517/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 517 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 517/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Νοεμβρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος-καλούντος: R. T. του W., ενεργούντος ως κληρονόμου της αποθανούσης θυγατέρας του V. T. του R., κατοίκου Γερμανίας, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Παπαστεριόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων-καθ' ών η κλήση: 1) S. K. του R., κατοίκου Γερμανίας, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μανούκα και δεν κατέθεσε προτάσεις, 2) Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", ως ειδικού εκ του Νόμου διαδόχου της αρχικά αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΖΗΜΙΩΝ", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη και κατέθεσε προτάσεις, 3) Δ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Μίγα που ανακάλεσε την από 3/11/2010 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε αυτοπροσώπως και κατέθεσε προτάσεις, 4) Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ ΕΛΛΑΣ Α.Α.Ε." (πρώην "ALLIANZ Α.Ε.Γ.Α."), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Κοπακάκη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 18/4/2002 και 17/6/2003 αγωγές του ήδη αναιρεσείοντος, την από 20/1/2002 αγωγή του πρώτου των ως άνω αναιρεσιβλήτων και προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, την από 12/11/2002 προσεπίκληση της δεύτερης των ως άνω αναιρεσιβλήτων και την από 22/11/2003 προσεπίκληση του τρίτου των ως άνω αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2975/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7956/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 5/6/2007 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 1542/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε την συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση ο αναιρεσείων με την από 20/10/2009 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λαμπρόπουλος ανέγνωσε την από 23/10/2008 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Ελευθέριου Μάλλιου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης από 5-6-2007 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7956/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Νόμιμα επαναφέρεται προς συζήτηση με την από 20.10.2009 κλήση του αναιρεσείοντος η από 5.6.2007 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 7596/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών μετά την έκδοση της υπ' αριθ. 1542/2009 αποφάσεως του δικαστηρίου τούτου με την οποίαν κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτησή της ως άνω αιτήσεως και την υπεισέλευση (άρθρ. 25 παρ. 4 Ν.489/1976) του Επικουρικού Κεφαλαίου Ασφάλισης Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων 9ΕΚ) στη θέση της δεύτερης αναιρεσίβλητης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΖΗΜΙΩΝ", συνεπεία οριστικής ανάκλησης της αδείας λειτουργίας αυτής από την "Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης" (Αριθ.

Αποφ. 156/21.9.2009). Από τα άρθρα 286, 287 και 556 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι δικαίωμα να ασκήσει αναίρεση έχει και ο κληρονόμος του ενάγοντος, αν αυτός απεβίωσε μετά το πέρας της συζήτησης στο Εφετείο, οπότε δεν υπάρχει στάδιο βιαίας διακοπής της δίκης. Επομένως η κρινόμενη αίτηση για αναίρεση της υπ'αριθ. 7596/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών παραδεκτώς ασκήθηκε από τον αναιρεσείοντα και πατέρα της ενάγουσας, η οποία απεβίωσε, συνεπεία τροχαίου ατυχήματος στις 24.1.2007, μετά δηλαδή τη συζήτηση στο Εφετείο κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ο οποίος είναι κληρονόμος αυτής, όπως προκύπτει από το υπ'αριθ.

ING7/2007 πιστοποιητικό του δικαστηρίου κληρονομίας της πόλης Χέρρενμπεργκ της Γερμανίας. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 299 ΚΠολΔ οι διατάξεις των άρθρων 294 έως 298 του ιδίου Κώδικα εφαρμόζονται και στην αγωγή, την κυρία και πρόσθετη παρέμβαση, την προσεπίκληση, την ανακοίνωση, τα ένδικα μέσα, στην ανακοπή κατά εξώδικων και δικαστικών πράξεων, την τριτανακοπή και σε οποιαδήποτε άλλη διαδικαστική πράξη, το δε άρθρο 573 του αυτού κώδικα ορίζει, στην παράγραφο 1 αυτού, ότι στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 233 έως 236, 242 παρ. 2, 245, 246, 252 έως 261, 286 έως 308, 310 και 312 έως 334.

Η με τις παραπάνω διατάξεις, όμως, επέκταση στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση της ισχύος, μεταξύ άλλων, και των διατάξεων των άρθρων 294 έως 298 ΚΠολΔ νοείται στο μέτρο που αυτές συμβιβάζονται προς το εν λόγω ένδικο μέσο και προσαρμόζονται προς τον ειδικό χαρακτήρα και τα αποτελέσματα αυτού (ΑΠ (Ολ.) 38/1996).

Έτσι, δεν νοείται επέκταση της ισχύος και εφαρμογή στη διαδικασία αυτή της διάταξης του άρθρου 298 του εν λόγω κώδικα, για αποδοχή της αγωγής από τον εναγόμενο. Δεν είναι δηλαδή δυνατή η, με βάση τη διάταξη αυτή, αποδοχή της αίτησης αναίρεσης ή λόγος αναίρεσης από τον αναιρεσίβλητο, με συνέπεια την έκδοση απόφασης σύμφωνα με αυτή, απόφασης, δηλαδή με την οποία η εν λόγω αίτηση, χωρίς έρευνα του παραδεκτού αυτής καθώς και του παραδεκτού και βασίμου των λόγων της (άρθρ. 577 ΚΠολΔ), γίνεται δεκτή, αναιρείται η προσβαλλόμενη με αυτήν απόφαση και, περαιτέρω, εφαρμόζονται τα οριζόμενα στα άρθρα 579 και 580 ΚΠολΔ.

Κατά συνέπεια, η δήλωση με τις προτάσεις του τρίτου αναιρεσιβλήτου ότι συνομολογεί το δεύτερο λόγο αναίρεσης είναι απαράδεκτη (ΑΠ 980/2003). Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Εξ άλλου, κατά την έννοια του ως άνω εδαφίου, για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τας συνδυασμένας διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 346 ΚΠολΔ (ΑΠ (Ολ.) 2/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται η πλημμέλεια από τον αριθ. 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ειδικότερα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη α) την από 31.7.2001 απόδειξη της εταιρίας DENTAL BAVER από την οποία προκύπτει ότι η αποβιώσασα θυγατέρα του είχε αγοράσει διάφορα οδοντιατρικά είδη ύψους 932,46 ευρώ, β) την βεβαίωση του Γερμανού χρυσοχόου - αδαμαντοπώλη Β.Σόνλε περί αγοράς αλυσίδας με μπριγιάν από την θανούσα θυγατέρα του αξίας 13.395 ευρώ και γ) την βεβαίωση της εταιρίας R+R FINANZ από την οποία προκύπτει ότι η ως άνω θυγατέρα του είχε συνάψει μετ' αυτής, στις 28.1.2001 σύμβαση εργασίας και συνεπεία του αρχικού τραυματισμού της απώλεσε αποδοχές ύψους 53.174 ευρώ.

Ο λόγος αυτός ως προς τα δύο πρώτα σκέλη του είναι αόριστος διότι δεν αναφέρεται ότι ο αναιρεσείων προσεκόμισε και επικαλέστηκε τα έγγραφα αυτά στο Εφετείο, ως προς δε το τρίτο σκέλος είναι αβάσιμος, διότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του την ως άνω βεβαίωση δεχόμενο μάλιστα ότι είναι εικονική. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και "αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Συνεπώς, δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός αναιρέσεως αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη του προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό. Στην προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του το αίτημα της αγωγής για εκδίκαση ποσού 127.564,36 ευρώ που ζητούσε η ενάγουσα ως ιατρικά έξοδα νοσηλείας.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το κονδύλιο αυτό αποζημίωσης απέρριψε το Εφετείο ως αόριστο. Με το δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ και ειδικότερα ότι το Εφετείο με ανεπαρκείς αιτιολογίες (η οδήγηση μοτοσυκλέτας 100 κ.ε.

με άδεια ικανότητος μοτοποδηλάτου 50 κ.ε. δεν τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα) απέρριψε τον πρωτοδίκως νομίμως προβληθέντα και με αυτοτελή λόγο εφέσεως επαναφερθέντα ισχυρισμό, περί συνυπαιτιότητας του οδηγού της υπ'αριθ. κυκλ. ... δίκυκλης μοτοσυκλέτας S. K. (α' αναιρεσιβλήτου), επί της οποίας υπέπεσε το υπ'αριθ.

κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο του Δ. Κ. (γ' αναιρεσιβλήτου), οδηγούμενο από τον ίδιο, σε τροχαίο ατύχημα που συνέβη στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 26.8.2001 και επί της οποίας (μοτοσυκλέτας) επέβαινε η αρχικώς βαρέως τραυματισθείσα και εν συνεχεία αποβιώσασα θυγατέρα του αναιρεσείοντα. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα:

Στις 26.8.2001 και περί ώρα 12.50' ο S. K. οδηγώντας την υπ'αριθ. κυκλ. ... δίκυκλη μοτοσυκλέτα με συνεπιβάτη την μνηστή του V. T. εκινείτο στην επαρχιακή οδό Πιτσιδίων - Πετροκεφάλου του Ηρακλείου Κρήτης με κατεύθυνση προς Πετροκεφάλι. Όταν πλησίασε στη διασταύρωση αριστερά που οδηγεί προς Καμηλάρι, έχοντας πρόθεση να στρίψει αριστερά για να κατευθυνθεί προς Καμηλάρι, αφού ανέκοψε την ταχύτητα της μοτοσυκλέτας του άναψε τον δείκτη αλλαγής κατευθύνσεως (φλάς) και πλησίασε προοδευτικά προς τον άξονα της οδού προκειμένου να στρίψει αριστερά.

Την στιγμή εκείνη ο Δ. Κ., ο οποίος οδηγούσε το υπ'αριθ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, κυριότητάς του, και ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην ασφαλιστική εταιρία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ" κινούμενος πίσω από τη μοτοσυκλέτα, από έλλειψη της προσοχής και κινούμενος με υπερβολική ταχύτητα και χωρίς να τηρεί την επιβαλλόμενη απόσταση ασφαλείας από προπορευόμενο αυτού όχημα, επέπεσε με σφοδρότητα με το εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του στο πίσω αριστερό μέρος της δίκυκλης μοτοσυκλέτας, η οποία ανατράπηκε και σύρθηκε στο οδόστρωμα σε απόσταση 15,80 μέτρων, η δε επιβαίνουσα V.

T. εκτινάχθηκε προς τα επάνω, επέπεσε στο παρμπρίζ του ΙΧΕ αυτοκινήτου και στη συνέχεια στο οδόστρωμα με συνέπεια να τραυματιστεί σοβαρά, ενώ ο οδηγός της μοτοσυκλέτας εκτινάχθηκε προς τα εμπρός και έπεσε στο οδόστρωμα με αποτέλεσμα να τραυματισθεί ελαφρύτερα. Για την ανωτέρω σύγκρουση αποκλειστικά υπαίτιος είναι ο οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου.

Αντιθέτως δεν αποδείχθηκε ότι ο οδηγός της δίκυκλης μοτοσυκλέτας S. K. έχει οιαδήποτε ευθύνη η συμμετοχή στο ατύχημα, αφού εκινείτο κανονικά και είχε ειδοποιήσει εγκαίρως τους όπισθεν αυτού κινούμενους οδηγούς περί της προθέσεώς του για αλλαγή της πορείας του ανάβοντας μάλιστα και τον δείκτη αλλαγής κατευθύνσεως.

Η έλλειψη ικανότητα οδηγήσεως από την πλευρά του οδηγού της μοτοσυκλέτας (είχε άδεια οδηγήσεως) για μοτοποδήλατο 50 κ.ε. και όχι μοτοσυκλέτας 100 κ.ε.) δεν τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα. Έτσι κρίνοντας το Εφετείο, αφ' ενός μεν δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ, αφετέρου δε περιέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση του επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σε σχέση με την μη συνυπαιτιότητα του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέτας στο ένδικο ατύχημα.

Επομένως ο δεύτερος λόγος αναίρεσης με τον οποίον προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι δεν περιέλαβε επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5.6.2007 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7596/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) για τον πρώτο αναιρεσίβλητο και σε δύο χιλιάδες επτακόσιες (2.700) για κάθε έναν εκ των υπολοίπων.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 3 Φεβρουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 6 Απριλίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ