514/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 514 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 514/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Ιωάννα Λούκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Νοεμβρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Ασφαλειών με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στα Μελίσσια Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Ανδροβιτσανέα και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) J. P. του T., 2) L. συζύγου J. P., κατοίκων ..., 3) Kristaq Pali toy Jorgo, κατοίκου ... και προσωρινά διαμένοντος στην ..., 4) M. συζύγου A. G. το γένος J. P., κατοίκου ..., 5) L. D. H., 6) M. συζύγου L. D., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 7) K. συζύγου A. H., το γένος L. D., κατοίκου ... ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σάββα Παπαγεωργίου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις, 8) J. συζύγου A. M., το γένος L. D., κατοίκου ... ..., 9) A. συζύγου L. K., το γένος L. D., κατοίκου ..., 10) Ε. Α. Κ., χήρας Π. Π., ενεργούσας για λογαριασμό της ανηλίκου θυγατρός της Μ.-Ε. Π. του Π., της οποίας ασκεί την γονική μέριμνα, κατοίκου ..., οι οποίες δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος της, ως άνω, αναιρεσείουσας, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε, ότι παραιτείται από το δικόγραφο της από 25/8/2009 κρινόμενης αίτησης για αναίρεση της 2/2008 απόφασης του Εφετείου Δωδεκανήσου ως προς τους υπό στοιχεία 1-4 των αναιρεσιβλήτων.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 31/3/2005 και 14/10/2004 (3) αγωγές των ως άνω ήδη αναιρεσιβλήτων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και την από 28/6/2005 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο ...υ και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2/2008 του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25/8/2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Λούκα ανέγνωσε την από 1/11/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή κατά τα άρθρα 294, 295 και 297 του ΚΠολΔ ο ενάγων μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αγωγής χωρίς τη συναίνεση του εναγόμενου πριν αυτός προχωρήσει στην προφορική συζήτηση της ουσίας της υποθέσεως και με δήλωσή του που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αντίδικο, η δε παραίτηση αυτή έχει ως αποτέλεσμα ότι η αγωγή θεωρείται, ότι δεν ασκήθηκε. Περαιτέρω κατά τα άρθρα 299 και 573 § 1 του ΚΠολΔ οι διατάξεις των παραπάνω άρθρων εφαρμόζονται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση. Η νομοτύπως γενομένη παραίτηση, για την οποία δεν απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα αρκούσης προς τούτο γενικής πληρεξουσιότητας έχει ως αποτέλεσμα ότι η αναίρεση θεωρείται ως μη ασκηθείσα και η δίκη καταργείται χωρίς την ανάγκη εκδόσεως αποφάσεως. Στην προκειμένη περίπτωση ο υπογράφων τις προτάσεις ενώπιον του Αρείου Πάγου δικηγόρος Νικόλαος Ανδροβιτσανέας και παριστάμενος δυνάμει πληρεξουσίου για λογαριασμό της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας δήλωσε ότι παραιτείται του δικογράφου της από 25-8-2009 αιτήσεως αναιρέσεως κατά της 2/ 2008 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου έναντι των τεσσάρων (4) πρώτων αναιρεσιβλήτων, ήτοι του J. P. του T., L. σύζυγος J. P., K. P. του J. και M. σύζ. A. G., οι οποίοι αναιρεσίβλητοι κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο βρέθηκαν απόντες. Η παραπάνω δήλωση περί παραιτήσεως καταχωρήθηκε στα συνταγέντα πρακτικά, και επαναλαμβάνεται στις κατατεθείσες έγγραφες προτάσεις. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω η αίτηση αναιρέσεως έναντι των προαναφερθέντων αναιρεσιβλήτων θεωρείται μη ασκηθείσα και η δίκη πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 134 § 1 εδ. α' ΚΠολΔ: "αν το πρόσωπο στο οποίο γίνεται η επίδοση διαμένει ή έχει την έδρα του στο εξωτερικό, η επίδοση γίνεται στον εισαγγελέα του δικαστηρίου, στο οποίο εκκρεμεί ή πρόκειται να εισαχθεί η δίκη ή το οποίο εξέδωσε την επιδιδόμενη απόφαση...". Η διάταξη αυτή, με την οποία καθιερώνεται νόμιμη κλήτευση με πλασματική επίδοση στον εισαγγελέα, όταν εκείνος προς τον οποίο γίνεται η επίδοση έχει γνωστή διεύθυνση στο εξωτερικό, εξακολουθεί να ισχύει και μετά την κύρωση με το νόμο 1334/1983 της από 15 Νοεμβρίου 1965 διεθνούς συμβάσεως της Χάγης, η οποία δεν καταργεί τις περί επιδόσεως διατάξεις του εσωτερικού δικαίου των χωρών που την υπέγραψαν, αλλά αποκλείει να θεωρηθεί η πλασματική αυτή επίδοση ως ολοκληρωθείσα με την απλή παράδοση του επιδοτέου εισαγωγικού δίκης ή άλλου ισοδυνάμου δικογράφου στον εισαγγελέα, όπως ορίζει το κατά τούτο καταργηθέν άρθρο 136 § 1 ΚΠολΔ, δηλαδή ανεξάρτητα από το αν αυτό απεστάλη στο εξωτερικό και παραλήφθηκε από εκείνον προς τον οποίο γίνεται η επίδοση κατά τον οριζόμενο στην προαναφερόμενη σύμβαση τρόπο (άρθρα 15 και 16 της συμβάσεως αυτής), ώστε να διασφαλίζεται η θεμελιώδης αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως. Ειδικότερα, με τις διατάξεις της πιο πάνω διεθνούς συμβάσεως, η οποία τέθηκε σε ισχύ ως προς την Ελλάδα από τις 18.9.1983, σύμφωνα με την από 3/17.8.1983 ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, έχοντας ειδικότερα την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 § 1 του Συντάγματος, ρυθμίστηκαν τα της επιδόσεως και κοινοποιήσεως στο εξωτερικό δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις, όταν είναι γνωστή η διεύθυνση του παραλήπτη της πράξεως στο εξωτερικό. Τη σύμβαση αυτήν έχει επικυρώσει και η Αλβανία από 1.7.2007. Κατά την § 1 του άρθρου 15 της συμβάσεως αυτής: "εάν μία πράξη δίκης ή ισοδύναμη πράξη χρειαστεί να διαβιβαστεί για το σκοπό επίδοσης ή κοινοποίησης στο εξωτερικό σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασης αυτής και αν ο εναγόμενος δεν προσέλθει, ο δικαστής υποχρεούται να αναβάλει την έκδοση αποφάσεως εφ' όσον χρόνο δεν διαπιστώνεται ότι: α) Είτε ότι η πράξη επιδόθηκε ή κοινοποιήθηκε σύμφωνα με τον τύπο τον προδιαγραφόμενο από τη νομοθεσία του κράτους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση για την επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων που συντάχθηκαν σ' αυτό το κράτος και που προορίζονται για άτομα που βρίσκονται στο έδαφος του. β) Είτε ότι η πράξη επιδόθηκε πράγματι στον εναγόμενο ή στην κατοικία του σύμφωνα με άλλη διαδικασία που προβλέπεται στη σύμβαση αυτή και ότι σε κάθε μία απ' αυτές τις περιπτώσεις είτε η επίδοση είτε η κοινοποίηση ή η παράδοση έγιναν έγκαιρα ώστε να μπορέσει ο εναγόμενος να υπερασπιστεί τον εαυτό του". Περαιτέρω, κατά την § 2 του ίδιου άρθρου, "κάθε Συμβαλλόμενο Κράτος έχει την ευχέρεια να δηλώσει ότι οι δικαστές του, παρά τις διατάξεις της πρώτης παραγράφου, μπορούν να εκδώσουν απόφαση εφ' όσον συγκεντρώνονται οι κατωτέρω προϋποθέσεις, μολονότι καμία βεβαίωση για την επίδοση ή την κοινοποίηση ή την παράδοση δεν έχει ληφθεί: α) Η πράξη διαβιβάστηκε σύμφωνα με έναν από τους τρόπους που προβλέπονται σ' αυτή τη σύμβαση, β) Μία προθεσμία, που ο δικαστής θα εκτιμά σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση και που δεν θα είναι μικρότερη από έξι μήνες, έχει παρέλθει από την ημερομηνία αποστολής της πράξης. γ) Παρ' όλες τις επίμονες ενέργειες από τις αρμόδιες αρχές του Κράτους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, δεν μπόρεσε να ληφθεί καμία βεβαίωση". Στη συνέχεια, με ρηματική διακοίνωση από 23.11.1989 της Ελληνικής Πρεσβείας στη Χάγη, απευθυνόμενη προς το Υπουργείο Εξωτερικών των Κάτω Χωρών, έγινε για λογαριασμό της Ελλάδος η από την πιο πάνω διάταξη της § 2 του άρθρου 15 της προαναφερόμενης διεθνούς συμβάσεως προβλεπόμενη δήλωση (υπ' αριθ. πρωτ. 63402/9.10.1990 έγγραφο της Δ/νσεως Νομ/κής Εργασίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης).

Εξάλλου μεταξύ Ελλάδος και ... ισχύει διμερής Σύμβαση περί δικαστικής αρωγής σε αστικές και ποινικές υποθέσεις που έχει κυρωθεί με το Νόμο 2311/ της 16/19.6.1995. Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 6 της άνω Συμβάσεως "αν το υποδεικνυόμενο στην αίτηση δικαστικής αρωγής πρόσωπο δεν βρέθηκε στη δοθείσα διεύθυνση ή είναι άγνωστο, το όργανο προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση οφείλει να πάρει τα κατάλληλα μέτρα για να εντοπίσει τη διεύθυνση αυτή. Σε περίπτωση που είναι αδύνατη η εκτέλεση της αιτήσεως δικαστικής αρωγής, τα έγγραφα επιστρέφονται στην αιτούσα αρχή με την ένδειξη ότι το αναφερόμενο στην αίτηση πρόσωπο δεν βρέθηκε στη δοθείσα διεύθυνση ή ότι η διεύθυνση του δεν έγινε δυνατό να εντοπισθεί. Εντέλει κατά το άρθρο 9 του ίδιου άνω νόμου "η αρχή προς την οποία απευθύνεται η αίτηση πραγματοποιεί την επίδοση σύμφωνα με τη διαδικασία που ισχύει στο Κράτος της, αν το προς επίδοση έγγραφο έχει συνταχθεί στην εθνική της γλώσσα ή συνοδεύεται από κυρωμένη μετάφραση σε αυτή τη γλώσσα ή στη γαλλική γλώσσα". Εξάλλου η σχέση των διμερών διεθνών συμβάσεων όπως είναι η προαναφερθείσα με τη Δημοκρατία της ... για τις επιδόσεις στην αλλοδαπή με την πολυμερή Σύμβαση της Χάγης ρυθμίζεται στο άρθρο 25 της τελευταίας. Σύμφωνα με αυτό "Η Σύμβαση αυτή δεν παρεκκλίνει από τις Συμβάσεις των οποίων τα Συμβαλλόμενα Μέρη είναι ή θα είναι Μέρη και που περιέχουν διατάξεις πάνω σε θέματα που ρυθμίζονται από τη Σύμβαση αυτήν". Η ακριβής ωστόσο νομική θέση των διμερών διεθνών συμβάσεων όπως η προαναφερθείσα με την Αλβανία απέναντι στην παραλλήλως ισχύουσα πολυμερή Σύμβαση της Χάγης δεν καθορίζεται στο παραπάνω άρθρο 25 ούτε προκύπτει από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της. Ωστόσο κατά την ερμηνευτικά ορθότερη άποψη το κρίσιμο θέμα του προσδιορισμού της ημερομηνίας συντελέσεως της επιδόσεως εγγράφων στις σχέσεις της Ελλάδος με τα Κράτη όπου ισχύουν τόσο η πολυμερής Σύμβαση της Χάγης όσο και διμερής διεθνής σύμβαση πρέπει να αντιμετωπισθεί σε ενιαία βάση. Το αληθές νόημα διμερών διεθνών συμβάσεων, οι οποίες, όπως και η Σύμβασης της Χάγης, δεν περιλαμβάνουν ρητές ρυθμίσεις που να καταργούν τα εσωτερικά δίκαια των συμβαλλομένων κρατών, ούτε όμως και ρητές διατάξεις που να καθορίζουν το ακριβές χρονικό σημείο κατά το οποίο οι διασυνοριακές επιδόσεις παράγουν τα έννομα αποτελέσματά τους, απαιτεί την εναρμονισμένη ένταξή τους στους θεμελιώδεις κανόνες της ελληνικής έννομης τάξεως με τρόπο που να εξασφαλίζει την ενότητα του όλου συστήματος, όπως και την απονομή ισοβαρών δικαιωμάτων στα ενδιαφερόμενα μέρη. Τόσο με βάση τη Σύμβαση της Χάγης, όσο και με βάση τις διμερείς συμβάσεις πρέπει συνεπώς να γίνει δεκτό ότι η έναρξη των συνεπειών της επιδόσεως συνέχεται με την πραγματική περιέλευση του επιδοτέου εγγράφου στον παραλήπτη του μόνο ενόσω πρόκειται για εισαγωγικό δίκης έγγραφο, όπως είναι η αίτηση αναιρέσεως ή για έγγραφο που μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμο και δεν αρκεί πλασματική επίδοση δια του Εισαγγελέως (βλ. και Ολ ΑΠ 22/2009). Στην προκειμένη περίπτωση φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του τμήματος τούτου του Αρείου Πάγου η από 25-8-2009 αίτηση της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Γ.Α." για αναίρεση της 2/2008 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου. Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο παρέστησαν η αναιρεσείουσα και η εβδόμη των αναιρεσιβλήτων K. σύζ. A. H. (βάσει δηλώσεως του πληρεξουσίου της δικηγόρου Σάββα Παπαγεωργίου), ενώ όλοι οι λοιποί αναιρεσίβλητοι, πλην των τεσσάρων πρώτων κατά σειρά αναιρεσιβλήτων έναντι των οποίων η αναιρεσείουσα παραιτήθηκε της αιτήσεως αναιρέσεως και, όπως εκτέθηκε στην αρχή της παρούσας καταργήθηκε έναντι αυτών η δίκη, μεταξύ των οποίων η ογδόη αναιρεσίβλητη J. σύζ. Α. Μ., ευρέθησαν απόντες. Όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. 7194 από 28-7-2010 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του πρωτοδικείου Αθηνών Ι. Κ. ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη καταθέσεως και κλήσεως προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση της 19-11-2010 με επιμέλεια της αναιρεσείουσας επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για την έχουσα γνωστή διαμονή στο ...-... παραπάνω ογδόη αναιρεσίβλητη. Εξάλλου από τα λοιπά έγγραφα που υπάρχουν στη δικογραφία και ιδίως από την αλληλογραφία του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, των αρμοδίων αρχών της ... και του ελληνικού υπουργείου Δικαιοσύνης προκύπτει ότι το επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως και της κλήσεως της άνω αναιρεσίβλητης με τις σχετικές μεταφράσεις στην αλβανική γλώσσα επιστράφηκαν ανεπίδοτα. Όμως λαμβανομένου υπόψη ότι δεν εγένετο πραγματική επίδοση προς την άνω αναιρεσίβλητη έχουσα γνωστή διαμονή στην Αλβανία και δεδομένου ότι δεν παρήλθε εξάμηνο διάστημα σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 15 της παραπάνω Συμβάσεως της Χάγης από τη χρονολογία αποστολής των πιο πάνω δικογράφων στην Αλβανία (1.10.2010) μέχρι την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίασης (19.11.2010) ο Άρειος Πάγος δεν μπορεί να εκδώσει απόφαση επί της προκειμένης υποθέσεως για την άνω αναιρεσίβλητη και επομένως κατ' εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 576 ΚΠολΔ πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υποθέσεως ως προς όλους τους λοιπούς αναιρεσίβλητους

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη επί της από 25-8-2009 αιτήσεως της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Γ.Α." που εδρεύει στα Μελίσσια- Αττικής για αναίρεση της 2/2008 αποφάσεως του Εφετείου Δωδεκανήσου έναντι των τεσσάρων πρώτων αναιρεσιβλήτων, ήτοι των J. P. του T., της L. J. P., του K. P. και της M. σύζ. A. G..

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της ίδιας παραπάνω αιτήσεως αναιρέσεως έναντι όλων των λοιπών αναιρεσιβλήτων, ήτοι των L. D., M. συζ. L. D., K. συζ. A. H., I. συζ. A. M., A. συζ. L. K. και Ε. Α. Κ., χήρας Π. Π. ενεργούσης για λογαριασμό της ανηλίκου θυγατρός της Μ.- Ε. Π..

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Δεκεμβρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, την 6 Απριλίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ