523/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 523 / 2015 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 523/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Απόστολο Παπαγεωργίου, Παναγιώτη Κατσιρούμπα και Δήμητρα Κοκοτίνη Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 24η Φεβρουαρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "KUEHNE + NAGEL ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & LOGISTICS", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεράσιμο Μαλλιαρίτση και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Β. Γ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Κυριάκου Κουτρούλη και κατέθεσε προτάσεις .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-12-2010 αγωγή του αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 227/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6948/2013 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28-1-2014 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Κοκοτίνη διάβασε την από 27-1-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η από 28-1-2014 αίτηση της εταιρείας "KUEHNE + NAGEL ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & LOGISTICS", περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 6948/2013 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά παραδοχή του πρώτου σκέλους του μοναδικού λόγου αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει, δηλαδή, να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης, είχε προταθεί στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και μάλιστα ότι είχε προταθεί νόμιμα, αν δε συντρέχει εξαιρετική περίπτωση των εδαφίων α-γ της παραγράφου 2 του άρθρου 562 ΚΠολΔ πρέπει να εκτίθεται στο αναιρετήριο και ο λόγος αυτός (ΑΠ 1166/2014, ΑΠ 9/2014).

Περαιτέρω, η από το άρθρο 707 ΑΚ ένσταση για μείωση της δυσανάλογα μεγάλης μεσιτικής αμοιβής στο μέτρο που αρμόζει, αποτελεί ειδική εκδήλωση της απαγόρευσης από το άρθρο 281 ΑΚ και δεν είναι προνομιακή, αλλά υπόκειται στους περιορισμούς των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ. Ο χαρακτηρισμός, εξάλλου, μιας διάταξης ως δημοσίας τάξης μόνη συνέπεια έχει ότι η εφαρμογή της δεν μπορεί να αποκλεισθεί από την ιδιωτική βούληση (άρθρο 3 ΑΚ) και όχι ότι ο ισχυρισμός που στηρίζεται σε αυτή μπορεί, χωρίς τους περιορισμούς των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ, να προτείνεται σε κάθε στάση της δίκης.

Παρέπεται από αυτά, ότι η ένσταση μείωσης της μεσιτικής αμοιβής στο προσήκον μέτρο μπορεί, όπως και οι λοιποί προνομιακοί ισχυρισμοί, να προταθεί για πρώτη φορά στην κατ' έφεση δίκη: α)από τον εφεσίβλητο - εναγόμενο, ως υπεράσπιση κατά της έφεσης, β) από τον εκκαλούντα - εναγόμενο με το δικόγραφο της έφεσης ή των πρόσθετων λόγων έφεσης, αν δεν προβλήθηκε έγκαιρα με τις προτάσεις από δικαιολογημένη αιτία και γ)αν αποδεικνύεται εγγράφως ή με δικαστική ομολογία του αντιδίκου (ΑΠ 811/2013, ΑΠ 773/2007 ).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτει ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος, με την από 27-12-2010 αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, επικαλούμενος έγγραφη σύμβαση μεσιτείας μεταξύ αυτού, που ασκεί νομίμως μεσιτικές εργασίες επί αστικών συμβάσεων, και των μη μετεχόντων στην αναιρετική δίκη δευτέρου και τρίτου των εναγομένων, οι οποίοι ενεργούσαν ως εκπρόσωποι και για λογαριασμό της εταιρείας με την επωνυμία "Συντονισμένες Δραστηριότητες LOGISTICS RECOURCES Μονοπρόσωπη ΕΠΕ", έλαβε την εντολή για την υπόδειξη ευκαιρίας προς αγορά από την τελευταία αγρών στην αναφερόμενη περιοχή, αντί μεσιτικής αμοιβής 2% επί του πραγματικού τιμήματος πωλήσεως των μεταβιβασθέντων ακινήτων, πλέον ΦΠΑ 18%, και εκτέλεση της σχετικής εντολής, ζήτησε να υποχρεωθεί η αναιρεσείουσα, η οποία αποτελεί καθολική διάδοχο της ως άνω εταιρείας- εντολέως, να του καταβάλει τη συμφωνημένη μεσιτική αμοιβή, ανερχόμενη στο ποσό των 68.859 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 12.394 ευρώ.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 227/2012 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, η οποία την έκανε δεκτή. Κατά της ανωτέρω απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου η ηττημένη εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα άσκησε την από 24-9-2012 (αρ. κατ. 6090/2012) έφεση, στην οποία, για πρώτη φορά, προβάλλει με σχετικό λόγο έφεσης την ένσταση μείωσης της μεσιτικής αμοιβής του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, από το άρθρο 707 ΑΚ, επικαλούμενη ότι η ένσταση αυτή, ως ερειδόμενη σε δημόσιας τάξεως διατάξεις (άρθρα 200, 281, 288 ΑΚ), μπορεί να προταθεί σε κάθε στάση της δίκης, χωρίς να επικαλείται κάποια από τις προϋποθέσεις των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ για τη βραδεία προβολή της για πρώτη φορά στη δευτεροβάθμια δίκη.

Επί της εφέσεως αυτής εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 6948/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία, αφού έκρινε ότι η ως άνω ένσταση, εν όψει του ότι η διάταξη του άρθρου 707 ΑΚ αποτελεί ειδική, παράλληλα με των άρθρων 281 και 288 ΑΚ, εφαρμογή της αρχής της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών στη συμφωνία για την αμοιβή του μεσίτη, στηρίζεται σε διάταξη δημοσίας τάξης και μπορεί να προταθεί σε κάθε στάση της δίκης, ερεύνησε το σχετικό λόγο έφεσης και ακολούθως τον απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμο.

Ήδη, με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης η αναιρεσείουσα-εναγομένη επικαλείται ότι το Εφετείο υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ, καθόσον έχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα ως προς τις αιτιολογίες με τις οποίες απορρίπτει ως ουσιαστικά αβάσιμη την εκ του άρθρου 707 ΑΚ ένστασή της, περί μειώσεως της δυσανάλογα μεγάλης συμφωνηθείσας μεσιτικής αμοιβής του αναιρεσιβλήτου-ενάγοντος, η οποία (ένσταση) είχε παραδεκτά προταθεί για πρώτη φορά στο Εφετείο με λόγο έφεσης, διότι πρόκειται για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Όμως, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην πιο πάνω νομική σκέψη, η ανωτέρω ένσταση ήταν απαράδεκτη, ως προτεινόμενη το πρώτον στο Εφετείο με λόγο έφεσης, συνεπεία μη επίκλησης από την ενιστάμενη εναγομένη λόγου που να δικαιολογεί τη βραδεία προβολή της για πρώτη φορά στη δευτεροβάθμια δίκη και, ως εκ τούτου, το Εφετείο δεν είχε υποχρέωση να την ερευνήσει και να διαλάβει αιτιολογία για την απόρριψή της.

Συνεπώς, εν όψει των προεκτεθέντων, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, που πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την απόρριψη της προαναφερθείσας ένστασης και μόνο, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 562 παρ. 2 και 577 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η από 28-1-2014 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ 6948/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Μετά ταύτα παρέλκει η έρευνα της αίτησης επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, την οποία υπέβαλε η αναιρεσείουσα με τις έγγραφες προτάσεις της ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου. Τέλος, λόγω της ήττας της, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την κρινόμενη αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6948/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Μαρτίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ