Supreme Court dismisses appeal against land expropriation compensation, upholding lower court's valuation methodology.

Απόφαση 525 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 525/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Λουτρακίου-Περαχώρας, που εδρεύει στο Λουτράκι και εκπροσωπείται νόμιμα, που δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Των αναιρεσιβλήτων: Α) Ψ1, κατοίκου ......, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Βασιλείου Παπαδημητρίου και κατέθεσε προτάσεις, Β) 1) Ψ2, κατοίκου ......, 2) Ψ3, κατοίκου ......, οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ιωάννη Γεωργόπουλου και κατέθεσαν προτάσεις, 3) Ψ4, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 4) Ψ5, κατοίκου ......, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Γεωργόπουλου και κατέθεσε προτάσεις, Γ) 1α) Ψ6, 1β) Ψ7, 1γ) Ψ8, κατοίκων ......, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2α) Ψ9, κατοίκου ......, 2β) Ψ10, κατοίκου ......, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Παπαδημητρίου και δεν κατέθεσαν προτάσεις, 2γ) Ψ11, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Βασιλείου Παπαδημητρίου και δεν κατέθεσε προτάσεις, 2δ) Ψ12, 2ε) Ψ13, κατοίκων ......, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Παπαδημητρίου και δεν κατέθεσαν προτάσεις, Δ) 1) Ψ14, κατοίκου ......, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ιωάννη Γεωργόπουλου και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ψ15, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Στο σημείο αυτό, ο δικηγόρος Ιωάννης Γεωργόπουλος, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι ο υπό στοιχείο Β3 αναιρεσίβλητος (Ψ4) απεβίωσε στις 14/4/2007 και την παρούσα δίκη συνεχίζουν για λογαριασμό του οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του 1) Ψ4-Α, 2) Ψ4-Β, 3) Ψ4-Γ, κάτοικοι ......, οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του ανωτέρω δικηγόρου και κατέθεσαν προτάσεις.

Στην συνέχεια δήλωσε ότι ο υπό στοιχείο Δ2 αναιρεσίβλητος (Ψ15) απεβίωσε στις 29/9/2008 και την παρούσα δίκη συνεχίζουν για λογαριασμό του οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του 1) Ψ15-Α, κάτοικος ......, την οποία εκπροσώπησε, 2) Ψ15-Β, κάτοικος ......, ο οποίος παραστάθηκε μετά του ανωτέρω δικηγόρου, 3) Ψ15-Γ, κάτοικος ......, την οποία εκπροσώπησε και οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 15/12/2006, 18/12/2006, 4/12/2006 και 10/10/2006 αιτήσεις καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Ναυπλίου και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκε η 279/2007 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11/3/2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Πολυζωγόπουλος, ανέγνωσε την από 4/12/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες υπ' αριθ. ......, ...... και ...... εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ...... αποδεικνύεται ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αναίρεσης με πράξη ορισμού της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας δικασίμου και με κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με θυροκόλληση στους αναιρεσιβλήτους Ψ6, Ψ7 και Ψ8, για τους οποίους αντίγραφο του θυροκολληθέντος εγγράφου παραδόθηκε στο οικείο αστυνομικό τμήμα και ταχυδρομήθηκε αυθημερόν σχετική έγγραφη ειδοποίηση, όπως προκύπτει από τις βεβαιώσεις του ως άνω δικαστικού επιμελητή, που έχουν συνταχθεί κάτω από τις προαναφερθείσες εκθέσεις επιδόσεως. Όμως, οι πιο πάνω αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατέθεσαν δήλωση μη παραστάσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Συνεπώς, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286 εδ. α', 287 παρ. 1 και 290 ΚΠολΔ, τα οποία εφαρμόζονται και στην κατ' αναίρεση δίκη (άρθρα 573 παρ. 1 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι η βίαιη διακοπή της δίκης που επέρχεται από το θάνατο του διαδίκου, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί αμέσως συζήτηση της υποθέσεως (ολ.

ΑΠ 22/2000). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα απ' αριθ. ...... και ...... πιστοποιητικά των δημάρχων Αθηναίων και Λουτρακίου - Περαχώρας, αντίστοιχα, καθώς και από τα υπ' αριθ. ...... και ...... πιστοποιητικά των γραμματέων των Πρωτοδικείων Αθηνών και Κορίνθου, αντίστοιχα, οι αναιρεσίβλητοι Ψ4 και Ψ15 απεβίωσαν και κληρονομήθηκαν εξ αδιαθέτου ο μεν πρώτος από τη σύζυγό του Ψ4-Α και τα τέκνα του Ψ4-Β και Ψ4-Γ, ο δε δεύτερος από τη σύζυγό του Ψ15-Α και τα τέκνα του Ψ15-Β και Ψ15-Γ.

Επομένως, οι ανωτέρω ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι των ως άνω αποβιωσάντων, νομίμως δήλωσαν στο ακροατήριο, κατά τη συζήτηση της υποθέσεως το θάνατο των πιο πάνω αναιρεσιβλήτων και την εκούσια στο όνομά τους επανάληψη της δίκης που διακόπηκε βίαια, οι μεν Ψ4-Α, Ψ4-Β, Ψ4-Γ και Ψ15-Β δια του διορισθέντος από αυτούς στο ακροατήριο πληρεξούσιου δικηγόρου τους Ιωάννη Γεωργόπουλου, δικηγόρου Αθηνών, με τον οποίο παραστάθηκαν, οι δε Ψ15-Α και Ψ15-Γ δια του αυτού ως άνω δικηγόρου, ο οποίος τις εκπροσώπησε, δυνάμει του προσκομιζομένου ......

πληρεξουσίου του συμβολαιογράφου Κορίνθου Παναγιώτη Γεωργόπουλου. Κατά συνέπεια, παραδεκτώς προχωρεί η συζήτηση της υποθέσεως.

ΙΙΙ. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2 και 3 του ισχύοντος Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου (ΕΣΔΑ), συνάγεται, ότι για τον προσδιορισμό της "πλήρους αποζημίωσης" λαμβάνεται υπόψη η αξία του απαλλοτριουμένου ακινήτου κατά το χρόνο της πρώτης συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου της αίτησης καθορισμού (προσωρινού ή οριστικού, σε περίπτωση παράλειψης του προσωρινού) της αποζημίωσης αυτής, καθώς και η δαπάνη του ιδιοκτήτη του απαλλοτριουμένου ακινήτου (Ολ.ΑΠ 8/1999).

Εξάλλου, στο άρθρο 13 παρ. 1 έως και 2 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως ισχύει μετά το ν. 2985/2002, που εφαρμόζεται από 1-1-2002, ορίζεται μεταξύ άλλων ότι "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριουμένου λαμβάνεται υπόψη και η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριουμένου" (παρ. 1, τελ.

εδάφιο) και ότι "ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη. Επίσης δεν υπολογίζεται ανατίμηση προερχόμενη από ενέργειες του ιδιοκτήτη στο απαλλοτριούμενο, που έγιναν μετά την οριζόμενη από το άρθρο 3 ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας αυτής".

Κατά δε το άρθρο 3 παρ. 6 εδ. ε' του Ν. 298/1979 "Περί προστασίας των δασών και των εν γένει δασικών εκτάσεων της χώρας" δεν υπάγονται στις διατάξεις του ως άνω νόμου περιοχές, για τις οποίες υφίστανται εγκεκριμένα έγκυρα σχέδια πόλεως. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, λόγο αναιρέσεως συνιστά η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, η οποία υπάρχει όταν λάβει χώρα ψευδής ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου.

Ψευδής ερμηνεία είναι η απόδοση στο συγκεκριμένο κανόνα μη αληθινής και μη αρμόζουσας έννοιας, εσφαλμένη δε ή μη ορθή εφαρμογή είναι η εφαρμογή κάποιου κανόνα ουσιαστικού δικαίου αν και δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του ή μη εφαρμογή εφαρμοστέου κανόνα, ενώ συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις του. Τέλος, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης της αποφάσεως ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα αναγκαία περιστατικά για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγομένου απ' αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός εάν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως ότι από τις αποδείξεις προέκυψαν τα ακόλουθα: "... Με την απόφαση 9037/30-5-2002 του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ 616/26-7-2002 τεύχ. Δ') εγκρίθηκε το γενικό πολεοδομικό σχέδιο των οικισμών ...... και ...... του Δήμου ......-......

του Ν. ...... . Στη συνέχεια, με την απόφαση 1648/16-1-2003 του ιδίου Υπουργού (ΦΕΚ 55/5-2-2003 τεύχ. Δ) εγκρίθηκε τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του προαναφερόμενου Δήμου στην ευρύτερη περιοχή των Ιαματικών Πηγών-Λουτρών ...... με τη μετατόπιση οικοδομικών και ρυμοτομικών γραμμών, την κατάργηση οδών, την έγκριση πεζοδρομίων, τον χαρακτηρισμό οδού ως πεζοδρόμου, τον καθορισμό κοινόχρηστων χώρων (ΚΧ) και χώρου για τη δημιουργία δημοτικών ιαματικών λουτρών και ιαματικών λουτρών ΕΟΤ, καθώς και με τη δημιουργία νέων οικοδομικών τετραγώνων.

Για την εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου στην προαναφερόμενη περιοχή εκδόθηκε η ...... πράξη αναλογισμού αποζημίωσης ρυμοτομούμενων ιδιοκτησιών από το Τμήμα Πολεοδομίας της Διεύθυνσης Γενικών Υπηρεσιών του Δήμου Λουτρακίου-Περαχώρας του Νομού Κορινθίας, η οποία (πράξη) κυρώθηκε με την απόφαση 13763/16-9-2004 της Νομαρχίας Κορινθίας και καταχωρίστηκε, μαζί με το τοπογραφικό διάγραμμα και τον πίνακα που συνοδεύουν αυτή, στον τόμο ...

των βιβλίων μεταγραφών του τέως Δήμου ...... με αύξοντα αριθμό ... . Με την πράξη αυτή έγινε ο αναλογισμός της αποζημίωσης για τα ακίνητα, των οποίων η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως των πιο πάνω αναφερόμενων ΥΑ και τα οποία περιγράφονται στην πράξη αυτή αναλογισμού και αποτυπώνοντας με τους αριθμούς 1, 2, 4 και 5, στο τοπογραφικό διάγραμμα, που συντάχθηκε την 9-7-2004 από το ......, Τοπογράφο Μηχανικό, και θεωρήθηκε την ίδια ημέρα από το Διευθυντή της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Λουτρακίου-Περαχώρας ......, Πολιτικό Μηχανικό.

Σύμφωνα με την προαναφερόμενη πράξη αναλογισμού: α) η ιδιοκτησία (...), που φέρεται ότι ανήκει στους αιτούντες στην πρώτη και στους τρεις πρώτους από τους αιτούντες στην τρίτη από τις κρινόμενες αιτήσεις, αυτοαποζημιώνονται, λόγω ρυμοτομίας, για τμήμα εμβαδού 68,42 τμ και τμήμα εμβαδού 93,14 τμ, β) η ιδιοκτησία (...), που φέρεται ότι ανήκει στους αιτούντες στη δεύτερη από τις κρινόμενες αιτήσεις, αυτοαποζημιώνεται, λόγω ρυμοτομίας, για τμήμα εμβαδού 69,51 τμ και αποζημιώνει την ιδιοκτησία (...) για τμήμα εμβαδού 0,21 τμ, γ) η ιδιοκτησία (...), που φέρεται ότι ανήκει στους πέντε τελευταίους από τους αιτούντες στην τρίτη από τις κρινόμενες αιτήσεις, αυτοαποζημιώνεται, λόγω ρυμοτομίας, για τμήμα εμβαδού 30,60 τμ και δ) η ιδιοκτησία (...), που φέρεται ότι ανήκει στους αιτούντες στην τέταρτη από τις κρινόμενες αιτήσεις, αυτοαποζημιώνεται, λόγω ρυμοτομίας, για τμήμα εμβαδού 55,06 τμ.

Εξάλλου, σύμφωνα με την ίδια πράξη αναλογισμού, ο καθ' ου οι κρινόμενες αιτήσεις Δήμος Λουτρακίου-Περαχώρας αποζημιώνει λόγω ρυμοτομίας και λόγω εξάντλησης των υποχρεώσεων των παρόδιων ιδιοκτησιών: α) την ιδιοκτησία (...) για το τμήμα που αποτυπώνεται, στο προαναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα, με τους αριθμούς 31-36-33-37-38-31-35, εμβαδού 873,65 τμ, β) την ιδιοκτησία (...) για το τμήμα που αποτυπώνεται, στο ίδιο τοπογραφικό διάγραμμα, με τους αριθμούς 24-31-38-39-24, εμβαδού 672,47 τμ, γ) την ιδιοκτησία (...), για το τμήμα που αποτυπώνεται, στο ίδιο τοπογραφικό διάγραμμα, με τους αριθμούς 24-39-9-8-27-23-24, εμβαδού 1.639,39 τμ και δ) την ιδιοκτησία (...) για το υπόλοιπο του τμήματος που αποτυπώνεται, στο ίδιο τοπογραφικό διάγραμμα, με τους αριθμούς 5-6-7-8-9-10-11-12-5, δηλαδή για 1.055,66 τμ (1.148,80-93,14) και για το τμήμα που αποτυπώνεται, στο ίδιο τοπογραφικό διάγραμμα, με τους αριθμούς 2-3-27-8-7-6-5-2, εμβαδού 281,76 τμ.

Τα προαναφερόμενα ακίνητα εντάχθηκαν στο ρυμοτομικό σχέδιο ...... με το από 27-4-1971 ΒΔ (ΦΕΚ 103/1971 τεύχ. Δ') και υπάγονται στο οικοδομικό τετράγωνο ..., το οποίο είναι το τελευταίο (ΟΤ) προς την πλευρά της ......, αποτελούσαν δε τμήμα ευρύτερης δασικής έκτασης. Μετά την ένταξή της, όμως, το συγκεκριμένο σχέδιο πόλης, δεν υπάγονται στις δασικές εκτάσεις κατά τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 6 εδ.

ε' του Ν. 998/1979. Ειδικότερα, τα ακίνητα αυτά βρίσκονται στη θέση "......" ή "......" ή "......" του ...... επί της κεντρικής επαρχιακής οδού ......-...... και απέχουν τριάντα έως σαράντα μέτρα από τη θάλασσα. Βρίσκονται δίπλα από τους τεχνητούς καταρράκτες του ......, όπου υπάρχει μεγάλη τουριστική κίνηση, και έχουν εξαιρετική θέα στον Κορινθιακό κόλπο.

Ακριβώς απέναντι από αυτά έχει διαμορφωθεί χώρος περιπάτου και αμέσως μετά αρχίζει η παραλία. Το έδαφος της περιοχής αυτής έχει μεγάλη κλίση, την οποία ο μάρτυρας του καθ' ου οι αιτήσεις προσδιόρισε σε ποσοστό 80%. Περαιτέρω, με το προαναφερόμενο ΒΔ, για την έκδοση του οποίου είχε ληφθεί υπόψη, τουλάχιστον για το ΟΤ ..., η γνώμη του ΕΟΤ, όπως προκύπτει από το από 11-3-1969 έγγραφο αυτού (ΕΟΤ) προς το Υπουργείο Δημόσιων Έργων, ορίστηκαν οι όροι δόμησης για τα ακίνητα που εντάχθηκαν με αυτό στο σχέδιο πόλης.

Ειδικότερα, για τα οικόπεδα που έχουν πρόσωπο επί της παραλιακής λεωφόρου ......-...... ορίστηκε ότι πρέπει να έχουν ελάχιστο πρόσωπο 6 μ., ελάχιστο βάθος 8μ. και ελάχιστο εμβαδό 112 τμ. Το μέγιστο ποσοστό κάλυψης ορίστηκε, για τα ίδια ακίνητα, σε 70%, ενώ ως προς το μέγιστο ύψος και τον ανώτατο αριθμό ορόφων ορίστηκε ότι έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του ΓΟΚ.

Έτσι, ο συντελεστής δόμησης για τα ακίνητα, τα οποία εντάχθηκαν στο σχέδιο πόλης με το προαναφερόμενο ΒΔ και για τα οποία το ποσοστό αντιπαροχής ανέρχεται σε 50%, δεν ήταν αριθμητικός, αλλά συναγόταν έμμεσα, με βάση δε το εμβαδό των ακινήτων αυτών, την επιτρεπόμενη κάλυψη και τον αριθμό των ορόφων κατά το ΓΟΚ/1973, ανερχόταν από 3,1 έως 3,6, ενώ μετά την πιο πάνω αναφερόμενη τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου Λουτρακίου ο συντελεστής δόμησης στην περιοχή αυτή ανέρχεται σε 1,20.

Βέβαια, ο καθ' ου οι αιτήσεις Δήμος Λουτρακίου-Περαχώρας ισχυρίζεται ότι ο συντελεστής δόμησης, για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα, ανερχόταν, πριν από τη ρυμοτόμηση τους, σε 1,20 με ποσοστό κάλυψης 50%, επικαλείται δε για την απόδειξη του ισχυρισμού του αυτού το σχετικό έγγραφο ...... του Διευθυντή της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του.

Όμως, ο έμμεσος χαρακτήρας του συντελεστή δόμησης για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα των αιτούντων έχει επιβεβαιωθεί: α) με το έγγραφο ...... του Τμήματος Πολεοδομίας και Πολεοδομικών Εφαρμογών της Νομαρχίας Κορίνθου, β) με την εισήγηση 58/1-3-2002 προς το Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος και την από 7-3-2002 γνωμοδότηση αυτού (Κεντρικού ΣΧΟΠ), γ) με την οικοδομική άδεια ......

της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχίας Κορινθίας, η οποία (άδεια) αφορά την ιδιοκτησία (...), δ) με το έγγραφο ...... του Τμήματος Πολεοδομίας και Πολεοδομικών Εφαρμογών της Νομαρχίας Κορινθίας και ε) με την από 1-10-1996 εισήγηση του Παρέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Μιχ. Βηλαρά, επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση 4299/1996 του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η άδεια οικοδομής 709/1993 της Διεύθυνσης Πολεοδομίας και Πολεοδομικών Εφαρμογών της Νομαρχίας Κορινθίας, η οποία (άδεια) αφορούσε την ιδιοκτησία (...) και με την οποία επιβεβαιώθηκε ο έμμεσος χαρακτήρας του συντελεστή δόμησης, ακυρώθηκε με την προαναφερόμενη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τυπικό λόγο και ειδικότερα για το ότι δεν είχε υποβληθεί διάγραμμα κοπής των δένδρων.

Περαιτέρω, η περιοχή, στην οποία βρίσκονται τα απαλλοτριούμενα ακίνητα, έχει ενταχθεί στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων. Σύμφωνα με τις ......, ...... και ...... εκθέσεις αντικειμενικών αξιών της Κτηματικής Υπηρεσίας Ν. Κορινθίας, η αντικειμενική αξία των ακινήτων αυτών ανέρχεται σε 332,64 ευρώ ανά τμ για την ιδιοκτησία (...) και 359,25 ευρώ ανά τμ για τις ιδιοκτησίες (1) και (5).

Κατά το έτος 1999 η ΔΟΥ Κορίνθου είχε εκτιμήσει την αγοραία αξία της ιδιοκτησίας (...) στο ποσό των 120.000 δραχμών (352,16 ευρώ) ανά τμ με αφορμή τη σύνταξη του πωλητηρίου συμβολαίου ......, με το οποίο η τέταρτη από τους αιτούντες στη δεύτερη από τις κρινόμενες αιτήσεις φέρεται ότι κατέστη συγκυρία του ακινήτου αυτού, με συγκριτικό στοιχείο την αξία του ακινήτου που βρίσκεται στο τέλος της οδού ......

στο ......, η οποία είχε οριστεί σε 105.000 δραχμές (308,14 ευρώ) ανά τμ. Οι μάρτυρες απόδειξης Α και Β, Πολιτικοί Μηχανικοί, κατέθεσαν στο ακροατήριο του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου κατά την εκδίκαση των αιτήσεων για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης ότι η ανά τμ αξία των απαλλοτριούμενων ακινήτων ανερχόταν στο ποσό των 7.000 ευρώ και των 6.000 ευρώ αντίστοιχα.

Κατά την εξέταση τους στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου κατά την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο, ο μάρτυρας των αιτούντων Α κατέθεσε ότι η ανά τμ αξία των απαλλοτριούμενων ακινήτων ανέρχεται σε 5.000 ευρώ, ενώ ο μάρτυρας του καθ' ου οι αιτήσεις Γ δεν αναφέρθηκε στην αξία των ακινήτων αυτών.

Περαιτέρω, σύμφωνα με την από 21-3-2005 έκθεση εκτίμησης του Β, Πολιτικού Μηχανικού, την οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι αιτούντες στην πρώτη και στη δεύτερη από τις κρινόμενες αιτήσεις, η αξία της ιδιοκτησίας (...) ανερχόταν, κατά το χρόνο της σύνταξης της έκθεσης, με βάση τους υπολογισμούς και τα συγκριτικά στοιχεία που αναφέρονται σ' αυτή, σε 7.549.207 ευρώ δηλαδή σε 4.604,88 ευρώ ανά τμ (7.549.207 ευρώ : 1.639,39 τμ).

Ακόμη, οι αιτούντες επικαλούνται και προσκομίζουν, ως συγκριτικό στοιχείο, αντίγραφο της απόφασης 61/2005 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, με την οποία προσδιορίστηκε προσωρινά, σε 600 ευρώ ανά τμ, με κρίσιμο χρόνο της 9-3-2005, η αξία για ακίνητο που βρίσκεται στο ΟΤ ... του Δήμου Λουτρακίου-Περαχώρας και απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά, μαζί με άλλα, για την εφαρμογή του σχεδίου πόλης.

Επίσης, οι αιτούντες στην τέταρτη από τις κρινόμενες αιτήσεις επικαλούνται και προσκομίζουν, ως συγκριτικά στοιχεία: 1) αντίγραφο του συμβολαίου ...... της Συμβολαιογράφου Αθηνών Ευρυδίκης Πουλάκου-Παντελοπούλου, με το οποίο μεταβιβάστηκε, λόγω πώλησης, αποθήκη ημιυπόγειου ορόφου, εμβαδού 56 τμ, κειμένη στο ......

στη διασταύρωση της παραλιακής οδού με την οδό ......, με τίμημα το ποσό των 821,71 ευρώ ανά τμ, ενώ η αντικειμενική αξία του ακινήτου αυτού είχε οριστεί σε 1.173,88 ανά τμ, όπως προκύπτει από την ...... δήλωση φόρου αυτόματου υπερτιμήματος και 2) αντίγραφο της απόφασης 45/1998 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, με την οποία προσδιορίστηκε προσωρινά, με κρίσιμο χρόνο την 8-4-1998, σε 400.000 δραχμές ανά τμ η αξία του ακινήτου, το οποίο βρίσκεται στο ......

επί της παραλιακής λεωφόρου και απαλλοτριώθηκε για την προβολή και ανάδειξη του Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέα στο ...... . Εξάλλου, ο καθ'ου οι αιτήσεις-ανταιτών Δήμος Λουτρακίου - Περαχώρας επικαλείται και προσκομίζει ως συγκριτικά στοιχεία: α) αντίγραφο της απόφασης 17/2002 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, με την οποία προσδιορίστηκε προσωρινά η αποζημίωση για ακίνητο, το οποίο βρίσκεται στο ΟΤ ...

απέναντι από το ......, σε 117,39 ευρώ ανά τμ, με κρίσιμο χρόνο την 9-1-2002, β) αντίγραφο της απόφασης 14/2005 του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία προσδιορίστηκε οριστικά η αποζημίωση για ακίνητο, το οποίο βρίσκεται στη θέση "......" του Δήμου Λουτρακίου-Περαχώρας επί της κεντρικής λεωφόρου ......, σε 150 ευρώ ανά τμ, με κρίσιμο χρόνο την 20-10-2004, γ) αντίγραφο της απόφασης 574/1999 του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία προσδιορίστηκε οριστικά η αποζημίωση για ακίνητο, που βρίσκεται επί της λεωφόρου ......

σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα, σε 528,25 ευρώ ανά τμ, με κρίσιμο χρόνο την 8-4-1998, δ) αντίγραφο της περίληψης μεταγραφής του συμβολαίου ...... της Συμβολαιογράφου Κορίνθου Ειρήνης Λαού-Καρπούζη, από την οποία (περίληψη) προκύπτει ότι την 31-8-1999 πωλήθηκε οικόπεδο, εμβαδού 807,84 τμ, που βρίσκεται στη θέση "......" ......

το ΟΤ .., με τίμημα 32.000.000 δραχμές, δηλαδή 39.611,80 δραχμές ανά τμ (32.000.000 δραχμ: 807,84 τμ), που αντιστοιχεί σε 116,25 ευρώ, ενώ η ανά τμ αντικειμενική αξία του ακινήτου αυτού είχε οριστεί από τη ΔΟΥ Κορίνθου, σε 27.539,99 δραχμές (22.247.913 δραχμ.: 807.84 τμ), που αντιστοιχεί σε 80,82 ευρώ, ε) αντίγραφο του συμβολαίου ...... της Συμβολαιογράφου Κορίνθου Μαρίας Στάμου-Μήτρου, από το οποίο προκύπτει ότι την 16-10-2000 πωλήθηκε οικόπεδο, εμβαδού 690,35 τμ, κείμενο στην προαναφερόμενη θέση στο ΟΤ ..., με τίμημα 22.800.000 δραχμές, δηλαδή 33.026,72 δραχμές ανά τμ (22.800.000 δραχμ. : 690,35 τμ), που αντιστοιχεί σε 96,92 ευρώ, ενώ η ανά τμ αντικειμενική αξία του, ακινήτου αυτού είχε οριστεί, από τη ΔΟΥ Κορίνθου, σε 33.047,99 δραχμές (22.814.684 δραχμ.: 690,35 τμ), που αντιστοιχεί σε 96,90 ευρώ και στ) αντίγραφο του συμβολαίου ......

του Συμβολαιογράφου Λουτρακίου Παναγιώτη Πούλου, από το οποίο προκύπτει ότι την 2-12-1999 πωλήθηκε κάθετη ιδιοκτησία, εμβαδού 442,30 τμ, κείμενη στην προαναφερόμενη θέση στο ΟΤ 223, με τίμημα 14.800.000 δραχμές, δηλαδή 33.461,45 δραχμές ανά τμ (14.800.000 δραχμ.: 442,30 τμ), που αντιστοιχεί σε 98,20 ευρώ. Τα προαναφερόμενα συγκριτικά στοιχεία, εκτός από την απόφαση 574/1999 του Δικαστηρίου τούτου, την απόφαση 61/2005 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου και το συμβόλαιο ......, δεν κρίνονται πρόσφορα, εφόσον αφορούν ακίνητα, τα οποία δεν βρίσκονται μπροστά στη θάλασσα και για το λόγο αυτό μειονεκτούν σημαντικά σε σχέση με τα απαλλοτριούμενα.

Με βάση τα δεδομένα αυτά κρίνεται ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο της συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αφού από την ημέρα της συζήτησης των αιτήσεων για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης, δηλαδή από την 9-11-2005, μέχρι τη συζήτηση των αιτήσεων για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, δηλαδή μέχρι την 21-2-2007, πέρασε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από ένα έτος (αρθρ. 17 παρ. 2 εδ.

γ' του Συντάγματος, 13 παρ. 1 εδ. β' του Ν. 2882/2001), η πραγματική αξία των απαλλοτριουμένων ακινήτων των αιτούντων και των επικειμένων (πεύκων και κέδρων), που υπάρχουν στα ακίνητα των αιτούντων στην από 4-12-2006 αίτηση, ανέρχεται, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας τους μετά τη δημοσίευση της πράξης της απαλλοτρίωσης (αναλογισμού) και μόνον εξαιτίας αυτής (αρθρ. 17 παρ. 3 του Συντάγματος, 13 παρ. 2 του Ν. 2882/2001), στο ποσό των 650 ευρώ ανά τμ εδάφους για τα ακίνητα και στα ποσά των 50 και των 100 ευρώ για κάθε πεύκο και κέδρο, αντίστοιχα, τα οποία ανταποκρίνονται στην πλήρη αποζημίωση, δηλαδή σ' εκείνη με την οποία οι δικαιούχοι αυτής μπορούν να αντικαταστήσουν τα απαλλοτριούμενα με άλλα όμοια και ίσης αξίας.

Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές, πρέπει, ως προς το μέρος κατά το οποίο κρίθηκαν παραδεκτές και νόμιμες, να γίνουν δεκτές, κατά ένα μέρος, και ως κατ' ουσίαν βάσιμες οι αιτήσεις, καθώς και οι ανταιτήσεις και να προσδιοριστεί οριστικά η αποζημίωση στο ποσό των 650 ευρώ ανά τμ εδάφους για τα ακίνητα και στα ποσά των 50 και των 100 ευρώ για κάθε πεύκο και κάθε κέδρο, αντίστοιχα, των ακινήτων των αιτούντων στην από 4-12-2006 αίτηση ...".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι τα περιλαμβανόμενα στο εγκεκριμένο σχέδιο πόλεως απαλλοτριούμενα ακίνητα δεν υπάγονται στις διατάξεις του Ν. 998/1979, ως δασικές εκτάσεις μετά την ένταξή τους στο σχέδιο αυτό, δεν υπάρχει δε αντίφαση μεταξύ της παραδοχής αυτής και της περαιτέρω παραδοχής του ότι επί των ακινήτων αυτών υπάρχουν πεύκα και κέδρα.

Καθόρισε ως οριστική τιμή μονάδος, αποζημίωσης τα ως άνω χρηματικά ποσά, στηρίζοντας την κρίση του σε κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο και λαμβάνοντας υπόψη τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 13 παρ. 1 του Ν. 2882/2001 κριτήρια, τα οποία δεν είναι ούτε αποκλειστικά ούτε υποχρεωτικά. Περαιτέρω, το Εφετείο διευκρίνισε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ότι για τον καθορισμό της αποζημίωσης δεν έλαβε υπόψη ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας των απαλλοτριουμένων ακινήτων μετά την δημοσίευση της πράξης της απαλλοτρίωσης (αναλογισμού) και μόνον εξαιτίας αυτής.

Εξάλλου το Εφετείο δεν δέχεται ότι από τα πεύκα και τους κέδρους, που υπάρχουν στα απαλλοτριούμενα άλλα είναι μικρά και άλλα είναι μεγάλα, ούτε ότι έχουν αξία τα δένδρα, που θα παραμείνουν και όχι εκείνα που θα κοπούν. Κατά συνέπεια με την παραπάνω κρίση του το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου που προαναφέρθηκαν, διέλαβε δε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, με αναλυτική μάλιστα αξιολόγηση των κατ' ιδίαν αποδεικτικών μέσων που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν κι έτσι δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Επομένως δεν υπέπεσε στις αποδιδόμενες πλημμέλειες από τα εδάφια 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Συνακόλουθα, οι πρώτος λόγος αναιρέσεως (κατά ένα μέρος), ο οποίος στηρίζεται σε αναληθή προϋπόθεση, καθόσον το Εφετείο δεν δέχθηκε ότι είναι ανίσχυρο το από 27-4-1971 Β.Δ., με το οποίο εγκρίθηκε το ρυμοτομικό σχέδιο του αναιρεσείοντος, καθώς και οι δεύτερος και τέταρτος λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Περαιτέρω, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, κατά το μέρος που αποδίδεται στο Εφετείο αιτίαση από το εδάφιο 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι τάχα δεν έλαβε υπόψη τον προβληθέντα από τον αναιρεσείοντα ισχυρισμό περί ανισχύρου του ΒΔ που ενέκρινε το σχέδιο πόλεως, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι ως αίτηση αφεθείσα αδίκαστη νοείται κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ όχι οποιαδήποτε αίτηση, υποβληθείσα από τους διαδίκους κατά τη διαδρομή της δίκης, αλλά μόνον εκείνη που αναφέρεται σε ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία.

Τέλος, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδονται στο Εφετείο πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' και α' ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν προσδιορίζονται οι αποδείξεις, ο ισχυρισμός για την απόδειξη του ποίου λήφθηκαν υπόψη και ο λόγος για τον οποίο δεν έπρεπε να εκτιμηθούν.

Επίσης, ο αναιρεσείων, ενώ προβάλλει αιτίαση για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που προσκόμισε δεν εξειδικεύονται στο αναιρετήριο τα αποδεικτικά μέσα, ούτε προσδιορίζεται το περιεχόμενό τους και το παραδεκτό της προσαγωγής τους, αλλά ούτε και αναφέρεται ότι έγινε επίκλησή τους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-3-2008 αίτηση του Δήμου Λουτρακίου - Περαχώρας, για αναίρεση της 279/2007 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων που παραστάθηκαν, την οποία ορίζει, λόγω της χωριστής νομικής εκπροσώπησης, για μεν την πρώτη αναιρεσίβλητη Ψ1 σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ για δε τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους επίσης σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Φεβρουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ