510/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 510 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 510/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Γεωργίου Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Δ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ν. Κ. του Δ. και 2. Α. Κ. του Σ. Ξ., ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Βασίλειο Σαξώνη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-12-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 26-2-2008 πρόσθετη παρέμβαση προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα υπόθεση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4182/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 62/2012 του Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί o αναιρεσείων με την από 20-6-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 8-2-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά το άρθρο 576 παρ.1 ΚΠολΔ ορίζεται ότι "αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι".

Εν προκειμένω, όπως αποδεικνύεται από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στο ακροατήριο δεν εμφανίστηκε ο αναιρεσείων. Οι παριστάμενοι αναιρεσίβλητοι επικαλούνται και προσκομίζουν το αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως που επιδόθηκε σ' αυτούς. Από το αντίγραφο αυτό αποδεικνύεται ότι τη συζήτηση επέσπευσε ο αναιρεσείων, γιατί στην πρώτη μεν σελίδα του άνω αντιγράφου υπάρχει σημείωση του δικαστικού επιμελητή ... ότι επιδόθηκε 17-12-2012, στο τέλος δε αυτού υπάρχει παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος περί επιδόσεως στους αναιρεσιβλήτους με κλήση για συζήτηση κατά την παρούσα δικάσιμο.

Συνεπώς η υπόθεση πρέπει να συζητηθεί σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι.

2. Ο προβλεπόμενος στο άρθρο 559 αριθ.10 του ΚΠολΔ λόγος στοιχειοθετείται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα χωρίς απόδειξη. Ως "πράγματα" νοούνται και στη διάταξη αυτή οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση δικαιώματος δικονομικού ή ουσιαστικού δικαίου, που ασκήθηκε ως επιθετικό ή αμυντικό μέσο. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ.10 αιτίαση, ότι το Εφετείο δέχθηκε χωρίς απόδειξη τον αγωγικό ισχυρισμό, ότι ο εναγόμενος (αναιρεσείων) ενσωμάτωσε στην οριζόντια ιδιοκτησία του την κοινόχρηστη σκάλα, που οδηγούσε εκ κατασκευής στην αρχική ταράτσα με την τοποθέτηση το πρώτον θωρακισμένης πόρτας, που αποτελεί έκτοτε τη μοναδική στο σημείο εκείνο είσοδο του διαμερίσματός του και ότι έτσι αποκλείστηκε η ελεύθερη πρόσβαση των ιδιοκτητών των λοιπών οροφοδιαμερισμάτων της πολυκατοικίας και η εκ μέρους των τελευταίων χρήση της κοινόχρηστης ταράτσας, που δημιουργήθηκε στο δώμα του προστεθέντος νέου (πέμπτου) ορόφου της πολυκατοικίας. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί, γιατί στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία το Εφετείο σχημάτισε την κρίση του για τα ανωτέρω αναφερόμενα περιστατικά.

3. Κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Κατάχρηση υπάρχει όταν η άσκηση του δικαιώματος υπερβαίνει κατά τρόπο έκδηλο τα αξιολογικά όρια που θέτει το άρθρο αυτό. Η κατάχρηση μπορεί να οφείλεται και σε αποδυνάμωση, όπως όταν ο δικαιούχος αδράνησε επί μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε ο υπόχρεος ευλόγως αποκόμισε την πεποίθηση ότι το δικαίωμα δεν επρόκειτο να ασκηθεί, η δε εκ των υστέρων άσκησή του συνεπάγεται ιδιαίτερα επαχθείς επιπτώσεις για τον υπόχρεο. Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 βαριθ.19 ΚΠολΔ προκύπτει ότι θεμελιώνεται λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν το από τις αποδείξεις πόρισμα του δικαστηρίου σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης είναι ανεπαρκές ή αντιφατικό.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής, που εκτιμάται κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, οι αναιρεσίβλητοι ζήτησαν να υποχρεωθεί ο αναιρεσείων, ο οποίος ενσωμάτωσε στην οριζόντια ιδιοκτησία του την κοινόχρηστη σκάλα που οδηγούσε εκ κατασκευής στην κοινόχρηστη ταράτσα, α) να απομακρύνει με καθαίρεση την θωρακισμένη πόρτα που είχε τοποθετήσει στην αρχή της κοινόχρηστης σκάλας και β) να κατασκευάσει σκάλα που θα οδηγεί στην κοινόχρηστη ταράτσα.

Ο αναιρεσείων κατά της αγωγής αυτής πρότεινε την ένσταση της καταχρηστικής ασκήσεως του αγωγικού δικαιώματος (άρθρ. 281 ΑΚ). Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του για τον ισχυρισμό αυτό δέχτηκε ανέλεγκτα τα εξής περιστατικά: "Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι καθόλο το επίμαχο χρονικό διάστημα, ήτοι από τον Οκτώβριο 2001, οπότε απέκτησαν το υπό στοιχ.

Γ-1 διαμέρισμα μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής (Ιανουάριος 2008), οι ενάγοντες δεν αδράνησαν στην άσκηση του κατοχυρωμένου από τις προπαρατεθείσες διατάξεις στην πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας δικαιώματος του για σύγχρηση της ταράτσας της πολυκατοικίας. Αντίθετα, αποδεικνύεται ότι με επανειλημμένες τόσο προφορικές, όσο και έγγραφες από το έτος 2002 και εντεύθεν οχλήσεις διατύπωσαν στον εναγόμενο τα παράπονα και τις διαμαρτυρίες τους για τη μη λήψη πρωτοβουλιών εκ μέρους του τελευταίου για δίκαιη επίλυση του προβλήματος της ρύθμισης της πρόσβασης των ιδιοκτητών των λοιπών οριζοντίων, ιδιοκτησιών της πολυκατοικίας στην ταράτσα , εξαντλώντας όλα τα πρόσφορα προς τούτο μέτρα, όπως οι από 20-3-2006 και 6-9-2007 επιστολές των εναγόντων προς τον εναγόμενο, καθώς και την επιδοθείσα στον τελευταίο στις 14-2-2007, από 14-2-2007 εξώδικη δήλωση διαμαρτυρία των εναγόντων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι συνεπεία του, κατά τον προαναφερθέντα τρόπο εν τοις πράγμασιν, αποκλεισμού των εναγόντων από την ανεμπόδιστη χρήση της ταράτσας, ότι όταν, μετά την εγκατάσταση τους στο Γ-1 διαμέρισμά τους το έτος 2002 παρέστη ανάγκη εγκατάστασης ηλιακού θερμοσίφωνα στη ταράτσα και της αδυναμίας τους να διέλθουν αναγκαστικά από το Δ-1 διαμέρισμα του εναγομένου, για να ανέλθουν σ' αυτήν (ταράτσα) λόγω απουσίας του τελευταίου από αυτό υποχρεώθηκαν να πηδήσουν στην ταράτσα από το δώμα διπλανής πολυκατοικίας, με τους συνακόλουθους κινδύνους για την σωματική ακεραιότητα των ιδίων και των τεχνικών.

Ενώ, τέλος, κρίνεται ότι δεν συνιστά επαρκή εξυπηρέτηση του παραπάνω δικαιώματος των εναγόντων, η εκ μέρους του εναγομένου προσφορά στις 24-9-08 του κλειδιού της εν λόγω οριζοντίου ιδιοκτησίας του, για τη κατά βούληση πρόσβαση των λοιπών ενοίκων της πολυκατοικίας στο δώμα αυτής, μέσω του διαμερίσματος του, την οποία (προσφορά) και δικαιολογημένα αρνήθηκαν οι ενάγοντες.

Σημειώνεται ότι ο εναγόμενος δεν έστερξε να προτείνει, μέχρι σήμερα, στους ενάγοντες ένα, κατά αντικειμενική κρίση, πρόσφορο, ασφαλή και σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις τρόπο πρόσβασης τους στο δώμα της πολυκατοικίας. Με αυτά τα δεδομένα είναι ουσιαστικά αβάσιμη η ερειδόμενη στο άρθρο 281 ΑΚ ένσταση του εναγομένου κατά του ασκουμένου δια της ένδικης αγωγής δικαιώματος, ενόψει και του ότι στην προκειμένη περίπτωση οι επαχθείς συνέπειες, που συνεπάγεται σε βάρος του εναγομένου (ενέργεια δαπανών κλπ), η άσκηση του εν λόγω δικαιώματος των εναγόντων δεν είναι δυσανάλογες, κατ' αντικειμενική κρίση, προς τις συνέπειες, που θα επέλθουν σε βάρος των εναγόντων από τη μη ικανοποίηση του δικαιώματος αυτού".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση εξαιτίας των ανεπαρκών αιτιολογιών στο ουσιώδες για την έκβαση της δίκης ζήτημα της απόρριψης της ανωτέρω ένστασης, αφού εξέθεσε σε εκείνη με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά γεγονότα που ήταν αναγκαία για την εφαρμογή της παραπάνω διάταξης ουσιαστικού δικαίου, που εφάρμοσε. Επομένως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου, από το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ, δεύτερος λόγος αναιρέσεως. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσε και προτάσεις (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-6-2012 αίτηση του Χ. Δ. για αναίρεση της 62/2012 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Μαρτίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Μαρτίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ