511/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 511 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 511/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Πηνελόπη Ζωντανού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και στη συγκεκριμένη περίπτωση από τον Προϊστάμενο της ΔΟΥ Σαλαμίνας, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Νικόλαο Μουκαζή, πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μάριο Παναγιωτόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Κοινοποιούμενη προς συμ/φο Πειραιά Α. Χ., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-12-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1430/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 689/2009 του Εφετείου Πειραιά . Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 8-11-2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού, ανέγνωσε την από 1-10-2013 έκθεση της με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I) Με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 689/2009 απόφαση του Εφετείου Πειραιά, με την οποία απορρίφθηκε έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της 4717/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά. Μ' αυτή είχε απορριφθεί ανακοπή του Ελληνικού Δημοσίου κατά πίνακα κατάταξης δανειστών. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (αρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 Κ.Πολ.Δ ), έχει δε κοινοποιηθεί στον επί του πλειστηριασμού υπάλληλο, συμβ/φο Πειραιά Α. Χ., όπως αυτό προκύπτει από την 3227γ/11-7-2013 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιά ... . Είναι συνεπώς παραδεκτή (αρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (αρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

II) Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1012 παρ. 1 και 4 και 205 του ΚΙΝΔ προκύπτει ότι επί κατεσχημένου πλοίου, το οποίο πλειστηριάστηκε, η κατάταξη των δανειστών στον πίνακα κατάταξης γίνεται κατά πρώτο λόγο σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΙΝΔ. Προηγούνται οι κατ" άρθρο 205 του ΚΙΝΔ προνομιούχες απαιτήσεις, οι οποίες κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες. Τα προνόμια του άρθρου αυτού είναι ειδικά και έχουν ως αντικείμενο ορισμένο πλοίο ή τον ναύλο, εκτοπίζουν δε κάθε άλλο προνόμιο του κοινού δικαίου ή του Κ.Πολ.Δ, όταν αντικείμενο του πλειστηριασμού είναι το πλοίο. Ως εκ τούτου, κατατάσσονται κατά πρώτο λόγο οι κατά το άρθρον 205 προνομιούχες απαιτήσεις, ακολουθούν οι ενυπόθηκες επί του πλοίου και μετά την πλήρη ικανοποίηση των απαιτήσεων αυτών, επί του τυχόν υπολοίπου του πλειστηριάσματος, γίνεται η κατάταξη των κατά τα άρθρα 975 και 976 Κ.Πολ.Δ προνομιούχων απαιτήσεων, κατά την έκταση κατά την οποία οι τελευταίες δεν καλύπτονται υπό του άρθρου 205 του ΚΙΝΔ. Κατά το άρθρο αυτό (όπως ίσχυε κατά το χρόνο σύνταξης του ένδικου πίνακα) κατατάσσονται στην πρώτη τάξη τα δικαστικά έξοδα τα γενόμενα προς το κοινό συμφέρον των δανειστών, τα βαρύνοντα το πλοίο τέλη και δικαιώματα, οι συναφείς προς τη ναυσιπλοΐα φόροι, ως και τα από του κατάπλου του πλοίου στον τελευταίο λιμένα έξοδα φύλαξης και συντήρησης. Κατά την έννοια του νόμου συναφείς προς τη ναυσιπλοΐα φόροι δεν θεωρούνται όλες οι κατά του πλοιοκτήτη ή του εφοπλιστή φορολογικές απαιτήσεις του Δημοσίου, ως εκ του ότι ασκούν ναυτική επιχείρηση, αλλά μόνον όσοι φόροι επιβάλλονται απ' ευθείας επί του πλοίου ως μεταφορικού μέσου δια της νομοθεσίας περί φορολογίας πλοίων, ως του Ν 1880/1951 περί φορολογίας πλοίων, οι φόροι και εισφορές επί των υπό Ελληνική σημαία πλοίων βάσει της ηλικίας και της χωρητικότητας κατ' αρθρ. 1, 2, 6 Ν 27/1975, τα κατά τον Ν. 820/1978 επιβαλλόμενα πρόστιμα για φορολογικές παραβάσεις που αφορούν το πλοίο κλπ, ως και τα προξενικά τέλη. Δεν εμπίπτουν στο ανωτέρω προνόμιο τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τη λιμενική αρχή για παράβαση των διατάξεων περί εφοδιασμού του πλοίου με τα απαραίτητα ναυτιλιακά, σωστικά, πυροσβεστικά, υγειονομικά, τηλεπικοινωνιακά και ασφαλείας εν γένει μέσα (άρθρο 40 παρ. 1 εδ. ε' νδ 187/1973), δοθέντος ότι οι περί προνομίων διατάξεις ερμηνεύονται στενά. Περαιτέρω, με το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου εσωτερικού ή διεθνούς. Ο κανόνας δικαίου, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, παραβιάζεται είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται, ενώ πρέπει να εφαρμοσθεί, ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006 και Ολ.ΑΠ 4/2005, ΑΠ 68/2013). Κανόνες δε ουσιαστικού δικαίου θεωρούνται και οι δικονομικοί κανόνες εφόσον ρυθμίζουν όχι τη διαδικασία αλλά το περιεχόμενο της προσβαλλομένης επί της ουσίας απόφασης, όπως είναι οι διατάξεις του άρθρου 205 ΚΙ ΝΔ και 975 Κ.Πολ.Δ.

ΙΙΙ) Στην προκειμένη περίπτωση, με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, επικαλούμενο το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια της εσφαλμένης ερμηνείας των άρθρων 205 Κ.Ι.Ν.Δ. και 975 Κ.Πολ.Δ, με το να δεχθεί ότι η αναγγελθείσα απαίτηση του, που αφορούσε πρόστιμο λιμενικής αρχής για παραβίαση διάταξης που αποβλέπει στην ασφαλή λειτουργία της ναυσιπλοΐας, δεν εμπίπτει στο προνόμιο της διάταξης του άρθρου 205 Κ.Ι.Ν.Δ. και ότι ορθά κατατάχθηκε στον ανακοπτόμενο πίνακα η αναιρεσίβλητη και όχι αυτό. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε σχετικώς τα εξής: "Στις 27-9-2006 εκπλειστηριάσθηκε στην Σαλαμίνα με επίσπευση της εφεσίβλητης - καθής η ανακοπή "ΑΤΕ ΑΕ" το με Ελληνική σημαία αλιευτικό σκάφος (ανεμότρατα) "Τ...", νηολογίου Πειραιώς ... το οποίο ανήκε στους οφειλέτες της επισπεύδουσας, συμπλοιοκτήτες, Ε. Π., Α. Π., Μ. Π. και Γ. Π., ως κληρονόμους του αρχικού οφειλέτη και πλοιοκτήτη Σ. Π.. Ο πλειστηριασμός διενεργήθηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Πειραιώς Α. Χ., ο οποίος συνέταξε την υπ' αριθμ. 42773/27-9-2006 έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού, το δε πλειστηρίασμα που επιτεύχθηκε ανήλθε στο ποσόν των 230.000 ευρώ. Στον επί του πλειστηριασμού υπάλληλο ανήγγειλαν νομίμως και εμπροθέσμως τις κατωτέρω απαιτήσεις τους οι εξής δανειστές: 1) η επισπεύδουσα ΑΤΕ ΑΕ απαίτηση της ποσού 522.574,28 ευρώ, προερχόμενη από συμβάσεις τοκοχρεωλυτικού δανείων ασφαλισμένων με απλές υποθήκες επί του προαναφερόμενου πλοίου, οι οποίες είχαν εγγραφεί στο νηολόγιο Πειραιώς, καθώς και απαίτηση 3.563,05 ευρώ για έξοδα εκτελέσεως, 2) το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο με τις υπ' αριθμ. 10313, 10314, 10315 και 10317/29-9-2006 αναγγελίες του Προϊσταμένου της ΔΟΥ Σαλαμίνας για απαιτήσεις του, συνολικού ποσού 45.081,29 ευρώ, 3) το ΙΚΑ για απαιτήσεις του συνολικού ποσού 58.764,55 ευρώ, 4) το NAT για προνομιακές απαιτήσεις 45.036 ευρώ, πλέον προσθέτων τελών και εξόδων και 5) οι ναυτικοί αλιεργάτες Μ. Μ., Φ. Μ., Α. Α. Μ. και Σ. Μ., για απαιτήσεις τους, που πηγάζουν από συμβάσεις εργασίας (αποδοχές, τόκοι και δικαστική δαπάνη), ποσού 12.805,35 €, 14.719,11 €, 12.805,356 και 12.805,35 ευρώ αντίστοιχα. Περαιτέρω, επειδή το πλειστηρίασμα δεν επαρκούσε για την ικανοποίηση των απαιτήσεων και των αναγγελθέντων δανειστών, ο επί του πλειστηριασμού υπάλληλος συνέταξε τον προσβαλλόμενο υπ' αριθμ. 42839/31-10-2006 πίνακα κατατάξεως, σύμφωνα με τον οποίο, αφού προαφαιρέθηκε από το πλειστηρίασμα των 230.000 ευρώ το συνολικό ποσόν των 6.328,05 ευρώ ως έξοδα εκτελέσεως, στο υπόλοιπο των 223.671,5 ευρώ, που απέμεινε προς διανομή, κατέταξε οριστικά Α) το NAT για το σύνολο της προνομιούχου κατ' άρθρο 205 ΚΙΝΔ απαιτήσεως του, ποσού 45.036 ευρώ και Β) την επισπεύδουσα ΑΤΕ ΑΕ για το υπόλοιπο ποσόν των 178.635,95 (223.671,95 - 45.036) ευρώ προς ικανοποίηση μέρους της ενυπόθηκης απαιτήσεως της. Οι απαιτήσεις του εκκαλούντος Ελληνικού Δημοσίου δεν έγιναν δεκτές, λόγω αοριστίας των αναγγελιών του, κατά τα εκτιθέμενα στον προσβαλλόμενο πίνακα, πλην, όμως, το μεγαλύτερο μέρος τους έχει ικανοποιηθεί από την προνομιακή κατάταξη των απαιτήσεων του NAT, με τις οποίες αυτές συνέπιπταν, εκτός της αναφερόμενης στον συνοδεύοντα τη σχετική αναγγελία πίνακα χρεών απαιτήσεως από πρόστιμο λιμενικής αρχής, ποσού 1.200 ευρώ πλέον προσαυξήσεων, για την οποία άσκησε την ένδικη ανακοπή του, ζητώντας την προνομιακή, κατ' άρθρο 205 Κ.Ι.Ν.Δ. κατάταξη της. Η απαίτηση του, όμως, αυτή, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, αφορά πρόστιμο, που η αρμόδια λιμενική αρχή επέβαλε στην εκ των οφειλετών Ε. Π. το οικονομικό έτος 2005, για παράβαση των διατάξεων περί ασφαλείας της ναυσιπλοΐας και ειδικότερα λόγω μη υπάρξεως στο ανωτέρω πλοίο δορυφορικού συστήματος καταγραφής στίγματος, δεν απολαμβάνει, κατά τα προεκτεθέντα στη νομική σκέψη της παρούσας, του ειδικού προνομίου του άρθρου 205 παρ. 1 Κ.Ι.Ν.Δ." Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο και με βάση τα προεκτεθέντα, ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε την παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του ΚΙΝΔ, διότι το πρόστιμο των 1.200 ευρώ πλέον προσαυξήσεων, για το οποίο αναγγέλθηκε το αναιρεσείον και ζήτησε να καταταγεί προνομιακά με την ένδικη ανακοπή του στον ανακοπτόμενο πίνακα, αποβαλλομένης της ενυπόθηκης δανείστριας και αναιρεσίβλητης κατά το αντίστοιχο ποσό, δεν εμπίπτει στα προνόμια του άρθρου 205 του ΚΙΝΔ, διότι επιβλήθηκε στην οφειλέτρια από τη λιμενική αρχή για παράβαση διατάξεων σχετικών με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας (μη τοποθέτηση στο πλοίο δορυφορικού συστήματος καταγραφής στίγματος), που δεν περιλαμβάνεται στα προνόμια του άρθρου 205 ΚΙΝΔ. Κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο λόγω της ήττας του στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ), μειωμένη, όμως, όπως στο διατακτικό, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ν. 3693/1957.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-4-2012 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 689/2009 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Πειραιά. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των τρακοσίων (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 10 Δεκεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 5 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ