Supreme Court allows appeal against second defendant's counterclaim in inheritance dispute while dismissing third defendant's appeal.

Απόφαση 518 / 2023 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Γ.Β

Αριθμός 518/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Βρυσηίδα Θωμάτου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Φεβρουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α. Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Κ., κατοίκου ..., εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Χριστίνα Ορφανίδου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Π. του Μ., ατομικά και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος αρχικά ενάγοντος Μ. Π. του Θ., 2) Κ. Π. του Μ., 3) Γ. χήρας Μ. Π., το γένος Α. Χ., κατοίκων ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικά ενάγοντος Μ. Π. του Θ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σωτήριο Κωνσταντινίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Β. Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. χήρας Μ. Π., το γένος Α. Χ., 2) Α. Π. του Μ., 3) Κ. Π. του Μ., κατοίκων ..., ως μοναδικών κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικά ενάγοντος Μ. Π. του Θ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σωτήριο Κωνσταντινίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ε. Κ. του Κ., κατοίκου ..., εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Χριστίνα Ορφανίδου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/8/2012 αγωγή του ήδη αποβιώσαντος Μ. Π. του Θ. και της πρώτης ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 10/1/2014 ανταγωγή του υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσείοντος και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 13426/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1932/2017 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο υπό στοιχείο Α αναιρεσείων με την από 25/7/2019 αίτησή του και οι υπό στοιχείο Β αναιρεσείοντες με την από 25/7/2019 αίτησή τους και τους από 25/2/2021 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων, 34, 35 ΑΚ και 62, 73, 313 παρ. 1 περ. δ, 556, 558 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 286 επ. του ίδιου Κώδικα που, κατ' άρθρο 573 παρ. 1 αυτού, εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη, προκύπτει ότι, σε περίπτωση θανάτου κάποιου διαδίκου, πριν από την αμετάκλητη περάτωση της δίκης, εάν ο θάνατός του επήλθε μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης, οπότε δεν υφίσταται εκκρεμής δικαστικός αγώνας, ούτε στάδιο για διακοπή και επανάληψη της δίκης, το ένδικο μέσο της αναίρεσης κατά της απόφασης αυτής, ασκείται από τους καθολικούς διαδόχους (κληρονόμους του αποβιώσαντος) ή αντίστοιχα απευθύνεται κατά των καθολικών διαδόχων αυτού (ΑΠ 765/2021, ΑΠ 170/2019, ΑΠ 729/2019, ΑΠ 45/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, συζητήθηκαν: α) Η από 25-7-2019 (αρ. καταθ. …/2019) αίτηση αναίρεσης των: 1) Γ. Π., χήρας Μ. Π., 2) Α. Π. και 3) Κ. Π., με την ιδιότητα των κληρονόμων του αποβιώσαντος στις 21-10-2017, πρώτου ενάγοντος - αντεναγομένου, Μ. Π., κατά του αντενάγοντος, ήδη αναιρεσίβλητου, Ε.

Κ., β) οι, με ιδιαίτερο δικόγραφο, από 25-2-2021 (αρ. καταθ. …./2021) πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης των ιδίων αναιρεσειόντων, με την άνω ιδιότητα, που επιδόθηκαν στον αναιρεσίβλητο, την 1-3-2021. Και, γ) η από 25-7-2019 (αρ. καταθ. …/2019) αίτηση αναίρεσης του αναιρεσίβλητου στην άνω αίτηση αναίρεσης (εναγομένου - αντενάγοντος), κατά των στην αίτηση αυτή, αναιρεσειόντων, με την προαναφερόμενη ιδιότητά τους, κατά της με αριθμό 1932/2017 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία.

Από τα προσκομιζόμενα από τους αναιρεσείοντες - ασκούντες πρόσθετους λόγους έγγραφα, προκύπτει πράγματι, ότι ο αρχικός διάδικος (ενάγων - αντεναγόμενος) Μ. Π., σύζυγος της πρώτης και πατέρας των λοιπών, αποβίωσε στις 21-10-2017, ήτοι μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (28-7-2017) και κληρονομήθηκε από αυτούς, δυνάμει της από 18-7-2017 ιδιόγραφης διαθήκης του (βλ.

το από 25-10-2017 απόσπασμα της …/2016 ληξιαρχικής πράξης του Δήμου …. Θεσσαλονίκης, το με αριθμό πρωτοκ. …./2017 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του ίδιου Δήμου, το με αρθμό …/2018 πρακτικό δημοσίευσης ιδιόγραφης διαθήκης του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, μετά της συνημμένης σ' αυτό διαθήκης του Μ. Π. και τα, …/2021 και …/2021 πιστοποιητικά μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης και μη αποποίησης κληρονομίας της Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα).

Επομένως, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, οι άνω αιτήσεις αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι της πρώτης, που ασκήθηκαν και απευθύνονται, αντίστοιχα, κατά των κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου, Μ. Π., είναι παραδεκτές και λόγω του ότι στρέφονται κατά της ίδιας απόφασης, πρέπει να συνεκδικασθούν, σύμφωνα με το άρθρο 246 ΚΠολΔ, που έχει εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία, κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, επειδή είναι πρόδηλη η μεταξύ τους συνάφεια και διευκολύνεται έτσι η διεξαγωγή της δίκης (ΑΠ 855/2021, ΑΠ 178/2018, ΑΠ 182/2015), αλλά και διότι οι πρόσθετοι λόγοι δεν έχουν ανθυπαρξία και συζητούνται, υποχρεωτικά, με την αίτηση αναίρεσης (ΑΠ 150/2022).

Εφόσον δε ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1, 569 ΚΠολΔ) και είναι παραδεκτές, πρέπει να ερευνηθούν περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων τους (άρθρα 577 παρ. 1, 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτουν επί της διαδικαστικής πορείας της υπόθεσης τα ακόλουθα: Οι ενάγοντες, Μ. Π. (δικαιοπάροχος των ήδη αναιρεσειόντων - αναιρεσίβλητων) και Α. Π., με την από 30-11-2011 αγωγή, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, επικαλούμενοι αντισυμβατική και αδικοπρακτική συμπεριφορά του εναγομένου, Ε.

Κ., κατά την εκτέλεση του έργου, που ανέθεσαν σ' αυτόν και ο τελευταίος ανέλαβε, με αντικείμενο την κατασκευή συγκροτήματος μεζονετών, με το σύστημα της αντιπαροχής, στο περιγραφόμενο οικόπεδό τους, ζήτησαν να υποχρεωθεί ο εναγόμενος, να τους καταβάλει ως αποζημίωση, τα αναφερόμενα ποσά, για την αποκατάσταση των κακοτεχνιών και ελλείψεων του έργου στις μεζονέτες που περιήλθαν σ' αυτούς και τη μείωση της εμπορικής αξίας τους, λόγω των ελλείψεων και ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης.

Παράλληλα ο εναγόμενος στην αγωγή αυτή, Ε. Κ., με την από 10-1-2014 ανταγωγή του, ενώπιον του ίδιου πιο πάνω δικαστηρίου, κατά των αντεναγομένων, Μ. Π. και Α. Π., επικαλούμενος προσβολή της προσωπικότητάς του εκ μέρους των αντεναγομένων, που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του άνω έργου, με την αξιόποινη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησής του, με το περιεχόμενο των αναφερόμενων ψευδών καταγγελιών τους, προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης και το ΙΚΑ Ευόσμου, καθώς και την υποβολή του σε δαπάνες, από την καταβολή επιπλέον ενσήμων προς το ΙΚΑ, λόγω της αλλαγής χρήσης των υπόγειων χώρων των κατοικιών τους, με τις οποίες, κατά τη μεταξύ τους συμφωνία, βαρύνονταν οι ίδιοι, ζήτησε να υποχρεωθούν οι τελευταίοι να του καταβάλουν τα αναφερόμενα ποσά, για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και για τη δαπάνη, στην οποία υποβλήθηκε, για τη διαφορά ενσήμων του ΙΚΑ.

Επί των άνω, αγωγής και ανταγωγής, που συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η με αριθμό 13426/2014 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, με την οποία έγιναν αμφότερες δεκτές κατά ένα μέρος, και υποχρεώθηκαν, ο εναγόμενος να καταβάλει στους ενάγοντες, τα ποσά των 9.358,64 ευρώ και 4.832,77 ευρώ, αντίστοιχα, ως αποζημίωση για τις ελλείψεις, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και ο πρώτος ενάγων, ως αντεναγόμενος, να καταβάλει στον αντενάγοντα, το ποσό των 15.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, ατόκως, όσον δε αφορά τη δεύτερη αντεναγομένη, Α.

Π. και τα λοιπά κονδύλια για τη διαφορά ενσήμων, η ανταγωγή απορρίφθηκε. Κατά της απόφασης αυτής, ασκήθηκαν, ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, από αμφότερα τα διάδικα μέρη, εφέσεις. Ειδικότερα, οι ενάγοντες άσκησαν την από 12-5-2015 έφεση, με την οποία, ζήτησαν την εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης, τόσο κατά το μέρος που απέρριψε τα αναφερόμενα κονδύλια της αγωγής τους, όσο και κατά το μέρος που έγινε δεκτή η ανταγωγή, ως προς το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης και ο αντενάγων, την από 25-11-2015 έφεση, με την οποία προσέβαλε την ίδια απόφαση, κατά το κεφάλαιο της σε βάρος του αγωγής, κατά το μέρος που έγινε δεκτή και κατά το κεφάλαιο της ανταγωγής του, διώκοντας την παραδοχή της στο σύνολό της.

Επί των εφέσεων αυτών, που συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε στο σύνολό της, η έφεση του εναγομένου - αντενάγοντος, ενώ έγινε δεκτή η έφεση των εναγόντων - αντεναγομένων, κατά το μέρος και μόνο, που προσέβαλαν την εκκαλούμενη απόφαση, κατά το κεφάλαιο της ανταγωγής και ειδικότερα ως προς τη χρηματική ικανοποίηση και μετά από εξαφάνισή της κατά το μέρος αυτό, υποχρεώθηκε ο πρώτος αντεναγόμενος (Μ.

Π.), να καταβάλει στον αντενάγοντα, το μικρό-τερο ποσό των 7.000 ευρώ, ατόκως. Κατά της τελευταίας δε εφετειακής απόφασης, ασκήθηκαν οι ως άνω, αιτήσεις αναίρεσης και πρόσθετοι λόγοι.

Ι. Επί της από 25-7-2019 (αρ. καταθ. …/2019) αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων:

Κατά το άρθρο 57 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του, έχει το δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον, επιπλέον δε, κατά το άρθρο 59 του ίδιου Κώδικα, το δικαστήριο με την απόφασή του, ύστερα από αίτηση αυτού που έχει προσβληθεί και αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής, μπορεί να καταδικάσει τον υπαίτιο και σε ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του προσβληθέντος και ειδικότερα να τον υποχρεώσει σε πληρωμή χρηματικού ποσού, σε δημοσίευμα ή σε οτιδήποτε άλλο επιβάλλεται από τις περιστάσεις.

Με τις διατάξεις αυτές, προστατεύεται η προσωπικότητα και κατ' επέκταση η αξία του ανθρώπου, ως ατομικό δικαίωμα κατοχυρωμένο από το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος, αποτελεί δε η προσωπικότητα πλέγμα αγαθών που συνθέτουν την υπόσταση του προσώπου και είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα μαζί του. Τα αγαθά αυτά δεν αποτελούν μεν αυτοτελή δικαιώματα, αλλά επί μέρους εκδηλώσεις - εκφάνσεις (πλευρές) του ενιαίου δικαιώματος επί της προσωπικότητας, όμως, η προσβολή της προσωπικότητας, σε σχέση με οποιαδήποτε από τις εκδηλώσεις αυτές συνιστά προσβολή της συνολικής έννοιας της προσωπικότητας.

Τέτοια προστατευόμενα αγαθά είναι, μεταξύ άλλων, η τιμή και η υπόληψη κάθε ανθρώπου, είναι δε τιμή, η εκτίμηση που απολαμβάνει το άτομο στην κοινωνία με βάση την ηθική αξία που έχει λόγω της συμμόρφωσής του με τις νομικές και ηθικές του υποχρεώσεις, ενώ υπόληψη είναι η εκτίμηση που απολαμβάνει το άτομο στην κοινωνία, με βάση την κοινωνική του αξία, συνεπεία των ιδιοτήτων και ικανοτήτων του για την εκπλήρωση των ιδιαίτερων κοινωνικών του έργων ή του επαγγέλματός του.

Προϋποθέσεις για την προστασία της προσωπικότητας, της οποίας η παράνομη και συγχρόνως υπαίτια προσβολή συνιστά ειδικότερη μορφή αδικοπραξίας, οπότε συνδυαστικά εφαρμόζονται και οι διατάξεις των άρθρων 914, 919, 920, 932 ΑΚ, είναι, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραπάνω άρθρων: α) Η ύπαρξη προσβολής της προσωπικότητας με πράξη ή παράλειψη άλλου, που διαταράσσει μια ή περισσότερες εκδηλώσεις της σωματικής, ψυχικής, πνευματικής και κοινωνικής ατομικότητας του βλαπτόμενου κατά τη στιγμή της προσβολής.

β) Η προσβολή να είναι παράνομη, που συμβαίνει όταν γίνεται χωρίς δικαίωμα ή με βάση δικαίωμα, το οποίο, όμως, είτε είναι μικρότερης σπουδαιότητας στο πλαίσιο της έννομης τάξης, είτε ασκείται υπό περιστάσεις που καθιστούν την άσκησή του καταχρηστική, κατά την έννοια των άρθρων 281 ΑΚ και 25 παρ. 3 του Συντάγματος.

γ) Υπαιτιότητα (πταίσμα) του προσβολέα, όταν πρόκειται ειδικότερα για επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ηθικής βλάβης, εξαιτίας της παράνομης προσβολής της προσωπικότητας (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 292/2020). Και, δ) επέλευση ηθικής βλάβης στον προσβληθέντα, τελούσα σε αιτιώδη σύνδεσμο με την παράνομη και υπαίτια προσβολή.

Η προσωπικότητα του ανθρώπου μπορεί να προσβληθεί σε οποιαδήποτε έκφανση ή εκδήλωσή της (σωματική, πνευματική, ηθική, τιμή, κλπ). 'Ετσι, η απόδοση σε κάποιον πράξεων που η κοινωνία αποδοκιμάζει, διότι ενέχουν απαξία, εμπίπτει στα όρια της προσβολής της προσωπικότητας. Τέτοιες δε πράξεις, διαταρακτικές της κοινωνικής προσωπικότητας του ανθρώπου, είναι και εκείνες που εμπεριέχουν ονειδισμό ή αμφισβήτηση της προσωπικής ή επαγγελματικής εντιμότητας του προσώπου, ενώ αδιάφορη για το χαρακτήρα της προσβολής ως παράνομης είναι η φύση της διάταξης, που ενδέχεται, με την προσβολή, να παραβιάζεται και η οποία έτσι, μπορεί να ανήκει σε οποιοδήποτε κλάδο ή τμήμα του δικαίου (ΑΠ 1180/2022, ΑΠ 972/2020).

Συνεπώς, παράνομη προσβολή της προσωπικότητας δημιουργείται και από ποινικά κολάσιμη πράξη, όπως η απλή ή συκοφαντική δυσφήμηση, που προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις των άρθρων 362 και 363 ΠΚ (ΑΠ 605/2021, ΑΠ 292/2020, AΠ 1116/2019, AΠ 1394/2017, ΑΠ 726/2015, ΑΠ 1216/2014). Σύμφωνα με τις τελευταίες διατάξεις, όποιος με οποιονδήποτε τρόπο, ενώπιον τρίτου, ισχυρίζεται ή διαδίδει, για κάποιον άλλο, γεγονός, που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του, διαπράττει το έγκλημα της δυσφήμησης, και αν το γεγονός αυτό είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι τούτο είναι ψευδές, τότε διαπράττει το έγκλημα της συκοφαντικής δυσφήμησης.

Για τη στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υπόστασης αμφοτέρων των άνω εγκλημάτων απαιτείται ισχυρισμός ή διάδοση από τον υπαίτιο, με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, ενώπιον τρίτου, για κάποιον άλλο γεγονότος που θα μπορούσε να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του. Ως γεγονός, κατά την έννοια των παραπάνω διατάξεων, νοείται κάθε συγκεκριμένο περιστατικό του εξωτερικού κόσμου, που ανάγεται οτο παρελθόν ή παρόν, υποπίπτει στις αισθήσεις και είναι δεκτικό απόδειξης, καθώς και κάθε συγκεκριμένη σχέση ή συμπεριφορά, αναφερόμενη στο παρελθόν ή παρόν, που υποπίπτει στις αισθήσεις και αντίκειται στην ηθική και την ευπρέπεια και προσβάλλει την τιμή και υπόληψη του προσώπου, ως στοιχεία της προσωπικότητας του.

Συνιστά δε ισχυρισμό του γεγονότος κάθε σχετική με αυτό ανακοίνωση, που βασίζεται, είτε σε προσωπική αντίληψη ή γνώμη, είτε σε υιοθέτηση της γνώμης άλλου. Αντίθετα, διάδοση γεγονότος συνιστά η περαιτέρω απλή μετάδοση της σχετικής ανακοίνωσης, που έγινε από άλλον (ΑΠ 496/2021, ΑΠ 149/2020, ΑΠ 474/2020, ΑΠ 1113/2019). Παράλληλα, για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της δυσφήμησης απαιτείται γνώση του δράστη ότι το ισχυριζόμενο ή διαδιδόμενο απ' αυτόν ενώπιον τρίτου, γεγονός, είναι κατάλληλο να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη άλλου και θέληση του ίδιου να ισχυρισθεί ή να διαδώσει ενώπιον τρίτου το βλαπτικό για άλλον γεγονός, ενώ για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης απαιτείται επιπλέον γνώση του δράστη ότι το γεγονός είναι ψευδές (ΑΠ 496/2021, ΑΠ 193/2018).

Ωστόσο, σε περίπτωση που ο δράστης δεν γνώριζε το ψευδές του γεγονότος, που ισχυρίσθηκε ή διέδωσε ή είχε αμφιβολίες γι' αυτό, δεν στοιχειοθετείται το έγκλημα της συκοφαντικής δυσφήμησης, παραμένει, όμως, η απλή δυσφήμηση, ως προσβάλλουσα επίσης την προσωπικότητα σε βαθμό μη ανεκτό, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις προβλεπόμενες από το άρθρο 367 παρ. 1 ΠΚ περιπτώσεις, οι οποίες αίρουν τον άδικο χαρακτήρα της πράξης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 367 ΠΚ, ο άδικος χαρακτήρας της δυσφημιστικής εκδήλωσης, κατ' αρχήν, αίρεται και όταν αυτή γίνεται για την εκτέλεση νομίμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή σε ανάλογες περιπτώσεις.

Κατ' εξαίρεση, όμως, το αποτέλεσμα αυτό δεν επέρχεται, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 367 ΠΚ, και παραμένει η ποινική ευθύνη, άρα και η υποχρέωσή του προς αποζημίωση, κατά το αστικό δίκαιο, όταν οι επίμαχες κρίσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμισης του άρθρου 363 ΠΚ, ή όταν από τον τρόπο εκδηλώθηκε ή από τις περιστάσεις, υπό τις οποίες τελέσθηκε η πράξη, προκύπτει σκοπός εξύβρισης, δηλαδή πρόθεση που κατευθύνεται ειδικά στην προσβολή της τιμής του άλλου (ΑΠ 972/2020, ΑΠ 1431/2017, ΑΠ 343/2016).

Ο ισχυρισμός του εναγομένου, ότι συντρέχει περίπτωση δικαιολογημένου ενδιαφέροντος που αίρει κατά το άρθρο 367 παρ. 1 γ ΠΚ τον άδικο χαρακτήρα δυσφημιστικού για τον ενάγοντα ισχυρισμού του συνιστά ένσταση καταλυτική της εναντίον του αγωγής με αντικείμενο την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του αντιδίκου από την επικαλούμενη προσβολή της προσωπικότητάς του με το δυσφημιστικό σε βάρος του ισχυρισμό, ενώ αντένσταση συνιστά ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι δεν αίρεται ο άδικος χαρακτήρας της δυσφήμησής του από τον εναγόμενο, επειδή οι επίμαχες εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης ή επειδή αυτός ενήργησε με ειδικό σκοπό εξύβρισής του (ΑΠ 792/2020, 2049/2017).

Ειδικός σκοπός εξύβρισης, που ως νομική έννοια ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, υπάρχει στον τρόπο εκδήλωσης της προσβλητικής της τιμής του άλλου συμπεριφοράς, όταν αυτός δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης εκείνου που φέρεται ότι ενεργεί από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και ο οποίος καίτοι γνώριζε τούτο, χρησοιμοποίησε τον τρόπο αυτό για να προσβάλει την τιμή του άλλου.

Έτσι, ο ειδικός σκοπός εξύβρισης έγκειται στην ενσυνείδητη υπέρβαση των ορίων του δικαιώματος, η οποία κατατείνει στην προσβολή της τιμής και αποτελεί πρόσθετο στοιχείο της υποκειμενικής υπόστασης του αδικήματος (ΑΠ 972/2020). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα, που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Από τη διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α του Συντάγματος που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ''έλλειψη αιτιολογίας'', ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της ''ανεπαρκής αιτιολογία'' ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους ''αντιφατική αιτιολογία'' (ΟλΑΠ 1/1999).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμα της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που, είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι, όμως, όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 109/2020, ΑΠ 1238/2019).

Δηλαδή δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 1238/2019, ΑΠ 166/2016). Συνακόλουθα τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και επομένως αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων, που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς (ΑΠ 164/2021, ΑΠ 30/2020, ΑΠ 1238/2019, ΑΠ 253/2013).

Στην περίπτωση δε που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικά και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παραβίαση (ΑΠ 467/2021, ΑΠ 50/2020, AΠ 598/2019, ΑΠ 130/2016, ΑΠ 1420/2013).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν, δεκτά, κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα: Ο πρώτος ενάγων και οι Κ. Π. του Κ. και Α. Π. του Κ., ως συγκύριοι εξ αδιαιρέτου κατά ποσοστό 50% ο πρώτος, 26,54% ο δεύτερος και 23,46% η τρίτη, δύο οικοπέδων µε αριθμούς 2 και 3 του οικοδομικού συνεταιρισμού υπαλλήλων καπνεμπορικών επιχειρήσεων Θ….

στον οικισμό "... και στη διασταύρωση των οδών ..., στο …ΟΤ, τα οποία αποτέλεσαν ένα ενιαίο οικόπεδο εμβαδού 1.755,33 τµ, προτιθέµενοι να αξιοποιήσουν αυτό, συµβλήθηκαν δυνάμει του υπ' αριθ. 6392/25.11.2005 προσυμφώνου µεταβίβασης ποσοστών εξ αδιαιρέτου και εργολαβικής σύμβασης της Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Σοφίας Μποζατζίδου - Αμπόνη, µε τον εναγόµενο, ο οποίος τυγχάνει Πολιτικός Μηχανικός και εργολάβος οικοδοµών και του ανέθεσαν να ανεγείρει επ' αυτού συγκρότηµα οκτώ (8) κατοικιών-μεζονέτων, .....

µε το σύστημα της αντιπαροχής..... Ειδικότερα, ο πρώτος ενάγων συμφωνήθηκε να λάβει ως αντιπαροχή: α) μία διώροφη κατοικία τύπου µεζονέτας, µε στοιχεία Μ2, µε ημιυπόγειο και στέγη, η οποία θα έχει πρόσοψη στην συμβολή των οδών ..., µε συνολικό εμβαδόν 141,760 τ.µ. (πλην του ημιυπογείου), η οποία θα αποτελείται από ....

και θα έχει την αποκλειστική χρήση των προκηπίων γύρω από αυτήν, συνολικού εμβαδού 167,41 τμ και β) µία διώροφη κατοικία τύπου µεζονέτας, µε στοιχεία Μ4, µε ημιυπόγειο και στέγη, η οποία θα έχει πρόσοψη στην οδό ….., µε συνολικό εμβαδό 121,540 τ.μ. (πλην του υπογείου), η οποία θα αποτελείται από .... και ... θα έχει την αποκλειστική χρήση των προκηπίων γύρω από αυτήν, συνολικού εμβαδού 132,48 τμ.

Περαιτέρω, δυνάµει του ως άνω προσυμφώνου - εργολαβικού συμβολαίου, συμφωνήθηκε ότι οι οικοπεδούχοι δικαιούνται να παρακολουθούν και να επιβλέπουν τις εργασίες δόμησης των χώρων της αντιπαροχής τους, είτε οι ίδιοι, είτε µε μηχανικό της εκλογής και εμπιστοσύνης τους, ο οποίος θα γνωστοποιηθεί στον εργολάβο µε απλή έγγραφη δήλωση των οικοπεδούχων, από αυτούς αμειβόμενο και να ζητούν την επανεκτέλεση κάθε κακότεχνης ? µη ανταποκρινόµενης προς τα συμφωνηθέντα κατασκευή ή να απορρίπτουν υλικά που δεν είναι σύμφωνα µε τη συγγραφή υποχρεώσεών, εφόσον τούτο υποδεικνύεται έγκαιρα, δηλαδή πριν από την αποπεράτωση του σχετικού έργου.

Οι οικοπεδούχοι δικαιούνται επίσης να προβαίνουν σε εσωτερικές διαρρυθµίσεις των διαιρετών χώρων που θα κατασκευασθούν για λογαριασμό τους, πριν από την έναρξη των εργασιών κατασκευής αυτών, µε τον όρο ότι δεν θα θίγονται η στατική επάρκεια του συγκροτήµατος και η εξωτερική εμφάνισή του, υποχρεούνται, όμως, να καταβάλουν στον εργολάβο κάθε επιπρόσθετη δαπάνη, η οποία τυχόν θα προκύψει από την ενέργεια των παραπάνω διαρρυθµίσεων και εφόσον υπερβαίνει το αρχικό κόστος .....

Ταυτόχρονα δε µε το ως άνω προσύμφωνο - εργολαβικό συμβόλαιο, οι ως άνω οικοπεδούχοι, µεταξύ των οποίων ήταν και ο πρώτος ενάγων, συµβλήθηκαν στις 25.11.2005 µε τον εναγόµενο και υπέγραψαν τη "Συγγραφή Υποχρεώσεων", στην οποία περιγράφονται όλα τα σχετικά µε την εκτέλεση του συγκροτήµατος, η ποιότητα των υλικών και ο τρόπος εκτέλεσης των έργων .....

Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι ο πρώτος ενάγων προέβη σε περαιτέρω αιτήσεις - καταγγελίες. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι υπέβαλε την υπ' αριθµ. πρωτ. …./2009 αίτησή του προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης, µε την οποία ζητούσε από την ως άνω υπηρεσία να µην χορηγήσει στον εναγόµενο την τελική θεώρηση για την οικοδομική άδεια µε την προσκόμιση µόνον υπεύθυνης δήλωσης του επιβλέποντος μηχανικού, αλλά να τη χορηγήσει µόνον κατόπιν αυτοψίας, διότι ισχυρίσθηκε ότι βρισκόταν σε δικαστική διένεξη µε τον εργολάβο, λόγω πληθώρας παρανοµιών και αντισυμβατικών πράξεών του.

Ακολούθως, στις 22-1-2009 απέστειλαν οι ενάγοντες στον εναγόµενο την υπ' αριθ. …/20.1.2009 πράξη ανάκλησης πληρεξουσιότητας της άνω Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης, µε την οποία αυτοί ανακάλεσαν την πληρεξουσιότητα που είχαν δώσει προς τον εναγόμενο µε τα προαναφερόµενα, προσύμφωνο - εργολαβικό συμβόλαιο και τροποποιητική πράζη και ως εκ τούτου ο εναγόµενος στερούνταν της δυνατότητας να λάβει οποιοδήποτε έγγραφο επ' ονόματι των εναγόντων, το οποίο θα απαιτούνταν για την υπογραφή από αυτόν (εναγόμενο) οριστικού συμβολαίου μεταβίβασης του εργολαβικού του ανταλλάγματος.

Ο εναγόµενος µε την υπ' αριθ. πρωτ. …./2009 αίτησή του προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης, ζήτησε να γίνει αυτοψία στο έργο, ώστε να αρθεί το σήμα διακοπής των εργασιών που είχε δοθεί την 28-11-2008, επικαλούμενος ότι έγινε η από 14-4-2009 αναθεώρηση ως προς, α) τις διαρρυθµίσεις εσωτερικών χώρων της κατοικίας ΜΙ, β) τη διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου όλου του ακινήτου µε κλίμακα προς τον υπόγειο χώρο της κατοικίας Μ3, γ) τις όψεις - ανοίγματα και δ) την ενημέρωση τοπογραφικού διαγράµµατος µε υψομετρικές καμπύλες διατάγματος ρυµοτομίας, σύμφωνα µε Π.Δ 13.07.1993.

Έτσι, στις 08.05.2009 διενεργήθηκε επιτόπια αυτοψία της Πολεοδομίας στο οικοδομικό έργο παρουσία των εναγόντων και δύο μηχανικών τους, του εναγοµένου και των λοιπών συνοικοπεδούχων και ακολούθως, αρχικά στις 12-5-2009, δόθηκε από την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης τηλεφωνικό σήµα προς το Α.Τ. …. για μερική και προσωρινή συνέχιση για την εκτέλεση συγκεκριμένων οικοδομικών εργασιών, από 13.5.2009 έως 22.5.2009, ενώ στη συνέχεια στις 03.06.2009 δόθηκε νέο τηλεφωνικό σήμα της άνω Υπηρεσίας προς το ίδιο ως άνω Α.Τ.

για συνέχιση των οικοδομικών εργασιών, µετά την προηγηθείσα µε αριθ. πρωτ. …./17.12.2008 αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας και τη συνημµένη τεχνική έκθεση του εναγοµένου. Εν συνεχεία ο εναγόµενος ζήτησε µε την µε αριθ. πρωτ. …./09.06.2009 αίτησή του προς την Πολεοδομία να γίνει η τελική θεώρηση της οικοδομικής αδείας µε αριθµό …/2006 και προσωρινή σύνδεση µε τα δίκτυα των Κοινωφελών Οργανισμών, εκτός της κατοικίας υπό στοιχ.

Μ3 και η Πολεοδομία µε τη µε αριθ. πρωτ. ….12.6.2009 απάντησή της ενημέρωσε τον εναγόμενο ότι θεωρήθηκε η οικοδομική άδεια για την ηλεκτροδότηση του συγκροτήματος, πλην της κατοικίας Μ3, οπότε ο εναγόµενος κατάφερε να προβεί στην τελική θεώρηση της οικοδομικής αδείας για το σύνολο των κατοικιών, πλην της µεζονέτας Μ3, ιδιοκτησίας της ανιψιάς και ξαδέρφης των εναγόντων, αντίστοιχα, διότι προηγουμένως έγινε, κατόπιν αιτήματος των εναγόντων, επιτόπια αυτοψία από τον αρμόδιο υπάλληλο της Πολεοδομίας παρουσία των εναγόντων, δύο τεχνικών συμβούλων τους, του εναγοµένου και των λοιπών συνοικοπεδούχων και ζητήθηκε από τον εναγόµενο να προβεί σε κάποιες διαμορφώσεις του περιβάλλοντος χώρου, καθώς και στην αποξήλωση ειδών υγιεινής από τους υπόγειους χώρους των κατοικιών των εναγόντων.

Για την κατοικία Μ3 δεν έγινε τότε η τελική θεώρηση της οικοδομικής αδείας, αλλά τον Απρίλιο του έτους 2010, καθότι ο πρώτος των εναγόντων ζήτησε να διενεργηθεί εσωτερική αυτοψία στην εν λόγω κατοικία και οι λοιποί οικοπεδούχοι και ο εναγόµενος αρνήθηκαν, διότι υπολειπόταν η αναθεώρηση της οικοδομικής αδείας για την συγκεκριμένη κατοικία µε μέριμνα της ίδιας της οικοπεδούχου, καθότι η ιδιοκτήτρια αυτής-μία εκ των οικοπεδούχων, είχε προβεί µε δική της ευθύνη και δαπάνες στην αλλαγή των εσωτερικών διαρρυθµίσεων της οικίας της και εκκρεμούσε η τελική αυτοψία.

Ο πρώτος ενάγων όµως, συνεχίζοντας να επιδεικνύει καχύποπτη και δύστροπη συμπεριφορά έναντι του εναγοµένου, υπέβαλε τη µε αριθμ. πρωτ. …./2009 αίτησή του, στην οποία ανέφερε συγκεκριµένα: "επανερχόμενος στην από 26.11.2007 αίτησή µου µε αρ. πρωτ. …. παράγραφος 2, σχετικά µε τις ανακρίβειες στήν τοποθέτηση υψομετρικών καμπυλών από τον κατασκευαστή Ε.

Κ. στο τοπογραφικό διάγραµµα της υπ' αριθ. …/2006 οικοδ. αδείας και επειδή κατά την αναθεώρηση αυτής µε αρ. πρωτ. …/17.12.2008 και έκδοση στις 14.04.2009, ο ανωτέρω προσκόµισε για ενηµέρωση του φακέλου τοπογραφικό διάγραµµα µε τις ίδιες ανακριβείς υψομετρικές καμπύλες, παραπλανώντας την υπηρεσία σας, ζητώ αρµοδίως επανέλεγχο του τοπογραφικού διαγράµµατος.

Προς απόδειξη των ισχυρισµών µου και διευκόλυνση της Υπηρεσίας, σας επισυνάπτω, α) τοπογραφικό διάγραµµα το οποίο βεβαιώνει ότι τα εμφαινόμενα υψόμετρα είναι τα πραγματικά του εδάφους στο οικόπεδο πριν την έναρξη των εργασιών σε αυτό από τον ως άνω κατασκευαστή - εργολάβο και β) φωτογραφίες που καταδεικνύουν επικουρικά την αλήθεια των ανωτέρω ισχυρισµών µου, δηλαδή αλλοίωση του εδάφους χρονικά κατά την διάρκεια του έργου από τον κατασκευαστή και γ) τεχνική έκθεση αρχιτέκτονα μηχανικού και 2) Στην τεχνική έκθεση ο συντάξας μηχανικός αναφέρεται στις παραλείψεις κατά την διεξαγωγή της αυτοψίας στις 08.05.2009".

Στην παραπάνω καταγγελία η Πολεοδομία δεν απάντησε και μάλιστα την έθεσε την 19.6.2009 στο αρχείο, µε την αιτιολογία ότι έχουν δοθεί πολλαπλές απαντήσεις επί τών θεμάτων αυτών. Ο πρώτος ενάγων, όµως, δεν σταμάτησε εκεί και, ακολούθως, για το ίδιο ακριβώς θέµα, απευθύνθηκε στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, ζητώντας µε την µε αριθµ.

πρωτ. …/2009 αίτησή του, τη διενέργεια ιδιωτικής τεχνικής πραγματο-γνωμοσύνης από µέλος του Τ.Ε.Ε., προκειμένου να διαπιστωθεί ότι υπάρχει, κατά τους ισχυρισμούς του, υπέρβαση ως προς τις υψομετρικές καμπύλες. Βάσει της ως άνω. αίτησης του πρώτου ενάγοντος, ορίστηκε από το Τ.Ε.Ε. πραγματογνώµονας ο Γ. Α., ο οποίος διενήργησε αυτοψία στις 30.7.2009 και 5.8.2009.

Από το αποτέλεσµα της άνω πραγματογνωμοσύνης, δεν εξήχθησαν ασφαλή συμπεράσματα γιά τα υψόμετρα του οικοπέδου, λόγω της παρέλευσης µεγάλου χρονικού διαστήματος από τη σύνταξη του διαγράµµατος υψομετρικών καμπυλών το έτος 1964 και του γεγονότος ότι τα διαγράµµατα αυτά δεν είναι δεσµευτικά για την Πολεοδομία.

Πρέπει δε να σημειωθεί ότι όπως επισημαίνεται στην άνω πραγματογνωμµοσύνη, υπάρχει απόκλιση των ισοϋψών καμπυλών μεταξύ των εμφαινόμενων στα τοπογραφικά του εναγομένου και αυτών του από 14-9-1960 διατάγματος ρυμοτομίας, το οποίο βασίστηκε στο από 29-10-1956 υψομετρικό διάγραµµα του τοπογράφου Β. Χ., ότι το ίδιο ισχύει και για τους εντολοδόχους μηχανικούς του πρώτου ενάγοντος και επομένως το ανάγλυφο του έτους 1960 δεν ταυτίζεται για την περιοχή της "...

µε το φυσικό έδαφος πριν την έναρξη των εργασιών από τον εναγόμενο στα οικόπεδα των εναγόντων, ώστε δεν δύναται να χαρακτηρισθεί ψευδές το τοπογραφικό διάγραμμα, που κατέθεσε ο εναγόμενος για την έκδοση της άδειας για το εν λόγω συγκρότημα κατοικιών. Ο πρώτος ενάγων κατέθεσε ακολούθως την από 22.09.2009 αίτηση στην Πολεοδομία, για να ελεγχθεί εκ νέου η οικοδοµική άδεια και η Πολεοδομία του απάντησε µε το µε αριθµ.

πρωτ. …/ 10.11.2009 έγγραφό της, ότι δεν χρήζει επιπλέον έρευνας η υπόθεση, καθότι και από την ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη που διενεργήθηκε από µέλος του ΤΕΕ, δεν µπορούν να συναχθούν ασφαλή συμπεράσματα και επιπλέον η ύπαρξη υψομετρικών καμπυλών στα Διατάγματα ρυμοτομίας, δεν είναι δεσµευτική για την Πολεοδομία.

Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι παράλληλα ο εναγόµενος κάλεσε τους ενάγοντες µε την από 30.06.2009 εξώδικη δήλωσή του, να προσέλθουν στις 7.7.2009 και ώρα 12.00 μ.μ. στο γραφείο της Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Σοφίας Μποζατζίδου - Αμπόνη, προκειµένου να παραλάβουν τις κατοικίες τους, να λάβουν τα απαραίτητα έγγραφα σύνδεσης µε τους Κοινωφελείς Οργανισμούς και να του καταβάλουν το Φ.Π.Α που αντιστοιχούσε τότε σε ποσοστό 19% επί του συνολικού απολογιστικού κόστους του οικοδομικού έργου, τους δε ενάγοντες βάρυνε κατ' αναλογία του ποσοστού εξ αδιαιρέτου στο οικόπεδο των κτισμάτων που θα ελάµβαναν συνολικά 20%, καθότι συνολικά 5% είχαν παρακρατήσει για το δικαίωµα της μελλοντικής καθ' ύψος επέκτασης της οικοδοµής.

Περαιτέρω τους καλούσε να υπογράψουν και δηλώσεις φόρου μεταβίβασης για τους χώρους αποκλειστικής χρήσης, ώστε εν συνεχεία να προβούν στη σύνταξη Κανονισμού και τέλος να του δώσουν την πληρεξουσιότητα να µεταβιβάσει το υπολειπόμενο ποσοστό που αντιστοιχούσε στο εργολαβικό του αντάλλαγμα, καθότι προηγουμένως αυτοί είχαν ανακαλέσει την πληρεξουσιότητα.

Οι ενάγοντες απάντησαν στην ως άνω εξώδικη δήλωση του εναγοµένου, µε την από 7.7.2009 εξώδικη δήλωσή τους, µε την οποία επικαλούµενοι το προαναφερόµενο, από 21.12.2006 ιδιωτικό συμφωνητικό, το από Ιούλιος 2007 ιδιωτικό συμφωνητικό που, όπως προαναφέρθηκε, δεν είχε καµία ισχύ, καθώς και τη συγγραφή υποχρεώσεων, αρνήθηκαν την παραλαβή των κατοικιών τους και ανέφεραν ελλείψεις, παραλείψεις και κακοτεχνίες στις οικίες τους που κατά τους ισχυρισμούς τους συνίσταντο στα εξής :

α) ότι δεν διαμορφώθηκε ο περιβάλλον χώρος σύμφωνα µε τις υποδείξεις του μηχανικού τους, β) ότι τα παράθυρα της Μδ µεζονέτας εξακολουθούν να υπάρχουν και δεν έχουν κλειστεί, γ) ότι δεν έχουν τοποθετηθεί γκαραζόπορτες στα υπόγεια των Μ2 και Μ4 κατοικιών τους, δ) ότι ο έλεγχος των μετρητών ρεύματος της ΔΕΗ πραγματοποιείται από το προκήπιο της Μ4 µεζονέτας, ενώ θα έπρεπε να πραγματοποιείται από το προκήπιο της Μ5 μεζονέτας, ε) ότι εντός του προκηπίου της Μ4 έχουν τοποθετηθεί κατά παράβαση των συμφωνηθέντων τα υδρόμετρα της ΕΥΑΘ, στ) ότι στην εσωτερική σκάλα των µεζονέτων Μ2 και Μ4 έχουν τοποθετηθεί μάρμαρα αμφιβόλου ποιότητας, αντί των συμφωνηθέντων, ζ) ότι στη Μ2 μεζονέτα τοποθετήθηκε η καπνοδόχος εσωτερικώς και όχι εξωτερικώς, σύμφωνα µε επιθυµία τους, η) ότι η υπ' αριθ.

…/2007 δήλωση για χώρο στάθµευσης αυτοκινήτων παραβιάζει το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της υπ' αριθ. Μ4 µεζονέτας, θ) ότι τα υψόμετρα της Μ2 µεζονέτας δεν ανταποκρίνονται στις μεταξύ τους συμφωνίες και τ) ότι το προκήπιο των υπ' αριθ. Μ2 και Μ4 µεζονέτων δεν διαχωρίσθηκε µε εμφανές σκυρόδεμα. Ενόψει της άρνησης των εναγόντων να προσέλθουν και να παραλάβουν τις κατοικίες τους, συντάχθηκε η υπ' αριθ.

…/7.7.2009 πράξη της Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Σοφίας Μποζατζίδου-Αμπόνη περί εμφάνισης του εναγοµένου ως εργολάβου και τη µη εμφάνισης των εναγόντων. Στη συνέχεια, ο εναγόµενος µε την από 3.12.2009 εξώδικη δήλωσή του κάλεσε τους ενάγοντες να υπογράψουν δηλώσεις φόρου μεταβίβασης του τελευταίου εναποµείναντος ποσοστού του, καθώς, όπως προειπώθηκε, του είχε ήδη αφαιρεθεί η ως άνω πληρεξουσιότητα και δεν μπορούσε να τις υπογράψει µόνος του για λογαριασμό τους.

Σε απάντηση της εν λόγω δήλωσης, οι ενάγοντες απέστειλαν την από 7.12.2009 εξώδικη δήλωσή τους, µε την οποία, αφού ανέφεραν και πάλι τις παραπάνω ελλείψεις του έργου, δήλωναν στον εναγόµενο ότι επιθυμούν να παραλάβουν τις οικίες τους µε επιφύλαξη και µε την προϋπόθεση ότι θα προσκομίσει βεβαίωση περαίωσης και εκκαθάρισης από το ΙΚΑ.

Όμως, για την παράδοση των κατοικιών της αντιπαροχής των εναγόντων το µόνο που απαιτούνταν ήταν να µην οφείλονται ασφαλιστικές εισφορές και όχι να υπάρχει βεβαίωση εκκαθάρισης, η οποία απαιτούνταν µόνο για τη μεταβίβαση του τελευταίου ποσοστού του εργολαβικού ανταλλάγματος. Ακολούθως, αφού πρώτα οι διάδικοι αντάλλαξαν για το ίδιο αυτό θέµα τις από 8.12.2009 και 16.12.2009 εξώδικες δηλώσεις τους, µε τις οποίες επαναλάµβαναν όσα ήδη είχαν διαµειφθεί προηγουμένως µε τις τελευταίες εξώδικες δηλώσεις τους, στις 17.12.2009, οι ενάγοντες εμφανίστηκαν στο γραφείο της προαναφερόµενης συμβολαιογράφου και αρνήθηκαν να παραλάβουν τις οικίες τους, ορίζοντας νέα ημερομηνία παραλαβής στις 22.12.2009, οπότε και πάλι δεν εμφανίστηκαν.

Εν τω μεταξύ, αποδείχθηκε οι ενάγοντες µε την από 16.12.2009 δήλωσή τους προς το ΙΚΑ ΕΤΑΜ Ε… δήλωσαν ότι υπήρχαν κακοτεχνίες στις οικίες τους Μ2 και Μ4, αλλά εμμέσως πλην σαφώς, υποδήλωναν ότι υπήρχαν κακοτεχνίες και σε όλο το έργο, εξαιτίας των οποίων προτίθεντο να εκδώσουν μελλοντικά νέα άδεια εργασιών για την αποκατάστασή τους, καταβάλλοντας εξ ιδίων την αξία των αναλογούντων ενσήμων, τα οποία θα διεκδικούσαν δικαστικώς από τον εναγόµενο και εν κατακλείδι ζητούσαν από το ΙΚΑ να κλείσει το έργο και να τους παραδώσει βεβαίωση περαίωσης εκκαθάρισης και οριστικής εξόφλησης, ώστε να προβούν µε επιφύλαξη στην παραλαβή των κατοικιών τους, μολονότι, όπως αποδείχθηκε, προηγουμένως είχαν καταγγείλει στο ΙΚΑ ότι υφίσταται υπόλοιπο εργασιών και εμπόδιζαν τον εναγόµενο να λάβει βεβαίωση περαίωσης του έργου από αυτό (ΙΚΑ).

Ακολούθως, το αρμόδιο ΙΚΑ κοινοποίησε στον εναγόµενο το από 29-3-2010 έγγραφό του, µε τον οποίο τον ενηµέρωνε ότι κατόπιν επιτόπιου ελέγχου του που πραγματοποίησε την 29η.7.2009 στο έργο, δυνάµει προηγηθείσας προς τούτο αίτησης των εναγόντων, διαπίστωσε ότι υπάρχει υπόλοιπο εργασιών, τουλάχιστον ως προς διαµόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, παρόλο που έχουν κατατεθεί επιπλέον ημερομίσθια σε σχέση µε τα κατά νόμο ελάχιστα απαιτούμενα.

Σε απάντηση του εν λόγω εγγράφου, ο εναγόμενος απέστειλε στις 20.10.2010 εξώδικη δήλωση προς το ΙΚΑ, δηλώνοντας ότι οι εργασίες από την πλευρά του είχαν ολοκληρωθεί σύμφωνα µε τα εγκεκριµένα σχέδια της οικοδοµικής άδειας και ότι οι εργασίες που αφορούν τους λοιπούς συνοικοπεδούχους, δεν βάρυναν τον ίδιο. Το ως άνω από 29.3.2010 έγγραφο του ΙΚΑ αποτελούσε συνέχεια του από 15.10.2009 εγγράφου του, που αφορούσε την πρόσκληση για έλεγχο, σύμφωνα µε το οποίο αναφερόταν ότι υπήρχε σε εκκρεμότητα πραγµατικό υπόλοιπο οικοδομικών εργασιών ως προς τη διαµόρφωση του περιβάλλοντα χώρου και πως η τελική θεώρηση που έφερε ημερομηνία 12.6.2009 δεν ίσχυε για την μεζονέτα Μ3.

Τελικά, το ΙΚΑ διενήργησε εκ νέου στις 2.2.2011 επιτόπιο έλεγχο στο έργο, δυνάµει του οποίου συνέταξε την από 25.2.2011 τεχνική έκθεση, µε την οποία διαπιστώθηκαν υπόλοιπα εργασιών µόνο ως προς την ΜΙ κατοικία, που δεν συνιστούσε εργολαβική υποχρέωση του εναγοµένου και υπόλοιπο εργασιών επίστρωσης δαπέδου στην κατοικία Μ3, που επίσης δεν συνιστούσε υποχρέωση του εναγοµένου, διότι ο οικοπεδούχος ανέλαβε να κάνει επίστρωση µε ξύλινα δάπεδα.

Μάλιστα µε την ως άνω τεχνική έκθεση βεβαιωνόταν ότι έχει διαμορφωθεί ο ακάλυπτος χώρος του συγκροτήµατος σύμφωνα µε τα σχέδια της άδειας, παρά τους αντίθετους αρχικούς ισχυρισμούς του πρώτου ενάγοντος προς το ΙΚΑ. Επιπλέον, γίνεται εκτενής αναφορά και αναγνωρίζεται η μετατροπή βοηθητικών χώρων σε χώρους κύριας χρήσης για τις κατοικίες των εναγόντων και ουδεμία αναφορά σε δήθεν υπόλοιπα εργασιών στον περιβάλλοντα χώρο, όπως επικαλούνταν αρχικά οι ενάγοντες.

Όλα αυτά βέβαια τα γνώριζε σαφώς ο πρώτος ενάγων, πλην, όμως, αρνήθηκε την παραλαβή των κατοικιών του, αλλά και την μεταβίβαση του τελευταίου εναποµείναντος ποσοστού του εργολαβικού ανταλλάγµατος του εναγοµένου και µε την στάση του αυτή εξέθεσε τον εναγόµενο στους τρίτους συνεργαζόµενους µε αυτόν αγοραστές των ακινήτων του εργολαβικού του ανταλλάγµατος, καθόσον καθυστέρησε υπέρµετρα και δεν μπόρεσε να φανεί συνεπής στις συμβατικές υποχρεώσεις που είχε αναλάβει µε το προσύμφωνο προς τον αγοραστή του εκ προσυµφώνου Χ.

Χ. και έπρεπε να δικαιολογήσει τον λόγο που δεν μπόρεσε να προβεί εγκαίρως στην κατάρτιση οριστικού συμβολαίου, αλλά καινα αντιμετωπίσει και το ενδεχόμενο αναστροφής της πώλησης, εφόσον δεν κατάφερνε τελικώς να µεταβιβάσει την κατοικία στον αγοραστή του εκ προσυμφώνου. Ακολούθως, αποδείχθηκε ότι άπαντες οι οικοπεδούχοι του έργου επικόλλησαν τα οικοδοµικά ένσημα που βάρυναν αυτούς τους ίδιους και έτσι ο εναγόµενος έλαβε από το ΙΚΑ ΕΤΑΜ Σ… την από 27.5.2011 βεβαίωση περαίωσης και εκκαθάρισης του έργου και εν συνεχεία υπεγράφη μεταξύ των διαδίκων το υπ’ αριθ.

…/2011 πρωτόκολλο παράδοσης εκ µέρους του εναγοµένου και παραλαβής εκ µέρους των εναγόντων των ανωτέρω κατοικιών τους, ενώ επιπρόσθετα οι τελευταίοι του χορήγησαν και πληρεξουσιότητα, ώστε αυτός να προβεί στη μεταβίβαση του τελευταίου εναποµείναντος ποσοστού του εργολαβικού του ανταλλάγματος. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι οι κατοικίες υπό στοιχ.

Μ2 και Μ4 των εναγόντων, µετά την παραλαβή τους από τον εναγόµενο, παρουσίαζαν τις κάτωθι ελλείψεις, για την αποκατάσταση των οποίων αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο εναγόµενος. Ειδικότερα : Α) σε αμφότερες τις κατοικίες, .... (ακολουθεί παράθεση ελλείψεων και της δαπάνης αποκατάστασής τους, σχετικά με τις κουζίνες, τα τζάκια, την ηλεκτρολογική εγκατάσταση, τα κιγκλιδώματα, τη θέρμανση)..

Συνολικά λοιπόν, απαιτείται η πληρωμή εκ μέρους του εναγομένου για την αποκατάσταση των ανωτέρω ελλείψεων αναφορικά μεν με την κατοικία Μ2 το ποσό των 6.903,96 ευρώ, από το οποίο, ποσό 4.832,77 ευρώ, θα πρέπει να καταβληθεί στη δεύτερη ενάγουσα και ποσό 2.071,18 ευρώ θα πρέπει να καταβληθεί στον πρώτο ενάγοντα, αναφορικά δε με την κατοικία Μ4, το ποσό των 7.287,46 ευρώ, το οποίο πρέπει αν καταβληθεί στο σύνολό του στον πρώτο ενάγοντα.

Περαιτέρω, από τα ίδια, ως άνω αποδεικτικά στοιχεία αποδείχθηκε ότι ο πρώτος αντεναγόµενος (πρώτος ενάγων της αγωγής), κινούμενος µε καχύποπτη διάθεση από την έναρξη της συνεργασίας του µε τον αντενάγοντα (εναγόµενο της αγωγής) και χωρίς περιθώρια συνεννόησης, κατέφευγε συνεχώς σε καταγγελίες και εξωδίκους δηλώσεις, ενώ ο αντενάγων προσπαθούσε να εκτελέσει το έργο, που είχε αναλάβει από τις 25-11-2005.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι κατοικίες των αντεναγομένων περατώθηκαν το έτος 2009 και παραλήφθηκαν από τους τελευταίους δύο χρόνια αργότερα. Εξάλλου, η εμμονή του αντεναγόµενου δεν δύναται να δικαιολογηθεί ούτε από την υπερβολική επιθυμία του να εκτελεστεί το έργο µε απόλυτη νομιμότητα, καθόσον από τις καταγγελίες του στην πολεοδομία και στο ΙΚΑ, άλλες ήταν τελείως αβάσιµες και άλλες µε µικρές διορθώσεις-αναθεωρήσεις της αρχικής άδειας απέβαιναν άνευ ουσίας για την νοµιµμότητα που επικαλούνταν αυτός, ενώ άλλες τις είχε προσυμφωνήσει ο ίδιος.

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι ο πρώτος αντεναγόµενος σε κάθε καταγγελία που κατέθετε στο Τμήμα Πολεοδομίας Δυτικής Θεσσαλονίκης ακολούθως εξέφραζε στον αντενάγοντα και νέες απαιτήσεις για την εκτέλεσή του έργου, που αφορούσαν, όµως, στην κατασκευή των κατοικιών της αντιπαροχής του. Σε κάθε περίπτωση, οι κατηγορίες, που απέδωσε στο πρόσωπο του αντενάγοντος ο πρώτος αντεναγόµενος µε τις προανα-φερόμενες καταγγελίες στην Πολεοδομία και στο ΙΚΑ, .....

περιέχουν τα στοιχεία της συκοφαντικής δυσφήμισης, κατά τα εκτιθέµενα στη μείζονα σκέψη, καθόσον αφορούν σε γεγονότα, τα οποία διαδόθηκαν σε ευρύ κοινό, ήτοι: α) της καταγγελίας ότι ο αντενάγων προέβη σε πληθώρα παρανοµιών και αντισυμβατικών πράξεων (µε την ανωτέρω υπ' αριθµ. πρωτ. …/2009 αίτηση του πρώτου αντεναγομένου προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης), β.

της καταγγελίας ότι ο αντενάγων προσκόμισε στην Πολεοδομία ψευδές τοπογραφικό διάγραµµα, παραπλανώντας την ανωτέρω υπηρεσία (µε την ανωτέρω υπ' αριθµ. πρωτ. …./2009 αίτηση του πρώτου αντεναγοµένου προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης), γ. της καταγγελίας ότι υπήρχαν κακοτεχνίες στην κατασκευή του επίδικου έργου (µε την ανωτέρω από 16.12.2009 δήλωση προς το ΙΚΑ ΕΤΑΜ Ε….), τα οποία είναι ψευδή, όπως αναλυτικά εκτέθηκε ανωτέρω, ο, δε πρώτος αντεναγόµενος γνώριζε το ψεύδος αυτών και τη βλάβη που ήταν δυνατό να προκαλέσει η διάδοσή τους, όπως επίσης, εκτέθηκε ανωτέρω.

Η κρίση του δικαστηρίου περί της γνώσης του πρώτου αντεναγοµένου ενισχύεται από την όλη συμπεριφορά του, από το χρονικό σημείο της υπογραφής της ένδικης σύμβασης και μέχρι την παραλαβή των κατοικιών από τους αντεναγομένους .... Ο προβληθείς, τόσο με τις πρωτόδικες προτάσεις, όσο και με αυτές ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου ισχυρισμός των αντεναγομένων - εφεσίβλητων, ότι ο πρώτος αυτών προέβη στις ανωτέρω καταγγελίες για τη διαφύλαξη δικαιώματός του, δεν ασκεί έννομη επιρροή, καθώς η σχετική, εκ του άρθρου 367 ΠΚ ένσταση, δεκτή γενόμενη αίρει τον άδικο χαρακτήρα μόνο του αδικήματος της δυσφήμησης και όχι αυτού της συκοφαντικής δυσφήμησης, το οποίο αποδείχθηκε εν προκειμένω.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι τά ανωτέρω ψευδή γεγονότα, για το πρόσωπο του αντενάγοντα, μπορούσαν να βλάψουν και έβλαψαν την τιµή και την υπόληψη του αντενάγοντος, τόσο στο επαγγελματικό περιβάλλον του, καθόσον είναι πολιτικός μηχανικός και δραστηριοποιείται ως εργολάβος οικοδοµών, όλες οι ενέργειες, δε, του πρώτου αντεναγομένου απευθύνονταν στον επαγγελματικό κύκλο του, δημιουργώντας αμφιβολία και καχυποψία για την ικανότητά του ως επαγγελματία μηχανικού και εργολάβου, όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον του, δεδομένου ότι έχει εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος στο Δήμο ….

και το επίδικο έργο, η ολοκλήρωση του οποίου χρειάστηκε περίπου τέσσερα έτη και η παράδοσή του άλλα δύο έτη, τοποθετείται στην ίδια περιοχή. Για την προσβολή αυτή του αντενάγοντος και µόνο για το ανωτέρω αναφερόμενο χρονικό διάστηµα, η οποία ήταν σοβαρή, ευθύνεται ο πρώτος αντεναγόµενος, ο οποίος, ενώ γνώριζε το ψευδές περιεχόµενο των ανωτέρω καταγγελλόμενων, διέδωσε µε την κατάθεση των ανωτέρω καταγγελιών, τα προαναφερόµενα γεγονότα.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι εξαιτίας της ανωτέρω προσβολής της προσωπικότητάς του, ο αντενάγων υπέστη ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούται εύλογη χρηματική ικανοποίηση. Ενόψει του είδους, της βαρύτητας και των συνθηκών τέλεσης της προσβολής, του τόπου, του χρόνου και του τρόπου που τελέστηκε, της υπαιτότητας του πρώτου αντεναγοµένου, της δημοσιότητας την οποία έλαβε η προσβολή, καθώς και της επαγγελματικής, κοινωνικής και οικονοµικής κατάστασης των άνω διαδίκων, το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική βλάβη που υπέστη ο αντενάγων θα πρέπει να καθοριστεί στο ποσό των 7.000 ευρώ. .....".

Με βάση δε τις ανωτέρω παραδοχές, το Εφετείο, δέχθηκε την έφεση του δικαιοπαρόχου των ήδη αναιρεσειόντων - αντεναγομένων κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ως προς το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης και υποχρέωσε τον ίδιο να καταβάλει στον αντενάγοντα, για την αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης, το μικρότερο ποσό των 7.000 ευρώ.

Ειδικότερα, το Εφετείο δέχθηκε προσβολή της προσωπικότητας του αντενάγοντος, με την αξιόποινη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησής του, από τον αντεναγόμενο, με το ψευδές, εν γνώσει του τελευταίου, περιεχόμενο: α) Της υπ' αριθµ. πρωτ. …/2009 αίτησής του, προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης, με τους διαλαμβανόμενους σ' αυτή ισχυρισμούς, ότι ο αντενάγων προέβη σε πληθώρα παρανοµιών και αντισυμβατικών πράξεων στο άνω έργο.

β) Της υπ' αριθμ. πρωτ. …/2009 αίτησης του προς την Πολεοδομία Δυτικής Θεσσαλονίκης, με την οποία ισχυρίστηκε ότι ο αντενάγων προσκόμισε στην υπηρεσία αυτή ψευδές τοπογραφικό διάγραµµα, με ανακρίβειες στην τοποθέτηση υψομετρικών καμπυλών, παραπλανώντας την υπηρεσία. Και, γ) της από 16.12.2009 καταγγελίας προς το ΙΚΑ ΕΤΑΜ Ε…., με την οποία δήλωσε ότι υπήρχαν κακοτεχνίες στην κατασκευή του επίδικου έργου.

Ωστόσο, με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε η προσβαλλόμενη απόφαση, διέλαβε στο αποδεικτικό της πόρισμα, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 362 και 363 ΠΚ, όσον αφορά τα ουσιώδη ζητήματα της αναλήθειας των καταγγελομένων, αλλά και της γνώσης του αναλήθειας αυτών, από τον αντεναγόμενο.

Ειδικότερα, όσον αφορά την πρώτη αίτηση (…/2009), το Εφετείο, με τις προεκτεθείσες αναλυτικά παραδοχές, δέχθηκε μεν, ότι τα καταγγελόμενα, περί πληθώρας παρανοµιών και αντισυμβατικών πράξεων του αντενάγοντος στο άνω έργο, ήταν ψευδή, ουδόλως, όμως, αιτιολογεί στην προσβαλλόμενη απόφασή του, γιατί αφού αυτά, όπως δέχθηκε, ήταν ψευδή (και άρα δεν υπήρξαν παρανομίες και αντι-συμβατικές πράξεις του αντενάγοντος), ο αντεναγόμενος αναγκάστηκε να προβεί σε αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας, στις 14-4-2009, χρόνο μεταγενέστερο της υποβολής της άνω αίτησης, σχετικά:

α) Με τις διαρρυθμίσεις εσωτερικών χώρων στην κατοικία Μ1, β) τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, γ) τις όψεις και τα ανοίγματα και, δ) την ενημέρωση του τοπογραφικού διαγράμματος. Επίσης, το Εφετείο, ενώ δέχεται ότι το περιεχόμενο της άνω καταγγελίας ήταν ψευδές, δεν αιτιολογεί γιατί η Πολεοδομία, μετά από νέα επιτόπια αυτοψία στις κατοικίες του αντεναγομένου, που έλαβαν χώρα στις 8-5-2009, ήτοι μετά την αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας, χορήγησε μερική και προσωρινή συνέχιση συγκεκριμένων οικοδομικών εργασιών, που είχαν διακοπεί κατόπιν σήματος της Πολεοδομίας από τις 28-11-2008, για το χρονικό διάστημα από 13-5-2009 έως 22-5-2009 και ζήτησε από τον αντενάγοντα να προβεί, ''σε κάποιες διαμορφώσεις του περιβάλλοντα χώρου, καθώς και στην αποξήλωση των ειδών υγιεινής από τους υπόγειους χώρους των κατοικιών''.

Περαιτέρω, όσον αφορά τη δεύτερη αίτηση, περί προσκόμισης από τον αντενάγοντα στην Πολεοδομία κατά την αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας, τοπογραφικού διαγράμματος, που έφερε ανακρίβειες σχετικές με την τοποθέτηση των υψομετρικών καμπυλών του οικοπέδου, το Εφετείο δέχθηκε, ότι οι διαλαμβανόμενοι σ' αυτή ισχυρισμοί του αντεναγομένου ήταν ψευδείς, εν γνώσει του τελευταίου, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς του, περί υπολειπόµενης υψοµετρικής στάθµης της υπό στοιχ.

Μ2 κατοικίας κατά 80 εκατοστά από τις συμβατικά καθορισθείσες υψομετρικές διαφορές, οι οποίες επέφεραν µείωση της εμπορικής αξίας της κατοικίας αυτής, διότι, ''η Πολεοδομία αλλά και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος επιλήφθηκαν του θέματος αυτού και αποφάνθησαν ότι όλα έγιναν σύμφωνα µε την οικοδομική άδεια και το τοπογραφικό διάγραμμα του εναγομένου (αντενάγοντος)'', ενώ στη συνέχεια, δέχθηκε ότι, από το αποτέλεσμα της πραγματογνωμοσύνης του ΤΕΕ που συντάχθηκε μετά από δύο αυτοψίες, που πραγματοποίησε στο οικόπεδο, ο Γ.

Α., ο οποίος ορίστηκε πραγματογνώμονας από το ΤΕΕ, κατόπιν αίτησης του αντεναγομένου, ''δεν εξήχθησαν ασφαλή συμπεράσματα για τα υψόμετρα του οικοπέδου, λόγω της παρέλευσης µεγάλου χρονικού διαστήματος από τη σύνταξη του διαγράµµατος υψομετρικών καμπυλών το έτος 1964 και του γεγονότος ότι τα διαγράµµατα αυτά δεν είναι δεσµευτικά για την Πολεοδομία'' και ότι, ''όπως επισημαίνεται στην πραγματογνωµοσύνη, υπάρχει απόκλιση των ισοϋψών καμπυλών μεταξύ των εμφαινόμενων στα τοπογραφικά του εναγομένου (αντενάγοντος) και αυτών του από 14-9-1960 διατάγματος ρυμοτομίας, το οποίο βασίστηκε στο από 29-10-1956 υψομετρικό διάγραµµα του τοπογράφου Β.

Χ. .... και επομένως το ανάγλυφο του έτους 1960, δεν ταυτίζεται για την περιοχή της "... µε το φυσικό έδαφος πριν την έναρξη των εργασιών από τον εναγόμενο στα οικόπεδα των εναγόντων ....''. Επίσης δέχθηκε ότι, ο αντεναγόμενος κατέθεσε ακολούθως, την από 22.09.2009 αίτηση στην Πολεοδομία, για να ελεγχθεί εκ νέου η οικοδοµική άδεια και η Πολεοδομία του απάντησε µε το µε αριθµ.

πρωτ. …/10.11.2009 έγγραφό της, ότι δεν χρήζει επιπλέον έρευνας η υπόθεση, καθότι και από την ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη που διενεργήθηκε από µέλος του ΤΕΕ, δεν µπορούν να συναχθούν ασφαλή συμπεράσματα και επιπλέον η ύπαρξη υψομετρικών καμπυλών στα Διατάγματα ρυμοτομίας, δεν είναι δεσµευτική για την Πολεοδομία.

Έτσι, όμως, το Εφετείο δεν αιτιολογεί καθόλου, γιατί, ενώ δέχεται ότι δεν μπορούσαν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τα υψόμετρα του οικοπέδου, όπου εκτελούνταν το έργο, σύμφωνα με την άνω πραγματογνωμοσύνη του ΤΕΕ, δέχεται στη συνέχεια ότι οι ισχυρισμοί του αντεναγομένου που διαλαµβάνονται στην άνω αίτηση για τις υψομετρικές καμπύλες του εδάφους είναι ψευδείς και μάλιστα, ότι το γεγονός αυτό γνώριζε ο τελευταίος.

Επιπλέον, το Εφετείο, κατά την αιτιολόγηση του αποδεικτικού του πορίσματος, αναφορικά με τη (θετική) γνώση του αντεναγομένου, περί της αναλήθειας των άνω ισχυρισμών του, δέχεται ότι η Πολεοδομία, αλλά και το ΤΕΕ επιλήφθηκαν του θέματος αυτού και απεφάνθησαν ότι όλα έγιναν σύμφωνα µε την οικοδομική άδεια και το τοπογραφικό του εναγοµένου (αντενάγοντος), ενώ στη συνέχεια, σε άλλη περικοπή της προσβαλλόμενης, δέχεται, ότι η Πολεοδομία έκρινε ότι η επίµαχη αίτηση αναφορικά µε την υψομετρική στάθµη του εδάφους του οικοπέδου δεν χρήζει επιπλέον έρευνας, καθότι και από την ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη που διενεργήθηκε από µέλος του Τ.Ε.Ε.

δεν μπορούν να συναχθούν ασφαλή συμπεράσματα και ότι η ύπαρξη υψομετρικών καμπυλών στα Διατάγµατα ρυµοτοµίας, δεν είναι δεσµευτική για την Πολεοδομία. Δέχθηκε δηλαδή το Εφετείο, ότι οι ισχυρισμοί του αντεναγομένου για τις υψομετρικές καμπύλες του οικοπέδου είναι ψευδείς και ότι ο τελευταίος γνώριζε το γεγονός αυτό, παράλληλα, όμως, δέχθηκε αντιφατικά προς τα παραπάνω, ότι δεν μπορούσαν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το άνω κρίσιμο ζήτημα, ως προς τις υψομετρικές καμπύλες του οικοπέδου, με συνέπεια να μην αιτιολογείται επαρκώς ο αναγκαίος προς τούτο, άμεσος δόλος του αντεναγομένου.

Περαιτέρω, ενώ δέχεται το Εφετείο, ότι, ''από τις καταγγελίες του αντεναγομένου στην Πολεοδομία και στο ΙΚΑ, άλλες ήταν τελείως αβάσιμες και άλλες με μικρές διορθώσεις - αναθεωρήσεις της αρχικής άδειας απέβαιναν άνευ ουσίας, για τη νομιμότητα που αυτός επικαλούνταν'', παραδοχή που υποδηλώνει εμμέσως, πλην σαφώς, ότι οι καταγγελίες, μπορεί να ήταν άνευ ουσίας, αλλά ήταν πάντως αληθείς, αφού διορθώθηκαν με αναθεωρήσεις της οικοδομικής άδειας, συγκαταλέγει το περιεχόμενο αυτών των καταγγελιών και το συνυπολογίζει για να καταλήξει στο αποδεικτικό πόρισμα της τέλεσης συκοφαντικής δυσφήμησης, από τον αντεναγόμενο.

Τέλος, η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε αντιφατικές αιτιολογίες, και όσον αφορά την τρίτη από 16.12.2009 δήλωση προς το ΙΚΑ ΤΕΑΜ Ε…., με την οποία ο αντεναγόμενος δήλωσε ότι υπήρχαν κακοτεχνίες στις οικίες τους Μ2 και Μ4 ....... Και τούτο διότι, ενώ δέχεται ότι οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ψευδείς, στη συνέχεια δέχεται ότι οι κατοικίες Μ2 και Μ4 του αντεναγομένου παρουσίαζαν ελλείψεις, για τις οποίες αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο αντενάγων, ο οποίος και υποχρεώθηκε σε καταβολή αποζημίωσης για τις ελλείψεις αυτές, επιπλέον δε δέχεται ότι, το αρμόδιο ΙΚΑ κοινοποίησε στον αντενάγοντα το από 29-3-2010 έγγραφό του, σε χρόνο μεταγενέστερο της άνω δήλωσης, µε τον οποίο τον ενηµέρωνε ότι κατόπιν επιτόπιου ελέγχου του που πραγματοποίησε στις 29.7.2009 στο έργο, δυνάµει προηγηθείσας προς τούτο αίτησης του αντεναγομένου, διαπίστωσε ότι υπάρχει υπόλοιπο εργασιών τουλάχιστον ως προς διαµόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, ....

και ότι το ως άνω από 29.3.3010 έγγραφο του ΙΚΑ αποτελούσε συνέχεια του από 15.10.2009 εγγράφου του, που αφορούσε την πρόσκληση για έλεγχο, στο οποίο αναφερόταν ότι υπήρχε σε εκκρεμότητα πραγµατικό υπόλοιπο οικοδομικών εργασιών. Αποτέλεσμα των άνω ελλείψεων και αντιφάσεων είναι, να μην καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των προαναφερόμενων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 362-363 ΠΚ, όπως βάσιμα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αίτησής τους, όπως συμπληρώνεται με τον πρώτο πρόσθετο λόγο, από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, σχετικά με το κεφάλαιο της ανταγωγής.

Κατ' ακολουθία, κατά παραδοχή του λόγου αυτού της άνω πρώτης αίτησης αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος που αφορά την ανταγωγή του αναιρεσίβλητου, παρελκούσης της εξέτασης των λοιπών λόγων αναίρεσης και πρόσθετων λόγων, που αφορούν το ίδιο κεφάλαιο, ενόψει της πλήρους αναιρετικής εμβέλειας του ανωτέρω βασίμου λόγου αυτής και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το μέρος αυτό, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που την εξέδωσε (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Συνακόλουθα, μετά την καθολική αναίρεση της προσβαλλόμενης ως προς το κεφάλαιο της ανταγωγής, παρέλκει πλέον η έρευνα των πρώτου και τέταρτου λόγων της άνω υπό στοιχ. γ αντίθετης αίτησης αναίρεσης του αναιρεσείοντος, αναφορικά με το κεφάλαιο της ανταγωγής, αφού και αυτή κατατείνει στο ίδιο αποτέλεσμα, που επήλθε με την παραδοχή της πρώτης, δηλαδή στην καθολική αναίρεση της προσβαλλομένης, όσον αφορά το κεφάλαιο της ανταγωγής, μετά από την οποία, σημειωτέον, οι διάδικοι, κατ' άρθρο 579 παρ. 1 ΚΠολΔ, επανέρχονται στην κατάσταση, που υπήρχε πριν από την αναιρεθείσα απόφαση, η οποία είναι απολύτως άκυρη, χωρίς να έχει σημασία για ποιο λόγο αναίρεσης αναιρέθηκε αυτή ολικά και ποιος ήταν ο αναιρεσείων (ΑΠ 1028/2019, ΑΠ 952/2021) και το Εφετείο της παραπομπής θα επανεξετάσει, κατ' άρθρο 581 παρ. 2 ΚΠολΔ, συνολικά την υπόθεση και στην προκειμένη περίπτωση, θα εξετάσει και πάλι, τις αντίθετες εφέσεις των διαδίκων, από:

α) 12-5-2015 των αναιρεσειόντων στην πρώτη αίτηση αναίρεσης και αναιρεσίβλητων στη δεύτερη και, β) από 25-11-2015 του αναιρεσείοντος στη δεύτερη αίτηση αναίρεσης και αναιρεσίβλητου στην πρώτη, κατά της πρωτόδικης με αριθμό 13426/ 2014, οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, κατά το μέρος που αφορά την ανταγωγή.

Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που κατέβαλαν (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις κατά το νόμιμο περί τούτου αίτημά τους (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΙΙ. Επί της από 25-7-2019 αίτησης αναίρεσης του εναγομένου - αντενάγοντος, κατά το μέρος που πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς το κεφάλαιο της αγωγής: Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ, που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, προκύπτει ότι, ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχεται πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά ή όταν δεν εκτίθεται στην απόφαση, ούτε γενικά, από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε το δικαστήριο την απόδειξη γι' αυτά.

Δεν απαιτείται, όμως, η επιμέρους αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων ή η εξειδίκευση των εγγράφων, ούτε η ιδιαίτερη αναφορά των εγγράφων που λήφθηκαν υπόψη για άμεση ή έμμεση απόδειξη, προκειμένου το δικαστήριο της ουσίας να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα (ΑΠ 425/2021, ΑΠ 10/2021, ΑΠ 78/2020, ΑΠ 667/2018, ΑΠ 886/2017, ΑΠ 34/2016, ΑΠ 10/2008).

Έτσι, αν προκύπτει από την απόφαση ότι το δικαστήριο άντλησε την κρίση του από αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά προσκομίστηκαν με επίκληση, δεν ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναίρεσης, ούτε βέβαια ελέγχεται με το λόγο αυτό η ορθότητα του αποδεικτικού πορίσματος, στο οποίο το δικαστήριο κατέληξε και ως προς το οποίο η κρίση του είναι γενικώς ανέλεγκτη αναιρετικά, εκτός και αν πρόκειται για ανεπάρκεια ή ασάφεια των αιτιολογιών της απόφασης, οπότε ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ (ΑΠ 425/2021, ΑΠ 752/2020 ΑΠ 667/2018, ΑΠ 886/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αρ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τις αιτιάσεις ότι, δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, χωρίς απόδειξη και συγκεκριμένα δέχθηκε τους αγωγικούς ισχυρισμούς των εναγόντων, ότι σε αμφότερες τις κατοικίες των εναγόντων υπάρχουν ελλείψεις:

α) Στην ηλεκτρολογική εγκατάσταση και β) την υδραυλική εγκατάσταση και τα είδη υγιεινής, για την αποκατάσταση των οποίων απαιτούνται τα αναφερόμενα ποσά, τα οποία και επιδικάστηκαν στους ενάγοντες, χωρίς οι ελλείψεις αυτές και η δαπάνη αποκατάστασής τους, να αποδεικνύονται από έγγραφα (τιμολόγια, αποδείξεις αγοράς ή παραστατικά για την τοποθέτησή τους), αντιθέτως αντικρούονται από τα αποδεικτικά μέσα, που ο ίδιος αναφέρει.

Ο λόγος όμως αυτός, με την αιτίαση ότι το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα περί των ανωτέρω, χωρίς απόδειξη, είναι αβάσιμος διότι όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο προς σχηματισμό της κρίσης του και του αποδεικτικού του πορίσματος περί των ελλείψεων του έργου και της δαπάνης για την αποκατάστασή τους, έλαβε υπόψη τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία ειδικά μνημονεύονται σ' αυτή, τα οποία επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι και τα οποία συνεκτιμήθηκαν, ήτοι, ''τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ...

και όλα χωρίς ανεξαιρέτως, τα έγγραφα που διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν...., είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων'', χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά εκάστου εξ αυτών (αποδεικτικών μέσων) για κάθε φερόμενο ως αποδειχθέν πραγματικό περιστατικό, δηλαδή δεν δέχθηκε πράγματα ως αληθινά, χωρίς απόδειξη και, συνεπώς δεν υπέπεσε στην εκ του αρ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προβαλλόμενη πλημμέλεια.

Όσον δε αφορά τις διαλαμβανόμενες στον ίδιο λόγο αιτιάσεις, ότι δεν υπήρχαν ελλείψεις στο έργο, καθώς οι ελλείψεις αυτές αντικρούονται από τα αποδεικτικά μέσα που ο ίδιος αναφέρει, είναι απαράδεκτες, καθόσον πλήττουν την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του Εφετείου. Τέλος, με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 εδάφ.

γ του ΚΠολΔ, ορίζεται ότι ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων, 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν νόμιμα, είτε για άμεση απόδειξη, είτε για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους από τον διάδικο (ΟλΑΠ 23/2008).

Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίστηκαν με επίκληση. Αρκεί γι' αυτό η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης του καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της απόφασης, προκύπτει αναμφίβολα η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου.

Πάντως, η γενική αυτή αναφορά της λήψης υπόψη όλων των αποδείξεων που με επίκληση προσκομίστηκαν δεν αποκλείει την ίδρυση του πιο πάνω λόγου αναίρεσης για κάποιο αποδεικτικό μέσο, όταν από το περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη. Αρκεί και μόνο η ύπαρξη αμφιβολιών για την ίδρυση του παρόντος λόγου αναίρεσης (ΟλΑΠ 8/2016, ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 271/2021).

Για το ορισμένο της προβολής του λόγου της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, πρέπει να καθορίζονται στο αναιρετήριο, τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που δεν λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο, να προσδιορίζεται το περιεχόμενο τους, ως και ο ισχυρισμός προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου αυτά προσκομίσθηκαν και η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της απόφασης, το οποίο και θα ήταν διαφορετικό χωρίς τη σχετική παράλειψη (ΑΠ 92/2020, ΑΠ 204/2017, ΑΠ 688/2016, ΑΠ 2261/2014) και επιπλέον να αναφέρεται ότι έγινε επίκληση και προσκομιδή τους κατά τη συζήτηση ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας, ακόμη και αν έπρεπε να ληφθούν αυτεπαγγέλτως υπόψη (ΟλΑΠ 8/2016, ΑΠ 18/2021, ΑΠ 779/2019, ΑΠ 204/2017, 1185/2010, ΑΠ 1855/2006).

Ο λόγος δε αυτός αναίρεσης, δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη το αποδεικτικό μέσο, αλλά του προσέδωσε αποδεικτική βαρύτητα διαφορετική από εκείνη που ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι αυτό έχει (AΠ 49/2013). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τις αιτιάσεις ότι δεν έλαβε υπόψη τα έγγραφα, που επικαλέστηκε για την ανταπόδειξη των αγωγικών ισχυρισμών περί των ελλείψεων του έργου, ήτοι: 1) Την από 2-4-2014 δήλωση του εγκαταστάτη ηλεκτρολόγου Π.

Ε., στην οποία δηλώνεται ρητά ότι η ηλεκτρολογική εγκατάσταση έχει ολοκληρωθεί πλήρως. 2) Σειρά τιμολογίων για την αγορά των εξαρτημάτων, 3) Φωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονται τα είδη υγιεινής που τοποθετήθηκαν και τα κιγκλιδώματα, 4) Την από 15-9-2012 τεχνική έκθεση αυτοψίας της αρχιτέκτονα μηχανικού, Κ.

Μ., σύμφωνα με την οποία έχουν τοποθετηθεί όλα τα είδη υγιεινής στις δύο μεζονέτες. 5) Την από 11-5-2009 τεχνική έκθεση του ίδιου προς την Πολεοδομία, από την οποία προκύπτει ότι συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις της Πολεοδομίας για την αποξήλωση των ειδών υγιεινής από τον υπόγειο χώρο. 6) Τη με αριθμό …./1-6-2009 αίτησή του προς την Πολεοδομία με την οποία ζήτησε την τελική θεώρηση της οικοδομικής άδειας.

Και, 7) το με ΤΔΑ-Α …/2008 τιμολόγιο - δελτίο αποστολής της εταιρίας, Π., Μ. & Σ. ΟΕ, από το οποίο προκύπτει η αγορά των αιτούμεων κονδυλίων. Ο λόγος αυτός κρίνεται απορριπτέος είναι αβάσιμος, διότι από τη γενική βεβαίωση που περιέχεται στην προσβαλλομένη απόφαση ότι έλαβε υπόψη, εκτός των άλλων, και ''όλα τα έγγραφα που προσκοµίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων'', σε συνδυασμό και με περιεχόμενο αυτής (απόφασης), δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε μετά των λοιπών αποδείξεων και τα φερόμενα ως αγνοηθέντα, ως άνω, αποδεικτικά μέσα, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγηση του καθενός, καθορίζοντας τη βαρύτητά του ή την επιρροή του στα αποδεικτέα θέματα.

Κατόπιν αυτών, μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα της άνω από 25-7-2019 αίτησης αναίρεσης, όσον αφορά το κεφάλαιο της αγωγής, πρέπει να απορριφθεί η άνω από 25-7-2019 αίτηση αναίρεσης, κατά το μέρος που πλήττει την προσβαλλόμενη αναφορικά με το κεφάλαιο αυτό, να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει, α) Την από 25-7-2019 (αρ. καταθ. …/2019) αίτηση αναίρεσης των, 1) Γ. Π., χήρας Μ. Π., 2) Α. Π.. Και, 3) Κ. Π.. β) Τους από 25-2-2021 (αρ. καταθ. …/2021) πρόσθετους λόγους αναίρεσης των ιδίων αναιρεσειόντων και γ) την από 25-7-2019 (αρ. καταθ. …/2019) αίτηση αναίρεσης του Ε. Κ., κατά της με αριθμό 1932/2017 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Δέχεται την άνω υπό στοιχ. α αίτηση αναίρεσης.

Αναιρεί την 1932/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της, ήτοι κατά το κεφάλαιο της ανταγωγής.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το παραπάνω μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνο που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση.

Επιβάλλει στον αναιρεσίβλητο τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3.500) ευρώ.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου, για την άσκηση της ως άνω αναίρεσης, στους καταθέσαντες αυτό.

Απορρίπτει την άνω υπό στοιχ. γ αίτηση αναίρεσης, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της άνω υπό στοιχ. γ αίτησης αναίρεσης, στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Φεβρουαρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Απριλίου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ