503/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 503 / 2015 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 503/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Μαρία Βαρελά, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 15 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Τ. του Ά., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βαρσάμη Γιοβανούδα.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Θ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Μουζακιάρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/10/2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πολυγύρου Χαλκιδικής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 27/2009 μη οριστική, 6/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 160/2012 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11/2/2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βαρελά ανέγνωσε την από 28/2/2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αορίστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρισίμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.

Εξάλλου, από τη διάταξη το άρθρου 560 αρ. 1 εδ. β’ ΚΠολΔ που ορίζει ότι η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνον, αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ’ αυτούς, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναίρεσης, ιδρύεται όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας προκειμένου να ανεύρει την αληθή έννοια κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ’ αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς και όχι όταν παραβαίνει τα διδάγματα αυτά κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρεβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας διότι σε σύγκρουση με αυτά α) δέχθηκε ότι στην προκειμένη περίπτωση ασκεί ουσιώδη επιρροή στο αντικείμενο της δίκης. Το γεγονός ότι φέρεται ιδιοκτησία του Τ. Τ. ως μοναδικό προς νότο σύνορο του ακινήτου που μεταβιβάσθηκε στον Ν.

Τ. και δεν εμφανίζεται ως νότιο όριο του ακινήτου αυτού η ιδιοκτησία του εναγομένου στα κατωτέρω συμβόλαια ήτοι στη με αριθμό .../5-8-1982 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς που συντάχθηκε ενώπιον της συμ/φου Πολυγύρου Στέλλας Κερδεμελίδου και στο με αριθμό .../5-8-1982 συμβόλαιο της ίδιας συμβολαιογράφου ... και έτσι παραβιάζει τα διδάγματα της κοινής πείρας ότι μεταξύ του έτους 1982 που συντάχθηκαν τα ως άνω συμβόλαια και του έτους 2007 που συντάχθηκε το με αριθμό .../2007 συμβόλαιο είχε καταρτισθεί το με αριθμό .../25-1-1989 συμβόλαιο του αντιδίκου, β) δέχθηκε ότι κυρίαρχο αποδεικτικό στοιχείο ήταν η διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης καθόσον έτσι θα αποδεικνυόταν ποιός ήταν κύριος, νομεύς και κάτοχος του επιδίκου ακινήτου το έτος 1968, γ) δέχθηκε εσφαλμένα η προσβαλλομένη απόφαση ότι έβλεπε αυτός (αναιρεσείων) και ο δικαιοπάροχος του τις πράξεις του εναγομένου στο ακίνητο και έκρινε ως αναξιόπιστη την κατάθεση του μάρτυρα αποδείξεως Γ.

Π., ενώ εάν εφάρμοζε ορθά τα διδάγματα της κοινής πείρας θα δεχόταν ότι ο δικαιοπάροχος πατέρας του Α. Τ. υπέστη εγκεφαλικό έμφραγμα και ένεκα αυτού τα τελευταία οκτώ (8) χρόνια δεν ήλθε στην Ελλάδα και παρέμεινε στη Γερμανία για την περίθαλψη του από τους θεράποντες ιατρούς του, δ) δέχθηκε εσφαλμένα ότι η γνωμοδότηση του δασολόγου Β.

Χ. δεν δίνει κάποια πειστική εξήγηση για την ανυπαρξία ελαιοδένδρων στο επίδικο εδαφικό τμήμα τη φύτευση των οποίων το έτος 1986 υποστηρίζει ο ενάγων παρά μόνον περιορίζεται να υποθέσει ότι μάλλον ξεράθηκαν, ενώ τα διδάγματα της κοινής πείρας ορίζουν ότι η γνωμοδότηση επιστήμονα δασολόγου παρουσιάζει την απόλυτη φωτοερμηνεία των αεροφωτογραφιών και όχι να παρέχει εξηγήσεις για πραγματικά περιστατικά για τα οποία προσκομίστηκαν με επίκληση άλλα αποδεικτικά μέσα, ε) δέχθηκε εσφαλμένα ως πράξη νομής στο επίδικο την έκδοση οικοδομικής άδειας ως και την κυκλοφοριακή σύνδεση του ακινήτου των εναγομένων, ενώ το δίδαγμα της κοινής πείρας ορίζει ότι δεν είναι πράξη νομής η αυθαίρετη και επιλήψιμη άσκηση αυτής, στ) δέχθηκε εσφαλμένα το υπ’ αριθμ. 1018/3/239 έγγραφο του Αστυνομικού Σταθμού Ορμύλιας και τα υπ’ αριθμ. 22/1986 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Ειρηνοδικείου Πολυγύρου ως έχοντα τα έγγραφα αυτά σχέση με το επίδικο, ενώ τα έγγραφα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με το επίδικο, ζ) ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι η επικαλουμένη παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας δεν αφορά την ερμηνεία διατάξεων κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ’ αυτές των πραγματικών περιστατικών αλλά την εκτίμηση των αποδείξεων για τις οποίες κρίνουν ανελέγκτως τα δικαστήρια της ουσίας.

Επειδή, κατά τη διάταξη των άρθρων 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των Πολυμελών Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση μόνον α) αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου ..., β) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ..., γ) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν έχει καθ’ ύλην αρμοδιότητα και δ) εάν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των Πρωτοδικείων οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση για ορισμένους λόγους που αναφέρονται περιοριστικώς στο νόμο. Η διάταξη αυτή είναι ειδική ως προς τους λόγους αναίρεσης των προαναφερομένων στο άρθρο αυτό αποφάσεων και αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 559 ΚΠολΔ που αναφέρονται στους λόγους αναιρέσεως των αποφάσεων των λοιπών δικαστηρίων.

Στην προκειμένη περίπτωση με την ένδικη αναίρεση προσβάλλεται η υπ’ αριθμ. 160/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής που δίκασε ως Εφετείο κατά αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Πολυγύρου Χαλκιδικής και δυνάμει της οποίας έγινε δεκτή έφεση του εναγομένου εξαφανίσθηκε η με αριθμό 6/2010 απόφαση του Ειρηνοδικείου Πολυγύρου και απορρίφθηκε η διεκδικητική αγωγή του αναιρεσείοντος ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη.

Με τον τρίτο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αιτίαση ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκε και προσκόμισε ο αναιρεσείων και συγκεκριμένα δεν έλαβε υπόψη 1ο) το κτηματολογικό χάρτη της απαλλοτρίωσης των ακινήτων που διήλθε η επαρχιακή οδός Σιθωνίας, 2ον) την από 1-10-2008 τεχνική έκθεση του Τοπογράφου Μηχανικού Χ.

Α., 3ον) τις με αριθμό 17.928, 17.929 και 17930/21-10-2008 ένορκες βεβαιώσεις, 4ον) την υπ’ αριθμό .../1933 δημόσια διαθήκη του Χριστόφορου Μπουζή, 5ον) την υπ’ αριθμ. .../19-12-1988 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Πολυγύρου Στέλλας Κερδεμελίδου, 6ον) την από 3-6-2000 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Α. Χ.. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος του και τον τέταρτο λόγο αναίρεσης αποδίδεται πλημμέλεια στην προσβαλλομένη απόφαση ότι το ως εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της υπόδειξης διότι εσφαλμένα έκρινε την ένσταση ιδίας κυριότητας του αντιδίκου ως άρνηση της αγωγής.

Με αποτέλεσμα λόγω της εσφαλμένης κατανομής του βάρους αποδείξεως να απορριφθεί ο ισχυρισμός του περί ιδίας κυριότητας ως αναπόδεικτος. Με τον πέμπτο λόγο αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφων με το να δεχθεί πραγματικά περιστατικά προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό.

Με την πρώτο λόγο αναίρεσης και τον έκτο λόγοι αναίρεσης κατά τα δεύτερα σκέλη τους αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών σχετικά με τα περιστατικά που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Οι ως άνω λόγοι αναίρεσης πρώτος, κατά το δεύτερο σκέλος του, τρίτος, τέταρτος, πέμπτος και έκτος λόγος κατά το δεύτερο σκέλος του είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι διότι με τις επικαλούμενες με αυτούς πλημμέλειες δεν ιδρύονται τέτοιοι λόγοι αναίρεσης κατά αποφάσεων του Πρωτοδικείου που δίκασε ως Εφετείο κατά αποφάσεως Ειρηνοδικείου σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη νομική σκέψη.

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 1 αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή εάν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Εξάλλου, ο ίδιος λόγος αναίρεσης είναι δυνατό να φέρεται ότι πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση γιατί παραβίασε κανόνα δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα να πλήττει την απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων υπό το πρόσχημα ότι κατά την εκτίμηση αυτή παραβιάστηκε κανόνας δικαίου οπότε ο λόγος αναίρεσης θα απορριφθεί ως απαράδεκτος διότι πλήττει την ανέλεγκτη από τον Αρειο Πάγο εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναίρεσης κατά το τρίτο σκέλος του και τον έκτο λόγο αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος του αποδίδεται πλημμέλεια στην προσβαλλομένη απόφαση ότι από την εκτίμηση των προσκομισθέντων εγγράφων ενώπιον του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου αποδεικνύεται ότι το επίδικο ακίνητο περιήλθε στη κυριότητα του αναιρεσείοντος με γονική παροχή από τον πατέρα του Α.

Τ., ότι το καλοκαίρι του έτους 2007 διαπίστωσε ο αναιρεσείων ότι ο αναιρεσίβλητος κατέλαβε παράνομα και αυθαίρετα το επίδικο ακίνητο, ότι το δικαστήριο της ουσίας έπρεπε να αναγνωρίσει ότι αυτός είναι κύριος και νομέας του επιδίκου ακινήτου, ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο εσφαλμένα δέχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος νεμήθηκε το επίδικο ακίνητο για περισσότερα από είκοσι (2) έτη, ότι εσφαλμένα δέχθηκε ότι ουδέποτε ο αναιρεσείων απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου ακινήτου, ότι δέχθηκε ως αξιόπιστη την κατάθεση του μάρτυρα ανταπόδειξης και ως αναξιόπιστη την κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης, δεν δέχθηκε την υπ’ αριθμ. .../19-12-1988 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Πολυγύρου Στέλλας Κερδεμελίδου-Αθανασιάδου και κατ’ αυτό τον τρόπο παρεβίασε τους κανόνες του ουσιαστικού δικαίου 1033, 974, 1041, 1045 ΑΚ.

Οι λόγοι αυτοί αναίρεσης, εκτιμώμενοι στο σύνολό τους, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι αφού ο αναιρεσείων υπό την επίκληση των προαναφερομένων πλημμελειών εκ του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ, πλήττει αποκλειστικά την εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων η οποία (εκτίμηση) δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η από 11-2-2013 αίτηση του Ν. Τ. για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 160/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, δικάσαντος ως Εφετείου κατά αποφάσεως Ειρηνοδικείου. Πρέπει δε, να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο κατ’ άρθρον 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, όπως προστέθηκε με άρθρο 12 παρ. 2 ν.4055/2012 και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου κατά το νόμιμο αίτημά του (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-2-2013 αίτηση του Τ. Ν. για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 160/2012 αποφάσεως του ως Εφετείου κατά αποφάσεως Ειρηνοδικείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής. -

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Και -

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2.700).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Απριλίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ