518/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 518 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 518/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Δημήτριο - Στέφανο Βόσκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Οργανισμός Κεντρικών Αγορών & Αλιείας Ανώνυμη Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "Ο.Κ.Α.Α. ΑΕ", η οποία προήλθε από τη συγχώνευση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Οργανισμός Κεντρικής Αγοράς Αθηνών ΑΕ" (αρχικής διαδίκου) και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Εταιρεία Ανάπτυξης Αλιείας ΑΕ", με απορρόφηση της δεύτερης από την πρώτη, που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Στρίμπερη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: α) ανακαλεί την από 10-10-2013 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται και β) την αλλαγή επωνυμίας της αρχικής διαδίκου, όπως πιο πάνω σημειώνεται.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κοινοπραξίας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) εταιρείας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, ως μέλους της 1ης των αναιρεσιβλήτων και 3) Μ. Μ., κατοίκου ..., ως μέλους της 1ης των αναιρεσιβλήτων. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Στεφάνου, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 10-10-2013 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-2-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Πειραιώς.

Εκδόθηκε η 654/2011 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 5-6-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος - Στέφανος Βόσκας διάβασε την από 13-5-2013 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού, Αρεοπαγίτου Ευφημίας Λαμπροπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Με τη κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 654/2011 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Πειραιώς που εκδόθηκε ερήμην της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας κατά την ειδική διαδικασία επίλυσης διαφορών από συμβάσεις δημοσίων έργω η οποία δέχθηκε την αγωγή των αναιρεσίβλητων και υποχρέωσε την αναιρεσείουσα να καταβάλει σ'αυτούς το ποσό των 75.815,94 ευρώ και το ποσό των 25.191,35 ευρώ με το νόμιμο τόκο από 8-2-2009 και από 12-12-2009 αντίστοιχα, αμφότερα δε τα ποσά με το επιτόκιο που καθορίζεται από το άρθρο 4 του πδ 166/2003. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας.

Συνεπώς είναι παραδεκτή [άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔικ] και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [άρθρο 577 παρ.3 ΚΠολΔικ].

2. Με τον πρώτο λόγο της αίτησής της, η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις πλημμέλειες του άρθρου 559 αρ.1 και 19 ΚΠολΔικ και συγκεκριμένα ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του ν.1418/1984 [5 παρ.10] και του ΠΔ 609/1985 [άρθρο 40] όπως τροποποιήθηκαν και κωδικοποιήθηκαν με το ν.3669/2008 [άρθρο 53 παρ.8 και 9].

Ειδικότερα, μετά την αναφορά στο αναιρετήριο των παραδοχών του Εφετείου, επικαλείται τα εξής: "..Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο, το οποίο εχαρακτήρισε την οριστική παραλαβή αυτοδίκαιη, παραλαβή δηλαδή από το νόμο και όχι με πρωτόκολλο της επιτροπής, παρέβη τις ουσιαστικού δικαίου ανωτέρω διατάξεις απ' ευθείας.

Διότι, σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις που διέπουν το επίδικο έργο, για το έγκυρο της αυτοδίκαιης οριστικής παραλαβής υπό την ως άνω έννοια, πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά οι κατωτέρω προϋποθέσεις: α) να έχει εκδοθεί η βεβαίωση περαίωσης των εργασιών, όπως απαιτεί και το άρθρο 71 του ν. 3669/08 β) να έχει υποβληθεί από τον ανάδοχο ο τελικός συνοπτικός επιμετρητικός πίνακας, γ) να έχει περάσει ο χρόνος εγγυήσεως, δηλαδή 15 μήνες από τότε που κατά τη βεβαίωση περαιώσεως περατώθηκε το έργο, δ) να έχει παρέλθει ένα ακόμη δίμηνο από τη συμπλήρωση 15 μηνών, χωρίς μέσα σ' αυτό να γίνει η οριστική παραλαβή με πρωτόκολλο της επιτροπής και έγκρισή του ή αν κατά τη συμπλήρωση των 15 μηνών δεν συντρέχουν οι δύο πρώτες προϋποθέσεις, να περάσει άπρακτο δίμηνο από την πλήρωση των προϋποθέσεων αυτών, ε) να υποβληθεί μετά από όλα αυτά ειδική όχληση του αναδόχου στην αρμόδια υπηρεσία, με την οποία να την προσκαλεί για τη διενέργεια της οριστικής παραλαβής του έργου και στ) να περάσει άπρακτη προθεσμία 30 ημερών από την υποβολή της ειδικής αυτής οχλήσεως.

Αν δεν συντρέχουν οι παραπάνω πρώτες τέσσερες προϋποθέσεις, η τυχόν υποβαλλόμενη ειδική όχληση δεν επιφέρει νόμιμες συνέπειες, οι οποίες, για να επέλθουν, απαιτείται νέα όχληση μετά την πλήρωση των προϋποθέσεων αυτών.... Καμίαν όμως από τις παραπάνω πρώτες τέσσαρες προϋποθέσεις δεν δέχεται το Εφετείο ότι συνέτρεξαν για τον χαρακτηρισμόν υπ' αυτού της ως άνω οριστικής παραλαβής ως αυτοδίκαιης.".

Ο λόγος αυτός και ως προς το δύο μέρη του, στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, καθόσον το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, θεωρώντας ότι οι υποβληθέντες από τους αναιρεσίβλητους [αναδόχους του έργου] στα αρμόδια όργανα τη αναιρεσείουσας,δύο λογαριασμοί προς πληρωμή [7ος και 8ος], έχουν αυτοδίκαια εγκριθεί λόγω παρέλευσης απράκτου της οριζόμενης από το νόμο προθεσμίας προς έγκριση, απόρριψη ή διόρθωση αυτών και όχι επειδή χαρακτήρισε την οριστική παραλαβή του έργου αυτοδίκαιη ώστε να παρίσταται ανάγκη συνδρομής των νόμιμων προϋποθέσεων για την εγκυρότητα αυτής και να θεωρηθούν συνακόλουθα εγκεκριμένοι ή μη, οι υποβληθέντες προς πληρωμή, δύο λογαριασμοί, όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει η αναιρεσείουσα.

Επί πλέον δεν προκύπτει ουσιαστική παραδοχή του Εφετείου ότι επρόκειτο για "τελικούς λογαριασμούς" ώστε για την πληρωμή τους, έπρεπε να προηγηθεί οριστική παραλαβή του εκτελεσθέντος έργου [άρθρο 53 παρ.13 ν. 3669/2008]. Επομένως ο πρώτος αναιρετικός λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και ως προς τα δύο μέρη του. 3.

Με το άρθρο 53 παρ.9 του ν.3669/2008 "κωδικοποίηση κατασκευής δημοσίων έργων" ορίζεται: "Αν η πληρωμή ενός λογαριασμού καθυστερήσει χωρίς υπαιτιότητα του αναδόχου, πέρα του διμήνου από την υποβολή του, οφείλεται, αν υποβληθεί έγγραφη όχληση και από την ημερομηνία υποβολής της, τόκος υπερημερίας που υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 4 του π.δ.166/2003 (ΦΕΚ 38 Α`) και ο ανάδοχος μπορεί να διακόψει τις εργασίες, αφού κοινοποιήσει στη διευθύνουσα υπηρεσία ειδική έγγραφη δήλωση".Εξ άλλου κατά το άρθρο 4 παρ.4 του ΠΔ 166/2003 που εξακολουθεί να εφαρμόζεται και μετά την κατάργησή του με το άρθρο πρώτο παρ.Ζ, υπο παρ.Ζ.14 του ν.4152/2013,για τις συμβάσεις κατασκευής δημόσιου έργου που είχαν υπογραφεί κατά τη διάρκεια ισχύος του, ήτοι από 29-5-2003 και εφεξής: "Το ύψος του τόκου υπερημερίας που είναι υποχρεωμένος να καταβάλλει ο οφειλέτης, υπολογίζεται με βάση το επιτόκιο που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην πιο πρόσφατη κύρια πράξη αναχρηματοδότησης, η οποία πραγματοποιείται πριν από την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του οικείου εξαμήνου ["επιτόκιο αναφοράς"] προσαυξημένο κατά επτά εκατοστιαίες μονάδες ["περιθώριο"],εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στην σύμβαση.

Το επιτόκιο αναφοράς το οποίο ισχύει την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του οικείου εξαμήνου, εφαρμόζεται και για τους επόμενους έξι μήνες". Στην κρινόμενη υπόθεση, η αναιρεσείουσα με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο, επικαλούμενη την πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔικ, ισχυρίζεται ότι το Εφετείο με το να δεχθεί ότι το αίτημα της αγωγής περί τοκοδοσίας και το επιτόκιο στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 53 παρ.9 του ν.3669/2008 σε συνδυασμό με αυτή του άρθρου 4 παρ.4 του ΠΔ 166/2003,παραβίασε τις εν λόγω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, αναφέροντας ειδικότερα τα εξής: "...διότι εδώ δεν πρόκειται για κύρια πράξη αναχρηματοδότησης ώστε το επιτόκιο να είναι προσαυξημένο κατά 7 εκατοστιαίες μονάδες αλλά πρόκειται για απλή οφειλή εκ μέρους ιδιώτου, όπως είναι το εναγόμενο Ι.Δ.Ν.Π.

το οποίο με το άρθρο 63 το ν.2637/1998 μετατράπηκε σε ανώνυμη εταιρία". Σχετική όμως αντίθετη παραδοχή, ήτοι ότι πρόκειται για κύρια πράξη αναχρηματοδότησης ή ότι δεν πρόκειται για απλή οφειλή εκ μέρους ιδιώτη, δεν προκύπτει από την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά επισκοπείται, όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει η αναιρεσείουσα.

Συνεπώς και ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, αφού στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (αρ.415 παρ.4 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (άρθρο 176 Κ ΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αίτηση της εταιρίας "Οργανισμός Κεντρικής Αγοράς Αθηνών ΑΕ" για αναίρεση της 654/2011 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Πειραιώς.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων [1800] ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Ιανουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ