508/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 508 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 508/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Χρήστου Βαρβαρίγου και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δήμου Παλαιού Φαλήρου, που εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Βλαχόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29/11/2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2715/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5855/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11/6/2007 αίτησή του και τους από 11/1/2008 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 26/1/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 11-6-2007 αίτηση για αναίρεση της 5855/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών και οι από 11-1-2008 πρόσθετοι λόγοι πρέπει να συνεκδικαστούν, διότι είναι συναφείς και έτσι διευκολύνεται η διεξαγωγή της δίκης και μειώνονται γενικά τα έξοδα .

Με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 12 Κ.Πολ.Δ με την αιτίαση, ότι το Εφετείο, που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση, εσφαλμένα δεν έλαβε υπόψη τα συγκριτικά στοιχεία, τα οποία νόμιμα προσκόμισε και επικαλέστηκε προς απόδειξη των πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν τη βάση της αγωγής του, με την οποία ζητούσε την αναπροσαρμογή του μισθώματος του ακινήτου, που είχε μισθώσει από τον εναγόμενο και έλαβε υπόψη του αγγελίες από εφημερίδες, οι οποίες δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη .

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί, δεδομένου ότι στην ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών, με την οποία δικάστηκε η υπόθεση αυτή, όλα τα αποδεικτικά μέσα ακόμη και άκυρα λαμβάνονται υπόψη και συνεκτιμούνται ελεύθερα, με συνέπεια να μην ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως από την παραβίαση των περί αποδείξεως διατάξεων ( ΑΠ 150/2003 ) Απαράδεκτος, επίσης, και απορριπτέος είναι και ο τρίτος από τους πρόσθετους λόγους, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια στην προσβαλλόμενη απόφαση από το άρθρο 559 αρίθμ. 11 Κ.Πολ.Δ με την αιτίαση, ότι το Εφετείο εσφαλμένα έλαβε υπόψη τα ανωτέρω αναφερόμενα αποκόμματα της εφημερίδας ..., δεδομένου ότι στη μισθωτική διαδικασία, κατά την οποία δικάστηκε η υπόθεση, λαμβάνονται υπόψη και τα, ως άνω, αποδεικτικά μέσα των αποκομμάτων εφημερίδων και συνεκτιμούνται ελευθέρα με τα υπόλοιπα.

Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρίθμ.4 , 566 παρ 1 και 577 παρ. 3 Κ.Πλ.Δ, προκύπτει, ότι στο έγγραφο της αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και συνοπτικό η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας , ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναιρέσεως από τους περιοριστικός αναφερομένους στο άρθρο 559 Κ.Πολ.Δ θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση .

Ειδικά για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια ότι η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση ( αρίθμ. 19 του άρθρου 559), εξαιτίας ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται, εκτός των ανωτέρω, και σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή η αντίφαση των αιτιολογιών, δηλαδή ποιες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιλαμβάνει η απόφαση ή που εντοπίζονται οι αντιφάσεις ( Ολ.ΑΠ 20/2005 ).

Με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ.19 Κ.Πολ.Δ, με την αιτίαση, ότι δεν περιέχει επαρκείς αιτιολογίες ως προς το ότι η πολυκατοικία, στην οποία βρίσκεται το μίσθιο είναι σε καλή κατάσταση, ούτε και για το ότι τα προσφερόμενα για ενοικίαση από την εφημερίδα ..., είναι πρόσφορα προς σύγκριση.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι εντελώς αόριστος και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος , εφόσον δεν αναφέρεται ποιες είναι οι παραδοχές του Εφετείου για το συγκεκριμένο ζήτημα, ποια είναι η νομική πλημμέλεια του δικαστηρίου και σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή η αντίφαση των σχετικών αιτιολογιών Ο τρίτος λόγος της αναίρεσης είναι και αυτός απαράδεκτος και απορριπτέος ως αόριστος, εφόσον με αυτόν γίνεται απλώς παράθεση της διάταξης του άρθρου 288 του ΑΚ και ερμηνεία της διάταξης αυτής, χωρίς να αποδίδεται η οποιαδήποτε πλημμέλεια στο Εφετείο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση .

Η διάταξη του άρθρου 288 ΑΚ, η οποία εφαρμόζεται και για τις εμπορικές μισθώσεις, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 44 του π.δ 34/1985, παρέχει στο δικαστήριο τη δυνατότητα να προβεί σε αναπροσαρμογή μισθώματος αρχικού ή μετά από αναπροσαρμογή συμβατική ή νόμιμη, όταν λόγω συνδρομής ειδικών συνθηκών η εμμονή στην εκπλήρωση της παροχής είναι αντίθετη προς την ευθύτητα και την εντιμότητα, που απαιτούνται στις συναλλαγές και επιβάλλεται σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, η αναπροσαρμογή του μισθώματος στο επίπεδο εκείνο που αίρει τη δυσαναλογία των εκατέρωθεν παροχών και αποκαθιστά τη διαταραχθείσα καλή πίστη ( Ολ ΑΠ 9/97 ).

Μεταβολή των συνθηκών, με την έννοια της, ως άνω, διατάξεως του άρθρου 288 Α.Κ, μπορεί να αποτελέσουν η σημαντική αύξηση ή μείωση της μισθωτικής αξίας του μισθίου και άλλων γειτονικών και ομοειδών ακινήτων η υποτίμηση του νομίσματος, η από διάφορους λόγους αυξομείωση της ζητήσεως των ακινήτων και άλλοι λόγοι.

Με βάση τα στοιχεία αυτά οφείλει πρώτα να διαγνώσει, αν μεταξύ του οφειλομένου κατά το σύστημα της συμβατικής ή της αντικειμενικής αναπροσαρμογής μισθώματος και εκείνου που μπορεί να επιτευχθεί υπό καθεστώς ελεύθερης μισθώσεως ( ελεύθερου), υπάρχει διαφορά τόσο σημαντική, ώστε επιβάλλεται, κατά τις αρχές της καλής πίστεως , αφού ληφθούν υπόψη τα συναλλακτικά ήθη, αναπροσαρμογή του οφειλομένου και ύστερα, αν διαπιστώσει τέτοια διαφορά, να το αναπροσαρμόσει στο επίπεδο που αίρει τη δυσαναλογία και αποκαθιστά τη διαταραχθείσα καλή πίστη( ΑΠ 633/2007 ).

Ο καθορισμός από το δικαστήριο του ελεύθερου μισθώματος γίνεται μετά από στάθμιση και αξιολόγηση των αποδείξεων, κατά την ανέλεγκτη κατά το άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ κρίση του και μόνο αν διαπιστωθεί η ύπαρξη διαφοράς μεταξύ αυτού και του οφειλόμενου συμβατικά ή από το νόμο μισθώματος θα εφαρμοστούν οι κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών .

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο πρόσθετο λόγο της αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 1, με την αιτίαση, ότι το Εφετείο εσφαλμένα εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 288 Α.Κ , δεδομένου ότι, ενώ δέχτηκε, ότι αποδείχτηκαν περιστατικά από τα οποία επιβάλλονταν η αναπροσαρμογή του μισθώματος, σύμφωνα με τους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών, παραβίασε τους κανόνες αυτούς και απέρριψε την αγωγή του .

Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, δέχτηκε, ότι δεν υπήρχε καμία διαφορά μεταξύ ελεύθερου και οφειλόμενου μισθώματος, με συνέπεια να μην συντρέχει λόγος αναπροσαρμογής του σύμφωνα και με τους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών τους οποίους δεν παραβίασε Κατά συνέπεια ο ανωτέρω λόγος είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Με τον δεύτερο πρόσθετο λόγο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559αρίθμ. 19 Κ.Πολ.Δ, για ελλείπεις ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες. Όλες όμως οι επικαλούμενες ελλείψεις και αντιφάσεις αναφέρονται στην ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου για πράγματα, στην οποία κατέληξε μετά από συνεκτίμηση των αποδείξεων και επομένως ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. Κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι σε αυτήν λόγοι στο σύνολό τους και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, λόγω της ήττας του ( αρθρ. 176 , 183 Κ.Πολ.Δ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-6-2007 αίτηση αναίρεσης και τους από 11-1-2008 πρόσθετους λόγους κατά της 5855/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει στο ποσόν των χιλίων οχτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Φεβρουαρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ