49/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 49 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 49/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, και Γεώργιο Παπανδρέου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 6η Δεκεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Λ. Μ. του Κ. κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Μιχαήλ Καραγιάννη Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Ηλία Νίκα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-12-2007 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 92/2008 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 139/2012 του Τριμελούς Εφετείου Εύβοιας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14-7-2015 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Παπανδρέου, ανέγνωσε την από 23-11-2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου να απορριφθεί, καθένας δε να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 139/2002 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Χαλκίδας που δίκασε κατ' έφεση, εξαφάνισε την 92/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας, διαδικασίας εκουσίας δικαιοδοσίας, απέρριψε την αίτηση του αναιρεσείοντος για την διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας και δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την κύρια παρέμβαση του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.ΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

2. Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας, που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της. Στην περίπτωση, που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση (Ολ.ΑΠ 9/2013).

3. Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση χωρεί αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια αιτιολογιών, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις, όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρίσιμων περιστατικών που έγιναν δεκτά. Αντιφατικότητα δε αιτιολογιών υπάρχει όταν εξ αιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το Νόμο. Η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (Ολ. ΑΠ 24/1992, Ολ. ΑΠ 1/1999, ΑΠ 9/2013).

"3. Κατά το άρθρο 967 ΑΚ, μεταξύ των κοινής χρήσεως πραγμάτων περιλαμβάνεται και ο αιγιαλός. Είναι δε αιγιαλός, κατά τον ορισμό που δίνει το άρθρο- 1 του α.ν. 2344/1940, που εφαρμόζεται διαχρονικώς στην προκειμένη περίπτωση σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 53 του Εισαγωγικού Νόμου του Α.Κ. και 34 παρ. 2 του ν. 2971/2001, "η περιστοιχούσα την θάλασσαν χερσαία ζώνη η βρεχόμενη από τας μεγίστας πλην συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων". Από τον ορισμό αυτό προκύπτει ότι ο αιγιαλός είναι τμήμα της γης που περιβάλλει τη θάλασσα με όριο προς την ξηρά το σημείο εκείνο, μέχρι το οποίο φθάνουν τα συνήθως μεγαλύτερα κύματα. Ο αιγιαλός ανήκει, κατά νομική επιταγή στο Ελληνικό Δημόσιο, (άρθρα 968 ΑΚ και 1 του α.ν. 2344/1940). Μόνος δε ο καθορισμός του ορίου αυτού από τη διοικητική επιτροπή, που προβλέπεται στα άρθρα 2 και 3 του α.ν. 2344/1940, με απόφασή της, με τη σύνταξη του εκεί αναγραφόμενου τοπογραφικού και υψομετρικού διαγράμματος, που συνοδεύεται από σχετική έκθεση, δεν είναι ικανός να προσδώσει την ιδιότητα του αιγιαλού σε τμήμα γης, το οποίο στερείται τα παραπάνω χαρακτηριστικά, δηλαδή σε έδαφος μη βρεχόμενο όπως πιο πάνω από τα θαλάσσια ύδατα. Και αυτό διότι, υπό την αντίθετη εκδοχή, ο κύριος του εδάφους, που κατά πλάνη περιλήφθηκε στα όρια του αιγιαλού θα έχανε την ιδιοκτησία του με απλή πράξη της διοίκησης, κατά παράβαση των προστατευτικών αυτής συνταγματικών ορισμών, ενόψει ακριβώς των οποίων και θεσπίστηκαν τα όσα στο άρθρο 4 του ίδιου α.ν. 2344/1940 διαλαμβάνονται, κατά τα οποία τμήματα ιδιωτικών τμημάτων, που χαρακτηρίστηκαν από την προαναφερόμενη επιτροπή ως τμήματα που ανήκαν πλέον στον αιγιαλό, λογίζονται ότι κηρύχθηκαν απαλλοτριωτέα αναγκαστικώς υπέρ του Δημοσίου συγχρόνως με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της έκθεσης και του διαγράμματος της ίδιας επιτροπής, εφαρμοζομένης, κατά τα λοιπά, ως προς την αποζημίωση, της προβλεπόμενης στους ισχύοντες για τις απαλλοτριώσεις νόμους διαδικασίας. Έτσι η ιδιότητα του αιγιαλού προκύπτει από φυσικά και μόνο φαινόμενα και δεν δημιουργείται με πράξη της Πολιτείας και σε κάθε τοπική περίπτωση ο καθορισμός της έκτασης ως αιγιαλού ή παλαιού αιγιαλού, όταν δημιουργείται νέος αιγιαλός δια προσχώσεως, ανήκει στην εκτίμηση του τακτικού δικαστή και όχι της διοίκησης. Ο αιγιαλός, ως κοινής χρήσεως πράγμα που ανήκει στο Δημόσιο είναι εκτός συναλλαγής και ανεπίδεκτος χρησικτησίας, εκτός αν, λόγω προσχώσεων στην ακτή ή υποχώρησης του αιγιαλού στην θάλασσα, απέβαλε την ιδιότητα του αυτή, γιατί έπαυσε ο για την κοινή χρήση προορισμός του, οπότε εξακολουθεί και μετά την πρόσχωση να ανήκει στο δημόσιο περιεχόμενος όμως εφεξής στην ιδιωτική περιουσία αυτού (Ολ.Α.Π. 75/87, ΑΠ897/2009 Δημ. Νόμος). Εξάλλου από το συνδυασμό των διατάξεων των ν. 8 παρ. 1 Κωδ. (7.39), ν. 9 παρ. 1, Πανδ. (50.14), ν. 2 παρ. 20, Πανδ. (41.4), ν. 6 παρ. Πανδ. (44.3), ν. 76 παρ. 1, Πανδ. (18.1) και ν. 7 παρ. 3 Πανδ. (23.3) του Βυζαντινορωμαϊκού Δικαίου, που ίσχυε πριν από τον Αστικό Κώδικα, προς εκείνες των άρθρων 18 και 21 του νόμου της 21-6/3.7.1837 "περί διακρίσεως κτημάτων", προκύπτει περαιτέρω, ότι η έκτακτη χρησικτησία χωρεί αν κάποιος νεμηθεί επί μια τριακονταετία με καλή πίστη και σε δημόσια κτήματα εφόσον όμως η τριακονταετής νομή αυτών είχε συμπληρωθεί μέχρι και της 11ης Σεπτεμβρίου 1915. Και αυτό γιατί μετά την αμέσως πιο πάνω ημερομηνία δεν ήταν επιτρεπτή η χρησικτησία στα δημόσια κτήματα, όπως, ειδικότερα, προκύπτει από τις διατάξεις αφενός του ν. ΔΞΗ/1912 και των διαταγμάτων "περί δικαιοστασίου", που εκδόθηκαν κατ' εξουσιοδότηση του και αφετέρου του άρθρου 21 του Ν.Δ. της 22.4/16.5.1926 "περί διοικητικής αποβολής από των κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης", που κυρώθηκε με τη με αριθμό 24/1926 Συντακτική Απόφαση, κατά την οποία τα δικαιώματα του Δημοσίου επί των ακίνητων κτημάτων δεν υπόκεινται σε καμιά παραγραφή στο μέλλον, ενώ, εξάλλου, αυτή που άρχισε, δεν έχει καμιά συνέπεια αν μέχρι τη δημοσίευση του πιο πάνω διατάγματος δεν είχε συμπληρωθεί η παραγραφή των τριάντα ετών, κατά τους νόμους που ίσχυαν. Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 4 του α.ν. 1539/1938, τα δικαιώματα επί ακινήτων του Δημοσίου δεν υπόκεινται σε παραγραφή, κάθε δε παραγραφή, η οποία είχε αρχίσει πριν από την ισχύ του νόμου αυτού δεν έχει έννομη συνέπεια, αν αυτή δεν συμπληρώθηκε μέχρι της ισχύος του, κατά τους προϊσχύοντες νόμους. Από τις τελευταίες αυτές διατάξεις, που διατηρήθηκαν σε ισχύ με εκείνη του άρθρου 53 του ΕισΝΑΚ, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Βυζαντινορωμαϊκού Δικαίου, που προμνημονεύθηκαν, προκύπτει ότι μέχρι το χρόνο της ισχύος του πιο πάνω ν.δ. του έτους 1926 τα επί ακινήτων δικαιώματα του Δημοσίου υπάγονται μόνο στην έκτακτη χρησικτησία, έκτοτε δε ούτε στην τακτική ούτε στην έκτακτη, μόνο δε η έκτακτη χρησικτησία που συμπληρώθηκε μέχρι τις 16.5.1926 έχει έννομες συνέπειες για τα κτήματα του Δημοσίου και μπορεί να οδηγήσει σε κτήση κυριότητας. Ενόψει, επομένως, του ότι η λήξη της χρησικτησίας είχε ήδη ανασταλεί από τα προγενέστερης ισχύος διατάγματα περί δικαιοστασίου από τις 12-09-1915 ο χρόνος της έκτακτης χρησικτησίας πρέπει να έχει συμπληρωθεί μέχρι τις 11-09-1915 για να μπορεί να καταλυθεί με την έκτακτη χρησικτησία το δικαίωμα κυριότητας του Δημοσίου, ενώ η μετά τη χρονολογία αυτή νομή τρίτου σε ακίνητο του Δημοσίου δεν μπορεί να οδηγήσει σε κτήση κυριότητας σε βάρος του, μέχρι μεν τις 15-06-1926, λόγω της αναστολής του χρόνου χρησικτησίας, έκτοτε δε, λόγω του ότι τα πράγματα του Δημοσίου εξαιρούνται της χρησικτησίας (Ολ. ΑΠ 75/1987).

4. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, ως αποδειχθέντα, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Δυνάμει του με αριθμό …80/08-07-1981 πωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου … Ν. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα, την 14η Ιανουαρίου του έτους 1982 στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας στον τόμο ….4 και με αύξοντα αριθμό μεταγραφής …, μεταβιβάσθηκαν στον αιτούντα από την Ε. χήρα Γ. Κ., θετή θυγατέρα του Δ. Κ. και Ζ., φυσικό τέκνο του Α. Κ. και Μ. τα 5/8 εξ αδιαιρέτου, ενός αγροτεμαχίου, μη άρτιου και μη οικοδομήσιμου, εκτάσεως του όλου μέτρων τετραγωνικών χιλίων (1.000), κειμένου στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της Κοινότητας ….. του τέως Δήμου …., εμφαινόμενου όλου στο από μηνός Ιουλίου του έτους 1981 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α. Κ. περιμετρικά με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοιχεία Α-Β-Γ-Δ-Α και συνορευόμενου του όλου γύρωθεν βορείως με ιδιοκτησία Γ. Κ. και με συνιδιοκτησία Γ. και Ε. Κ. επί της πλευράς Α - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα έξι (56), νοτίως με συνιδιοκτησία Γ. και Ε. Κ. επί της πλευράς Β - Γ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα πέντε και 25/100 (55,25), ανατολικώς με ιδιοκτησία Γ. Μ. επί της πλευράς Γ - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 10/100 (18,10) και δυτικώς με αγροτική οδό επί της προσόψεως Α- Β του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 10/100 (18,10). Ακολούθως, δυνάμει του με αριθμό …90/10-07-1981 πωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Ν. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα την 11° Φεβρουάριου του έτους 1982 στα οικεία βιβλία μεταγραφών στον τόμο ..8 και με αύξοντα αριθμό …3, μεταβιβάσθηκαν στον αιτούντα με αγορά από την ίδια ως άνω Ε. χήρα Γ. Κ., τα 5/8 εξ αδιαιρέτου, ενός αγροτεμάχιου, μη άρτιου και μη οικοδομήσιμου, εκτάσεως του όλου μέτρων τετραγωνικών χιλίων (1.000), κείμενου στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της Κοινότητας …. του τέως Δήμου Χ…, εμφαινόμενου όλου στο από μηνός Ιουλίου του έτους 1981 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α. Κ. περιμετρικά με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοχεία Α-Β-Γ-Δ-Α και συνορευόμενου του όλου γύρωθεν βορείως με ιδιοκτησία του αιτούντος επί της πλευράς Α - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα πέντε και 25/100 (55,25), νοτίως με συνιδιοκτησία Γ. και Ε. Κ. επί της πλευράς Β - Γ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα τριών (53), ανατολικώς με ιδιοκτησία Γ. Μ. επί της πλευράς Γ - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 60/100 (18,60) και δυτικώς με αγροτική οδό επί της προσόψεως Α - Β του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 60/100 (18,60). Τα ως άνω μεταβιβασθέντα στον αιτούντα δυνάμει των προαναφερόμενων συμβολαίων εξ αδιαιρέτου ποσοστά, στη δικαιοπάροχο του είχαν μεταβιβασθεί κατά μεν τα 4/8 εξ αδιαιρέτου με αγορά από τον Δ. Π. Κ., δυνάμει του με αριθμό …3/26-11-1954 πωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Χ. Ι. Σ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας και κατά το 1/8 εξ αδιαιρέτου εκ κληρονομιάς του αποβιώσαντος την 16η Αυγούστου του έτους 1957 συζύγου της Γ. Α. Κ., κατοίκου ..., ο οποίος κατά το χρόνο του θανάτου του δεν κατέλειπε διαθήκη και/ την οποία (κληρονομιά) αποδέχθηκε δυνάμειτης με αριθμό ….3/18-09-1978 συμβολαιογραφικής πράξεως αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου …. Μ. Γ. Χ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας στον τόμο 710 και με αύξοντα αριθμό μεταγραφής 36. Περαιτέρω, δυνάμει του με αριθμό .26481/08/07/1981 πωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Ν. Κ., που μεταγράφηκε-.νόμιμα, την 14η Ιανουαρίου του. έτους στα οικεία βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας στον τόμο, ….84 και με αύξοντα αριθμό μεταγραφής …, μεταβιβάσθηκαν στον αιτούντα με αγορά από τον Γ. Κ. του Γ. και Ε. τα 3/8 εξ αδιαιρέτου ενός αγροτεμαχίου, μη άρτιου και μη οικοδομήσιμου, εκτάσεως του όλου μέτρων τετραγωνικών (1.000), κείμενου στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της Κοινότητας ... του τέως Δήμου …., εμφαινόμενου όλου στο από μηνός Ιουλίου του έτους 1981 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α. Κ. περιμετρικά με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοιχεία Α - Β - Γ - Δ - Α και συνορευόμενου του όλου γύρωθεν βορείως με ιδιοκτησία Γ. Κ. και με συνιδιοκτησία Γ. και Ε. Κ. επί της πλευράς Α - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα έξι (56), νοτίως με συνιδιοκτησία Γ. και Ε. Κ. επί της πλευράς Β - Γ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα πέντε και 25/100 (55,25), ανατολικώς με ιδιοκτησία Γ. Μ. επί της πλευράς Γ - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 10/100 (18,10) και δυτικώς με αγροτική οδό επί της προσόψεως Α - Β του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 10/100 (18,10). Ακολούθως, δυνάμει του με αριθμό ….49/10-07-1981 πωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Ν. Κ., που μεταγράφηκε νόμιμα την 11η Φεβρουάριου του έτους 1982 στα οικεία βιβλία μεταγραφών στον τόμο ….8 και με αύξοντα αριθμό …4, μεταβιβάσθηκαν στον αιτούντα με αγορά από τον Γ. Κ. του Γ. και Ε., τα 3/8 εξ αδιαιρέτου, ενός αγροτεμάχιου, μη άρτιου και μη οικοδομήσιμου, εκτάσεως του όλου μέτρων τετραγωνικών χιλίων (1.000), κείμενου στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της Κοινότητας ... του τέως Δήμου …., εμφαινόμενου όλου στο από μηνός Ιουλίου του έτους 1981 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α. Κ. περιμετρικά με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοχεία Α - Β - Γ - Δ - Α και συνορευόμενου του όλου γύρωθεν βορείως με ιδιοκτησία του αιτούντος επί της πλευράς Α - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα πέντε και 25/100 (55,25), νοτίως με συνιδιοκτησία Γ. και Ε. Κ. επί της πλευράς Β - Γ του διαγράμματος μήκους μέτρων πενήντα τριών (53), ανατολικώς με ιδιοκτησία Γ. Μ. επί της πλευράς Γ - Δ του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 60/100 (18,60) και δυτικώς με αγροτική οδό επί της προσόψεως Α - Β του διαγράμματος μήκους μέτρων δεκαοκτώ και 60/100 (18,60). Τα μεταβιβασθέντα δυνάμει των προαναφερόμενων συμβολαίων ποσοστά περιήλθαν στον δικαιοπάροχο του αιτούντος εκ κληρονομιάς του αποβιώσαντος την 16η Αυγούστου του έτους 1957 πατρός του Γ. Α. Κ., κατοίκου ..., ο οποίος κατά το χρόνο του θανάτου του δεν κατέλειπε διαθήκη και την οποία (κληρονομιά) αποδέχθηκε δυνάμει της με αριθμό ….73/18-09-1978 συμβολαιογραφικής πράξεως αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου … Μ. Γ. Χ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα οικεία βιβλία 'W^y^Mf μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας στον τόμο 710 και με γ' ; αύξοντα αριθμό μεταγραφής 36.

Με την ως άνω με αριθμό ..73/1978 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Μ. Γ. Χ., η οποία έχει μεταγραφεί νόμιμα στα οικεία βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλάκειου Χαλκίδας στον τόμο …10 με αριθμό μεταγραφής ..6 οι δικαιοπάροχοι του αιτούντος Ε. χήρα Γ. Κ. και ο Γ. Κ. του Γ. αποδέχθηκαν μεγαλύτερη έκταση και δη, αποδέχθηκαν εκ κληρονομιάς του αποβιώσαντος, συζύγου της πρώτης και. πατρός του δεύτερου, το έτος 1957 Γ. Κ., η πρώτη εξ' αυτών κατά ποσοστό 1/4 και ο δεύτερος εξ' αυτών κατά ποσοστό 3/4 το 1/2 εξ' αδιαιρέτου..:" ενός αγρού κειμένου στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας … εκτάσεως του όλου 25.230 μ2 συνορευομένου βορείως με ιδιοκτησία Κ. Λ. νοτίως με θάλασσα, ανατολικώς εν μέρει με Α. Γ. και εν μέρει με Γ. Μ. και δυτικά με αγροτική οδό. Το ως άνω εξ' αδιαιρέτου ποσοστό περιήλθε στον αποβιώσαντα κληρονομούμενο με το με αριθμό ….3/1954 πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χ. Σ. νομίμως μεταγεγραμμένου στο Υποθηκοφυλάκειο Χαλκίδας στον τόμο …26 με αριθμό ….643 με το οποίο (συμβόλαιο) ο κληρονομούμενος (Γ. Α. Κ.) και η Ε. θυγατέρα Δ. Κ. αγόρασαν από ,ον Δ. Κ. κατά ποσοστό 1/2 εξ' αδιαιρέτου έκαστος έναν αγρό έκτασης 16 στρεμμάτων στην θέση "..." της περιφέρειας …. που κατά τον ως άνω τίτλο συνόρευε "πρότερον μεν αρκτικώς με Ι.-Κ., μεσημβρινώς με Γ. Γ. λειβάδι και βούρλα, ανατολικώς με Α. Γ. και δυτικώς με Γ. Α. και Δ. Τ. και νυν αρκτικώς με Ι. Κ., μεσημβρινώς με Ο. σύζ. Γ. Μ., λειβάδι και βούρλα, ανατολικώς με Α. Γ. και δυτικώς με κληρονόμους Γαλάνη και Δ. Τ.". Στον πωλητή Δ. Π. Κ. είχε περιέλθει το εν λόγω ακίνητο εκ κληρονομιάς της αποβιώσασας το 1939 μητρός του Ε. συζ. Π. Κ., δυνάμει της με αριθμό ….02/1937 δημόσιας διαθήκης, στην τελευταία δε είχε περιέλθει δυνάμει της με αριθμό …925/1897 κατακυρωτικής έκθεσης του συμβολαιογράφου Σ. Σ. που έχει μεταγραφεί στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδος στον τόμο …4 αρ. ….43 σύμφωνα με την οποία κατακυρώνονται στην Ε. Δ. Σ. μια άμπελος 2 στρεμμάτων και ένας αγρός εκτάσεως 14 στρεμμάτων όπου εκαλλιεργούντο διάφορα είδη δένδρων όπως αχλαδιές, συκιές, ελιές, τζιτζιφιές. Από τα ως άνω προκύπτει ότι το επίδικο ακίνητο αποτελεί τμήμα της προαναφερόμενης μείζονος εκτάσεως για την οποία (μείζονα έκταση) υπάρχει αλληλουχία τίτλων η οποία χρονολογικά φθάνει στο έτος 1897, πλην όμως υπάρχει απόκλιση ως προς την έκταση η οποία αναφέρεται στους ως άνω τίτλους. Ειδικότερα στην με αριθμό ….3/1978 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Μ. Γ. Χ. αποδέχτηκαν οι δικαιοπάροχοι του αιτούντος 25.230 μ2, ενώ στο με αριθμό …63/1954 πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χ. Σ. η έκταση του εν λόγω ακινήτου καθορίζεται σε 16 στρέμματα και στη με αριθμό …25/1879 κατακυρωτική έκθεση η έκταση αυτού (ως άνω ακινήτου) καθορίζεται σε 16.200 μ2 και επί πλέον αναφορικά με τις αναπτυσσόμενες σε αυτό καλλιέργειες αναφέρει ότι το εν λόγω ακίνητο καλλιεργείται κατά 2 στρέμματα με αμπέλι και το υπόλοιπο με οπωροφόρα δένδρα. Αναφορικά όμως με το επίδικο ακίνητο από τις αεροφωτογραφίες του 1945 ΑΚ προκύπτει ότι η ευρύτερη έκταση στην οποία ευρίσκεται αυτό ήταν αμμώδης, προσχωσιγενής, άγονη, και ακαλλιέργητη χωρίς ίχνη νομής και κατοχής. Στη μελέτη δε γεωλογικής καταλληλότητος του ΥΠΕΧΩΔΕ για την προαναφερόμενη έκταση αναφέρεται ότι πρόκειται περί εκτάσεως όπου το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους αυτής εμπίπτει στην κατηγορία των ιλυωδών άμμων τα οποία συναντούνται στις όχθες του ....

Επομένως η έκταση αυτή προέρχεται από προσχώσεις (ολοκαινικές αποθέσεις) του ... που στη συνέχεια με ανθρώπινες επεμβάσεις απέκτησαν τη σημερινή του εδάφη (βλ. την από 02-12-2010 τεχνική έκθεση εφαρμογής τίτλων της Κτηματικής Υπηρεσίας Ν. Ευβοίας).

Ακόμα στο από Δεκεμβρίου 1996 τοπογραφικό διάγραμμα του Ν. Π. (περιοχή ...) σημειώνεται η οριογραμμή του παλαιού αιγιαλού της ως άνω ευρύτερης περιοχής, αφού μετά την προεκτιθέμενη εναπόθεση άμμου από τον …. επεκτάθηκε και μετατοπίσθηκε νοτιότερα η ακτογραμμή (διαχωριστική γραμμή ξηράς και θάλασσας σε ηρεμία). Η με τον ως, άνω τρόπο σχηματισθείσα έκταση η οποία έχει αμμώδη αργιλλοϊλυώδη σύσταση, εντός της οποίας ευρίσκεται το αναφερόμενο στην αίτηση με ΚΑΕΚ ...0086 ακίνητο, εντάσσεται κατά το ως άνω σχεδιάγραμμα εντός των ορίων του παλαιού αιγιαλού. Η ιδιότητα της ως άνω εκτάσεως ως παλαιός αιγιαλός προκύπτει από το σύνολο των προεκτιθέμενων αποδεικτικών μέσων και ειδικότερα από τη σύσταση του εδάφους και από το ότι επρόκειτο περί άγονης περιοχής, σύμφωνα με τις αεροφωτογραφίες του 1945 όπως προεκτέθηκε. Πρέπει να σημειωθεί ότι το ως άνω τοπογραφικό διάγραμμα του Ν. Π. (περιοχή ...) συνόδευε πρόταση της επιτροπής ορίων αιγιαλού - παραλίας - παλαιού: αιγιαλού με την" οποία προτείνεται καθορισμός του παλαιού αιγιαλού στα προεκτιθέμενα όρια. Επί της προαναφερόμενης πρότασης έχει γνωμοδοτήσει θετικά το ΓΕΝ με το με αριθμό ….5/896/99 έγγραφο του. Και ναι μεν δεν ολοκληρώθηκε η διαδικασία της διοικητικής επιτροπής περί καθορισμού ορίων παλαιού αιγιαλού, όμως αυτό δεν επηρεάζει την κρίση αναφορικά με την ιδιότητα του αιγιαλού ή μη, αφού όπως προεκτέθηκε στη νομική σκέψη, η ιδιότητα αυτή προκύπτει αϊτό φυσικά και μόνο φαινόμενα και δεν δημιουργείται με πράξη της Πολιτείας και σε κάθε τοπική περίπτωση ο καθορισμός της έκτασης ως αιγιαλού ή παλαιού αιγιαλού, όταν δημιουργείται νέος αιγιαλός δια προσχώσεως ανήκει στην εκτίμηση του τακτικού δικαστή και όχι της διοίκησης. Εκ των ως άνω προκύπτει ότι το ακίνητο με ΚΑΕΚ ...0086 δεν περιλαμβάνεται στη με αριθμό ….25/1879 κατακυρωτική έκθεση και το με αριθμό ….63/1954 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χ. Σ., σύμφωνα με τους οποίους η έκταση που μεταβιβάσθηκε με αυτούς είχε καλλιεργήσιμη μορφή ενώ το επίδικο ακίνητο αμμώδη αργιλλοϊλυώδη σύσταση και αποτελούσε τον παλαιό αιγιαλό που δημιουργήθηκε από τις αποθέσεις του ... επί του παλαιού αιγιαλού. Εξ' άλλου από αυτό δικαιολογείται η διεύρυνση του ενιαίου ακινήτου από 16.000 μ2 που αναφέρεται στους προεκτιθέμενους τίτλους σε 25.230 μ2 που αποδέχθηκαν οι άμεσοι δικαιοπάροχοι του αιτούντος με την με αριθμό …73/1978 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Μ. Γ. Χ.. Επίσης χαρακτηριστική είναι η διαφορά στην διατύπωση των προαναφερόμενων τίτλων που επικαλείται ο αϊτών ως προς το νότιο όριο του ενιαίου ακινήτου αφού στην ως άνω με αριθμό …73/1978 πράξη αποδοχής κληρονομιάς φέρεται να συνορεύει νότια με θάλασσα ενώ στο με αριθμό …63/1954 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χ. Σ. αναφέρεται ότι νότια συνορεύει με Γ. Μ., λιβάδια και βούρλα. Ακόμη του επίδικου ακινήτου δεν υπήρξαν κύριοι οι δικαιοπάροχοι του αιτούντος με έκτακτη χρησικτησία αφού δεν μεταβιβάσθηκε σε αυτούς άσκησαν πράξεις νομής μέχρι το έτος 1915 ώστε να καταστούν κύριοι με έκτακτη χρησικτησία. Επομένως οι άμεσοι δικαιοπάροχοι του αιτούντος δεν είχαν καταστεί κύριοι του επιδίκου και κατά λογική συνέπεια και ο αϊτών δεν κατέστη κύριος του επιδίκου με αριθμό κτηματολογίου ...0086/0/0. Κατ' ακολουθία δε των προεκτιθέμενων η κυριότητα του επιδίκου ανήκει στο Δημόσιο. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο το οποίο έκρινε ότι ο αιτών είχε καταστεί κύριος του επιδίκου ακινήτου με παράγωγο τρόπο έσφαλε και πρέπει να γίνουν δεκτοί οι σχετικοί λόγοι έφεσης".

6. Το Εφετείο, με το να οδηγηθεί στην προαναφερθείσα κρίση δεν παραβίασε, τις προδιαληφθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου του, τις οποίες εφάρμοσε ορθώς, ενώ διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά αιτιολογίες, ως προς τα ζητήματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων και συνεπώς δεν στερείται νόμιμης βάσης. Ειδικότερα το Εφετείο διέλαβε πλήρη και εμπεριστατωμένη κρίση χωρίς αντιφάσεις και κενά ως προς το ότι η επίδικη έκταση :α) δεν περιλαμβάνεται στους επικαλούμενους τίτλους των δικαιοπάροχων του αναιρεσείοντος (…25/1879 κατακυρωτική έκθεση και …63/1954 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χ. Σ., σύμφωνα με τους οποίους η έκταση που μεταβιβάσθηκε σ' αυτούς είχε καλλιεργήσιμη μορφή ενώ το επίδικο ακίνητο αμμώδη αργιλλοϊλυώδη σύσταση που αποτελούσε τον παλαιό αιγιαλό που δημιουργήθηκε από τις αποθέσεις του ... επί του παλαιού αιγιαλού, β) υπάρχει σημαντική απόκλιση ως προς την έκταση που αναφέρεται στους ως άνω τίτλους και ειδικότερα είχε εμβαδόν 16 .200 τετρ. μέτρ., εκ των οποίων 2 στρέμματα με αμπέλι και το υπόλοιπο με οπωροφόρα δένδρα (στην κατακυρωτική έκθεση), 16 στρέμματα (στο …63/1954 πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χ. Σ.) και 25.300 τετρ. μέτρ.(στην …73/1978 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Μ. Γ. Χ..) γ) Δεν υπήρξαν κύριοι οι δικαιοπάροχοι του αναιρεσείοντος με έκτακτη χρησικτησία αφού δεν μεταβιβάσθηκε σ' αυτούς ούτε άσκησαν πράξεις νομής μέχρι το έτος 1915 ώστε να καταστούν κύριοι με έκτακτη χρησικτησία και η επίδικη έκταση αποτελεί τμήμα του παλαιού αιγιαλού στον οποίο οι δικαιοπάροχοι του αναιρεσείοντος δεν άσκησαν πράξεις νομής μέχρι το έτος 1915 Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 Κ.Πολ.Δ., με τις αιτιάσεις ότι δεν έγινε ορθή εφαρμογή των προαναφερομένων διατάξεων ουσιαστικού δικαίου και ότι οι αιτιολογίες της απόφασης αυτής είναι ανεπαρκείς, είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι.

7. Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, που κατέθεσε προτάσεις, (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), τα οποία ορίζει μειωμένα κατ' άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957, και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14.6.2015 αίτηση αναίρεσης κατά της 139/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ