513/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 513 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 513/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας-καλούσας: εταιρείας με την επωνυμία "AXA ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (πρώην "ALPHA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ"), η οποία εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Πάρι Καραμήτσιο και Απόστολο Γεωργιάδη.

Των αναιρεσιβλήτων-καθών η κλήση: 1) εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Μιχαήλ-Κωνσταντίνο Σταθόπουλο και Θεόδωρο Σιούφα και

2) εταιρείας με την επωνυμία "ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Παναγιώτη Παππά και Χριστίνα Γενναδοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-1-2008 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 8-10-2008 προσεπίκληση σε παρέμβαση δικονομικού εγγυητή και παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4974/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 131/2013 του Εφετείου Πειραιώς.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 5-9-2013 αίτησή της και τους από 3-7-2014 προσθέτους λόγους της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης, ανέγνωσε την από 18-11-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι δεύτερος και τρίτος λόγοι αναιρέσεως και να απορριφθούν οι λοιποί και οι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων αυτής λόγων, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ ΑΠ 7/2006, 4/2005). Με τον ίδιο λόγο αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν (Ολ ΑΠ 27 και 28/ 1998). Περαιτέρω, κατά το άρθρο 330 ΑΚ "Ο οφειλέτης ενέχεται, αν δεν ορίστηκε κάτι άλλο, για κάθε αθέτηση της υποχρέωσής του από δόλο ή αμέλεια, δική του ή των νομίμων αντιπροσώπων του. Αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές". Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται κατ’ αρχήν η ευθύνη του οφειλέτη για κάθε πταίσμα, αλλά και μόνο γι’ αυτό. Το πταίσμα, δηλαδή, ανήκει στις υποκειμενικές προϋποθέσεις της ευθύνης. Εξάλλου, κατά το άρθρο 342 ΑΚ "Ο οφειλέτης δεν γίνεται υπερήμερος αν η καθυστέρηση της παροχής οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν έχει ευθύνη". Γεγονός για το οποίο υπέχει ευθύνη ο οφειλέτης είναι, σύμφωνα με την ΑΚ 330, κατά κανόνα ο δόλος και η αμέλεια και γεγονός για το οποίο δεν υπέχει ευθύνη το τυχηρό υπό ευρεία έννοια, στην έννοια του οποίου περιλαμβάνεται το τυχηρό υπό στενή έννοια και η ανώτερη βία. Είναι ενδεχόμενο το τυχηρό περιστατικό για το δράστη να οφείλεται σε πταίσμα άλλου προσώπου. Ακριβώς γι’ αυτό το πταίσμα ή τα τυχηρά εννοούνται σε σχέση με κάποιο πρόσωπο, στο οποίο και αποδίδονται. Ειδικότερα, η κατηγορία των τυχηρών, για την οποία χρησιμοποιείται ο όρος ανώτερη βία (vis major), περιλαμβάνει βασικά τις ακραίες περιπτώσεις εκείνων των περιστατικών, που είναι για τις ανθρώπινες δυνάμεις αδύνατο να αποτραπούν ή τουλάχιστον δυσκολότερα από ό,τι τα λοιπά τυχηρά, δηλαδή τα υπό στενή έννοια, που βρίσκονται πλησιέστερα προς την αμέλεια. Η υποκειμενική θεωρία περί ανωτέρας βίας, που είναι και η κρατούσα στην Ελλάδα τόσο στη θεωρία όσο και στη νομολογία, διευρύνει κατ’ αποτέλεσμα τον κύκλο των περιστατικών ανώτερης βίας, περιλαμβάνοντας σ’ αυτά και γεγονότα "εσωτερικά". Δηλαδή, δεν απαιτεί γι’ αυτά το στοιχείο της "έξωθεν" προελεύσεώς τους, αλλά θεωρεί κρίσιμο μόνο το ότι τα περιστατικά αυτά είναι απρόβλεπτα και αναπότρεπτα ακόμη και "με μέτρα άκρας επιμέλειας και συνέσεως του δράστη" (όχι δηλαδή με μέτρα της συνηθισμένης επιμέλειας του μέσου συνετού ανθρώπου, που αποτελεί το κριτήριο διακρίσεως μεταξύ της αμέλειας και των τυχηρών γενικά).

Με τον έβδομο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως και τον πρώτο πρόσθετο λόγο η αναιρεσείουσα επικαλείται ότι το Εφετείο, κρίνοντας ότι η βύθιση της θαλαμηγού "...", την οποία είχε ασφαλίσει αυτή ως σκάφος και μηχανή, καθώς και για απαιτήσεις τρίτων από ρύπανση και ναυαγιαίρεση, οφειλόταν σε γεγονός ανώτερης βίας, με συνέπεια την απαλλαγή των αναιρεσίβλητων από την ευθύνη τους για την κατάρρευση του προφυλακτηρίου τοίχου του κυματοθραύστη, στον οποίο ήταν προσδεδεμένη η θαλαμηγός, παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 330 εδ. β’ και 342 ΑΚ, ενόψει του ότι αφενός μεν υπήρξε έγκαιρη μετεωρολογική πρόγνωση για την επικράτηση ισχυρών ανέμων, που υπερέβαιναν τις γνωστές στις αντιδίκους κατασκευαστικές αντοχές του εν λόγω τοίχου, αφετέρου δε, δεν έλαβε η πρώτη τούτων μέτρα άκρας επιμέλειας, προκειμένου να αποφευχθεί αυτή η κατάρρευση.

Εξάλλου, με τον όγδοο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως και το δεύτερο πρόσθετο λόγο η αναιρεσείουσα επικαλείται ότι το Εφετείο διέλαβε αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και ειδικότερα στο ζήτημα της έγκαιρης πρόγνωσης των καιρικών συνθηκών, που οδήγησαν στην κατάρρευση του προφυλακτηρίου τοίχου. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "... Στις 14-2-2005 η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) είχε εκδώσει δελτίο πρόγνωσης καιρού, 12ωρης ισχύος, σύμφωνα με το οποίο προβλεπόταν η επικράτηση στο Σαρωνικό νοτίων/νοτιοδυτικών ανέμων, έντασης 8 ... Beaufort (θυελλώδεις) και τοπικά έντασης 9 (πολύ θυελλώδεις) μέχρι την επομένη ημέρα και ώρα 06.00. Σύμφωνα δε με το δελτίο της 15-2-2005 και ώρα 06.00, με 12ωρη επίσης ισχύ, η πρόβλεψη για το Σαρωνικό αναφερόταν στην επικράτηση πολύ θυελλωδών ανέμων, νοτίων/νοτιοδυτικών, εντάσεως 9 ... Beaufort. Οι προγνώσεις των επερχόμενων δυσμενών καιρικών συνθηκών είχαν καταστεί γνωστές τόσο στη διοίκηση της α’ εναγομένης όσο και στα πληρώματα των ελλιμενισμένων στη μαρίνα πλοίων ... Παρά τις αρχικές προβλέψεις για επικράτηση νοτίων/νοτιοδυτικών ανέμων, εντάσεως μέχρι 9 Beaufort, η πραγματική ένταση των ανέμων που επικράτησαν τις πρωινές ώρες της 15-2-2005 και που έπνεαν από νότιες διευθύνσεις ήταν θυελλώδεις έως πολύ θυελλώδεις, εντάσεως 9 Beaufort, με ριπές που έφταναν τα 10 και 11 Beaufort (θύελλα και ισχυρή θύελλα). Δηλαδή, οι πραγματικά επικρατήσαντες άνεμοι είχαν νότιες γενικώς διευθύνσεις και μέγιστη ένταση 10 και 11 Beaufort. Με βάση τη δοθείσα κατεύθυνση και ένταση των ανέμων το κυματικό ύψος κατά μέσο όρο την ώρα την 15-2-2005 και από ώρα 08.00 έως 11.00 ανερχόταν στα 7 μέτρα, με πιθανή εμφάνιση μέγιστου κύματος ύψους 11,2 μ. Τα ανωτέρω μετεωρολογικά στοιχεία, σε συνδυασμό με το βαρομετρικό χαμηλό που επικρατούσε στην περιοχή, έδειχνε πιθανή εκδήλωση παλίρροιας θύελλας, φαινόμενο το οποίο ενισχύει τον κυματισμό όπου εκδηλώνεται. Λόγω των ανωτέρω εκδηλωθεισών καιρικών συνθηκών, την 15η-2-2005 και περί ώρα 08.15, κατέρρευσε μέρος του άνω τμήματος του τοιχίου του λιμενοβραχίονα που βρισκόταν μπροστά από την προβλήτα "Α", με αποτέλεσμα, αφενός τα κύματα να εισέρχονται στη λιμενολεκάνη του προλιμένα, αφετέρου να ενταθεί ο κυματισμός εντός αυτής. Περί ώρα 10.00, λόγω της συνεχούς επιδείνωσης των καιρικών συνθηκών, κατέρρευσε και το άνω τμήμα του τοιχίου, με αποτέλεσμα να αποκολληθούν οι μπιντές της προβλήτας και να απελευθερωθούν οι κάβοι που συγκρατούσαν το ένδικο σκάφος, το οποίο, παρασυρόμενο από τα μεγάλα κύματα, άρχισε να κατευθύνεται προς τα εμπρός, συγκροτούμενο μόνο από τις άγκυρές του. Παράλληλα, απελευθερώθηκαν και οι κάβοι των παραπλεύρως πρυμνοδετημένων σκαφών, "...", και αφού κόπηκαν οι αγκυροκαδένες τους, ήρθαν σε επαφή με το ένδικο σκάφος, με αποτέλεσμα να συγκρούονται επανειλημμένως με αυτό. Ακολούθως, η δεξιά άγκυρα του "..." έσπασε, από την υπερβολική πίεση που δεχόταν, με αποτέλεσμα το σκάφος να κατευθυνθεί προς την αριστερή του άγκυρα και να προσκρούσει στα βράχια που βρίσκονταν κάτω από τον πράσινο φανό στη δεξιά είσοδο του λιμένα. Λόγω της πρόσκρουσης, προκλήθηκαν ρήγματα στα ύφαλα και στις στεγανές φράκτες του σκάφους, με αποτέλεσμα να εισέλθουν τα θαλάσσια ύδατα στα εσωτερικά διαμερίσματα αυτού, οπότε, περί ώρα 10.45 το σκάφος ημιβυθίστηκε δηλαδή "κάθισε" με την πρύμνη του επάνω σε βράχους σε μήκος 9 περίπου μέτρων, καθώς το θαλάσσιο νερό είχε κατακλύσει το πρυμναίο μέρος και το μηχανοστάσιο. Η ανέλκυση του σκάφους από το σημείο εκείνο έγινε με τη βοήθεια πλωτού γερανού...Διαπιστώθηκε ότι, το είδος και η έκταση των ζημιών που είχε υποστεί το σκάφος ήταν τέτοια που, ακόμη και σε περίπτωση επιδιορθώσεώς τους....αυτό (σκάφος) δε θα επανερχόταν στην αρχική του κατάσταση. Για το λόγο αυτό, η καταστροφή του σκάφους θεωρήθηκε ως ολική... Ωστόσο, η καταστροφή του ένδικου σκάφους, υπό τις προεκτεθείσες συνθήκες, οφείλεται σε γεγονός ανώτερης βίας, δηλαδή σε μια ακραία και μη επαρκώς προβλεφθείσα κακοκαιρία. Ειδικότερα, το δελτίο που είχε εκδοθεί από την ΕΜΥ για την επερχόμενη κακοκαιρία, αναφερόταν σε ανέμους εντάσεως έως 9 μποφόρ, ενώ οι πράγματι επικρατήσαντες τελικώς είχαν ένταση 10 και 11 μποφόρ, το δε ύψος των κυμάτων ανερχόταν, κατά μέσο όρο, στα 7μ., με μέγιστο όριο τα 12 μ. Να σημειωθεί δε, ότι, σύμφωνα με τα κλιματολογικά στοιχεία της ΕΜΥ, για το χρονικό διάστημα των ετών 1956 - 2001, είχαν παρουσιαστεί στην περιοχή νότιοι άνεμοι έντασης έως 8 μποφόρ, δηλαδή το παραπάνω φαινόμενο ήταν εντελώς εξαιρετικό και ασυνήθιστο (ως προς την ένταση) για τα κλιματολογικά δεδομένα της περιοχής. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι, ο προσήνεμος μώλος της μαρίνας, επί του οποίου έχει κατασκευασθεί το προστατευτικό τοιχίο, αποτελείται από τρία διακριτά τμήματα : α) το πρώτο, που ξεκινά από τη ρίζα του μώλου, είναι ευθύγραμμο με μήκος 166μ και εκτείνεται ανατολικά/νοτιοανατολικά, β) το δεύτερο τμήμα, το οποίο είναι και αυτό ευθύγραμμο με μήκος 224 μ. και διεύθυνση ανατολική/βορειοανατολική και γ) το τρίτο τμήμα, το οποίο κατασκευάστηκε το έτος 1970, οπότε και υπερυψώθηκε το τοιχίο με τη μέθοδο της αγκύρωσής του στο υφιστάμενο τμήμα, μέσω κατάλληλης λιθοδομής και διάταξης. Το τμήμα αυτό είναι καμπύλο (κοίλο προς την εξωτερική του πλευρά), έχει μήκος 165 μ. και διεύθυνση ανατολική. Αμέσως μετά και δυτικά της ρίζας του μώλου, η ακτογραμμή έχει προσχωθεί, δημιουργώντας παραλία μεγάλου πλάτους. Η περιοχή πρόσχωσης εκτείνεται σε πλάτος ίσο με 45 περίπου μέτρα από τη ρίζα του μώλου, καλύπτοντας το 1/3 περίπου του μήκους του πρώτου τμήματος. Ο μώλος, ο οποίος κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, αποτελείται από τεχνητούς ογκόλιθους από μπετόν, εδρασμένους σε πρίσμα λιθορροπής και ανοδομή, ενώ σε όλο το μήκος του έχει κατασκευαστεί προστατευτήριος τοίχος από λιθόδεμα. Το πλάτος του μώλου στα δύο πρώτα τμήματα είναι 8,40 μ., ενώ στο τρίτο τμήμα του είναι 13 μ. Επίσης, το δεύτερο τμήμα καταλήγει σε ένα πλάτωμα (ακρομώλιο) διαστάσεων 19 μ. Χ 21,5 μ. Κατά το μήκος του προσήνεμου μετώπου του μώλου έχουν τοποθετηθεί πλάκες προστασίας ποδός για την προστασία του από την υποσκαφή λόγω της δράσης των προσπιπτόντων κυματισμών. Κατά την, εκπονηθείσα τη δεκαετία του 1950, αρχική μελέτη του έργου κατασκευής του προσήνεμου μώλου και του τοιχίου αυτού, από τον καθηγητή λιμενικών έργων του ΕΜΠ, Δ. Π., αυτό σχεδιάστηκε, ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει σε δυναμικές φορτίσεις που προκαλούνται από προσπίπτοντες κυματισμούς ύψους 4 μ., που αντιστοιχούν στο κύμα των περίπου 8 μποφόρ, μετά από 24ωρη συνεχή πνοή ανέμων της έντασης αυτής. Οι προδιαγραφές αυτές ανταποκρίνονταν στις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, όπως αποδεικνύει το γεγονός ότι το έργο ανταποκρίθηκε επιτυχώς στον προορισμό του επί σαράντα και πλέον έτη, έχοντας υποστεί μόνο τις συνήθεις φθορές. Αλλά, και τα προαναφερθέντα στατιστικά στοιχεία της ΕΜΥ (για την περιοχή), δείχνουν ότι οι προδιαγραφές κατασκευής του έργου ήταν επαρκείς για τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής. Άλλωστε, για τις κατασκευές αυτές δεν υπάρχουν δεδομένες προδιαγραφές μελετών, τις οποίες πρέπει να τηρεί ο εκάστοτε κατασκευαστής, αλλά χρησιμοποιούνται οι τεχνικές και οι μέθοδοι που είναι αποδεκτές από τους επιστήμονες της κάθε εποχής...Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι, στην αρχική μελέτη του έργου, του καθηγητή Δ. Π., (το έτος 1960), προβλεπόταν η κατασκευή εξωτερικής θωράκισης στην αρχή του μώλου και ως τα βάθη που ήταν μικρότερα των 8μ, την υποχρέωση δε αυτή, δηλαδή της εξωτερικής θωράκισης του λιμενοβραχίονα, ανέλαβε και η πρώτη εναγομένη, δυνάμει της από 23-12-2002. "Σύμβασης μίσθωσης παραχώρησης και εκμετάλλευσης του τουριστικού λιμένα της Ζέας". Όμως, σύμφωνα με το από 29-3-2003 υπόμνημα του πολιτικού μηχανικού Π. Δ., της εταιρίας λιμενικών έργων "ΑΔΚ Σύμβουλοι - Μηχανικοί ΑΕ", το αρχικό μέρος του μώλου, σε βάθος μικρότερο των 8μ, για το οποίο αρχικά προβλεπόταν η κατασκευή έργου προστασίας με θωρακισμένα πρανή, έχει επιχωθεί εξωτερικά για τη δημιουργία της τεχνητής ακτής της Φρεαττύδας, με αποτέλεσμα να μη συντρέχουν πλέον οι λόγοι εξωτερικής θωράκισης του μώλου. Άλλωστε, πριν από το επίδικο συμβάν, ουδέποτε υπήρξε υπόδειξη προς τις εναγόμενες ότι, πάρα τη μη επιχωμάτωση του τμήματος του μώλου, για το οποίο αρχικά είχε σχεδιαστεί η εξωτερική ενίσχυση, αυτή έπρεπε να κατασκευαστεί σε άλλο τμήμα του, ούτε αποδείχθηκε ότι από την κατασκευή του μώλου μέχρι το επίδικο συμβάν, προκλήθηκε ζημία οφειλόμενη στην έλλειψη της εξωτερικής θωράκισης του τοιχίου....Επίσης, αποδείχθηκε, ότι η κατασκευή του λιθόδμητου τοιχίου έγινε κατά διάφορες χρονικές φάσεις, γεγονός στο οποίο η ενάγουσα....αποδίδει την κατάρρευσή του, λόγω μη συνεργασίας των τμημάτων μεταξύ τους. Ωστόσο.....όπως προκύπτει από την τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού και λιμενολόγου Π.Μ., εάν αιτία της αστοχίας του τοιχίου ήταν οι διαφορετικές φάσεις κατασκευής του έργου, θα έπρεπε τα τμήματα που αστόχησαν να έχουν αποκολληθεί από το σημείο σύνδεσης των δύο φάσεων, που βρίσκονται περίπου στα τέσσερα μέτρα ύψους του τοιχίου, και επομένως, να παρουσιάζεται μια περίπου ευθύγραμμη και οριζόντια εικόνα των φθορών. Όπως, όμως, προκύπτει από τις επισυναπτόμενες στην έκθεση πραγ/νης του Κ. Μ., φωτογραφίες του βλαβέντος τμήματος του τοιχίου, η αποκόλληση των τμημάτων του έχει γίνει κατά διαφορετικά ύψη και όχι στο σημείο της ένωσης των φάσεων της κατασκευής. Επίσης, εάν αιτία της αποκόλλησης του τοιχίου ήταν η μη ικανοποιητική ποιότητα και αντοχή του κονιάματος που είχε χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή του....κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, θα υπήρχε σταδιακή αποδόμηση του τοιχίου και αποκόλληση μικρότερων τμημάτων του, λόγω διαρροής του υλικού και όχι βίαιη αποκόλληση τμημάτων του. Ακόμη αποδείχθηκε, ότι στα σημεία αλλαγής της γωνίας του άξονα του μώλου, ο προφυλακτήριος τοίχος έπαθε αμελητέες ζημίες, δεδομένου ότι στη γωνία των ευθύγραμμων τμημάτων και στην περιοχή έναρξης του καμπύλου τμήματος, ο τοίχος ήταν άθικτος. Στο δε καμπύλο τμήμα του, ο τοίχος ήταν ενισχυμένος με καμπύλη δοκό από οπλισμένο σκυρόδεμα καθ’ όλο το μήκος του, διαμορφωμένη ως μπαλκόνι περιπάτου, δηλαδή εκεί όπου η κυματική δράση ήταν αυξημένη. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η αποκόλληση τμημάτων του τοιχίου δεν οφείλεται σε κατασκευαστικά του ελαττώματα, αλλά στο γεγονός ότι, κατά το επίδικο συμβάν, δέχθηκε την επίδραση διπλάσιων δυναμικών πεδίων από αυτά που ήταν σχεδιασμένο να αντέξει, σχεδιασμός ωστόσο, ο οποίος είχε ανταποκριθεί στις ανάγκες του έργου μέχρι το κρίσιμο χρονικό σημείο. Άλλωστε, το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει και ο επιμέλεια της ενάγουσας επιληφθείς πραγ/νας Κ.Μ., στη σχετική πραγ/νη του, είναι ότι η κατάρρευση οφείλεται στο ότι, το καιρικό φαινόμενο υπερέβη κατά πολύ τις κατασκευαστικές προδιαγραφές του έργου....Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι επαρκής υπήρξε και η συντήρηση του έργου, για την οποία προβλέπονται ειδικές προδιαγραφές και υποχρεώσεις, του φορέα εκμετάλλευσης και διαχείρισης του έργου. Ειδικότερα, μετά την κατά το έτος 1970 ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου και κατά το έτος 1988, ο EOT, ανέθεσε στον καθηγητή λιμενικών έργων του ΕΜΠ, Α. Ρ., τη μελέτη αποκατάστασης ζημιών του μώλου, οι οποίες αναδείχθηκαν μετά από υποβρύχια έρευνα και αποτύπωση της κατάστασης του έργου. Οι εργασίες επισκευής εκτελέστηκαν από την τεχνική εταιρία "...".....Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι το Σεπτέμβριο του έτους 2001, προκηρύχθηκε η διενέργεια δημόσιου πλειοδοτικού διαγωνισμού, με σκοπό τη μακροχρόνια εκμίσθωση του Τουριστικού Λιμένα της Ζέας. Κατά τη διενέργεια του διαγωνισμού, η α’ εναγομένη, της οποίας είχε οριστεί ως τεχνικός σύμβουλος η εταιρία "ΑΔΚ Σύμβουλοι - Μηχανικοί ΑΕ", υπέδειξε τα αναγκαία λιμενικά έργα προς ενίσχυση της λειτουργίας και της ασφάλειας της μαρίνας, μεταξύ των οποίων και η αποκατάσταση ρηγματώσεων του ακραίου τμήματος του προσήνεμου μώλου, τα οποία εγκρίθηκαν και πραγματοποιήθηκαν από ανεξάρτητο σύμβουλο, την εταιρία ΤΡΙΤΩΝ, εκτός από την εξωτερική θωράκιση του τοιχίου, για όσους λόγους ήδη προαναφέρθηκαν. Το Δεκέμβριο του έτους 2003, εντοπίστηκαν ρηγματώσεις, λόγω φθορών, στο άνω τμήμα του προφυλακτήριου τοίχου, στο ακραίο τμήμα του μώλου. Την αποκατάσταση τους ανέλαβε η τεχνική εταιρία "..."...οι δε εργασίες ολοκληρώθηκαν την 30η-1-2004. Σε κάθε περίπτωση, οι ρηγματώσεις αυτές, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με τεχνικά άρτιο τρόπο, από την ανωτέρω τεχνική εταιρία, εμφανίστηκαν στο ακραίο καμπύλο τμήμα του προφυλακτήριου τοίχου και στο πάνω κομμάτι του, δηλαδή σημεία διαφορετικά από εκείνα, στα οποία αστόχησε ο τοίχος κατά την εκδήλωση του ένδικου συμβάντος....Ουδέποτε δε υποδείχθηκαν στην εναγομένη από αρμόδιους τεχνικούς ή συμβούλους, συγκεκριμένα έργα υποστήριξης ή επισκευής του προσήνεμου μώλου, τα οποία δεν πραγματοποιήθηκαν. Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι λόγω της ανεπαρκούς πρόβλεψης της κακοκαιρίας, σε συνδυασμό με την αποτελεσματική προστατευτική συμπεριφορά του προσήνεμου μώλου μέχρι το επίδικο συμβάν, η πρώτη των εναγομένων δεν είχε λόγο να καθορίσει άλλο κατάλληλο σημείο πρυμνοδέτησης του ένδικου σκάφους. Να σημειωθεί ότι, το αυτό προσέδενε στην εξωτερική πλευρά του προσήνεμου μώλου, όπως και άλλα σκάφη, γιατί λόγω του μεγέθους και του βυθίσματος του δεν μπορούσε να πρυμνοδετήσει σε άλλο σημείο, εσωτερικά της μαρίνας. Ούτε άλλωστε η εκκαλούσα υποδεικνύει συγκεκριμένο σημείο, στο εσωτερικό της μαρίνας, όπου θα ήταν εφικτό να έχει μετακινηθεί το σκάφος. Επίσης αποδείχθηκε, ότι ήδη από τις 14-2-2005, επειδή ήταν γνωστή από την ΕΜΥ η επερχόμενη κακοκαιρία, (και στο βαθμό, βεβαίως, που είχε προβλεφθεί), ενεργοποιήθηκε η Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστάσεων Ανάγκης, αποτελούμενη από το Διευθυντή της Μαρίνας Ζέας, τον επόπτη, τον αρχιφύλακα, τον αρχιμηχανικό, τον αρχιηλεκτρολόγο, το φύλακα υπηρεσίας και το φύλακα αγγαρείας της Μαρίνας. Με εντολή, λοιπόν, του Διευθυντή της Μαρίνας ενημερώθηκαν τα πληρώματα των ελλιμενισμένων σκαφών για την επερχόμενη κακοκαιρία, ενισχύθηκαν τα ρεμέτζα, όπου αυτό κρίθηκε αναγκαίο, προσδέθηκαν τα μεγάλα σκάφη της βόρειας προβλήτας σε τσαμαδούρες, ενισχύθηκε η πρόσδεση των σκαφών που βρίσκονταν ελλιμενισμένα στο ακρομώλιο του εξωτερικού λιμενοβραχίονα και ενισχύθηκαν οι βάρδιες του προσωπικού λιμένος. Ήδη, από τις πρώτες ώρες της 15ης-2-2005, απαγορεύτηκε εντελώς η πρόσβαση στην προβλήτα "Α" ατόμων που δεν είχαν σχέση με αυτήν. Περί ώρα 07.00, λόγω επιδείνωσης των καιρικών φαινομένων, έγινε ανάκληση όλου του προσωπικού της μαρίνας και παρασχέθηκε κάθε δυνατή βοήθεια στα ελλιμενισμένα σκάφη για τη μεταφορά πληρωμάτων και ενίσχυση της πρόσδεσης των σκαφών. Μετά την αποκόλληση τμημάτων του τοιχίου, διακόπηκε άμεσα η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στην προβλήτα "Α", για την αποφυγή βραχυκυκλώματος, ενώ οι τρεις λέμβοι της μαρίνας συμμετείχαν στις προσπάθειες διάσωσης των πληρωμάτων των σκαφών που βρίσκονταν σε κίνδυνο. Κατόπιν δε κλήσεως του διευθυντή της μαρίνας προς το Λιμενικό Τμήμα της Ζέας και το Διοικητή των βατραχανθρώπων του Κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιά, ζητήθηκε η συνδρομή της μονάδας των Ο.Υ.Κ., η οποία παρασχέθηκε άμεσα με ταχύπλοο σκάφος και τζιπ. Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι ενεργοποιήθηκε το σχέδιο έκτακτης ανάγκης που προβλέπεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας της α’ εναγομένης, ενώ κατά το χρόνο κορύφωσης του καιρικού φαινομένου δεν μπορούσε να γίνει λόγος για μετακίνηση του ένδικου σκάφους σε άλλο σημείο της μαρίνας, πολύ περισσότερο δε σε πλησιέστερη μαρίνα, όπως αυτή του Σ.Ε.Φ....δεδομένων των εξαιρετικά επικίνδυνων συνθηκών, τόσο για τα πληρώματα των σκαφών που είχαν σπεύσει για παροχή βοήθειας, όσο και για τα ίδια τα ελλιμενισμένα σκάφη. Ακόμη, παρά τις εκκλήσεις των αρμοδίων της α’ εναγομένης, δεν κατέστη δυνατό να προστρέξουν ρυμουλκά, αφενός λόγω της αυξημένης ζήτησης και απασχόλησης τους σε άλλες περιπτώσεις, και αφετέρου λόγω της δυσκολίας προσέγγισης εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το Λιμεναρχείο Πειραιά, με το από 21-3-2005 έγγραφο του, που απευθύνεται στη Διοίκηση και το προσωπικό της Μαρίνας Ζέας, αναφερόμενο στην άμεση κινητοποίηση του και τον επαγγελματισμό του ως προς την αντιμετώπιση της όλης καταστάσεως και τη διάσωση τριών εγκλωβισμένων μελών του πληρώματος ενός βυθιζόμενου σκάφους ξένης σημαίας, χαρακτηρίζει την επικρατήσασα κακοκαιρία ως "φαινόμενο μοναδικό τα τελευταία 50 χρόνια". Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι η α’ εναγομένη, τόσο πριν όσο και μετά την εκδήλωση της κακοκαιρίας έλαβε όλα τα προβλεπόμενα από τον κανονισμό της λειτουργίας της μέτρα για να προφυλάξει κατά το δυνατόν τα ελλιμενισμένα στη μαρίνα σκάφη. Σύμφωνα όμως με τα προεκτεθέντα, αποδείχθηκε ότι η κατάρρευση μέρους του τοιχίου του προσήνεμου μώλου της μαρίνας Ζέας, οφείλεται σε ανωτέρα βία, κατ’ αποδοχή του σχετικού νόμιμου ισχυρισμού των εναγομένων, δηλαδή στις όλως εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες που προαναφέρθηκαν, οι οποίες ήταν αιφνίδιες και απρόβλεπτες ως προς την πραγματική τους ένταση, ώστε το ζημιογόνο αποτέλεσμα να μη μπορέσει να αποφευχθεί ούτε με μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης, από την πρώτη των εναγομένων....Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και το Ανώτατο Συμβούλιο Ναυτικών Ατυχημάτων (ΑΣΝΑ), κατά την έρευνά του τυχόν ποινικής ευθύνης, όσον αφορά τους κυβερνήτες των σκαφών που υπέστησαν ζημίες, στις σχετικές εκθέσεις του οποίου γίνεται επανειλημμένως αναφορά σε "ασυνήθη κακοκαιρία (θεομηνία)", "σφοδρή κακοκαιρία", "έκτακτες καιρικές συνθήκες", εξαιτίας των οποίων προκλήθηκε η καταστροφή του κυματοθραύστη της μαρίνας Ζέας" . Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που είχε απορρίψει την αγωγή ως αβάσιμη κατά το αποζημιωτικό της αίτημα το εκφρασμένο σε ευρώ, κατ’ αποδοχή της ενστάσεως των αναιρεσίβλητων περί έλλειψης ευθύνης τους λόγω ανώτερης βίας.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο ορθά το νόμο ερμήνευσε και εφάρμοσε, και ειδικότερα τις διατάξεις των άρθρων 330 εδ. β’ και 342 ΑΚ, διέλαβε δε στην απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με την κατάρρευση μέρους του τοιχίου του προσήνεμου μώλου της Μαρίνας Ζέας από λόγους ανώτερης βίας και την αδυναμία αποφυγής του ζημιογόνου αποτελέσματος, - δηλαδή της βυθίσεως της θαλαμηγού "...", που ήταν ασφαλισμένη στην αναιρεσείουσα-, ακόμη και με μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης εκ μέρους της πρώτης των αναιρεσίβλητων. Οι αιτιολογίες δε αυτές καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή εφαρμογή των ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, τις οποίες εφάρμοσε, και το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ενώ δεν ήταν αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας η αναφορά και άλλων. Ειδικότερα, με σαφήνεια εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι ενώ η μετεωρολογική πρόγνωση είχε κάνει λόγο για ανέμους νότιους/νοτιοδυτικούς εντάσεως μέχρι 9 Beaufort, οι άνεμοι που πράγματι επικράτησαν έπνεαν από νότιες διευθύνσεις και είχαν ένταση 9 Beaufort, με ριπές που έφταναν τα 10 και 11 Beaufort, το δε μέσο κυματικό ύψος από ώρα 08.00 έως 11.00 ανερχόταν στα 7 μ. με πιθανή εμφάνιση μέγιστου κύματος ύψους 11,2 μ., ενώ παράλληλα τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με το βαρομετρικό χαμηλό που επικρατούσε στην περιοχή, έδειχνε πιθανή εκδήλωση παλίρροιας θύελλας, φαινόμενο το οποίο ενισχύει τον κυματισμό, πλην όμως και για το φαινόμενο αυτό δεν είχε υπάρξει πρόβλεψη. Επίσης επισημαίνεται στην απόφαση ότι με βάση τα κλιματολογικά στοιχεία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για τα έτη 1956 - 2001, δηλαδή για 45 έτη, στην περιοχή είχαν παρουσιαστεί νότιοι άνεμοι εντάσεως έως 8 Beaufort. Εξάλλου, ως προς τις κατασκευαστικές αντοχές του προφυλακτηρίου τοίχου δέχθηκε το Εφετείο ότι το έργο σχεδιάστηκε, ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει σε δυναμικές φορτίσεις που προκαλούνται από προσπίπτοντες κυματισμούς ύψους 4 μ., που αντιστοιχούν στο κύμα των 8 Beaufort μετά από 24ωρη συνεχή πνοή ανέμων αυτής της έντασης, οι προδιαγραφές δε αυτές ανταποκρίνονταν στις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, ενόψει του ότι το έργο ανταποκρίθηκε επιτυχώς στον προορισμό του επί σαράντα και πλέον έτη, έχοντας υποστεί μόνο τις συνήθεις φθορές. Τα περιστατικά αυτά που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση συνιστούσαν πράγματι ανώτερη βία, εφόσον τα καιρικά φαινόμενα υπερέβησαν τις προβλέψεις της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, μόνη δε η πρόβλεψη για επικράτηση νοτίων/νοτιοδυτικών ανέμων 9 Beaufort δεν προεξοφλούσε άνευ ετέρου, χωρίς τη συνδρομή και των λοιπών παραμέτρων (ύψος κυματισμού, διάρκεια πνοής ανέμου και φαινόμενο παλίρροιας θύελλας), υπέρβαση των κατασκευαστικών προδιαγραφών του έργου και συνεπώς αναπόφευκτη την κατάρρευση του προφυλακτηρίου τοίχου του κυματοθραύστη, ώστε να υποστηριχθεί η άποψη ότι θα μπορούσε να είχε αποτραπεί το ζημιογόνο αποτέλεσμα, αν εγκαίρως είχαν ληφθεί μέτρα άκρας επιμέλειας εκ μέρους των αναιρεσίβλητων. Ως εκ τούτου καμία αντίφαση ή ανεπάρκεια υπάρχει στις προεκτεθείσεις συναφείς παραδοχές της προσβαλλόμενης, ούτε ήταν αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας της η αναφορά προληπτικών ενεργειών στις οποίες θα έπρεπε να είχαν προβεί οι αναιρεσίβλητες πριν από την εκδήλωση στις 14-2-2005 του καιρικού φαινομένου της κακοκαιρίας, για την προστασία του προφυλακτήριου τοίχου του μώλου της μαρίνας και των ελλιμενισμένων σκαφών, (προμήθεια και τοποθέτηση ογκολίθων, μίσθωση άλλων χώρων ελλιμενισμού των σκαφών, εργασίες ενίσχυσης της στατικότητας του προφυλακτηριου τοίχου), ενόψει των παραδοχών της απόφασης περί ανεπαρκούς πρόβλεψης της κακοκαιρίας σε συνδυασμό με την επί 45 έτη ύπαρξη ανέμων εντάσεως μέχρι 8 Beaufort και την αποτελεσματική προστατευτική συμπεριφορά του προσήνεμου μώλου μέχρι το επίδικο συμβάν, που δεν καθιστούσαν αναγκαία την λήψη άλλων μέτρων, πέραν εκείνων που έλαβε η πρώτη αναιρεσίβλητη.

Συνεπώς, είναι αβάσιμοι οι από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ έβδομος και όγδοος λόγοι, αντίστοιχα, και οι συναφείς προς αυτούς πρώτος και δεύτερος πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, προβάλλοντας ότι στην προκειμένη περίπτωση αφενός μεν υπήρξε έγκαιρη μετεωρολογική πρόγνωση για την επικράτηση ισχυρών ανέμων, που υπερέβαιναν τις γνωστές στις αντιδίκους κατασκευαστικές αντοχές του εν λόγω τοίχου, αφετέρου δε ότι δεν έλαβαν μέτρα άκρας επιμέλειας, προκειμένου να αποφευχθεί αυτή η κατάρρευση.

Περαιτέρω, και μετά την απόρριψη ως αβάσιμων των ως άνω λόγων αναιρέσεως και των συναφών προς αυτούς προσθέτων λόγων που αφορούν στη βασιμότητα της αγωγής κατά το αποζημιωτικό της αίτημα το εκφρασμένο σε ευρώ, παρίστανται αλυσιτελείς και χωρίς έννομο συμφέρον προβαλλόμενοι οι από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ δεύτερος έως και έκτος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους η αναιρεσείουσα μέμφεται το Εφετείο ότι εσφαλμένα ερμήνευσε το νόμο και απέρριψε ως μη νόμιμα τα λοιπά αιτήματα της αγωγής, και ειδικότερα τα κονδύλια για την καταβολή σ’ αυτήν, ως υποκατάστατης, των ποσών που η ίδια κατέβαλε το μεν ως ασφαλιστική αποζημίωση στην ενυπόθηκη δανείστρια για μέρος της αξίας της ως άνω θαλαμηγού, το δε για την παροχή υπηρεσιών αντιρρύπανσης, επειδή τα σχετικά ποσά δεν είχαν εκφρασθεί σε ευρώ ή στο ισάξιο τούτων σε ευρώ κατά την ημέρα της πρώτης συζητήσεως της αγωγής ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, αλλά κατά την ισοτιμία αυτών σε ευρώ σε διάφορες ημερομηνίες, και ειδικότερα κατά το χρόνο της πληρωμής, αλλιώς κατά το χρόνο διενέργειας της δαπάνης, αλλιώς κατά το χρόνο εκχωρήσεως της απαιτήσεως από την πλοιοκτήτρια του σκάφους, αλλιώς κατά το χρόνο καταθέσεως της αγωγής. Εξάλλου, αβάσιμος είναι και ο από το άρθρο 559 αρ. 9 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, εφόσον το Εφετείο δεν άφησε αδίκαστο το δεύτερο επικουρικό αίτημα της αγωγής, με το οποίο η αναιρεσείουσα, πλην του κονδυλίου των 67.860,26 δολ. ΗΠΑ σε ευρώ κατά την ημερομηνία διενέργειας της ως άνω δαπάνης στις 12-1-2006, ζητούσε επιπλέον 2.934.000 ευρώ, που αποτελούσε το ποσό της συμφωνημένης ασφαλιστικής αποζημιώσεως που κατέβαλε κατά ένα μέρος στην πλοιοκτήτρια και κατά το υπόλοιπο στην ενυπόθηκη δανείστρια της βυθισθείσης θαλαμηγού, αλλά σιωπηρά απέρριψε ως μη νόμιμο το κονδύλιο που καταβλήθηκε στην ενυπόθηκη δανείστρια του σκάφους, εφόσον αυτό καταβλήθηκε σε δολάρια Η.Π.Α.

Σύμφωνα με το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως ως "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως ή λόγου εφέσεως. Αντιθέτως, δεν αποτελούν "πράγματα" η αιτιολογημένη άρνηση, οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, καθώς και οι απαράδεκτοι ή αβάσιμοι κατά νόμο ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Εξάλλου, δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ Ολομ. 12/1991), γεγονός που συντρέχει στην τελευταία περίπτωση και όταν το δικαστήριο δέχθηκε ως αποδειχθέντα γεγονότα αντίθετα από εκείνα που συγκροτούν τον ισχυρισμό, οπότε τον αντιμετωπίζει και τον απορρίπτει εκ των πραγμάτων κατ’ ουσία. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον ένατο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως η αναιρεσείουσα μέμφεται το Εφετείο ότι δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που είχε προτείνει και ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και τον επανέφερε με λόγο εφέσεως, ότι από υπαιτιότητα των αναιρεσίβλητων κατέρρευσε ο προφυλακτήριος τοίχος στον προσήνεμο μώλο της Μαρίνας Ζέας, εφόσον η επίχωση της ακτής Φρεαττύδας δεν ήρε την υποχρέωση τούτων να θωρακίσουν εξωτερικά τον προφυλακτήριο τοίχο με φυσικούς ή τεχνητούς ογκόλιθους, αφενός μεν γιατί η επίχωση αυτή είχε πραγματοποιηθεί σε απόσταση 400-500 μ. δυτικότερα και δεν τον προστάτευε από τον κυματισμό, αφετέρου δε γιατί σύμφωνα με τις μελέτες των κατασκευαστών του λιμένα η προστασία αυτή ήταν απαραίτητη στα σημεία όπου το βάθος της θάλασσας ήταν μικρότερο των 8 μ., και συνεπώς τέτοια προστασία ήταν αναγκαία πολύ περισσότερο στο ύψος του προβλήτα "Α", όπου ήταν ελλιμενισμένη η βυθισθείσα θαλαμηγός και το βάθος της θάλασσας είναι 14 μ., αφού στο σημείο εκείνο είναι μεγαλύτερες οι πιέσεις που ασκούνται στον προφυλακτήριο τοίχο του κυματοθραύστη. Ο ισχυρισμός αυτός της αναιρεσείουσας συνιστούσε αιτιολογημένη άρνηση στην ένσταση ανώτερης βίας που είχαν προβάλει οι αναιρεσίβλητες προς αντίκρουση της αγωγής, και συνεπώς δεν αποτελούσε "πράγμα" κατά την ως άνω έννοια, ώστε να δημιουργείται ο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, και συνακόλουθα ο σχετικός λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτος. Σε κάθε περίπτωση όμως ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, δεδομένου ότι το Εφετείο με τις παραδοχές του, όπως αυτές εκτέθηκαν κατά την εξέταση των εβδόμου και ογδόου λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως, και ειδικότερα ότι η κατασκευή εξωτερικής θωράκισης στην αρχή του μώλου και ως τα βάθη που ήταν μικρότερα των 8 μ. προβλεπόταν στην αρχική μελέτη του έργου, πλην όμως ενόψει του ότι το τμήμα αυτό είχε επιχωθεί εξωτερικά για τη δημιουργία της τεχνητής ακτής Φρεαττύδας, δεν συνέτρεχαν πλέον οι λόγοι εξωτερικής θωράκισης του μώλου, ούτε άλλωστε μέχρι τότε είχε προκληθεί ζημία οφειλόμενη στην έλλειψη εξωτερικής θωράκισης του τοιχίου, καταδεικνύει ότι έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό της αναιρεσείουσας, πλην όμως εμμέσως τον απέρριψε ως αβάσιμο.

Ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο της ουσίας σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα. Περαιτέρω, παραμόρφωση υπάρχει μόνο όταν το δικαστήριο υποπίπτει ως προς το έγγραφο σε διαγνωστικό λάθος, δηλαδή σε λάθος αναγόμενο στην ανάγνωση του περιεχομένου του (σφάλμα αναγνώσεως) με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προφανώς διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά ανέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό, καθόσον στην περίπτωση αυτή πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο στην εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων, που εκφεύγει του αναιρετικού ελέγχου (Ολομ. ΑΠ 2/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, με το δέκατο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως η αναιρεσείουσα μέμφεται το Εφετείο ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο των φωτογραφιών που επισυνάπτονται στην τεχνική έκθεση του καθηγητή λιμενικών έργων Κ. Μ., την οποία προσκόμισε και επικαλέστηκε μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα προς απόδειξη του ισχυρισμού της ότι η κατασκευή του προφυλακτήριου τοίχου, ήταν ελαττωματική, πλήν άλλων και για το λόγο ότι έγινε κατά φάσεις υπερυψώσεως χωρίς να ληφθούν ιδιαίτερα μέτρα εξασφάλισης της συνεργασίας των τμημάτων του, με το να δεχθεί ότι από τις φωτογραφίες αυτές προκύπτει ότι η αποκόλληση των τμημάτων του προφυλακτήριου τοίχου είχε γίνει κατά διαφορετικά ύψη και όχι στο σημείο της ένωσης των φάσεων κατασκευής, ενώ, κατ’ αυτήν, το αληθές είναι και ευκρινώς απεικονίζεται στις εν λόγω φωτογραφίες ότι η αποκόλληση των τμημάτων του τοίχου προκλήθηκε σε οριζόντιες επιφάνειες και στα σημεία όπου είχε γίνει η επέκταση του τοίχου καθ’ ύψος σε διάφορες χρονικές περιόδους. Όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ’ άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των περιεχομένων στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Καθηγητή Κ. Μ. φωτογραφιών με αριθμούς Φ2 έως Φ13, σ’ αυτές απεικονίζεται η αποκόλληση βλαβέντων τμημάτων του τοίχου, υπεράνω της γραμμής ένωσης των δύο φάσεων κατασκευής, η οποία (γραμμή ένωσης) στα εικονιζόμενα τμήματα είναι άθικτη και δεν συνδέεται με τα σημεία θραύσης. Επομένως, το δικαστήριο της ουσίας, που δέχθηκε ότι από τις φωτογραφίες αυτές προκύπτει ότι η αποκόλληση των τμημάτων του βλαβέντος τμήματος του τοιχίου έχει γίνει κατά διαφορετικά ύψη και όχι στο σημείο της ένωσης των φάσεων κατασκευής, δεν παραμόρφωσε το περιεχόμενο των φωτογραφιών αλλά ορθά τις ανέγνωσε. Επομένως ο σχετικός ως άνω λόγος είναι αβάσιμος.

Συνακόλουθα των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι, να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ως ηττώμενη στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του οικείου παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5 Σεπτεμβρίου 2013 αίτηση και τους από 3 Ιουλίου 2014 προσθέτους λόγους αυτής, της εταιρείας με την επωνυμία "..." για αναίρεση της 131/2013 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, το ποσό των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ για καθεμία των αναιρεσιβλήτων.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Ιουνίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ