513/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 513 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 513/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Γκιάφη, Αντιπρόεδρο, Αλέξανδρο Κασιώλα, Χαράλαμπο Αντωνιάδη, Γεώργιο Φώσκολο και Βασίλειο Νικόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Φεβρουαρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ευαγγελίας χήρας Σπυρίδωνος Χαλδαίου, κατοίκου Αθηνών, που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σπυριδούλα-Αγγελική Λιώση.

Της αναιρεσίβλητης: Θέκλας χήρας Αντωνίου Ιωαννίδου, κατοίκου Πειραιά, που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αγγελόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-1-1990 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5161/1996 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3672/2000 μη οριστική, 8553/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 29-6-2004 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αντωνιάδης ανέγνωσε την από 11-1-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως της 8553/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, ανεπαρκής αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και πλήρη τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση του πορίσματος που έχει εξαχθεί απ' αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, για τον προσδιορισμό της ταυτότητας του επίδικου ακινήτου, δέχθηκα τα ακόλουθα: Το επίδικο ακίνητο συνίσταται σε εδαφική (οικοπεδική) λωρίδα, που βρίσκεται στο κοινό όριο των ακινήτων των διαδίκων, σύμφωνα δε με αναλυτική, προσεκτική και μεθοδική έρευνα, σύγκριση και ταξινόμηση των επικαλούμενων και προσκομιζόμενων τίτλων των διαδίκων και των δικαιοπαρόχων τους, των τοπογραφικών διαγραμμάτων, που συνοδεύουν τους τίτλους των διαδίκων, και των αποσπασμάτων διανομής αγροκτήματος "..." έτους 1929 και συμπληρωματικής έτους 1936 και συμπληρωματικής διανομής αγροκτήματος "...-..." έτους 1939 και των αεροφωτογραφιών της, που έχει γίνει και στις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, δεν περιλαμβάνεται στην ιδιοκτησία της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας (αλλ' ούτε της εναγόμενης).

Ειδικότερα η ιδιοκτησία που απέκτησε η ενάγουσα με παράγωγο τρόπο προέρχεται από το υπ' αριθ. ... κληροτεμάχιο της Ι' κατηγορίας της συμπληρωματικής διανομής αγροκτήματος " ..." έτους 1939, το οποίο δεν είχε πρόσοψη στον, προϋπάρχοντα της διανομής, δημόσιο δρόμο 'Ανοιξης-Σταμάτας, παρά μόνο εφαπτόταν ο τελευταίος στην κορυφή, που αποτελούσε το νοτιότερο σημείο του κληροτεμαχίου, διότι μεταξύ του δρόμου και αυτού περιλαμβανόταν τμήμα του υπ' αριθμ....

κληροτεμαχίου, από το οποίο προέρχεται η ιδιοκτησία της εναγόμενης. Από το επίδικο, μικρό τμήμα (24,45 τετρ. μέτρων) περιλαμβάνεται στα όρια του κληροτεμαχίου υπ' αριθμ.... της Ι' κατηγορίας. Το τμήμα όμως αυτό δεν μεταβιβάστηκε στη δικαιοπάροχο της ενάγουσας, μολονότι στο σχετικό συμβόλαιο αναφέρεται ότι με αυτό μεταβιβάζεται τεμάχιο στο νότιο μέρος του κληροτεμαχίου υπ' αριθμ. ...

της Ι' κατηγορίας, διότι όπως το νότιο όριο του μεταβιβασθέντος ήταν υλοποιημένο με περίφραξη, που διακρίνεται σε μεγέθυνση της αεροφωτογραφίας δεν το περιελάμβανε σ' αυτό, αλλ' από την αναγωγή της μεγένθυσης της αεροφωτογραφίας στο τοπογραφικό διάγραμμα του πραγματογνώμονα προκύπτει φανερά ότι η νότια πλευρά της περίφραξης αυτής ήταν βορειότερα από την αντίστοιχη πλευρά του κληροτεμάχιου ....

Στο συμβόλαιο άλλωστε της μεταβίβασης στην ενάγουσα από την άμεση δικαιοπάροχό της, αναφέρεται ότι το μεταβιβαζόμενο είναι περιφραγμένο. Πέρα απ' αυτά, η επιτόπια εφαρμογή του τίτλου της μεταβίβασης στην ενάγουσα από την άμεση δικαιοπάροχό της με βάση το από 2 Απριλίου 1978 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Π.

Σ., που το συνοδεύει, όταν ληφθούν υπόψη και τα μήκη της ανατολικής, δυτικής και νότιας πλευράς, που αναφέρονται στο συμβόλαιο της αγοράς και στο τοπογραφικό διάγραμμα που το συνοδεύει, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ιδιοκτησία της δεν έχει πρόσοψη, κατά τη νότια πλευρά της, στο δημόσιο δρόμο 'Ανοιξης-Σταμάτας, αντίθετα με το αναφερόμενο εσφαλμένα στο συμβόλαιο αυτό της μεταβίβασης.

Η κρίση περί του ότι το επίδικο δεν περιλαμβάνεται στην ιδιοκτησία της ενάγουσας ενισχύεται και από την κατάθεση της μάρτυρα της εναγόμενης. Αντίθετα η έκθεση του πραγματογνώμονα τοπογράφου μηχανικού Α. Ν. δεν είναι πειστική. Με τις αιτιολογίες του αυτές το Εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση από νόμιμη βάση, διότι από το αιτιολογικό της αποφάσεως προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη και σαφή τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το διατακτικό της και τα οποία είναι αναγκαία για την απόρριψη της ένδικης αγωγής της αναιρεσείουσας περί αναγνωρίσεως της κυριότητάς της, στηριζόμενης σε παράγωγο τρόπο, και επομένως τα αντίθετα υποστηριζόμενα με τον 1ο λόγο της αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα.-

Από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 341 του ΚΠολΔ. συνάγεται ότι, το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη, χωρίς όμως να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά.

Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει το λόγο της αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ'του ΚΠολΔ., υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ως αποδεικνυόμενο ή μη ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (Ολ.ΑΠ.42/2002).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο περιεχόμενο σ' αυτήν αποδεικτικό πόρισμα ως προς τους κρίσιμους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και " τα νόμιμα με επίκληση προσαγόμενα έγγραφα, τα οποία λαμβάνονται υπόψη, είτε αυτοτελώς, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων".

Από τη γενική αυτή βεβαίωση, σε συνδυασμό με το όλο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και την υπ' αριθμ. 512/1959 οικοδομική άδεια, το σχεδιάγραμμα και τα λοιπά δικαιολογητικά της εν λόγω αδείας, που αναφέρονται στον 2ο λόγο της αναιρέσεως, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται στην απόφαση ειδική μνεία των εγγράφων αυτών.

Συνεπώς ο λόγος αυτός αναιρέσεως από τον αριθ.11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.-

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ.20 και 561 & 1 του ΚΠολΔ. προκύπτει ότι ο θεσπιζόμενος με την πρώτη από αυτές λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου αποδεικτικού εγγράφου ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος, όταν δηλαδή αποδίδει στο αποδεικτικό αυτό μέσο περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που πράγματι έχει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενό του, το οποίο έχει σωστά διαγνωσθεί, συνάγει συμπέρασμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ως ορθό.

Πράγματι στην τελευταία περίπτωση πρόκειται για πλημμέλεια αναγόμενη αποκλειστικά στην κυριαρχική εκτίμηση των αποδείξεων. Η εκτίμηση αυτή, κατά τη δεύτερη από τις προπαρατιθέμενες διατάξεις (άρθρ.561 & 1 ΚΠολΔ.), εκφεύγει καθεαυτή από τον αναιρετικό έλεγχο. Στην προκείμενη περίπτωση με τον 3ο λόγο της αναιρέσεως προσάπτεται στην εναιρεσιβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και συγκεκριμένα ότι "το δικάσαν Εφετείο ανέγνωσε εσφαλμένα ή παρέλειψε παντάπασιν να αναγνώσει το περιεχόμενο" του από 2-4-1978 τοπογραφικού διαγράμματος του πολιτικού μηχανικού Π.

Σ. και συγκεκριμένα το τμήμα του εν λόγω σχεδιαγράμματος, στο οποίο απεικονίζεται η νότια πλευρά του ακινήτου της αναιρεσείουσας ( ως πλευρά ΑΒ με μήκος 27,45 μ., που συνορεύει με την οδό 'Ανοιξης-Σταμάτας) και ότι αν το δικαστήριο εκείνο " είχε αναγνώσει ορθώς ή δεν είχε παραλείψει να αναγνώσει παντάπασιν το σχεδιάγραμμα κατά το τμήμα που απεικονίζει τη νότια πλευρά του ακινήτου μου, θα είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το νότιο όριο της ιδιοκτησίας μου είναι η οδός 'Ανοιξης-Σταμάτας και περαιτέρω θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η επίδικη έκταση περιλαμβάνεται στους τίτλους της ιδιοκτησίας μου." Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφενός μεν διότι περιέχει αντιφατικούς ισχυρισμούς (ανέγνωσε εσφαλμένα- παρέλειψε παντάπασιν να αναγνώσει), αφετέρου δε διότι αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού, δεχόμενο πραγματικά περιστατικά διάφορα των αναφερομένων στο έγγραφο, αναφορικά με την ταυτότητα του επίδικου ακινήτου, πλήττοντας έτσι το διαφορετικό προς τις απόψεις της αναιρεσείουσας συμπέρασμα της προσβαλλόμενης αποφάσεως, όχι από τη διάγνωση, την οποία και δεν παραθέτει, αλλά από την εκτίμηση του εγγράφου αυτού.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως της 8553/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Φεβρουαρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 15 Μαρτίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ