508/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 508 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 508/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Γ. Κ. του Ι., χήρα Π. Σ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα EFG Eurobank - Ergasias Aνώνυμη Εταιρία", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευανθία Κατσιγιάννη, η οποία δήλωσε ότι η επωνυμία της ανωτέρω τραπεζικής εταιρείας έχει τροποποιηθεί σε "Τράπεζα Εurobank Ergasias Α.Ε." με διακριτικό τίτλο "Εurobank Ergasias Α.Ε.".

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27/9/2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7279/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 5712/2008 του Εφετείου Αθηνών. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η 112/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 5712/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, μόνο κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό και παρέπεμψε την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Την αναίρεση της ίδιας ως άνω απόφασης του Εφετείου Αθηνών ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 27/4/2009 αίτηση και τους από 10/1/2012 προσθέτους λόγους της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσίβλητη, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε τις από α)2/1/2012 και β) 22/2/2012 εκθέσεις του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Νικολάου Μπιχάκη, με τις οποίες εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη των προσθέτων λόγων αναίρεσης αντίστοιχα.

Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και των προσθέτων λόγων, καθώς και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 22-1-2013 κλήση της αναιρεσείουσας Γ. Κ. του Ι., χήρας Π. Σ., φέρονται για συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου: α) η από 27-4-21009 αίτηση αυτής για αναίρεση της υπ’ αρ. 5712/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών και β) οι από 10-1-2012 πρόσθετοι επ’ αυτής λόγοι κατά της ίδιας απόφασης. Η αναιρεσείουσα ακριβές αντίγραφο των ανωτέρω δικογράφων νόμιμα και εμπρόθεσμα επέδωσε στην αναιρεσίβλητη, όπως προκύπτει από το αντίγραφο αυτών με τη σημείωση επ’ αυτών του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή που επικαλείται και προσκομίζει η αναιρεσίβλητη.

Εξάλλου την κατάθεση και την εντολή επίδοσης των ως άνω τριών (3) δικογράφων έκανε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της αναιρεσείουσας Χρήστος Οικονομάκης με βάση το υπ’ αρ. .../22-1-2013 ειδικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Πειραιώς Βαρβάρας Δόξα του Ιωάννη (που κατέθεσε στη Γραμματεία του δικαστηρίου τούτου μαζί με την παραπάνω κλήση και υπάρχει στο φάκελο της ένδικης υπόθεσης), όπως αυτό προκύπτει από την επισκόπησή του κατά την αυτεπάγγελτη εξέταση από το δικαστήριο της ύπαρξης ή έλλειψης πληρεξουσιότητας (άρθρο 104 ΚΠολΔ).

Η αναιρεσείουσα όμως, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίσθηκε με πληρεξούσιο δικηγόρο στο ακροατήριο κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο, όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση με τη σειρά της από το πινάκιο, ούτε κατέθεσε δήλωση με παράστασή της κατά την ως άνω δικάσιμο, σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη διαδικασία της αναιρετικής δίκης (άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ).

Αντίθετα η αναιρεσίβλητη εκπροσωπήθηκε νόμιμα κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο από πληρεξούσιο δικηγόρο της. Επομένως το Δικαστήριο αυτό θα προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 576 παρ.1 ΚΠολΔ).

Σύμφωνα με το άρθρο 1914 ΑΚ, "από τη δημοσίευση της απόφασης που διατάσσει την εκκαθάριση, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της κληρονομιάς αποχωρίζονται αυτοδικαίως από την περιουσία του κληρονόμου και αποτελούν χωριστή ομάδα που διοικείται από τον εκκαθαριστή". Εξάλλου σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1922 ΑΚ "με την απόφαση που διατάζει την εκκαθάριση της κληρονομιάς δεν περιορίζεται η ευθύνη του κληρονόμου για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, εφ’ όσον δεν είναι κληρονόμος με το ευεργέτημα της απογραφής".

Τέλος σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1911 ΑΚ ο κληρονόμος χάνει το ευεργέτημα της απογραφής 1. ... 2. "αν δολίως έκανε ανακριβή απογραφή". Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η κατά τα ανωτέρω απώλεια του ευεργετήματος της απογραφής χωρεί αυτοδικαίως αναδρομικά από το θάνατο του κληρονομουμένου και ο κληρονόμος έκτοτε γίνεται απλός κληρονόμος, ευθυνόμενος και με την ατομική του περιουσία.

Κάθε δανειστής της κληρονομιάς έχει έννομο συμφέρον να εγείρει κατά του κληρονόμου αναγνωριστική αγωγή (άρθρο 70 ΚΠολΔ) για να βεβαιωθεί η απώλεια του ευεργετήματος, χωρίς να είναι αναγκαίο να διαθέτει και εκτελεστό τίτλο. Εφ’ όσον η κληρονομιά έχει τεθεί υπό δικαστική εκκαθάριση η παθητική νομιμοποίηση του κληρονόμου κατά την άσκηση της ως άνω αναγνωριστικής αγωγής διατηρείται, αφού ο δανειστής της κληρονομιάς επιτίθεται εναντίον του κληρονόμου, επιδιώκοντας την ικανοποίηση του από την ατομική περιουσία του κληρονόμου (ΑΠ 112/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο δέχθηκε μ’ αυτήν, ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση του απέρριψε ως απαράδεκτη την ένδικη αναγνωριστική αγωγή, με την οποία η ήδη αναιρεσίβλητη ζητούσε να αναγνωρισθεί ότι οι εναγόμενοι μεταξύ των οποίων ήταν και η ήδη αναιρεσείουσα, ως κληρονόμοι του αποβιώσαντος στις 29-11-2000 Π.

Σ., απώλεσαν το ευεργέτημα της απογραφής, με την αιτιολογία ότι η ενάγουσα δεν νομιμοποιείται (άρθρα 68, 70 του ΚΠολΔ) στην έγερση της αγωγής, γιατί επικαλείται μόνον ότι τυγχάνει κληρονομική δανείστρια και δεν επικαλείται ότι διαθέτει και τίτλο εκτελεστό, έσφαλε και ακολούθως έκανε δεκτή την έφεση και εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και δέχθηκε την αγωγή.

Με αυτά που δέχτηκε και έτσι που έκρινε η προσβαλλόμενη ότι δηλ. δεν απαιτείτο εκτελεστός τίτλος για την άσκηση της ένδικης αγωγής και ότι παθητικά νομιμοποιούνταν ο κληρονόμος κατά την άσκηση της ένδικης αναγνωριστικής αγωγής και όχι ο εκκαθαριστής της κληρονομιάς, δεν παρεβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1911 ΑΚ, αφού δεν αρκέσθηκε σε στοιχεία λιγότερα των όσων απαιτούνται από την παραπάνω διάταξη για τη νομική θεμελίωση της αγωγής και γι’ αυτό ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 569 αρ.2 ΚΠολΔ, οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ασκούνται μόνο δια δικογράφου, το οποίο κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από την συζήτηση της αιτήσεως, επιδίδεται δε στον αναιρεσίβλητο και τους λοιπούς διαδίκους πριν από την ίδια προθεσμία. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη και προς τις διατάξεις των άρθρων 568 § 3 και 571 ΚΠολΔ, οι οποίες προβλέπουν τον προσδιορισμό δικασίμου σε χρόνο που παρέχει επαρκή προθεσμία για επίδοση και προπαρασκευή της υποθέσεως, ως και την σύνταξη εκθέσεως από τον οριζόμενο εισηγητή, προκύπτει, ότι, ως ημέρα συζητήσεως για τον υπολογισμό της προθεσμίας καταθέσεως και επιδόσεως του δικογράφου των προσθέτων λόγων νοείται η ορισθείσα από το Πρόεδρο του Αρείου Πάγου ή τον Πρόεδρο του οικείου Τμήματος, κατά το άρθρο 568 § 2, όχι δε και η μεταγενέστερη μετ’ αναβολήν εξ αυτής ή ματαίωση προσδιορισθείσα (ΟΛ ΑΠ 143/84, 654/84 και ΑΠ 114/2012).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα της δικογραφίας, η αναιρεσείουσα έχει ασκήσει την από 27.4.2009 αίτηση για αναίρεση, της 5712/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Δικάσιμος της αίτησης αναιρέσεως ορίσθηκε η 11.1.2012, οπότε και η συζήτηση της αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 9.5.2012.

Ήδη η αναιρεσείουσα με το από 10.1.2012 δικόγραφο προσθέτων λόγων αναίρεσης, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου στις 6-2-2012 ασκεί πρόσθετους λόγους. Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι, γιατί κατατέθηκαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου μετά την πάροδο της προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών από την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο.

Κατ’ ακολουθίαν όλων των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ως ηττώμενη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-4-2009 αίτηση και τους επ’ αυτής από 10-1-2012 πρόσθετους λόγους της Γ. Κ., χήρας Π. Σ., για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 5712/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις Φεβρουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ