518/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 518 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 518/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Αλλοδαπής ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "VOLVIA", που εδρεύει στην Σουηδία και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευανθία Τσελώνη - Παρασκευοπούλου, με την από 30 Νοεμβρίου 2006 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., στην οποία αναφέρει ότι στη θέση της ως άνω εταιρείας έχει υπεισέλθει ως ειδικός και καθολικός διάδοχος η ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "If P & C Insurance Ltd (publ), 2. ....., 3. .... και 4. ....., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα. Παραστάθηκε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Βασίλειος Κούρτης, ο οποίος δήλωσε ότι στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ως άνω εταιρείας έχει υπεισέλθει πλέον το ν.π.ι.δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο και εκπροσωπεί δια πληρεξουσίου εγγράφου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14 Ιουλίου 1997 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 25984/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3077/2004 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 21 Ιουνίου 2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην των 2ου, 3ης και 4ης εκ των αναιρεσειόντων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Μαραμαθά, ανέγνωσε την από 15 Νοεμβρίου 2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με τις διατάξεις της από 15 Νοεμβρίου 1965 Συμβάσεις της Χάγης που κυρώθηκε με το νόμο 1334/1983 και έχει την ισχύ, που ορίσζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος και εφαρμόζεται κατά το άρθρο 1 αυτής σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις καθορίστηκαν οι τρόποι επιδόσεως δικογράφων σε διαδίκους που δεν κατοικούν στο κράτος όπου διεξάγεται η δίκη και των οποίων είναι γνωστή η διαμονή στο εξωτερικό, τη δε Σύμβαση αυτή υπέγραψαν μεταξύ άλλων η Ελλάδα και η Σουηδία.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 3 της Συμβάσεως αυτής "η αρμόδια αρχή ή ο αρμόδιος δημόσιος λειτουργός, σύμφωνα με τους νόμους του Κράτους προέλευσης, απευθύνεται στην κεντρική αρχή του Κράτους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, αίτηση σύμφωνη με το επισυναπτόμενο σ' αυτή τη Σύμβαση πρότυπο, χωρίς να υπάρχει ανάγκη επικύρωσης των εγγράφων ή άλλως αντίστοιχης διατύπωσης.

Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από τη δικαστική πράξη ή το αντίγραφό της, το όλο δε σε διπλούν. Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 15 της Συμβάσεως αυτής "εάν μια πράξη δίκης ή ισοδύναμη πράξη χρειασθεί να διαβιβασθεί για το σκοπό επίδοσης ή κοινοποίησης στο εξωτερικό σύμφωνα με τις διατάξεις της Σύμβασης αυτής και αν ο εναγόμενος δεν προσέλθει, ο δικαστής υποχρεούται να αναβάλλει την έκδοση αποφάσεως εφόσον χρόνο δεν διαπιστώνεται ότι:

α) είτε ότι η πράξη επιδόθηκε ή κοινοποιήθηκε σύμφωνα με τον τύπο τον προδιαγραφόμενο από την νομοθεσία του κράτους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση για την επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων που συντάχθηκαν σ' αυτό το κράτος και που προορίζονται για άτομα που βρίσκονται στο έδαφός του β) είτε ότι η πράξη επιδόθηκε πράγματι στον εναγόμενο ή στην κατοικία του σύμφωνα με άλλη διαδικασία που προβλέπεται στη Σύμβαση αυτή και ότι σε κάθε μια από αυτές τις περιπτώσεις είτε η επίδοση, είτε η κοινοποίηση ή η παράδοση έγιναν έγκαιρα, ώστε να μπορέσει ο εναγόμενος να υπερασπισθεί τον εαυτό του.....".

Από τα ευρισκόμενα στη δικογραφία από 15.11.2006 έγγραφα των κρατικών αρχών της Σουηδίας, σε συνδυασμό με τα υπ' αριθμόν πρωτοκόλλου 5049/28.11.06, 5050/28.11.06 και 4746/01.11.06 έγγραφα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου προκύπτει, ότι τα αποσταλέντα για επίδοση έγγραφα (αίτηση αναιρέσεως) επιδόθηκαν έγκαιρα στους εκ των απολειπομένων αναιρεσειόντων ...., .....

και ..... από την επισπεύδουσα τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως πρώτη αναιρεσείουσα εταιρία με την επωνυμία "VOLVIA" η οποία εδρεύει στη Σουηδία. Επομένως πρέπει να γίνει η συζήτηση σαν να ήσαν παρόντες και οι ως άνω αναιρεσείοντες, οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο και τη συζήτηση αυτής.

ΙΙ. Από τη διάταξη του άρθρου 199 ΕμπΝ ορίζεται "Τα δι' ολόκληρον την αξία των ασφαλισθέντα πράγματα δεν δύνανται ν' ασφαλισθώσιν εκ νέου δι ατον αυτόν χρόνον και δια τους αυτούς κινδύνους. Είναι εν τούτοις ισχυρά η δευτέρα ασφάλισις α) εάν εγένετο υπό την αίρεσιν της ακυρότητος της προηγουμένης ασφαλίσεως ή υπό την αίρεση της ολικής ή μερικής αφερεγγυότητας του πρώτου ασφαλιστού β) εάν τα δικαιώματα τα πηγάζοντα εκ της πρώτης ασφαλίσεως εξεχωρήθησαν εις τον δεύτερον ασφαλιστήν αι εγένετο παραίτησις αυτών απέναντι του πρώτου." Περαιτέρω με την παράγραφο 2 του άρθρου 11 του Ν. 484/1976 ορίζεται "Η γνωστοποίηση γίνεται εγγράφως προς τον ασφαλισμένον ή τον αντισυμβαλλόμενον κοινοποιουμένη και προς την αρμοδίαν αστυνομικήν αρχήν του τόπου ένθα η δηλωθείσα κατοικία τούτων.

Εν περιπτώσει διαδοχικών ασφαλίσεων η παρούσα διάταξις εφαρμόζεται μόνον επί του τελευταίου ασφαλιστού." Εξάλλου με το άρθρο 40 του Ν. 1569/1985 το ως άνω δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 11 του Ν. 489/1976 αντικαταστάθηκε ως ακολούθως. "Η γνωστοποίηση γίνεται στην κατοικία ή διαμονή του ασφαλισμένου ή αντισυμβαλλομένου με έγγραφο του οποίου αποδεικνύονται η χρονολογία λήψης και το περιεχόμενο.

Ως κατοικία ή διαμονή θεωρείται, εκτός από την πραγματική και η τελευταία διεύθυνση που ο ασφαλισμένος ή ο αντισυμβαλλόμενος δήλωσαν στον ασφαλιστή...." Με την ως άνω διατύπωση η παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 489/1976 που έλαβε με το Ν. 1569/1985 αποδίδεται και στην κωδικοποίηση του Π.Δ. 237/1986. Τέλος με τη διάταξη του άρθρου 33 παρ. 2 του νόμου 2496/1997 καταργήθηκαν οι διατάξεις του ενάτου τμήματος του Εμπορικού Νόμου (άρθρα 189 έως 211).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Το ζημιογόνο..... ΙΧ επιβατικό αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του ..... ήταν ασφαλισμένο για την τυχόν πρόκληση υλικών ζημιών και σωματικών βλαβών σε τρίτους κατά τη λειτουργία του στην ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "IMPERIOCO DE SUGUROS" κατ' αρχήν για το από 18.1.1988 έως 17.7.1988 χρονικό διάστημα.

Στη συνέχεια η άνω σύμβαση με οκτώ (8) διαδοχικά ανανεωτήρια ανανεώθηκε για τα αμέσως επόμενα ισάριθμα εξάμηνα διαρκείας το καθένα, χρονικά διαστήματα με χρόνο λήξεως του τελευταίου τούτων την 18.7.1992. Τα ανωτέρω προκύπτουν από το προσκομιζόμενο από την εναγομένη ασφαλιστική εταιρία από 8.5.1998 έγγραφο της Υπηρεσίας Στατιστικής Ασφαλιστικών Εταιριών.

Μετά τη λήξη της τελευταίας ως άνω ασφαλιστικής περιόδου και σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 της Κ4/585/1976 ΑΥΕ η ένδικη ασφαλιστική σύμβαση αστικής ευθύνης στο αυτοκίνητο ανανεώθηκε για ίσο (εξάμηνο) χρονικό διάστημα, ήτοι από 18.7.1992 έως 18.1.1993, εφόσον η εναγομένη ασφαλιστική εταιρία δεν ισχυρίστηκε ότι τριάντα (30) ημέρες πριν το πέρας της τελευταίας περιόδου κάποιος από τους συμβαλλομένους ειδοποίησε με συστημένη επιστολή τον άλλον για το αντίθετο.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από το ανωτέρω έγγραφο της Υπηρεσίας Στατιστικής Ασφαλίσεως Εταιριών πράξη ακυρώσεως της παραπάνω ασφαλιστικής σύμβασης ουδόλως εκδόθηκε από την ασφαλιστική εταιρία. Στη συνέχεια, σύμφωνα με το με επίκληση προσκομιζόμενο από τους ενάγοντες σε επίσημη μετάφραση από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα από 25.1.1996 έγγραφο της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας προς τους ενάγοντες, το ζημιογόνο ως άνω όχημα ασφαλίστηκε εκ νέου για το χρονικό διάστημα (από 18.7.1992 έως 18.1.1993) και τον ίδιο σκοπό στην τελευταία.

Δεδομένου δε ότι οι ενάγοντες (της πλαγιαστικής αγωγής) δεν πρότειναν ότι η δεύτερη ασφάλιση έγινε υπό την αίρεση της μερικής ή ολικής αφερεγγυότητας της πρώτης ασφαλιστικής εταιρίας (IMPERIO), ούτε ότι το δικαιώματα της πρώτης ασφαλίσεως εκχωρήθηκαν στη δεύτερη ασφαλιστική εταιρία (ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ) ή ότι έγινε παραίτηση αυτών έναντι της πρώτης, συνάγεται σύμφωνα με το άρθρο 199 του Εμπορικού Νόμου (που ισχύει εν προκειμένω ως εκ του χρόνου κατάρτισης της δεύτερης ασφαλιστικής σύμβασης) ότι είναι έγκυρη η πρώτη ασφάλιση και άκυρη η δεύτερη, καθισταμένης δεκτής της σχετικής ενστάσεως της εναγομένης.

Με βάση της ως άνω παραδοχές το Εφετείο δέχθηκε ως ουσία βάσιμο το λόγο της εφέσεως της εκκαλούσης και ήδη αναιρεσιβλήτου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί τα αντίθετα και απέρριψε την πλαγιαστική αγωγή των εναγόντων, ήδη αναιρεσειόντων. Κρίνοντας ως άνω το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το άρθρο 199 του Εμπ.

Ν. αλλά και τη διάταξη του άρθρου 11 παρ. 2 του ν. 489/1976 όπως αυτή είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 40 του Ν. 1569/1985 και είχε διατυπωθεί και στην κωδικοποίηση βάσει του Π.Δ. 237/1986 σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην αρχή της παρούσας σκέψεως ως και τις λοιπές μνημονευόμενες διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 1, 9 παρ. 1 της Κ4/585/1978 ΑΥΕ, 7 παρ. 3 του ν. 2170/1993 και 361 ΑΚ.

Συνεπώς πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια στην προσβαλλομένη απόφαση από το άρθρο 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ για το λόγο ότι το Εφετείο παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις.

ΙΙΙ. Με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως αποδίδεται η πλημμέλεια στην προσβαλλομένη απόφαση από το άρθρο 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ, για το λόγο ότι παραβίασε εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 1, 9 παρ. 1 της Κ4/585/1978 ΑΥΕ, 11 παρ. 2 εδ. α και β του ν. 484/1976, 7 παρ. 3 του ν. 2170/1993, 199 Εμπ. Ν. και 361 ΑΚ με το να μη εξετάσει και αποφανθεί επί ζητήματος που έχει ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και δη επί του πρωτοδίκως και κατ' έφεση προβληθέντος ισχυρισμού της ότι η αρχική σύμβαση ασφαλίσεως του πρώτου εναγομένου με την ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία IMPERIO είχε λυθεί με μονομερή πράξη άλλως με αντισυμφωνία των συμβληθέντων που καταρτίσθηκε προφορικά. Ο λόγος αυτός της αιτήσεως αναιρέσεως εκτιμάται από το άρθρο 559 αριθμός 8 ΚΠολΔ και πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος γιατί όπως προκύπτει από την παραδεκτώς γενομένη επισκόπηση των από 27.05.03 προτάσεων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου κιαι των από 16.09.04 τοιούτων ενώπιον του Εφετείου της ήδη αναιρεσείουσας.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21 Ιουνίου 2005 αίτηση της εταιρίας με την επωνυμία "VOLVIA" που εδρεύει στη Σουηδία κλπ για αναίρεση της 3077/2004 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, το ποσό της οποίας ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 9 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ