50/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 50 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 50/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Ανδρέα Μαρκάκη και Ελένη Μαραμαθά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Οκτωβρίου 2005, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των καλούντων - αναιρεσειόντων: 1. Ε. Μ. του Γ., 2. Α. Φ. του Κ., συζ. Ε. Μ., 3. Μ. Μ. του Ε., 4. Κ. Μ. του Ε. και 5. Σ. Μ. του Ε., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευάγγελο Κουρή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των καθών η κλήση - αναιρεσιβλήτων: 1. Θ. Θ. του Μ., 2. Τ. Θ. του Μ., 3. Κ. Μ. του Μ., 4. Ρ. συζ. Κ. Μ., κατοίκων ..., 5. Σ. Β., κατοίκου ... και 6. Δήμου Αμαρουσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από το Δήμαρχό του, που εδρεύει στο Αμαρούσιο Αττικής. Οι υπό στοιχεία 1, 2, 3 και 4 παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Βλάχο και οι λοιποί (5ος και 6ος) εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 18 Νοεμβρίου 2002 και 5 Δεκεμβρίου 2002 αιτήσεις προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκε η 4.105/2003 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας, ζήτησαν οι αναιρεσείοντες, με την από 2 Δεκεμβρίου 2003 αίτησή τους, επί της οποίας εκδόθηκε η 1208/2004 απόφαση, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η υπόθεση επανέρχεται και πάλι για συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου με την από 26 Νοεμβρίου 2004 αίτηση των αναιρεσειόντων.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Μαρκάκης, ανάγνωσε την από 6 Οκτωβρίου 2004 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. O λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ δεν ιδρύεται και επομένως είναι απαράδεκτος στην διαδικασία καθορισμού της αποζημίωσης απαλλοτριούμενων ακινήτων κατά την οποία δεν διατάσσεται απόδειξη (άρθρο 19 παρ. 7 Ν. 2882/01). Περαιτέρω για να είναι ορισμένος ο εκ του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης με τον οποίο ο αναιρεσείων παραπονείται ότι δεν λήφθηκε υπόψη αποδεικτικό μέσο, ευνοϊκό γι'αυτόν, θα πρέπει εκτός άλλου να προσδιορίζει το αποδεικτικό αυτό μέσο και το αποδεικτικό του περιεχόμενο. Σύμφωνα με τα ανωτέρω ο πρώτος λόγος αναίρεσης κατά μεν το πρώτο μέρος του, με το οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση διότι δέχθηκε ότι στο βόρειο τμήμα της ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων υπάρχει ρέμα όπου βόσκουν πρόβατα, χωρίς ποτέ να διατάξει αποδείξεις για τον ισχυρισμό αυτό, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Ο ίδιος λόγος κατά το δεύτερο μέρος του με το οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση ότι δέχθηκε τα παραπάνω παραγνωρίζοντας ότι η παραπάνω περιοχή έχει χαρακτηρισθεί από το σχέδιο πόλεως Αμαρουσίου ως Πλατεία και αγνοώντας τα σχετικά αποδεικτικά έγγραφα και στοιχεία που οι αναιρεσείοντες προσκόμισαν, χωρίς να κατονομάζει και να εξειδικεύει τα στοιχεία αυτά, είναι αόριστος και επομένως απορριπτέος ως απαράδεκτος.

ΙΙ. Ο παραπάνω εκ του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, κατά τον οποίο αναίρεση επιτρέπεται και όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη επικληθέντα και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, για να είναι βάσιμος πρέπει το σχετικό αποδεικτικό μέσο όχι μόνο να προσκομίζεται αλλά και να γίνεται επίκληση αυτού, σαφώς και ορισμένως με τις προτάσεις της συζήτησης, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και παρά ταύτα το δικαστήριο να μην το έλαβε υπόψη.

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από τις προτάσεις που οι αναιρεσείοντες κατέθεσαν στο Εφετείο, κατά την συζήτηση της αίτησής τους για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως του απαλλοτριούμενου ακινήτου τους, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, στα απ'αυτούς (αναιρεσείοντες) επικληθέντα έγγραφα, δεν περιλαμβάνεται και το από 15-10-2003 Φύλλο Υπολογισμού Αξίας της ΔΟΥ Αμαρουσίου.

Επομένως ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης κατά το πρώτο μέρος του, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι έλαβε υπόψη της Φύλλο Υπολογισμού Αξίας της ΔΟΥ Αμαρουσίου που προσκόμισαν οι αντίδικοι που αναφέρεται σε άλλη περιοχή και όχι το από 15.10.2003 Φύλλο Υπολογισμού Αξίας της ΔΟΥ Αμαρουσίου που οι αναιρεσείοντες προσκόμισαν προς ανταπόδειξη, που είναι σχετικό με την περιοχή και στο οποίο αναφέρονται τα ονόματά τους και βεβαιώνεται σ'αυτό η αντικειμενική αξία του ακινήτου τους, η οποία προσδιορίζεται σε ποσό μεγαλύτερο εκείνου που προσδιορίζεται στο προσκομιζόμενο από τους αντιδίκους Φύλλο Υπολογισμού Αξίας της άνω ΔΟΥ, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος κατά το δεύτερο μέρος του που επιχειρείται να θεμελιωθεί στην διάταξη του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ ότι δήθεν το Εφετείο δέχθηκε γεγονότα προφανώς διαφορετικά από αυτά που αναγράφονται στο εν λόγω Φύλλο Υπολογισμού Αξίας που οι αναιρεσείοντες προσκόμισαν, παραμορφώνοντας έτσι το περιεχόμενό του, είναι απορριπτέος προεχόντως γιατί στηρίζεται επί λανθασμένης προϋποθέσεως.

Περαιτέρω, από την επισκόπηση των άνω προτάσεων των αναιρεσειόντων προκύπτει ότι μεταξύ των επικληθέντων εγγράφων δεν περιλαμβάνεται και η με αριθμό 2041/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Επομένως και ο όγδοος εκ του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη την παραπάνω απόφαση (το παράπονο αυτό δεν θεμελιώνει και λόγο αναίρεσης εκ του άρθρου 559 αρ. 12 ΚΠολΔ, όπως αβάσιμα διατείνονται οι αναιρεσείοντες) είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙΙ. Ο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Είναι δε πράγματα κατά την έννοια της άνω διάταξης οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ.

ΑΠ 25/2003), όχι όμως και τα επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου που συνάγονται από τις αποδείξεις. Ενόψει αυτών οι τρίτος και δέκατος κατά το πρώτο μέρος τους, καθώς και ο ένατος λόγοι της κρινόμενης αίτησης, με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ πλημμέλεια, διότι κατά τα εκτιθέμενα:

α) δέχθηκε ως συγκριτικά στοιχεία αποφάσεις δικαστηρίου που προτάθηκαν και προσκομίσθηκαν από τους αναιρεσιβλήτους, οι οποίες αφορούν εντελώς άσχετη, με την επίδικη, περιοχή και αγνόησε αποφάσεις δικαστηρίων που προτάθηκαν από τους αναιρεσείοντες μεταξύ των οποίων την υπ'αριθμ. 5104/2001 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, που αφορά καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος απαλλοτριώσεως ακινήτου ευρισκομένου απέναντι από το δικό τους, β) δεν έδωσε την πρέπουσα σημασία στις προσκομιζόμενες από τους αναιρεσείοντες φωτογραφίες στις οποίες εμφαίνεται η εμπορική ανάπτυξη της περιοχής κ.λ.π., αλλά βασίσθηκε σε μια φωτογραφία που προσκόμισαν οι αναιρεσίβλητοι η οποία παρουσιάζει άλλη περιοχή και γ) ενώ δέχεται την ύπαρξη κάποιων εμπορικών καταστημάτων στη περιοχή, αποφεύγει να αναφερθεί παντελώς στην ύπαρξη σ'αυτή κτιρίων όπως ΒΩΒΟΣ, ΤΕΛΕΣΤΕΤ, εταιρία ΕΚΤΑΣΗ κ.λ.π.

αλλά δέχεται ότι η περιοχή είναι υπό διαμόρφωση και ότι η οδός Ναυπάκτου δεν έχει ακόμη διανοιχθεί και τεθεί σε κυκλοφορία παρότι αυτή έχει διανοιχθεί και ασφαλτοστρωθεί τουλάχιστον δέκα έτη, δεν έλαβε δε υπόψη τα παραπάνω παρότι οι αναιρεσείοντες τα έθεσαν υπόψη στο δικαστήριο και τα απέδειξαν ποικιλοτρόπως, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

IV. Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τα υπό των αναιρεσειόντων επικληθέντα και προσκομισθέντα έγγραφα, μεταξύ των οποίων: 1) το με αρ. .../2000 συμβόλαιο της συμ/φου Αθηνών Καλ. Παπαϊωάννου - Μπάβεν, 2) τα με αριθμ. .../2000 και .../1999 συμβόλαια της συμ/φου Αθηνών Αν. Ρόντου, 3) το με αρ. .../1998 συμβόλαιο της συμ/φου Πειραιώς Μ.

Καλογεροπούλου - Πολυμενέα, 4) την από 24.3.2001 έκθεση αυτοψίας και πραγματογνωμοσύνης του αρχιτέκτονα μηχανικού Ι. Γ., 5) την από 18.5.2001 πραγματογνωμοσύνη του αρχιτέκτονα μηχανικού Γ. Μ., 6) τις από τους αναιρεσείοντες προσκομισθείσες με επίκληση φωτογραφίες και 7) την κατάθεση του μηχανικού Ι. Κ. που περιέχεται στα 2741/2003 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Επομένως οι λόγοι της αναίρεσης τέταρτος, πέμπτος, έκτος, έβδομος και δέκατος κατά το μέρος που αυτοί θεμελιούνται στη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Εξάλλου ο έκτος λόγος αναίρεσης κατά το μέρος του ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ επειδή δεν δέχθηκε την από 24.3.2001 έκθεση αυτοψίας και πραγματογνωμοσύνης του αρχιτέκτονα μηχανικού Ι.

Γ., με το αιτιολογικό ότι δήθεν δεν αναφέρει στην έκθεσή του τα στοιχεία βάσει των οποίων οδηγήθηκε στη σχετική εκτίμησή του για την επίδικη περιοχή, πράγμα που αντιβαίνει στο περιεχόμενο του άνω εγγράφου και καταλήγει έτσι να το παραμορφώνει, είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος δεδομένου ότι κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ ως έγγραφα, η παραμόρφωση του περιεχομένου των οποίων από το δικαστήριο ιδρύει το σχετικό λόγο αναίρεσης, νοούνται τα αποδεικτικά κατά τα άρθρα 339 και 432 επ.

ΚΠολΔ έγγραφα, στα οποία δεν περιλαμβάνονται η έκθεση πραγματογνωμοσύνης και οι κατ'άρθρο 390 ΚΠολΔ γνωμοδοτήσεις προσώπων που έχουν ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης.

V. Κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης της αποφάσεως ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά τα αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Κατ' ακολουθίαν αυτών οι λόγοι της κρινόμενης αίτησης, τρίτος, τέταρτος, πέμπτος, έβδομος κατά το δεύτερο μέρος τους και δέκατος κατά το τελευταίο μέρος του με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης, κατά τον εξ αυτών πρώτο, διότι δεν αιτιολογεί γιατί δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη της την ως συγκριτικό στοιχείο προσκομισθείσα υπ'αριθμ. 5104/2001 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά τον δεύτερο, διότι δεν αιτιολογεί γιατί δεν έλαβε καθόλου υπόψη τα αναφερόμενα σ'αυτά συμβόλαια, κατά τον τρίτο, διότι αιτιολόγησε ανεπαρκώς την παράλειψη λήψης υπόψη της κατάθεσης του μάρτυρα μηχανικού Ι.

Κ., κατά τον τέταρτο, διότι δεν αιτιολογεί γιατί παρέβλεψε και δεν έλαβε υπόψη για το σχηματισμό της δικανικής κρίσης την από 18.5.2001 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του αρχιτέκτονα - μηχανικού Γ. Μήλα και κατά τον τελευταίο, διότι εντελώς αναιτιολόγητα στηρίχθηκε στη φωτογραφία που προσκόμισαν οι αναιρεσίβλητοι και δεν έδωσε την πρέπουσα σημασία στις φωτογραφίες που προσκόμισαν οι αναιρεσείοντες, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

Και τούτο γιατί υπό την επίκληση της εκ της άνω διατάξεως αναιρετικής πλημμέλειας πλήττεται η περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, η οποία κατ'άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, είναι αναιρετικά ανέλεγκτη.

Κατά συνέπεια, απορριπτομένων όλων των λόγων της κρινόμενης αίτησης, πρέπει αυτή ν'απορριφθεί ως αβάσιμη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2.12.2003 αίτηση των Ε. Μ. και λοιπών, για αναίρεση της 4105/2003 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και -

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει σε χίλια επτακόσια (1.700) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Δεκεμβρίου 2005.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 10 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ