523/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 523 / 2020 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 523/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Αναστασία Περιστεράκη, Λάμπρο Καρέλο, Μαρία Μουλιανιτάκη- Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 8η Ιανουαρίου 2020 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Δ. Α. Χ., κατοίκου ..., 2. Γ. Α. Χ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνο Χαλιώτη.

Του αναιρεσίβλητου : Σ. Β. Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Σπυράγγελο Μουντάκη .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-3-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αργοστολίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 37/2016 οριστική ίδιου Δικαστηρίου, 142/2018 του Μονομελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί οαναιρεσείων με την από 27-3-2019 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου να απορριφθεί, καθένας δε να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη .

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 2 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση (και) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος. Ο λόγος αυτός, συνδεόμενος με την επιταγή του άρθρου 8 εδάφιο α' του Συντάγματος, που επαναλήφθηκε και στο άρθρο 109 § 1 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία "κανένας δεν στερείται χωρίς τη θέληση του το δικαστή που του έχει ορίσει ο νόμος", ιδρύεται μόνον όταν η σχετική πλημμέλεια βαρύνει τη σύνθεση του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, μη νόμιμη σύνθεση του Δικαστηρίου υπάρχει, αν δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις του ΚΠολΔ, του Οργανισμού των δικαστηρίων ή ειδικών νόμων για τη σύνθεση αυτού και την αναπλήρωση των κωλυόμενων μελών του. Έτσι, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 15 του Ν. 1756/1988 Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όπως αντικ.

από το άρθρο 2 του ν. 2172/1993, ο καθορισμός της σύνθεσης του δικαστηρίου, με την έννοια του προσδιορισμού του συγκεκριμένου δικαστή ή των συγκεκριμένων δικαστών που θα εκδικάσουν τις υποθέσεις, γίνεται από τον πρόεδρο του δικαστηρίου. Συναφώς, κατά το άρθρο 305 αρ. 1 ΚΠολΔ, το πρωτότυπο της απόφασης πρέπει να αναφέρει, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση του δικαστηρίου.

Η απόδειξη δε της κακής σύνθεσης γίνεται από την απόφαση ή από τα πρακτικά, ενόσω δεν προσβάλλονται για πλαστότητα. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 17 Α ΚΠολΔ, στην αρμοδιότητα των μονομελών πρωτοδικείων υπάγονται και οι εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων της περιφέρειας τους. Στην περίπτωση αυτή τα μονομελή πρωτοδικεία συγκροτούνται από πρόεδρο πρωτοδικών ή πρωτοδίκη με πενταετή τουλάχιστον υπηρεσία, στην οποία συνυπολογίζεται και η υπηρεσία αυτού ως παρέδρου πρωτοδικείου και, σε περίπτωση που δεν υπηρετούν πρωτοδίκες με την πιο πάνω υπηρεσία ή αυτοί που υπηρετούν δεν επαρκούν, από τον αρχαιότερο κατά διορισμό πρωτοδίκη (ΑΠ 26/2019, ΑΠ 502/2017, ΑΠ 1721/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή κατ'άρθρο 561 ΚΠολΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα : Με την προσβαλλόμενη 142/2018 απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ'ουσίαν την από 11-05-2016 έφεση των αναιρεσείοντων - εναγομένων κατά της 37/2016 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αργοστολίου, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση , που είχε δεχθεί ως βάσιμη κατ'ουσίαν την από 26-03-2012 αγωγή, διεκδικητική ακινήτων, του αναιρεσιβλήτου -ενάγοντος.

Κατά της ως άνω απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας ασκήθηκε από τον αναιρεσείοντα-εφεσίβλητο-εναγόμενο η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης. Στη σύνθεση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας ,που συνεδρίασε στις 06/06/2018 και εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση μετείχε ως μονομελής δικαστής ο Πρωτοδίκης του δικαστηρίου αυτού Δημήτριος Ζάχος, που είχε ορισθεί από την Πρόεδρο Πρωτοδικών Κεφαλληνίας, ο οποίος όμως δεν είχε συμπληρώσει την κατά νόμο απαιτούμενη πενταετή υπηρεσία ως Πρωτοδίκη (με συνυπολογισμό αυτής του παρέδρου), αφού είχε διοριστεί ως πάρεδρος πρωτοδικείου με προεδρικό διάταγμα της 5ης-3-2015 (ΦΕΚ Γ 203/11-3-2015 προσκομιζόμενο) και ακολούθως, είχε προαχθεί στο βαθμό του Πρωτοδίκη.

Κατά το διάστημα εκείνο υπηρετούσαν στο εν λόγω δικαστήριο, κατά σειρά αρχαιότητας, 1) η Πρόεδρος Πρωτοδικών Μαρία Δημητρίου, καθώς και οι Πρωτοδίκες α) ο ανωτέρω Δημήτριος Ζάχος β) η Αλεξάνδρα Ψαρρή και γ) η Ελένη Νασιοπούλου, δηλαδή, οι μεν πρωτοδίκες ήταν νεότεροί του, η δε Πρόεδρος Πρωτοδικών αρχαιότερή του κατά διορισμό, αφού είχε διορισθεί ως πάρεδρος πρωτοδικείου και είχε ορκισθεί στις 8-11- 2004, όπως τα ανωτέρω προκύπτουν από τα προσκομιζόμενα με επίκληση έγγραφα, (με αρ.

πρωτ, 552/09-11-2018, 7/14-2-2018 και 501/10-10-2018 του Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, 13625/16-2-2018 του Υπουργείου Δικαιοσύνης και ΦΕΚ Γ 32/15-2-2005), ενώ κατά την παραπάνω ημερομηνία συζήτησης της ένδικης έφεσης, της 6ης-06-2018 εκδικάζονταν μόνο υποθέσεις Τακτικής Μονομελούς και μία υπόθεση ασφαλιστικών μέτρων, για την εκδίκαση των οποίων είχαν ορισθεί όλοι οι παραπάνω πρωτοδίκες, όπως προκύπτει από το με αρ.πρωτ.3/03-01-2020 έγγραφο του Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας και τα σχετικά ακριβή αντίγραφα εκ των πινακίων.

Επομένως, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, η συγκρότηση της σύνθεσης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας που εξέδωσε, ως Εφετείο, την προσβαλλόμενη 142/2018 απόφαση, είναι μη νόμιμη, αφού έγινε κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 17 Α ΚΠολΔ και, συνεπώς, το πιο πάνω δικαστήριο υπέπεσε στην προβλεπόμενη από το άρθρο 560 παρ.2 ΚΠολΔ πλημμέλεια, όπως βάσιμα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο οποίος παραδεκτά προτείνεται για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, ενόψει του ότι ο ισχυρισμός στον οποίο στηρίζεται, της κακής σύνθεσης του δικαστηρίου, αφορά την δημόσια τάξη κατ'άρθρο 562 παρ. 2γ ΚΠολΔ (ΑΠ 502/2017), και ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Μετά την παραδοχή του λόγου αυτού, και δοθέντος ότι παρέλκει η έρευνα των υπόλοιπων αναιρετικών λόγων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., στο ίδιο Πρωτοδικείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος παραβόλου (αρθρ. 495 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις κατά το σχετικό αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 142/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πρωτοδικείο που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Απριλίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Μαΐου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ