520/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 520 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 520/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: .....,ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ελευθερία Παλύβου-Βαρουτσή.

Των αναιρεσίβλητων: 1.Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "IONIAN CRUISE LINES S.A." που εδρεύει στη Λιβερία και εκπροσωπείται νόμιμα, 2.Εταιρίας με την επωνυμία "CORE MARINE LIMITED" η οποία εδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Κοπανά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/12/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2684/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 365/2006 οριστική του Εφετείου Πειραιά (Ναυτικό Τμήμα). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27/11/2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση, ανέγνωσε την από 19/11/2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και δεύτερου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 6 του ΠΔ 177/1974 με τον τίτλο "Οργανική σύνθεση πληρωμάτων επιβατηγών πλοίων" τα επιβατηγά πλοία υποχρεούνται εις την πρόσληψιν θαλαμηπόλων, επικούρων και τραπεζοκόμων ως κάτωθι: α) ανά 24 κλίνας εις θαλαμηπόλος, β) ανά τρεις θαλαμηπόλους, συμπεριλαμβανομένων και των αρχιθαλαμηπόλων εις επίκουρος, γ) ανά τρεις θαλαμηπόλους εις τραπεζοκόμος".

Περαιτέρω, κατά την παράγραφο 4 του άρθρου 118 του ΒΔ 683/1960 με τον τίτλο "Κανονισμός, Εσωτερική υπηρεσία επί ελλ. Επιβ. Πλοίων άνω 500κ.οχ" "οι θαλαμηπόλοι ενδιαιτημάτων βοηθούμενοι υπό επικούρων επιμελούνται του ευπρεπισμού των κοιτωνίσκων των επιβατών και τίθενται προθύμως, και ανελλιπώς εις την διάθεσίν των δια την αρτιωτέραν εξυπηρέτησίν των κατά την διάρκειαν του ταξειδίου εξασφαλίζουσι την ησυχίαν κατά την νυκτερινήν φυλακήν των, και επιμελούνται της παραλαβής και μεταφοράς των αποσκευών από του καταστρώματος εις τας θέσεις και τανάπαλιν κατά την επιβίβασιν και αποβίβασιν".

Κατά το άρθρο 120 δε του ΒΔ "οι επίκουροι βοηθούσι τους θαλαμηπόλους εις τα ειδικά καθήκοντά των ασχολούμενοι ειδικώτερον εις την σάρωσιν και στίλβωσιν των δαπέδων, την στίλβωσιν των μεταλλίνων και εκ πορσελάνης σκευών και ειδών, την πλύσιν των επιτραπεζίων σκευών και την διευθέτησιν αυτών εις τας συσκευοθήκας, εις την παραλαβήν και μεταφοράν των αποσκευών των επιβατών εκ του καταστρώματος εις τας θέσεις και τανάπαλιν κατά την επιβίβασιν και αποβίβασίν των και εν γένει εις πάσαν βοηθητικήν εργασίαν ειδικότητος, θαλαμηπόλου, ανατιθεμένη αυτοίς υπό του αρχιθαλαμηπόλου της θέσεως, εις ην ανήκουσιν".

Εξάλλου, οι διατάξεις των άρθρων 192, 193, 361, 648, 651-653 και 659 ΑΚ καθιερώνουν την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, η οποία, εφόσον δεν περιορίζεται από κανόνες δημοσίας τάξεως, αναπτύσσει την ισχύ της και στο πεδίο της ναυτικής εργασίας. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, ο ναυτικός εγκύρως αναλαμβάνει, με τη σύμβαση ναυτολόγησής του ή κατόπιν νεότερης και τροποποιητικής εκείνης συμφωνίας του με τον πλοίαρχο, την παράλληλη εκτέλεση, είτε εν όλω, είτε μερικώς, περισσότερων και αυτοτελών εργασιών στο πλοίο, μέσα δε στα νόμιμα χρονικά όρια της απασχόλησής του, οπότε, στην εν λόγω περίπτωση, δικαιούται, ολικά ή μερικά, σε απόληψη του αθροίσματος των αποδοχών όλων των εργασιών αυτών.

Περαιτέρω, ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση, σχετικά με τη δεύτερη ναυτολόγηση του ενάγοντος και το αίτημά του για απόληψη αποδοχών και επικούρου, τις υπηρεσίες του οποίου προσέφερε κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, δέχθηκε ανέλεγκτα τα ακόλουθα: "με σύμβαση ναυτικής εργασίας που καταρτίστηκε την 3-5-2004 στον Πειραιά μεταξύ του ενάγοντος και της δεύτερης εναγομένης που ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της πρώτης εναγομένης, αλλοδαπής πλοιοκτήτριας του ως άνω κρουαζιερόπλοιου ...., ο ενάγων προσλήφθηκε αυθημερόν στο πλοίο αυτό μέχρι ΛΗΞΕΩΣ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΩΝ ως διαμερισματούχος θαλαμηπόλος, με τους όρους αμοιβής και εργασίας της οικείας ΣΣΝΕ.

Κατά τη ναυτολόγησή του, στον ενάγοντα ανατέθηκαν 14 καμπίνες με 23 κλίνες, για την καθαριότητα και περιποίηση των οποίων απασχολούνταν αυτός καθημερινώς, ........... Οι ανωτέρω ώρες απασχολήσεως του ενάγοντος προέκυψαν από τις καταθέσεις των πιο πάνω μαρτύρων του,...........Αλλά και από την κατάθεση του μάρτυρος των εναγομένων Μ1 προϊσταμένου ξενοδοχειακού στο ίδιο πλοίο, ο οποίος, καίτοι κάνει λόγο για 9 ώρες εργασίας ημερησίως, στη συνέχεια παραδέχεται ότι είχε συμφωνηθεί να έχει ο ενάγων 24 καμπίνες αλλά χωρίς βοηθό. ................Εξάλλου, από τα ίδια πιο πάνω αποδεικτικά μέσα, αποδείχθηκε ότι κατά τη δεύτερη ναυτολόγηση του ενάγοντος, πέραν των θαλαμηπόλων ενδιαιτημάτων, υπηρετούσαν στο αγωγικό πλοίο και επίκουροι οι οποίοι βέβαια βοηθούσαν αυτούς, και ως εκ τούτου δεν χρειαζόταν ο ενάγων να εκτελεί καθήκοντα επίκουρου.

Ειδικότερα, περί του θέματος αυτού ο μάρτυρας αποδείξεως ..... τελικά παραδέχθηκε στην κατάθεσή του ότι υπήρχαν επίκουροι "ανά 3-4 άτομα και έπαιρναν τα σεντόνια", ενώ ο μάρτυρας ανταποδείξεως Μ1 κατέθεσε σχετικά ότι "οι επίκουροι μετέφεραν τα σεντόνια και τις πετσέτες". Οι εναγόμενες δε προσκομίζουν νόμιμα με επίκληση καταλόγους πληρώματος υπογεγραμμένους από τον πλοίαρχο .....

που αφορούν τον επίδικο χρόνο, από τους οποίους φαίνεται ότι υπηρετούσαν στο προσωπικό ενδιαιτημάτων του πλοίου και δεκαοκτώ (18) αλλοδαποί επίκουροι. Κατά συνέπεια και δοθέντος ότι δεν αποδείχθηκε ότι ο πλοίαρχος ανέθεσε στον ενάγοντα καθήκοντα επίκουρου, το σχετικό αίτημά του πρέπει να απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμο".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της παροχής ή όχι από τον ενάγοντα προσθέτων (πλήρως ή εν μέρει) υπηρεσιών επικούρου, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν, εφόσον από τις παραδοχές προκύπτει με σαφήνεια, επάρκεια και χωρίς αντιφάσεις ότι δεν ανατέθηκαν στον αναιρεσείοντα από τον πλοίαρχο καθήκοντα επικούρου και ότι υπήρχαν επίκουροι που ασκούσαν τα καθήκοντα αυτά.

Το Εφετείο, συνεπώς, με τις ορθές ανωτέρω αιτιολογίες που στηρίζουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν υπέπεσε στις αποδιδόμενες πλημμέλειες. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος, ο οποίος και αυτός αληθώς περιέχει αιτίαση από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι.

Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, αληθώς μόνο από τον αρθιμό 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση της μη λήψεως υπόψη ομολογίας των αναιρεσιβλήτων, περιεχόμενης στις προτάσεις τους ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, σχετικά με την εκ μέρους του αναιρεσειόντος παροχή υπηρεσιών και επικούρου. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αόριστος, αφού δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο αναιρεσείων επικαλέστηκε παραδεκτά στο εφετείο την παραπάνω ομολογία των αντιδίκων του.

Από τις διατάξεις των άρθρων 648 και 649 ΑΚ προκύπτει ότι σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, η οποία έχει ως χαρακτηριστικό γνώρισμα τη βεβαιότητα ότι θα διαρκέσει μέχρι ορισμένου σημείου από του οποίου και θα λήξει αυτομάτως, είναι εκείνη με την οποία συνομολογείται η διάρκεια αυτής μέχρις ορισμένου χρονικού σημείου ή μέχρι της επελεύσεως μέλλοντος και βεβαίου γεγονότος ή της εκτελέσεως ορισμένου έργου, με την περάτωση του οποίου ή την επέλευση του βεβαίου γεγονότος ή του χρονικού σημείου, παύει να ισχύει αυτοδικαίως.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση η προσβαλλόμενη απόφαση σχετικά με τη φύση των συμβάσεων εργασίας του αναιρεσείοντος δέχθηκε ανέλεγκτα τα ακόλουθα: "Τέλος, από τα ίδια πιο πάνω αποδεικτικά μέσα και ιδίως από τα προσκομιζόμενα με επίκληση συμφωνητικά προσλήψεως του ενάγοντος όπου στον όρο 2 αυτών αναγράφεται διάρκεια της συμβάσεως ΜΕΧΡΙ ΛΗΞΕΩΣ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΩΝ και ΛΗΞΕΩΣ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΩΝ, αντίστοιχα, αποδείχθηκε ότι εξαρχής οι συμβάσεις ναυτολογήσεως του ενάγοντος ήταν ορισμένου χρόνου.

Και ναι μεν δεν οριζόταν συγκεκριμένη ημερομηνία, κατά την οποία το αγωγικό πλοίο θα σταματούσε τις κρουαζιέρες του, αλλά ήταν γνωστό στον ενάγοντα όπως και στο υπόλοιπο πλήρωμα όταν υπέγραφαν τις συμβάσεις ναυτολογήσεώς τους ότι κατά κανόνα τα κρουαζιερόπλοια που ταξιδεύουν στη Μεσόγειο δεν πραγματοποιούν πλόες τους χειμερινούς μήνες λόγω των κλιματολογικών συνθηκών που επικρατούν στο βόρειο ημισφαίριο και τις ιδιαίτερα περιορισμένης τότε τουριστικής κινήσεως, και ότι οι πλόες θα σταματούσαν περί τα τέλη Οκτωβρίου μέχρι τέλος Νοεμβρίου κάθε έτους.

Δηλαδή από την αρχή ήταν γνωστό ότι οι συμβάσεις ναυτολογήσεως του ενάγοντος θα έληγαν εντός ενός εκ των δύο τελευταίων μηνών του φθινοπώρου. Άρα, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προηγήθηκε, πράγματι οι συμβάσεις αυτές ήταν ορισμένου χρόνου, και έληγαν με το πέρας των κρουαζιέρων προς το τέλος του φθινοπώρου, έστω και αν εξαρχής δεν είχε οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία πέρατος των πλόων του κρουαζιερόπλοιου.

Μάλιστα ο πλοίαρχος ..... ειδοποίησε τον ενάγοντα και στις δυο ναυτολογήσεως του ένα μήνα πριν τη λήξη τους, για το χρόνο αποναυτολογήσεώς του, ήτοι στη μία περίπτωση στις 29-10-2003 και στην άλλη στις 29-9-2004. Επομένως, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που έκρινε ότι ο ενάγων δεν δικαιούταν αποζημίωση απόλυσης κατά τη λήξη και των δύο ναυτολογήσεών του, ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις και εφάρμοσε το νόμο και δεν έσφαλε και όσα αντίθετα υποστηρίζει ο ενάγων με τον τρίτο και τελευταίο λόγο της εφέσεώς του και ειδικότερα ότι οι συμβάσεις του ήταν αορίστου χρόνου, γιατί ήταν άγνωστος κατά τη ναυτολόγησή του ο χρόνος λήξεως των κρουαζιέρων, κρίνονται αβάσιμα και απορριπτέα".

Μετά τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε λόγο έφεσης του αναιρεσείοντος με τον οποίο διατύπωνε παράπονο για την απόρριψη του σχετικού αγωγικού αιτήματος. Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ανωτέρω αναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και τα διδάγματα της κοινής πείρας σχετικά με το πέρας της τουριστικής περιόδου και τη διακοπή πραγματοποίησης θαλάσσιων ταξιδιών αναψυχής για τους χειμερινούς μήνες, η επίκληση δε από τον αναιρεσείοντα του άρθρου 34 της υπ' αριθμ 33525/10-12004 ΥΑ "Κύρωση Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Πληρωμάτων Μεσογειακών-Τουριστικών Επιβατηγών Πλοίων" γίνεται αλυσιτελώς διότι δεν εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Ο τέταρτος λόγος της αναίρεσης είναι επομένως απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27 Νοεμβρίου 2008 αίτηση του ..... για αναίρεση της 365/2006 απόφασης του Εφετείου Πειραιά.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, το ύψος των οποίων ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ