Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds for failure to raise statute of limitations at lower court.

Απόφαση 524 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 524/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1 Πολιτικό Τμήμα .

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Σοφία Καρυστηναίου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Γεώργιο Δημάκη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 16η Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΣΟΥΛΙΟΥ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Παραμυθιά του Νομού Θεσπρωτίας και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Θεόδωρου Δρυμή, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις Των αναιρεσίβλητων: 1)Γ. Κ. του Θ. και 2) Ε. Γ. του Α., κατοίκων ..., που παραστάθηκαν δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Χρήστου Ντάλλα, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-2-2014 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ηγουμενίτσας. Εκδόθηκαν η 5/2015 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 20/2016 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί το αναιρεσείον με την από 3-6-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Αρετή Παπαδιά. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 90 παρ.3 του ν. 2362/1995 περί δημοσίου λογιστικού, ελέγχου δαπανών του Κράτους κλπ, που εφαρμόζεται και επί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθ. 56 ν.δ. 496/1974, 3 ν.δ. 31/1968 και 276 παρ.2 του κυρωθέντος με το ν.3463/2006 Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα "Η απαίτηση οποιουδήποτε των με σχέση δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υπαλλήλων του Δημοσίου, πολιτικών ή στρατιωτικών, κατ` αυτού, που αφορά σε αποδοχές ή άλλες κάθε φύσεως απολαβές αυτών ή αποζημιώσεις, έστω και αν βασίζεται σε παρανομία των οργάνων του Δημοσίου ή στις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις, παραγράφεται μετά διετία από τη γένεση της".

Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 91 εδ.α` του ίδιου νόμου, "Με την επιφύλαξη κάθε άλλης ειδικής διάταξης του νόμου αυτού, η παραγραφή οποιασδήποτε απαίτησης κατά του Δημοσίου αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους, μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη της". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών συνάγεται ότι με την πρώτη ρυθμίζεται ειδικά το θέμα της παραγραφής των αξιώσεων των με σχέση δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υπαλλήλων του Δημοσίου κατ` αυτού, που αφορούν σε αποδοχές ή άλλες κάθε φύσεως απολαβές ή αποζημιώσεις και ορίζεται ως χρονικό σημείο έναρξης αυτής η γένεση μιας εκάστης.

Η διάταξη του άρθρου 90 παρ.3 είναι ειδική σε σχέση με τη διάταξη του άρθρου 91 εδ.α` του ανωτέρω νόμου, με την οποία ρυθμίζεται γενικά η έναρξη του χρόνου παραγραφής οποιασδήποτε αξίωσης κατά του Δημοσίου, τοποθετούμενη στο τέλος του οικονομικού έτους, μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη αυτής.

Αυτό συνάγεται σαφώς από τη ρητή επιφύλαξη, που διατυπώνεται στο άρθρο 91 εδ.α`, ως προς την ισχύ άλλων ειδικών διατάξεων, όπως αυτή του άρθρου 90 παρ.3, η οποία, κατά συνέπεια, κατισχύει της γενικής διάταξης (ΑΕΔ 32/2008, ΟλΑΠ 29/2006, ΑΠ 372/2010).

2. Κατά το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση ή γ) για ισχυρισμό που αφορά στη δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι στην αναιρετική δίκη ελέγχεται η νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση, που όφειλε να λάβει υπ` όψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού όλων των αναιρετικών λόγων του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει, δηλαδή, να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως είχε προταθεί στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, έστω και αν ο εν λόγω ισχυρισμός θα μπορούσε να ερευνηθεί αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας. Εξ άλλου, ο όρος "δημόσια τάξη" υποδηλώνει τον κανόνα αναγκαστικού δικαίου, που τέθηκε για εξυπηρέτηση γενικού σκοπού ή του συμφέροντος της κοινωνίας, η εφαρμογή του οποίου δεν μπορεί να αποκλεισθεί με την ιδιωτική βούληση (ΟλΑΠ 14/2015, 15/2000), ενώ οι ισχυρισμοί που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο δεν είναι αναγκαίως και δημόσιας τάξης (Ολ ΑΠ 15/2000, 31/2013, 323/2012).

3. Στη προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα ακόλουθα:Επί της από 10-2-2014 αγωγής των εναγόντων,εδώ αναιρεσίβλητων κατά του εναγόμενου εδώ αναιρεσείοντος Πρωτοβάθμιου Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "Δήμος Σουλίου" Θεσπρωτίας,ως καθολικού διαδόχου του πρώην Δήμου Παραμυθιάς Θεσπρωτίας, εκδόθηκε η 5/2015 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσπρωτίας με την οποία υποχρεώθηκε το εναγόμενο να καταβάλει στους ενάγοντες για το από 1.11.2008 έως 30.11.2009 χρονικό διάστημα μισθούς υπερημερίας, δώρα εορτών και επίδομα αδείας συνολικού ποσού 18.900 ευρώ στον πρώτο και 14.882 ευρώ στο δεύτερο,με το νόμιμο τόκο από την επόμενη ημέρα επίδοσης της αγωγής.

Επί ασκηθείσας έφεσης κατ'αυτής εκ μέρους του εναγόμενου Δήμου, εκδόθηκε η 20/2016 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας με την οποία απορρίφθηκε αυτή. 4.Ο αναιρεσείων Δήμος, με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως, υπό την επίκληση του άρθρου 560 αρ.1 ΚΠολΔ, αποδίδει στο ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας, την πλημμέλεια της παραβιάσεως ουσιαστικών διατάξεων και ειδικότερα αυτών του άρθρου 90 παρ.3 του ν. 2362/1995 "περί Δημοσίου Λογιστικού", γιατί, αν και οι ένδικες απαιτήσεις των αναιρεσίβλητων, οι οποίες επιδικάσθηκαν σ` αυτούς, αφορούσαν αποδοχές,ήτοι μισθούς,επιδόματα δώρων και αδείας από σύμβαση εξαρτημένης εργασίας για το από 1.11.2008 έως 30.11.2009 χρονικό διάστημα και κατά το χρόνο ασκήσεως της ένδικης αγωγής είχαν υποκύψει στη διετή παραγραφή του άρθρου 90 παρ.3 του ως άνω νόμου, πράγμα το οποίο λαμβάνεται υπ` όψη και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο, εν τούτοις η έφεση του απορρίφθηκε και επικυρώθηκε η εκεί εκκαλουμένη, χωρίς το δικαστήριο της ουσίας να λάβει υπ` όψη, όπως είχε αυτεπάγγελτη υποχρέωση, την εν λόγω παραγραφή.

Με το περιεχόμενο αυτό, η ένδικη αίτηση παρίσταται απαράδεκτη, διότι δεν αναφέρεται σ` αυτήν ότι ο εν λόγω, περί παραγραφής, ισχυρισμός προβλήθηκε στο δικαστήριο, που δίκασε κατ` έφεση, άσχετα προς το αν λαμβάνεται υπ` όψη και αυτεπάγγελτα (ν.2362/1995 άρθρο94), καθόσον αυτός δεν αφορά στη δημόσια τάξη, με την ανωτέρω έννοια, αλλά (αφορά) στις (ιδιωτικού δικαίου) σχέσεις μεταξύ του Δήμου και μισθωτών αυτού (ΑΠ1321/2015, 1813/2011).

Εξ άλλου, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση του δικογράφου της εφέσεως, που είχε ασκήσει ο αναιρεσείων Δήμος κατά της πρωτόδικης απόφασης, ισχυρισμός περί παραγραφής δεν είχε προταθεί με λόγο έφεσης.. Επομένως, εφόσον ο ισχυρισμός αυτός προτείνεται το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου και δεν συντρέχει νόμιμη περίπτωση παραδεκτού, κατά το άρθρο 562 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.

ο λόγος είναι απαράδεκτος.

5. Με τις σκέψεις αυτές η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων Δήμος στα δικαστικά έξοδα των αναισεσίβλητων που κατέθεσαν προτάσεις, μειωμένα κατά το μέτρο του άρθρου 281 του ν. 3463/2006 (Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας), όπως ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3-6-2016 αίτηση του ΟΤΑ "Δήμου Σουλίου" Θεσπρωτίας περί αναιρέσεως της 20/2016 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή εξακοσίων (600) ευρώ για τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Απριλίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Μαΐου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ