Greek Supreme Court allows appeal on private international law error regarding family compensation for foreign death. The court found the lower court erred in applying foreign law instead of Greek law. The court ruled that Greek law governs the family relationship and compensation rights. Consequently, the appeal is allowed and the case remanded for retrial.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court allowed the appeal against the Athens Court of Appeal's decision, which had dismissed the plaintiffs' claim for financial compensation due to mental distress following the death of a British national. The plaintiffs argued that Greek law should apply because the fatal accident occurred on Greek soil, whereas the lower court incorrectly applied British law based solely on the victim's nationality. The court held that the rules of private international law mandate the application of Greek law for accidents happening within Greece, thereby establishing the family relationship and entitlement to compensation under Greek statutes. As a result, the appeal was accepted, the lower judgment was annulled, and the case was remanded to a new panel of the Court of Appeal for further examination.
Legislator headnote
AI generatedArticles 4-33 of the Private International Law Code; Article 26 of the Private International Law Code; Article 932 of the Civil Code: When a foreign national dies in Greece due to a tort, Greek law governs the determination of family members entitled to compensation for mental distress, and the lower court erred by applying the law of the victim's nationality instead.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 525 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 525/2010
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ..., 3) ..., 4) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Νάτσινα, που ανακάλεσε την από 21/1/2010 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε αυτοπροσώπως και κατέθεσε προτάσεις.
Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευθύμιο Καραΐσκο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9/8/2005 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4857/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4615/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30/12/2008 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση ανέγνωσε την από 8/1/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου (1,2) και του τελευταίου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι κανόνες του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που περιέχονται στα άρθρα 4-33 ΑΚ καθορίζουν το στοιχείο το οποίο δημιουργεί το σύνδεσμο ενός προσώπου ή μιας βιοτικής σχέσης με ορισμένη πολιτεία και λόγω του συνδέσμου αυτού, η σχέση ή η κατάσταση που προκύπτει υποβάλλεται στη ρύθμιση της πολιτείας αυτής. Οι εν λόγω κανόνες αποτελούν μέρος του εγχώριου ουσιαστικού δικαίου και η παραβίασή τους ιδρύει λόγω αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ.
Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 26 ΑΚ, οι ενοχές από αδίκημα διέπονται από το δίκαιο του τόπου, όπου διαπράχθηκε το αδίκημα. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η σχέση, που δημιουργείται με τη διάπραξη αδικήματος στην Ελλάδα, διέπεται από το ελληνικό δίκαιο (ΟλΑΠ 14/1997) και επομένως σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο καθορίζεται και ποιος είναι ο δικαιούχος της αποζημίωσης.
Ειδικότερα, σε περίπτωση θανάτωσης αλλοδαπού στο ελληνικό έδαφος από αδικοπραξία εφαρμόζεται το άρθρο 932 ΑΚ, το οποίο προβλέπει ότι μπορεί να επιδικαστεί χρηματική ικανοποίηση στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Ο κύκλος των προσώπων που ανήκει στην οικογένεια του θύματος που δικαιούται να αξιώσει χρηματική ικανοποίηση έχει προσδιοριστεί νομολογιακά με την ερμηνεία της αόριστης νομικής έννοιας "οικογένεια" και μόνο η εγκυρότητα ή όχι της ύπαρξης συγγενικής σχέσης θα κριθεί με προσφυγή στις διατάξεις των άρθρων 13, 14, 17, 18, 22, 23 ΑΚ.
Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δίκασε έφεση των αναιρεσειόντων-εναγόντων κατά της 4857/2006 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία είχε απορριφθεί αγωγή τους κατά το μέρος που επιδιωκόταν με αυτήν επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης που προήλθε από το θάνατο συγγενούς τους που ήταν υπήκοος της Μεγάλης Βρετανίας (γονείς οι πρώτος και δεύτερη από τους αναιρεσείοντες, αδελφή η τρίτη από αυτούς και γιαγιά η τέταρτη), σε αυτοκινητικό ατύχημα που συνέβη στις ...2005 στη ..., και για το οποίο ευθύνεται ο οδηγός αυτοκινήτου που ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους προξενούμενες ζημίες στην αναιρεσίβλητη-εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία.
Το Εφετείο έκρινε ότι για τον προσδιορισμό των προσώπων που είναι δικαιούχοι της αξίωσης για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης εφαρμόζεται το δίκαιο της Μεγάλης Βρετανίας, αφού η θανούσα είχε την υπηκοότητα αυτής της χώρας και ερμηνεύοντας τον προσκομισθέντα σε αντίγραφο αγγλικό νόμο για τα θανατηφόρα ατυχήματα α) απέρριψε την αγωγή καθόσον αφορά τους γονείς ως αόριστη, διότι δεν προσδιορίζεται η ηλικία της θανούσας κόρης τους και β) απέρριψε την αγωγή καθόσον αφορά την αδελφή και τη γιαγιά της θανούσας ως μη νόμιμη.
Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ανωτέρω μνημονευόμενες διατάξεις ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και, συνεπώς, υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Ο πρώτος λόγος της αναίρεσης (υπό στοιχεία 1 και 2 στο αναιρετήριο), συνεπώς, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, ενώ παρέλκει η εξέταση των λοιπών, εφόσον αναφέρονται στο ίδιο κεφάλαιο της αγωγής.
Κατ' ακολουθίαν, η αναίρεση πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εξέταση στο ίδιο Εφετείο Αθηνών, η συγκρότηση του οποίου από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Εξάλλου, η αναιρεσίβλητη εταιρία πρέπει να υποχρεωθεί, ως ηττηθείσα, να καταβάλει τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 4615/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Φεβρουαρίου 2010. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Μαρτίου 2010.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ