525/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 525 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 525/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εδρεύουσας στην Πάτρα, ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "Ι.Ρ.-ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΔΙΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ Α.Ε." νόμιμα εκπροσωπούμενης, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Άγγελο Στεργιόπουλο, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δήμου Πατρέων, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Δήμαρχό του κ.Ανδρέα Φούρα και εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Θωμά-Βασίλειο Βελιανίτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-3-2004 αίτηση τ? ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:678/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 38/2010 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-5-2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 25-1-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Κατά τη διάταξη του αρθ. 562 παρ.2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α0 για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, ο λόγος αναίρεσης, εκτός των τριών ως άνω εξαιρέσεων, είναι παραδεκτός, μόνον εάν στηρίζεται σε ισχυρισμό, που προτάθηκε παραδεκτά και νόμιμα στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και για το ορισμένο του λόγου πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός προβλήθηκε παραδεκτά και νόμιμα ενώπιον του εκδόσαντος την προσβαλλομένη απόφαση δικαστηρίου. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίον προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από το αριθμ. 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ πλημμέλεια, εκ του ότι έλαβε υπόψη μη νόμιμο αποδεικτικό μέσο και ειδικώτερα ότι, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα περί της καθοριστέας οριστικής αποζημίωσης, για τα επικείμενα στο απαλλοτριωθέν ακίνητο της αιτούσας-νυν αναιρεσείουσας έλαβε υπόψη τον επισυναπτόμενο στην υπ' αριθμ. 28/1993 διορθωτική πράξη εφαρμογής πίνακα, παρότι, κατά τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας, ο πίνακας αυτός δεν ήταν νόμιμο αποδεικτικό μέσο, διότι δεν είχε εγκριθεί από τον Νομάρχη, είναι απορριπτέος, προεχόντως λόγω αοριστίας, αφού ουδόλως αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός αυτός προβλήθηκε ενώπιον του εκδόσαντος την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση Εφετείου. Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος η από το αρθ. 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, για παραβίαση του αρθ. 6 της ΕΣΔΑ και αρθ. 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου αυτής, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, διότι ουδόλως αναφέρεται στο αναιρετήριο σε τι συνίσταται η παραβίαση αυτή.

II. Από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης σαφώς προκύπτει ότι στις αιτιολογίες αυτές διαλαμβάνονται δύο χωριστά κεφάλαια, δηλαδή α) το κεφάλαιο το σχετικό με το αίτημα της αιτούσας-νυν αναιρεσειούσης, για καθορισμό αποζημίωσης για τα επικείμενα, τα οποία περιλαμβάνονται στον διορθωμένο πίνακα, τον επισυναπτόμενο στην πράξη εφαρμογής, για το ρυμοτομηθέν ακίνητο αυτής, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε από το δικάσαν Εφετείο, με την αιτιολογία ότι, "μεταξύ του νομίμου εκπροσώπου της αιτούσας εταιρείας και του ετέρου συνιδιοκτήτου του απαλλοτριούμενου ακινήτου αφενός και του καθού η αίτηση και νυν αναιρεσιβλήτου αφετέρου (Δήμου Πατρών) καταρτίσθηκε συμφωνία, περί συμψηφισμού των αμοιβαίων απαιτήσεων αυτών, δηλαδή αφενός μεν της αξίωσης των συνιδιοκτητών του ρυμοτομηθέντος ακινήτου, προς αποζημίωση των επικειμένων και αφετέρου της ανταπαίτησης του καθού επί της εισφοράς εις χρήμα, που βάρυνε αυτούς, από την ανωτέρω πράξη εφαρμογής του σχεδίου πόλεως Πατρών", καθώς και ότι "ο καθού η αίτηση Δήμος Πατρών κατέβαλε, προς πλήρη και ολοσχερή ικανοποίηση της αξίωσης της αιτούσας, για αποζημίωση των επικειμένων επί της ρυμοτομούμενης εδαφικής έκτασης, κατά το μέρος που δεν καλύφθηκε αυτή με τον συμφωνηθέντα συμψηφισμό, το συνολικό ποσό των 6.260.000 δραχμών, εκδοθέντος του από 16-11-1994 χρηματικού εντάλματος", και β) το κεφάλαιο το σχετικό με το αίτημα, για καθορισμό αποζημίωσης για τα επικείμενα, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στον ως άνω πίνακα. "και ειδικώτερα μία κυκλική κλίμακα επικοινωνίας υπογείου, ισογείου και παταριού, ασφαλτικό χώρο (δάπεδο) κυκλοφορίας και στάθμευσης οχημάτων εμβαδού 908 τ.μ (πλέον 722 τ.μ που αναφέρονται στον επισυναπτόμενο πίνακα επικειμένων), ράμπα αλλαγής λαδιών και περίφραξη με κράσπεδο από τσιμέντο και επ' αυτού κιγκλίδωμα και αντλίες βενζίνες", αίτημα το οποίο κρίθηκε απορριπτέο, με την αιτιολογία ότι " τα ανωτέρω επικείμενα αποτελούν αυθαίρετες και παράνομες κατασκευές (συστατικά) επί του ρυμοτομουμένου ακινήτου, γενόμενες χωρίς δικαίωμα από την αιτούσα, μετά την κύρωση και την μεταγραφή της 1/1992 πράξεως και της διορθωτικής αυτής 28/1993 πράξεως Εφαρμογής του Σχεδίου πόλεως Πατρών, στα βιβλία μεταγραφών του Υποθ/κείου Πατρών και την εντεύθεν περιέλευση του ρυμοτομηθέντος τμήματος του άνω ακινήτου στον καθ'ού η αίτηση Δήμο, για την δημιουργία κοινοχρήστων χώρων, αποσβεσθείσας της κυριότητας των μέχρι τότε συνιδιοκτητών (αιτούσας και του Π. Λ.) επί τούτου, έκτοτε δε η αιτούσα το κατείχε παράνομα και αυθαίρετα και το χρησιμοποιούσε για τις ανάγκες τις επιχείρησής της (στέγαση γραφείων, δεξαμενών υγρών καυσίμων των αυτοκινήτων της διεθνών μεταφορών) μέχρι την αποβολή της από τον καθ' ού η αίτηση Δήμο σε εκτέλεση της επικαλούμενης και προσκομιζόμενης 293/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών (Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων)".Ο από το αρθ. 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, κατά τον οποίο συγχωρείται αναίρεση όταν το Δικαστήριο, παρά το νόμο, δέχθηκε πράγματα, έχοντα ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά, χωρίς απόδειξη, θεμελιώνεται όταν το Δικαστήριο δέχεται πράγματα χωρίς να εκθέτει από ποια αποδεικτικά στοιχεία άντλησε την περί τούτων απόδειξη. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος, όταν, από την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι το δικάσαν δικαστήριο σχημάτισε την κρίση του, από τα μνημονευόμενα στην απόφασή του αποδεικτικά μέσα.

Περαιτέρω για τη θεμελίωση λόγου αναίρεσης από το αρθ. 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ, για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πρέπει η παραβίαση να αφορά την ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα δικαίου, δηλαδή εξειδίκευση αόριστων νομικών εννοιών ή υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ αυτόν, ενώ ο ως άνω λόγος δεν θεμελιώνεται όταν η παραβίαση των διδαγμάτων κοινής πείρας αφορά την εκτίμηση αποδείξεων (ΑΠ 320/2003).

Επίσης, για το ορισμένο του ως άνω λόγου, όταν η αιτίαση αφορά παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ποια είναι τα διδάγματα, τα οποία φέρονται ότι παραβιάσθηκαν και επίσης ποίος ο κανόνας δικαίου, στην ερμηνεία ή εφαρμογή του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν, ενώ έπρεπε ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα και σε τι συνίσταται η παράβαση. Τέλος, παραβίαση των κανόνων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, υπάρχει, όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχεται κενό ή ασάφεια ή αμφιβολία, ως προς τη δικαιοπρακτική βούληση των μερών, έστω και έμμεσα και εν τούτοις δεν προσφεύγει σε εφαρμογή των κανόνων αυτών ή μολονότι βεβαιώνεται στην απόφαση ότι η δήλωση βουλήσεως των μερών είναι σαφής, εν τούτοις προβαίνει σε ερμηνεία της δικαιοπραξίας, καθώς και όταν το δικαστήριο της ουσίας διαπιστώνει κενό ή αμφιβολία και προσφεύγει στους εν λόγω κανόνες, πλην όμως με τη δοθείσα ερμηνεία παραβιάζει τους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για ύπαρξη κενού στη δικαιοπρακτική δήλωση βουλήσεως ή ασάφειας στη διατύπωση αυτής και για το λόγο αυτό η προσφυγή στους ερμηνευτικούς κανόνες των αρθ. 173 και 200 ΑΚ, για τη συμπλήρωση του κενού ή την άρση της ασάφειας, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός εάν, από όσα το δικαστήριο της ουσίας δέχεται, δεν διευκρινίζεται η θέση του, ως προς το εάν υπάρχει κενό ή ασάφεια στη δήλωση βουλήσεως, αφού από την καταφατική ή αποφατική απάντηση στο ζήτημα αυτό, εξαρτάται εάν θα εφαρμοσθούν ή όχι οι ως άνω ερμηνευτικές διατάξεις των αρθ.173 και 200 ΑΚ. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται το περιεχόμενο της μη ερμηνευθεί σας ή της εσφαλμένως ερμηνευθείσας δικαιοπραξίας, καθώς και ότι το δικαστήριο της ουσίας διεπίστωσε την ύπαρξη κενού ή αμφιβολίας, ως προς τη δικαιοπρακτική βούληση και να προσδιορίζεται σε τι ακριβώς συνίσταται η παραβίαση των ως άνω ερμηνευτικών κανόνων.

Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το δικάσαν Εφετείο υπέπεσε στην από το αρθ. 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, εκ του ότι δέχθηκε, χωρίς απόδειξη ότι τα μη περιλαμβανόμενα στον πίνακα επικείμενα αποτελούν αυθαίρετες και παράνομες κατασκευές, γενόμενες μετά την κύρωση της πράξης εφαρμογής του σχεδίου πόλεως και την μεταγραφή αυτής και εντεύθεν μετά την περιέλευση του ρυμοτομηθέντος τμήματος στον καθού η αιτίαση Δήμο. Ενώ με τον τελευταίο (τρίτο) λόγο αναίρεσης αποδίδεται η από το αρθ. 559 αριθμ. 1 και 19 πλημμέλεια, για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας και για εσφαλμένη εφαρμογή ευθέως και εκ πλαγίου, ένεκα ανεπαρκούς και ασαφούς αιτιολογίας, των ερμηνευτικών κανόνων των διατάξεων 173 και 200 ΑΚ, εκ του ότι το δικάσαν Εφετείο δέχθηκε ότι υπήρξε συμφωνία περί συμψηφισμού των αμοιβαίων απαιτήσεων της αιτούσας και του καθού, ενώ " η αληθής βούληση του νομίμου εκπροσώπου της αιτούσας- νυν αναιρεσείουσας Ιωάν. Ρήγα ήταν ότι η αποζημίωση αυτή των 6.260.000 δραχμών περιελάμβανε την αποζημίωση των επικειμένων που αναφέρονται στην τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Β. Π., και όχι για τα επικείμενα για τα οποία ζητήθηκε ο καθορισμός της αξίας τους με την αρχική από 20-3-2004 αίτησή της και για τα οποία δεν της καταβλήθηκε αποζημίωση και δη για την μεταλλική κυκλική κλίμακα επικοινωνίας υπογείου, ισογείου και παταριού, ασφαλτικό χώρο (δάπεδο) κυκλοφορίας και στάθμευσης οχημάτων 908 τ.μ (πλέον 722 τ.μ που αναφέρονται στον επισυναπτόμενο πίνακα επικειμένων), ράμπα αλλαγής λαδιών από οπλισμένο σκυρόδεμα, όγκου 44,53 κ.μ και περίφραξη με κράσπεδο από τσιμέντο και κιγκλίδωμα συνολικού ύψους 2,45 μ. με δύο σειρόμενες θύρες για είσοδο και έξοδο οχημάτων, πλάτους 12μ. και 14,30μ. αντίστοιχα από σωλήνες στραντζαριστές λαμαρίνας με ελαιόχρωμα, μήκους 64,80 μ.".

Ο δεύτερος λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης, το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα και σε ότι αφορά το ζήτημα, στο οποίο αναφέρεται ο λόγος αυτός, από τα μνημονευόμενα στην απόφασή του αποδεικτικά μέσα.

Ο τρίτος λόγος, πέραν του ότι είναι απορριπτέος, ως αόριστος, διότι, κατά μεν το μέρος των αιτιάσεων για παραβίαση των διδαγμάτων κοινής πείρας ουδόλως προσδιορίζεται στο αναιρετήριο ποία είναι τα δήθεν παραβιασθέντα διδάγματα, ούτε ποίος είναι ο κανόνας δικαίου, στην ερμηνεία ή εφαρμογή του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν και σε τι συνίσταται η παράβαση, κατά δε το μέρος των αιτιάσεων για παραβίαση των αρθ. 173 και 200 ΑΚ, διότι ουδόλως αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι το Εφετείο διαπίστωσε, έστω και έμμεσα, την ύπαρξη κενού ή αμφιβολίας, ως προς τη δικαιοπρακτική βούληση των μερών ούτε σε τι συνίσταται η παραβίαση των διατάξεων αυτών, είναι σε κάθε περίπτωση απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, δεδομένου ότι η συμφωνία περί συμψηφισμού, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες παραδοχές της απόφασης, αφορά την αξίωση αποζημίωσης για τα περιλαμβανόμενα στον πίνακα επικείμενα, ενώ η αίτηση κατά το μέρος της για τα μη περιλαμβανόμενα στον πίνακα επικείμενα τα οποία αφορά ο λόγος αυτός, απορρίφθηκε, διότι αυτά, όπως προαναφέρθηκε, κατασκευάσθηκαν μετά την κύρωση της Πράξης εφαρμογής του ρυμοτομικού σχεδίου και τη μεταγραφή αυτής, οπότε η κυριότητα του ρυμοτομηθέντος κτήματος (μετά των επ' αυτού επικειμένων) περιήλθε στον καθού και δεν τίθεται ζήτημα ύπαρξης συμφωνίας και ορθής ή μη εφαρμογής των διατάξεων των αρθ. 173 και 200 ΑΚ.

Μετά από αυτά, η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να καταδικασθεί η ηττηθείσα αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (αρθ. 176 και 183 ΚΠολΔ), κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-5-2010 αίτηση της εταιρείας με την επωνυμία "Ι. Ρ.-ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΔΙΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ Α.Ε" για αναίρεση της υπ' αριθμ. 38/2010 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Μαρτίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ