50/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 50 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 50/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Γεώργιο Χοϊμέ, Μαρία Τζανακάκη και Αντώνιο Τσαλαπόρτα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαριέττα Βλαχοπάνου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στην .. και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-2-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 297/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 146/2014 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 5-4-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρία Τζανακάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 1753/2017, ΑΠ 1545/2017, ΑΠ 242/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση από τα πρακτικά της δίκης και τα διαδικαστικά έγγραφα προκύπτει, ότι η κρινόμενη από 5-4-2016 (αρ. κατ. …5/2016) αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 146/2014 οριστικής απόφασης του ως Εφετείο δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που εκδόθηκε με την τακτική διαδικασία, είχε προσδιοριστεί για τη σημερινή δικάσιμο, με αριθμό πινακίου 16, σύμφωνα με την κάτω από αυτήν Πράξη της Προέδρου του Τμήματος (άρθρ. 568 παρ. 2-4 ΚΠολΔ).

Εξάλλου, από την υπ' αριθμ. …3Β'/14-3-2018 έκθεση επίδοσης της αρμόδιας δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών, Ε. Κ., την οποία προσκομίζει και επικαλείται νόμιμα το αναιρεσείον, Ελληνικό Δημόσιο προκύπτει ότι, μετά από έγγραφη παραγγελία της Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, Μ. Β., ως πληρεξουσίας του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της αναίρεσης, αυτή κοινοποιήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 124 παρ. 1 και 126 παρ. 1 περ.

γ' ΚΠολΔ) στην αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία ..., για να παραστεί κατά την ανωτέρω δικάσιμο. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την απόφαση αυτή πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, δεν εμφανίστηκε η αναιρεσίβλητη, ούτε και κατέθεσε δήλωση μη παράστασης, κατ' άρθρ. 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, αλλά παραστάθηκε νομίμως και προσηκόντως μόνον το επισπεύδον τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναιρεσείον, Ελληνικό Δημόσιο.

Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αν και κλητεύτηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, πρέπει, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 576 παρ. 2 περ. α' και γ' ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία αυτής.

Η κρινόμενη από 5-4-2016 (αρ. κατ. 25/2016) αίτηση για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 146/2014 οριστικής απόφασης του ως Εφετείο δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που εκδόθηκε με την τακτική διαδικασία, έχει ασκηθεί νόμιμα, εμπρόθεσμα και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Η διάταξη του άρθρου 12 παρ. 1 και 2 του Ν. 4483/1965, κατ' ακριβή αντιγραφή αυτής, ορίζει ότι "1. Εις άς περιπτώσεις, λόγω εκτελέσεως έργου, μερίμνη του Δημοσίου..., παρίσταται ανάγκη μετατοπίσεως εγκαταστάσεων της Δημοσίας Επιχειρήσεως Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), η δαπάνη της μετατοπίσεως περιλαμβάνεται εις την δαπάνην του έργου και προκαταβάλλεται εις την ΔΕΗ..... 2.

Εις περιπτώσεις μετατοπίσεως, ή παραλλαγής δικτύων απαιτουμένων διά την εφαρμογήν προϋπάρχοντος ρυμοτομικού σχεδίου η τήρησις του οποίου ήτο αδύνατος κατά την αρχικήν εγκατάστασιν του δικτύου λόγω υπάρξεως φυσικού εμποδίου... η σχετική δαπάνη βαρύνει τις πιστώσεις του `Εργου... και καταβάλλεται... εις την Δ.Ε.Η.

προκαταβολικώς". Επίσης, το άρθρο μόνο του ΑΝ 351/1968, όπως ίσχυε πριν από την κατάργησή του από το άρθρο 57 παρ. 7 του Ν. 4568/2018 (ΦΕΚ 178/11-10-2018) και συνεπώς ίσχυε στην ένδικη υπόθεση ορίζει, επίσης, κατ' ακριβή αντιγραφή αυτού, ότι "1. Εις ας περιπτώσεις κατά την κατασκευήν, ανακατασκευήν ή συντήρησιν οδών ή δικτύων υπονόμων ή ετέρων δημοσίων έργων, ή έργων Ν.Π.Δ.Δ.

απαιτείται η μετατόπισις ή οιαιδήποτε έτεραι εργασίαι επί του δικτύου ή των εγκαταστάσεων Εταιρειών ή Οργανισμών κοινής ωφελείας, ή εργασίαι διά την πρόβλεψιν διελεύσεων τοιούτων δικτύων, αι δαπάναι των εργασιών τούτων, εις ην έκτασιν αντιστοιχούν προς αποκατάστασιν της προ της εκτελέσεως των έργων υφισταμένης καταστάσεως, βαρύνουσι τας πιστώσεις του υπό εκτέλεσιν έργου του Δημοσίου ή του Ν.Π.Δ.Δ.

και προκαταβάλλονται εις τον οικείον φορέα, βάσει του υπό τούτου συντασσομένου προϋπολογισμού. Εις τας περιπτώσεις ταύτας οριστικόν δικαιολογητικόν της δαπάνης αποτελεί διά μεν την προκαταβολήν ο προϋπολογισμός και το αποδεικτικόν της πληρωμής διά δε την τελικήν εξόφλησιν, ο υπό του εκτελέσαντος την εργασίαν φορέως συντασσόμενος απολογισμός και το αποδεικτικόν της πληρωμής".

Εξάλλου, στο άρθρο 1 του Ν. 2773/1999 (ΦΕΚ Α'286) - απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας κ.λπ. ορίζεται ότι "Η παραγωγή, η μεταφορά, η διανομή και η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική επικράτεια διενεργούνται σύμφωνα με τους κανόνες του νόμου αυτού. Οι σχετικές υπηρεσίες και δραστηριότητες είναι κοινής ωφέλειας".

Το άρθρο 2 ορίζει ότι "Δίκτυο, είναι το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ Α.Ε. που είναι εγκατεστημένο στην ελληνική επικράτεια, το οποίο αποτελείται από γραμμές μέσης και χαμηλής τάσης και εγκαταστάσεις διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και από γραμμές και εγκαταστάσεις υψηλής τάσης που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο αυτό".

Το άρθρο 14 παρ. 1 ορίζει ότι "1. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών και Ανάπτυξης μέσα σε έξι (6) μήνες από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, συνιστάται ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "... Α.Ε.", εφεξής "Διαχειριστής του Συστήματος", η οποία λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και διέπεται από τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 (ΦΕΚ 144 Α`) και τις διατάξεις του νόμου αυτού...".

Το άρθρο 18 παρ. 1 ορίζει "1. Μόνο ο Διαχειριστής του Συστήματος δικαιούται να λειτουργεί και να εκμεταλλεύεται το Σύστημα Μεταφοράς. Και στην παρ. 4 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι "4. Για τη λειτουργία και την εκμετάλλευση του Συστήματος οφείλεται αντάλλαγμα από το Διαχειριστή του Συστήματος στη Δ.Ε.Η. Το αντάλλαγμα, πέραν ενός εύλογου κέρδους, καλύπτει τις πάσης φύσεως εύλογες δαπάνες για τη λειτουργία και συντήρηση του Συστήματος τις οποίες καταβάλλει η Δ.Ε.Η...".

Το άρθρο 21 παρ. 1 ορίζει ότι "1. Το Δίκτυο... ανήκει αποκλειστικά στη ΔΕΗ Α.Ε. Για το σκοπό αυτόν, με τις διατάξεις του παρόντος, χορηγείται στη ΔΕΗ Α.Ε. άδεια αποκλειστικότητας της κυριότητας του Δικτύου, η οποία καλύπτει και κάθε μελλοντική επέκταση του Δικτύου... 2. Η ΔΕΗ Α.Ε., ως κύριος του Δικτύου, υποχρεούται...

να διατηρεί τη λειτουργική και τεχνική αρτιότητα αυτού, να το αναπτύσσει και να το συντηρεί...". Το άρθρο 22α παρ. 6 ορίζει ότι "6. Για την παραχώρηση της διαχείρισης του Δικτύου, ο Διαχειριστής του Δικτύου καταβάλλει ετήσιο αντάλλαγμα στον Κύριο του Δικτύου". Τέλος, στο άρθρο 29 ορίζεται ότι "1..., 2. Τα τιμολόγια πρόσβασης στο Σύστημα, στο Δίκτυο Διανομής...

καταρτίζονται σύμφωνα με μεθοδολογία η οποία εγκρίνεται από τη Ρ.Α.Ε., μετά από εισήγηση του αρμόδιου Διαχειριστή... 3. Κατά την έγκριση των τιμολογίων πέραν ενός εύλογου κέρδους, λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α)..., στ) Οι δαπάνες για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται για την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας".

Από τη διάταξη του άρθρου 560 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δίκαιου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, η αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε, ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση (ΑΠ 1133/2018, ΑΠ 1195/2017, ΑΠ 91/2015).

Με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ (αντί του εσφαλμένου από προφανή παραδρομή 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, εφόσον πρόκειται για αναίρεση κατά απόφασης Πρωτοδικείου, που δίκασε έφεση κατά απόφασης Ειρηνοδικείου), με την αιτίαση της ευθείας παραβίασης των ουσιαστικών κανόνων δικαίου Α) των άρθρων 1, 2, 14, 18, 21, 22α και 29 του Ν. 2773/1999 με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή και Β) του άρθρου 12 παρ. 2 Ν. 4483/1965 και του μόνου άρθρου του ΑΝ 351/1968 με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή αυτών, αν και δεν συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την υπαγωγή στο πραγματικό τους των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών με συνέπεια το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας να κρίνει εσφαλμένα ότι δήθεν βαρύνεται το αναιρεσείον με τις δαπάνες μετατόπισης του δικτύου μέσης και χαμηλής τάσης της αναιρεσίβλητης ΔΕΗ, ύψους 9.942,52 ευρώ, στη χιλιομετρική θέση 14+100 στις Θερμοπύλες, κατά την κατασκευή του νέου αυτοκινητόδρομου ΠΑΘΕ, κατόπιν της κηρυχθείσας από το αναιρεσείον αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για λόγους δημόσιας ωφέλειας, ενώ κατά την άποψη του αναιρεσείοντος η αναιρεσίβλητη ΔΕΗ ως κυρία του συστήματος του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας βαρύνεται με την ανωτέρω δαπάνη.

Από την επιτρεπτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει, ότι η αναιρεσίβλητη ΔΕΗ ΑΕ άσκησε την από 22-2-2010 (αρ. κατ. 190/2010) αγωγή κατά του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί τούτο να της καταβάλει το ποσό των 9.942,52 ευρώ, το οποίο συνιστούσε τη διαφορά μεταξύ της προϋπολογιστικής και απολογιστικής δαπάνης για το έργο μετατόπισης του δικτύου της μέσης (ΜΤ) και χαμηλής (ΧΤ) τάσης, που αυτή εκτέλεσε, κατόπιν αίτησης της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων ΕΥΔΕ - Αυτοκινητόδρομος ΠΑΘΕ …., διότι κατά τη διάρκεια της κατασκευής του ως άνω νέου αυτοκινητόδρομου στην περιοχή …., θέση 14+100, το δίκτυο της ΔΕΗ κρίθηκε επικίνδυνο για να προκληθεί ατύχημα από τα μηχανήματα έργου, που χρησιμοποιήθηκαν στο τμήμα εκείνο του έργου.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 297/2011 απόφαση του Ειρηνοδικείου Λαμίας (τακτική διαδικασία), η οποία δέχτηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή. Κατά της πρωτόδικης ως άνω απόφασης το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο και ήδη αναιρεσείον άσκησε την από 7-12-2012 (αρ. κατ. 1964/2013) έφεση, με τον 1ο λόγο της οποίας επανέφερε την ένσταση αοριστίας της αγωγής ως προς την αξία των υλικών, των εργασιών και της αμοιβής των εργατών, που απασχολήθηκαν στο έργο και κατά τα λοιπά επίσης το εκκαλούν αμφισβήτησε την ουσιαστική βασιμότητα της δαπάνης μετατόπισης του δικτύου της ΔΕΗ στην ως άνω χιλιομετρική θέση.

Επί της έφεσης αυτής εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία, αφού έκρινε ότι η αγωγή ήταν αρκούντως ορισμένη ως προς τα παραπάνω κεφάλαια, απέρριψε στη συνέχεια τον 1ο λόγο της έφεσης περί αοριστίας της αγωγής. Στη συνέχεια, το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας, μετά από σύντομη νομική ανάλυση των διατάξεων του άρθρου 12 παρ. 1 και 2 του Ν. 4483/1965 και του μόνου άρθρου του ΑΝ 351/1968, που αφορούν την μετατόπιση του δικτύου της ΔΕΗ λόγω εκτέλεσης δημόσιου έργου με μέριμνα του Ελληνικού Δημοσίου, δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του, τα ακόλουθα, αναφορικά με το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική δίκη ζήτημα περί της υποχρέωσης του ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου να αποκαταστήσει την προαναφερόμενη δαπάνη για τη μετατόπιση του δικτύου της αναιρεσίβλητης ΔΕΗ ΑΕ: "Με την υπ' αριθμ. 1098749/8956/0010/2003 ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ, που δημοσιεύθηκε νόμιμα στο ΦΕΚ, τεύχος τέταρτο με αριθμό φύλλου 1336/5-12-2003, κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την βελτίωση του αυτοκινητόδρομου ΠΑΘΕ στο τμήμα ...

υπότμημα "αρχή Ανισόπεδου Κόμβου ... στην περιοχή των Δήμων ... και …." στο Ν. ….. Η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε για λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπέρ και με δαπάνη του Δημοσίου που θα αντιμετωπιστεί με δαπάνες του προγράμματος Δημοσίων επενδύσεων για έργα αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων (αριθμός έργου 200...042 ΣΑΕ 071/3) σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 653/1977 όπως ισχύουν.

Την 1-11-2004 κατατέθηκε στην ΔΕΗ Περιοχή …. η με αριθμό πρωτοκόλλου ΛΜ/ΦΚ.../29-10-2004 αίτηση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων Ε.Υ.Δ.Ε - Αυτοκινητόδρομος Π.Α.Θ.Ε - Τ.Κ.Ε …με αίτημα την μετατόπιση των πάσης φύσεως δικτύων της ενάγουσας (εναέριων, υπόγειων, χαμηλής, μέσης και υψηλής τάσης), εκτός του εύρους απαλλοτρίωσης για την κατασκευή τμημάτων αυτοκινητόδρομου από Α.Κ ….

μέχρι Νέα ... [Χ.Θ μελέτης 18+000 έως X.Θ 26+800] και από Α.Κ. … μέχρι Α.Κ … [Χ.Θ μελέτης 3+500 έως Χ.Θ. 12+000], ως επέκταση άξονα ΠΑΘΕ στο τμήμα ….., καθώς επίσης και με το αίτημα της άμεσης μετατόπισης - παραλλαγής του δικτύου λόγω του εξαιρετικά επείγοντος για την μετατροπή του τμήματος αυτού σε αυτοκινητόδρομο. Κατά την διάρκεια κατασκευής του νέου αυτοκινητόδρομου ΠΑΘΕ στο τμήμα …. - Νέα ...

και πιο συγκεκριμένα στις Θερμοπύλες στην χιλιομετρική θέση 14+000, από την ανάδοχο εταιρία ΕΥΔΕ - ΠΑΘΕ, το δίκτυο της ενάγουσας και ύστερα από τεχνική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του συνεργείου μελετητών της, κρίθηκε επικίνδυνο για την πρόκληση ατυχήματος από τα μηχανήματα έργου που εργάζονταν στο υπόψη τμήμα του νέου αυτοκινητόδρομου.

Στον τόπο εκτέλεσης του έργου δεν υπήρχε ρυμοτομικό σχέδιο. Κατόπιν αυτών η ενάγουσα προέβη στην έκδοση της με αριθμό 10839500-2006/731/20-12-2006 εντολής έργου, σύμφωνα με την οποία αυτή αφορούσε την μετατόπιση δικτύου - μέσης (ΜΤ) και η δαπάνη μετατόπισης των δικτύων βαρύνει την αιτούσα ΕΥΔΕ - ΠΑΘΕ, επισημαίνοντας στο έγγραφο αυτό "να προωθηθεί άμεσα λόγω επικινδυνότητας".

Όπως προκύπτει επίσης από το υπ' αριθμ. ΗΜ.Φ.288/50018/12-1-2007 έγγραφό της, η ενάγουσα γνωστοποίησε στη Γ.Γ. Δημοσίων Έργων - Ε.Υ.Δ.Ε - ΠΑΘΕ, ΤΚΕ …., ως αρμόδιο φορέα και υπόχρεο να της προκαταβάλει την γενόμενη εκ μέρους της δαπάνη, το ύψος της οποίας προϋπολογίστηκε στο ποσό των 7.912,57 ευρώ συν ΦΠΑ εκ 19% ύψους 1.503,39 ευρώ και στο συνολικό ποσό των 9.415,96 ευρώ και με την σημείωση ότι με την εκτέλεση του έργου θα γίνει απολογισμός και είσπραξη ή επιστροφή της τυχόν διαφοράς που θα ανέκυπτε.

Στη συνέχεια η αρμόδια υπηρεσία της ενάγουσας προχώρησε στη μετατόπιση του επίδικου δικτύου της στην ανωτέρω χιλιομετρική θέση και παρέδωσε αυτό ολοκληρώνοντάς το, στις 16-3-2007. Για την πραγματοποίηση του ως άνω έργου η ενάγουσα: α) δαπάνησε το συνολικό ποσό των 4.832,75 ευρώ για τοποθετηθέντα υλικά προμήθειας ΔΕΗ, ήτοι έναν ΣΤΥΛΟ ΞΥΛΙΝΟ ΕΜΠΕΠΟΤΙΣΜ 2Μ-12ΜΕΤΡ GR......".

Στη συνέχεια το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας απαριθμεί αναλυτικά α) τα τοποθετηθέντα υλικά προμήθειας της ΔΕΗ και τη δαπάνη αυτών, ύψους 4.832,75 ευρώ..., β) τα αποξηλωθέντα υλικά προμήθειας και τη δαπάνη αυτών ύψους 1.949,07 ευρώ..., γ) τη δαπάνη για τις εργασίες εργολάβου ΔΕΗ αξίας 5.280,64 ευρώ και δ) τα αποξηλωθέντα υλικά προμήθειας αναδόχου αξίας 109,25 ευρώ.

Ας σημειωθεί ότι το κεφάλαιο αυτό δεν πλήττεται με την αίτηση αναίρεσης και για το λόγο αυτό παραλείπονται οι σχετικές παραδοχές της προσβαλλόμενης με την αναλυτική απαρίθμηση κατ' είδος και αξία των υλικών και των εργασιών. Περαιτέρω επίσης η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ανελέγκτως αναιρετικά και τα ακόλουθα: "...

η μετατόπιση του δικτύου της ενάγουσας οφείλεται αποκλειστικά και μόνο σε εκτέλεση έργων που το εναγόμενο πραγματοποίησε στην επίδικη χιλιομετρική θέση με την διαπλάτυνση του αυτοκινητόδρομου, αφού πριν το δίκτυο της ενάγουσας λειτουργούσε κανονικά και απρόσκοπτα, χωρίς καμία εκδήλωση διαμαρτυρίας ή όχλησης από πλευράς του εναγομένου.

Τη δαπάνη αυτή της μετατόπισης του δικτύου στο συγκεκριμένο σημείο, παρόλο που κρίθηκε αναγκαία η εκτέλεσή της από την ενάγουσα, κατόπιν αιτήσεως του εναγομένου και προς αποφυγή ατυχημάτων λόγω της διαπλάτυνσης της Ε.Ο στο ως άνω σημείο, το εναγόμενο δεν την κατέβαλε στην ενάγουσα, όπως όφειλε και εξακολουθεί να οφείλει στο σύνολό της τη δαπάνη.

Επιπλέον, το εναγόμενο παρέλειψε να καταβάλει το ποσό της δαπάνης αυτής και μετά τη γνωστοποίηση με το υπ' αριθμ. ΑΡ.ΗΜ.Φ. 288/.../9-12-2008 έγγραφό της, το ύψος αυτού μετά τον απολογισμό του έργου και την πάροδο της ταχθείσας προς αυτό 10ήμερης προθεσμίας εξόφλησής της.

Συνεπώς, η δαπάνη ύψους 9.942,52 ευρώ, την οποία προκάλεσε η μετατόπιση του δικτύου της ενάγουσας στην επίδικη χιλιομετρική θέση, εμπίπτει στη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 2α του ν. 4483/1965 και βαρύνει το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο...". Κατόπιν τούτου, το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου ως ουσιαστικά αβάσιμη και επικύρωσε την εκκαλουμένη πρωτόδικη απόφαση, που είχε δεχθεί κατ' ουσίαν την αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης ΔΕΗ.

Κρίνοντας έτσι το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ότι για την αποκατάσταση της δαπάνης μετατόπισης του δικτύου της ΔΕΗ ενέχεται το Ελληνικό Δημόσιο, ορθά ερμήνευσε τις ουσιαστικού κανόνα δικαίου διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 1 και 2 του Ν. 4483/1965 και το μόνο άρθρο του ΑΝ 351/1968 και ορθά επίσης υπήγαγε τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στο πραγματικό των ανωτέρω ουσιαστικών κανόνων δικαίου, τα οποία, σύμφωνα με τις παραδοχές του, αρκούσαν για να εφαρμοστούν οι ανωτέρω ουσιαστικές διατάξεις, από τις οποίες απορρέει ειδική νομοθετική ρύθμιση για τις περιπτώσεις, που παρίσταται ανάγκη μετατόπισης του δικτύου της ΔΕΗ κατά την εκτέλεση δημόσιου έργου με μέριμνα του Ελληνικού Δημοσίου, όπως συμβαίνει στην ένδικη υπόθεση και συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν τις παραβίασε ευθέως με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την ανωτέρω ειδική νομοθετική ρύθμιση η δαπάνη μετατόπισης του δικτύου της ΔΕΗ, κατόπιν αιτήματος της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων, προκαταβάλλεται στη ΔΕΗ και βαρύνει τις πιστώσεις του υπό εκτέλεση δημόσιου έργου και στην ένδικη υπόθεση την κατασκευή του οδικού άξονα ΠΑΘΕ στην περιοχή …, θέση 14+100, σύμφωνα με την υπ' αρ. 1098749/ 2003 Κοινή Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, με βάση την οποία κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας, δηλαδή για την κατασκευή του ανωτέρω οδικού άξονα ΠΑΘΕ - ….

Επομένως, η δαπάνη μετατόπισης του δικτύου της ΔΕΗ βαρύνει το Ελληνικό Δημόσιο, με μέριμνα του οποίου κηρύχθηκε η αναγκαστική ως άνω απαλλοτρίωση. Εξάλλου, το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας ορθά δεν εφάρμοσε τον Ν. 2773/1999, ο οποίος σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις αυτού, όπως έχουν προεκτεθεί, ρυθμίζει γενικά θέματα ενεργειακής πολιτικής για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την αποκλειστική κυριότητα του Συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ, που αφορούν γενικά την παραγωγή, μεταφορά, διανομή και την προμήθεια της ηλεκτρικής ενέργειας και την υποχρέωση της ΔΕΗ να φροντίζει τη συντήρηση του Συστήματος για τους ανωτέρω σκοπούς και δεν εφαρμόζεται ειδικά, στις περιπτώσεις μετατόπισης του δικτύου της ΔΕΗ για τις ανάγκες κατασκευής δημόσιων έργων, που εκτελούνται με τη μέριμνα του Ελληνικού Δημοσίου, όπως στην ένδικη υπόθεση.

Κατόπιν τούτου ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης κρίνεται απορριπτέος ως ουσιαστικά αβάσιμος και, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος της αίτησης αναίρεσης για να ερευνηθεί, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της. Διάταξη περί δικαστικών εξόδων δεν πρέπει να περιληφθεί στην απόφαση σε βάρος του αναιρεσείοντος, διότι λόγω της ερημοδικίας της αναιρεσίβλητης αυτή δεν υποβλήθηκε σε δικαστική δαπάνη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-4-2016 (αρ. κατ. 25/2016) αίτηση για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 146/2014 οριστικής απόφασης του ως Εφετείο δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας (τακτική διαδικασία).

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Ιανουαρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ