίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Μαΐου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ