Supreme Court dismisses appeal on acquisitive prescription of servitude where lower court found continuous use for 20 years.

Απόφαση 501 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 501/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή- Εισηγήτρια και Γεώργιο Παπανδρέου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 23η Ιανουαρίου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας:Α. συζ. Δ. Φ. το γένος Α. Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνο Παπαδάκη Των αναιρεσίβλητων:1. Α.-Μ. Β. του Ε., 2. Μ. χας Μ. Β. το γένος Ε. Β.,3. Ι. Γ. Ζ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Νικόλαο Μουρδουκούτα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-2-2015 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 684/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 302/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-6-2018 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατ' άρθρ. 1045 ΑΚ,εκείνος που έχει στη νομή του για μία εικοσαετία πράγμα κινητό ή ακίνητο, γίνεται κύριος (με έκτακτη χρησικτησία).Περαιτέρω, συμφώνως προς τις διατάξεις των έρθρων 1118,1119 και 1121 ΑΚ επί ακινήτου μπορεί να αποκτηθεί εμπράγματο δικαίωμα υπέρ του εκάστοτε κυρίου άλλου ακινήτου, που να του παρέχει κάποια ωφέλεια, δηλαδή πραγματική δουλεία, όπως είναι και η δουλεία οδού.

Η σύσταση του εμπραγμάτου αυτού δικαιώματος μπορεί να γίνει και με έκτακτη χρησικτησία, ως προς την οποία εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για την κτήση κυριότητας ακινήτων με έκτακτη χρησικτησία. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων (ως άνω 1045), 974 και 975 ΑΚ, συνάγεται ότι η φυσική εξουσία επί ακινήτου επί συνεχή εικοσαετία, επιφέρει (όπως προαναφέρεται) την κτήση μεν της κυριότητος με έκτακτη χρησικτησία, αν είναι καθολική, περιλαμβάνει, δηλαδή, όλες τις χρησιμότητες του πράγματος και ασκείται, (κατά τα ως άνω), με διάνοια κυρίου (νομή), την κτήση δε πραγματικής δουλείας, αν είναι μερική, αν περιλαμβάνει, δηλαδή, μία ή ορισμένες μόνο χρησιμότητες του πράγματος που αποτελούν περιεχόμενο τοιαύτης δουλείας και ασκείται υπέρ του δεσπόζοντος ακινήτου από τον κύριο αυτού με διάνοια δικαιούχου (οιονεί νομή), δυναμένου (σε περίπτωση καθολικής ή ειδικής διαδοχής) να προσμετρηθεί (και) του χρόνου της (με τα ίδια προσόντα)ασκηθείσης οιονεί νομής του δικαιοπαρόχου του χρησιδεσπόζοντος δουλειούχου.

Από τις παραπάνω διατάξεις(και ιδίως από τα άρθρα 1118,1121 και 1045 ΑΚ)συνάγεται περαιτέρω, ότι για την κτήση πραγματικής δουλείας(ο χρόνος της οποίας είναι , ως άνω, επίσης εικοσαετής),με τον πρωτότυπο τρόπο της έκτακτης χρησικτησίας, απαιτείται εκείνος που ασκεί την οιονεί νομή δουλείας στο δουλεύον ακίνητο, να είναι κύριος του δεσπόζοντος ακινήτου.

Εάν δεν είναι, η ασκούμενη από αυτόν οιονεί νομή δουλείας υπέρ ορισμένου ακινήτου, δεν μπορεί να οδηγήσει σε απόκτηση πραγματικής δουλείας υπέρ του ακινήτου αυτού με έκτακτη χρησικτησία, η οποία δεν μπορεί να αρχίσει παρά μονο όταν ο ασκών την οιονεί νομή έγινε κύριος του δεσπόζοντος.

Συνεπώς, αν ασκεί χρησικτησία και επί του ακινήτου αυτού, η έναρξη της χρησικτησίας για την απόκτηση της πραγματικής δουλείας δεν μπορεί να γίνει προτού συμπληρωθεί στο πρόσωπο του χρησιδεσπόζοντος εικοσαετής με διάνοια κυρίου νομή αυτού επί του δεσπόζοντος ακινήτου (και ΑΠ 282/2019,ΑΠ 903/2015, ΑΠ1197/2013).

ΙΙ. Ο από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, (κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων), για ευθεία παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνος δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της.

ΙΙΙ. Οι παραδοχές της προσβαλλομένης, 302/2018 αποφάσεως του (δικάσαντος ως εφετείου) Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου έχουν ως ακολούθως :Από την επανεκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων των διαδίκων, που περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη απόφαση πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, από τις προσκομιζόμενες από την εκκαλούσα υπ' αριθμ.

….43/19-9-2017 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της συμβολαιογράφου Κ. Σ., που ελήφθησαν κατόπιν νομότυπης κλήτευσης των εφεσιβλήτων (βλ. τις με αριθμ. ...8Γ/12-9-2017, ...9Γ/12-9-2017 και ….40Γ/12-9-2017 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Ανατολικής Κρήτης με έδρα το Πρωτοδικείο Ηρακλείου Μ. Μ.), από τις προσκομιζόμενες από τους εφεσίβλητους υπ αριθμ.

…83/19-9-2017 και …83/19-9-2017 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της Ειρηνοδίκη Ηρακλείου που ελήφθησαν κατόπιν νομότυπης κλήτευσης της εκκαλούσας (βλ. την με αριθμ. ..5/14-9- 2017 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Ανατολικής Κρήτης με έδρα το Πρωτοδικείο Ηρακλείου Σ. Ν.), και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, αποδεικνύονται τα εξής:

Ο πρώτος ενάγων έχει την ψιλή κυριότητα, ενώ η δεύτερη ενάγουσα την" επικαρπία ενός ακινήτου,ήτο ενός ελαιοφύτου, με σαράντα δύο μικρά ελαιόδεντρα, εμβαδού 1.642,44 τ.μ που βρίσκεται στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας του δ. δ. ... και ήδη Δήμου …. και συνορεύει Βόρεια σε πλευρές 4-5 μήκους 20,61 μ. και 5.-6 μήκους 14,68 μ.

με ιδιωτική αγροτική διάβαση και πέραν αυτής με ιδιοκτησία κληρονόμων Κ. Γ. Μ., Νότια σε πλευρές 11-12 μήκους 14,93 μ., 12-13 μήκους 13,30 μ. και 13-1 μήκους 8,93 μ. με ακίνητο (ελαιόφυτο) ιδιοκτησίας κληρονόμων Ε. Μ., Ανατολικά εν μέρει σε πλευρές 6-7 μήκους 1,36 μ., 7-8 μήκους 12,51 μ. και 8-9 μήκους 12,26 μ. με ιδιωτική αγροτική διάβαση και πέραν αυτής με ιδιοκτησία Ι.

Ε. Δ. και εν μέρει σε πλευρές 9-10 μήκους 19,40 μ. και 10-11 μήκους 2 μ. με ακίνητο ιδιοκτησίας του τρίτου ενάγοντος (Ι. Γ. Ζ.) και Δυτικά εν μέρει σε πλευρά 4-3 μήκους 19,91 μ. με ακίνητο ιδιοκτησίας Π. Σ. και εν μέρει σε πλευρά 3-2 μήκους 20,74 μ. και σε πλευρά 2-1 μήκους 2 μ. με ακίνητο ιδιοκτησίας της εναγομένης, όπως το ακίνητο αυτό αποτυπώνεται με τα περιμετρικά στοιχεία 1-2-3-4-5-6-7- 8-9-10-11-12-13-1 στο από το μνα Φεβρουάριος 2005 τοπογραφικό διάγραμμα του αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού Α.

Μ.. Το ακίνητο αυτό περιήλθε αρχικά κατά πλήρη κυριότητα στην δεύτερη ενάγουσα ως εξής: κατά ήμισυ αυτού με την υπερεικοσαετή νομή μετά από άτυπη "δωρεά κατά το έτος 1965 της μητέρας της Α. χας Ε. Β., το γένος Ν. Ξ. και κατά το ήμισυ αυτού με αγορά από το Γ. Μ. του Μ., με το με αρ. …04/21.1.1978 συμβόλαιο αγοράς της συρβολαιογράφου Κ.

Μ. Π., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου στον Τόμο …12 και με α.α, -μετ. …711. Ο δικαιοπάροχος της, Γ. Μ. Μ., απέκτησε το ακίνητο αυτό με αγορά από την Α. χα Ε. Β., το γένος Ν. Ξ. με το υπ' αριθμ. ….13/17-9-1962 συμβόλαιο αγοράς του συμβολαιογράφου Μ. Ν. Κ., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου στον Τόμο …27 και με α.α.

μετ. ….397. Στις 4-1-1995 με το υπ' αριθμ. …06/4-1-1995 συμβόλαιο δωρεάς εν ζωή της συμβολαιογράφου Κ. Ε. Σ., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου στον Τόμο ….10 και με α.α. μετ. …75, η δεύτερη ενάγουσα μεταβίβασε την ψιλή κυριότητα του ακινήτου αυτού στον πρώτο ενάγοντα και παρακράτησε για τον εαυτό της και εφ' όρου ζωής το δικαίωμα της επικαρπίας.

Ο τρίτος ενάγων έχει στην αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή του λόγω άτυπης δωρεάς από τον πατέρα του Γ. Ι. Ζ. το έτος 1975, ένα όμορο κτήμα, δηλαδή ένα ελαιόφυτο, εμβαδού εξακοσίων πενήντα (650) τετραγωνικών μέτρων περίπου, που βρίσκεται στη ίδια θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας του δ.δ. ... και ήδη Δήμου ...

και συνορεύει Βόρεια με ιδιωτική αγροτική διάβαση και πέραν αυτής με" ιδιοκτησία Ι. Ε. Δ., Νότια με ακίνητο (ελαιώνα) ιδιοκτησίας κληρονόμων Ε. Μ., Ανατολικά με ιδιοκτησία Ι. Ε. Δ. και από δύση με την ιδιοκτησία των δύο ττρώτων εναγόντων. Το ακίνητο τούτο κατέχει ο τρίτος των. εναγόντων από το 1975 μέχρι και σήμερα με διάνοια κυρίου, ασκώντας επ' αυτού πράξεις νομής (όργωμα, λίπανση, κλάδεμα, συλλογή ελαιοκάρπου), αποκτώντας την κυριότητα αυτού με έκτακτη χρησικτησία.

Ο δικαιοπάροχος (πατέρας) του τρίτου ενάγοντος, απέκτησε το άνω ακίνητο με το με αρ. ...8/27-10-1951 συμβόλαιο αγοράς του συμβολαιογράφου Μ. Ν. Κ., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου στον Τόμο ….77 και με α.α. μετ. …23). Η εναγομένη έχει στην κυριότητα της ένα ακίνητο, (ελαιόφυτο), εμβαδού επτακοσίων πενήντα (750) τετραγωνικών μέτρων περίπου, που συνορεύει Βόρεια με ακίνητο ιδιοκτησίας Π.

Σ., Νότια με ιδιοκτησία κληρονόμων Ε. Γ. Μ., ανατολικά με το ακίνητο των δύο πρώτων εναγόντων και δυτικά με πρώην αγροτική και νυν δημοτική οδό .... Το ακίνητο αυτό απέκτησε το έτος 1968 λόγω άτυπης δωρεάς από την μητέρα της Χ. συζ. Α. Σ. και έκτοτε μέχρι σήμερα ασκεί πράξεις νομής σύμφωνα με τη φύση και τον προορισμό του.

Η δε δικαιοπάροχος (μητέρα) της εναγομένης απέκτησε την κυριότητα του ίδιου ακινήτου, αλλά σε μεγαλύτερη έκταση μαζί με την αδελφή της Ε. Σ., δυνάμει του με αρ. …81/30-10-1950 συμβολαίου αγοραπωλησίας του συμβολαιογράφου Ν. Μ. Κ., το οποίο μεταγράφηκε στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου στον τόμο …77 και με α.α.

μετ. …65. Το παραπάνω ακίνητο στη συνέχεια διένειμαν άτυπα μεταξύ τους το έτος 1960 και η μητέρα της εναγομένης έλαβε το νότιο τμήμα αυτού. Οι δικαιοπάροχοι των εναγόντων, απώτεροι και απώτατοι, για περίπου 30 χρόνια, χρησιμοποιούσαν την επίδικη δίοδο από τη νοτιοδυτική πλευρά του ακινήτου της εναγομένης, προκειμένου να μεταβαίνουν στις ιδιοκτησίες τους και προς εξυπηρέτηση των αναγκών των ακινήτων τους, είτε πεζή, είτε με έμφορτα ζώα και στη συνέχεια με αγροτικά αυτοκίνητα και γεωργικά μηχανήματα με διάνοια δικαιούχου δουλείας σε βάρος του παρακειμένου ακινήτου και εν γνώσει του εκάστοτε κυρίου αυτού.

Από το χρόνο της περιέλευσης των ως άνω ακινήτων στους ενάγοντες, όπως παραπάνω προαναφέρθηκε, δηλαδή από το 1965 (για το ήμισυ του ακινήτου) και από το 1978 (για το υπόλοιπο ήμισυ του ακινήτου) για την δεύτερη ενάγουσα, δικαιοπάροχο του πρώτου ενάγοντα, ο οποίος απέκτησε την ψιλή κυριότητα του ως άνω ακινήτου το 1995 και από το 1975 για τον τρίτο, εκείνοι συνέχισαν να διέρχovται όπως και οι δικαιοπάροχοι τους από την ανωτέρω δίοδο.

Η παραπάνω δουλεία διάβασης μνημονεύεται στο ….13/17-9-1962 συμβόλαιο αγοραπωλησίας της δικαιοπαρόχου των δύο πρώτων εναγόντων, Α. χας Ε. Β., το γένος Ν. Ξ., ως "εμβασιά εκ του κτήματος Α. Σ." και στο …78/27-10-1951 συμβόλαιο αγοραπωλησίας του δικαιοπαρόχου του τρίτου ενάγοντα Γ. I. Ζ., ως "εμβασιά εκ του κτήματος Α. Β. (απώτερης δικαιοπαρόχου των δύο πρώτων εναγόντων) και κληρονόμων Γ.

Π." (απώτερου δικαιοπαρόχου της εναγόμενης), ενώ αυτή (δουλεία διάβασης) προϋφίστατο τουλάχιστον, σύμφωνα με τη χρονολογία σύνταξης (1951) των άνω συμβολαίων. Κατ' αυτό τον τρόπο είχε διαμορφωθεί επί σειρά ετών μία πραγματική κατάσταση, όπως προαναφέρθηκε, δηλαδή οι ενάγοντες χρησιμοποιούσαν την επίδικη δίοδο με διάνοια δικαιούχων δουλείας, από όπου και γινόταν η εξυπηρέτηση όλων των αναγκών τους, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας, από τότε που απέκτησαν την κυριότητα των ακινήτων τους μες τον τρόπο που προαναφέρθηκε και κατ' αυτό τον τρόπο, έγιναν δικαιούχοι δουλείας διόδου με έκτακτη χρησηκτησία.

Η επίδικη δίοδος εκκινεί από τον, δυτικά του ακινήτου της εναγομένης, υφιστάμενο δημοτικό δρόμο, εισέρχεται στο ακίνητο της από τη νοτιοδυτική γωνία του ακινήτου της και με κατεύθυνση από δύση προς ανατολή, κατά μήκος της όλης νότιας πλευράς του και μέσα σ' αυτό, σε πλάτος δύο (2) μέτρων και μήκος σαράντα μέτρων και ογδόντα τριών εκατοστών (40,83 μ.) ή όσο το μήκος της νότιας πλευράς του (ακινήτου), καταλήγει στη νοτιοδυτική γωνία του άνω ακινήτου των δύο πρώτων εναγόντων και από εκεί συνεχίζει με την ίδια κατεύθυνση, δηλ.

από δύση προς ανατολή, και κατά μήκος της νότιας τεθλασμένης πλευράς του και μέσα στο ακίνητο των δύο πρώτων εναγόντων, κατά το ίδιο πλάτος (δηλ. των δύο μέτρων) και κατά μήκος, όσο και η άνω νότια τεθλασμένη πλευρά του ακινήτου των δύο πρώτων εναγόντων, δηλ. συνολικού μήκους τριάντα επτά μέτρων και δέκα έξι εκατοστών (37,16 μ.) (ήτοι πλευρά 1-13 μήκους 8,93 μ. + πλευρά 13-12 μήκους 13,30 μ. + πλευρά 12-11 μήκους 14,93 μ.), καταλήγει στη νοτιοδυτική πλευρά - γωνία του ακινήτου του τρίτου των εναγόντων.

Περαιτέρω,δεν αποδείχτηκε ότι οι ενάγοντες, αλλά και οι δικαιοπάροχοί τους είχαν πρόσβαση στα ακίνητά τους από άλλη δίοδο. Ειδικότερα, οι κληρονόμοι του Κ. Μ. και ο Ι. Δ., έχουν κατασκευάσει οι ίδιοι ιδιωτικό δρόμο βορείως των ακινήτων των διαδίκων, αποκλειστικά για τις ανάγκες των δικών τους αγροκτημάτων, δίχως να επιτρέπουν τη χρήση του από τρίτους.

Όμως, η εναγομένη τον Φεβρουάριο 2002 κατέσκαψε με γεωργικό ελκυστήρα την επίδικη δίοδο-που βρίσκεται στη νότια πλευρά του ακινήτου της, καθ' όλο το μήκος της ήτοι 40,83 μ. περίπου και καθ" όλο το πλάτος της ήτοι 2 μ., και με τον τρόπο αυτό κατέστησε τα ως άνω ακίνητα των εναγόντων περίκλειστα, ενώ φύτευσε και μικρές ελιές στη νότια πλευρά του ακινήτου και σε ελάχιστη απόσταση από το νότιο όριο του ακινήτου της με σκοπό να εμποδίσει περαιτέρω τη διέλευση των εναγόντων, ακόμη και με τα πόδια από την ως άνω δουλεία διόδου προσβάλλοντας έτσι το δικαίωμα της πραγματικής δουλείας διόδου τους, που είχαν αποκτήσει με έκτακτη χρησικτησία.'' Βάσει των παραδοχών αυτών (το Μονομελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο)απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της 684/2016 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Ηρακλείου, που είχε δεχθεί την αγωγή των αναιρεσιβλήτων, αναγνωρίσεώς τους ως δουλειούχων, διόδου επί του ακινήτου της αναιρεσείουσας.

Ειδικότερα, με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως,ότι οι απώτεροι και απώτατοι δικαιοπάροχοι των εναγόντων, έχοντας αποκτήσει την κυριότητα των επιδίκων δεσποζόντων ακινήτων, κατά τα έτη 1965, 1962,1951 με παράγωγο τρόπο (για το ακίνητο του 3ου ενάγοντος, και για το 1/2 εξ αδιαιρέτου του ακινήτου της 2ης ενάγουσας) και με πρωτότυπο τρόπο (για το 1/2 εξ αδιαιρέτου του ακινήτου της 2ης ενάγουσας), χρησιμοποιούσαν επι 30 περίπου έτη την επίδικη δίοδο, ασκούντες τις αναφερόμενες πράξεις οιονεί νομής δουλείας (διάβαση πεζοί και με ζώα...) με διάνοια δικαιούχου δουλείας διόδου εις βάρος του ακινήτου, κυριότητας της εναγομένης.

Τις πράξεις αυτές των δικαιοπαρόχων τους συνέχισαν (με τα ίδια προσόντα) και οι ενάγοντες κατά τη μεταβίβαση των δικαιωμάτων κυριότητας (στον τρίτο κατά το έτος 1975 και στην πρώτη κατά τα έτη 1965 και 1978, αντιστοίχως), ψιλής κυριότητας (στον πρώτο κατά το έτος 1995) και επικαρπίας (στην πρώτη κατά το έτος 1995), αντιστοίχως στον καθένα από αυτούς.

Με τον τρόπο αυτό οι ενάγοντες απέκτησαν δικαίωμα πραγματικής δουλείας διόδου στην επίδικη οδό, με έκτακτη χρησικτησία, ασκούντες το δικαίωμα αυτό (οι ίδιοι και οι δικαιοπάροχοί τους) για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της 20ετίας. Το δικαίωμα αυτό προσέβαλε η εναγομένη το Φεβρουάριο του 2002, όταν κατέστρεψε την επίδικη δίοδο και απέκλεισε έτσι την διέλευση των εναγόντων από αυτήν.

Με τους λόγους αναιρέσεως πρώτο και δεύτερο η αναιρεσείουσα αιτιάται, ότι το δευτεροβάθμιο υπέπεσεν, αντιστοίχως, στις πλημμέλειες του άρθρου 559 αρ.11γ και 11β, διότι δεν έλαβε υπόψη μια ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη του γεωπόνου Ε. Φ. και μι ατεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Γ. Π. και ότι ανεπιτρέπτως έλαβε υπόψη δύο υπεύθυνες δηλώσεις του ν.δ. 105/1969.

Οι λόγοι αυτοί είναι (αμφότεροι), απαράδεκτοι, διότι, (και υπό την εκδοχή της εκτιμήσεως ότι γίνεται αναφορά στην διάταξη 560 ΚΠολΔ ), οι άνω καταλογιζόμενες πλημμέλειες δεν εμπίπτουν στην πρόβλεψη του άρθρου αυτού 560 ΚπολΔ).

Με τον τρίτο (τελευταίο) λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα προσάπτει στο δευτεροβαθμίως δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου, ότι με την προσβαλλομένη 302/2018, απόφασή του υπέπεσε στην κατ' αρθρ. 560(ως ορθώς εκτιμάται αρ. 1 ΚπολΔ πλημμέλεια, ως εκ του ότι παραβίασε και δη κακώς ερμήνευσε το άρθρο 1045 ΑΚ, αφού δέχθηκε την παράλληλη διαδρομή του εικοσαετούς χρόνου νομής χρησικτησίας για την χρήση κυριότητας στα δεσπόζοντα ακίνητα, (των αναιρεσιβλήτων), καθώς και του χρόνου της(εικοσαετίας της) οιονεί νομής δουλείας διόδου υπέρ των ακινήτων αυτών και εις βάρος του δουλεύοντος ακινήτου της αναιρεσείουσας.

Ειδικότερα, αυτή αιτιάται, ότι:Οι παραδοχές της προσβαλλομένης, ότι, καθόσον αφορά στον τρίτο αναιρεσίβλητο ότι από το 1975 που κατέχει το ακίνητό του, το χρησιδεσπόζει με τις προσήκουσες διακατοχικές πράξεις, ότι ως προς την δεύτερη αναιρεσίβλητη, ότι το ιδανικό 1/2 ποσοστό εξ' αδιαιρέτου επί του ακινήτου της έχει στην κυριαρχική της εξουσία από το 1965 και ότι εν σχέσει προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο, ότι από 4-1-1995, που με το …05 συμβόλαιο απέκτησε την ψιλή κυριότητα του ακινήτου του, άρχισε την άσκηση της δουλείας διόδου, (προσμετρουμένου του χρόνου και της δικαιοπαρόχου του 2ης αναιρεσίβλητης) και ότι αυτοί (αναιρεσίβλητοι) συνέχισαν να διέρχονται από την διαφιλονικούμενη δίοδο (επί του δουλεύοντος ακινήτου της αναιρεσείουσας), όπως και οι δικαιοπάροχοί τους, αποτελούν παραβίαση(με κακή ερμηνεία) του άρθρου 1045 ΑΚ αφού γίνεται δεκτή η άσκηση νομής χρησικτησίας για την απόκτηση κυριότητας, επικαρπίας και ψιλής κυριότητας των αναιρεσιβλήτων στα δεσπόζοντα ακίνητα από τα έτη 1975, 1965 και 1995, αντίστοιχα, και η παράλληλη από τους ίδιους χρόνους, άσκηση οιονεί νομής δουλείας διόδου σε βάρος του δουλεύοντος ακινήτουτης αναιρεσείουσας.

Περαιτέρω, η αναιρεσείουσα αιτιάται ότι η ανωτέρω παράλληλη χρονική διαδρομήτης νομής και της οιονεί νομής διακόπηκε το Φεβρουάριο του 2002, που όπως ωσαύτως δέχεται το ως Εφετείο δικάσαν Πρωτοδικείο, η αναιρεσείουσα κατέστησε περίκλειστα τα δεσπόζοντα ακίνητα, χωρίς μέχρι τότε(κατά την αναιρεσείουσα ) να έχουν αποκτήσει οι αναιρεσίβλητοι δια της έκτακτης χρησικτησίας δικαίωμα δουλείας διόδου, αφού η διαδρομή του χρόνου της οιονεί νομής άρχισε να τρέχει για τη 2η αναιρεσίβλητη το 1985, γαι τον 3ο αναιρεσίβλητο το 1995, ενώ ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο η διαδρομή του δικού του χρόνου οιονεί νομής άρχισε από τότε που απέκτησε την ψιλή κυριότητα, ως άνω.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι συμφώνως προς την προηγηθείσα ανάπτυξη, το ως εφετείο δικάσαν πρωτοδικείο δεν δέχθηκε την παράλληλη διαδρομή της εικοσαετίας του χρόνου της νομής χρησικτησίας για την κτήση κυριότητας στα δεσπόζοντα ακίνητα και του χρόνου της οιονεί νομής χρησικτησίας προς κτήση της δουλείας διόδου στο δουλεύον και υπέρ των δεσποζόντων ακινήτων.

Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ανελέγκτως, κατά τα ως άνω, δέχθηκε, ότι μετά την κτήση των δικαιωμάτων κυριότητας επικαρπίας και ψιλής κυριότητας, αντίστοιχα, οι ενάγοντες συνέχισαν τη διέλευση από την επίδικη οδό με διάνοια δουλείας διόδου, οιονεί νομή την οποία ασκούσαν πριν από αυτούς και οι (απώτεροι και απώτατοι) δικαιοπάροχοί τους "για περίπου 30 χρόνια" με διάνοια δικαιούχου δουλείας και ότι έτσι αυτοί απέκτησαν το δικαίωμα δουλείας της επίδικης διόδου, με έκτακτη χρησικτησία, προσμετρουμένου και του χρόνου οιονεί νομής των δικαιοπαρόχων τους, κατά τα άνω εκτιθέμενα, παρά τα αντίθετα υπό της αναιρεσείουσας υποστηριζόμενα, αδοκίμως όμως κατά τα άνω εκτιθέμενα.

Κατά συνέπεια μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς διερεύνηση, η αίτηση αναιρέσεως είναι απορριπτέα, πρέπει δε να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και να επιβληθεί στην ηττωμένη αναιρεσείουσα η δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, κατά παραδοχή του αιτήματός τους(άρθρ, 176, 183, 191 παραγρ.2, 495 παραγρ.3 ΚπολΔ) συμφώνως προς το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-6-2018 αίτηση της Α. Φ. περί αναιρέσεως της 302/2018 αποφάσεως του (ως Εφετείου δικάσαντος)Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου.

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Και Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα την δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, το ποσό της οποίας ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700 ) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαρτίου 2019

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Μαϊου 2019.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ