493/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)
Legislator summary
AI generatedΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Legislator headnote
AI generated493/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece): Με την εν λόγω απόφαση απορρίφθηκε ως νομικά αβάσιμη η από 27-12-2013 αγωγή του αναιρεσιβλήτου ενάγοντος κατά της εναγομένης ήδη αναιρεσείουσας "Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης ..." ως προς την κύρια βάση της από την περιγραφόμενη σ'αυτή σύμβαση, έγινε δε δεκτή κατά την επικουρική της βάση εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού.
Keywords
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 493 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 493/2020
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου και Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης ..., που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μακρή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.
Του αναιρεσιβλήτου: Π. Δ. του Ν., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Νικολέτα Μαγκλαβέρα.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης.
Εκδόθηκε η απόφαση 3836/2017 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 2-5-2017 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα 3836/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία έχει ήδη καταστεί τελεσίδικη (άρθρο 553 παρ.1 ΚΠολΔ), ενόψει του ότι από την επίδοσή της στις 23-3-2017 μέχρι την άσκηση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως στις 19-5-2017 έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία ασκήσεως εφέσεως, όπως συνομολογείται και από τον αναιρεσίβλητο με τις προτάσεις του ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (ΑΠ430/2009).
Με την εν λόγω απόφαση απορρίφθηκε ως νομικά αβάσιμη η από 27-12-2013 αγωγή του αναιρεσιβλήτου ενάγοντος κατά της εναγομένης ήδη αναιρεσείουσας "Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης ..." ως προς την κύρια βάση της από την περιγραφόμενη σ'αυτή σύμβαση, έγινε δε δεκτή κατά την επικουρική της βάση εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού.
Με την 34939/10-12-1999 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (ΦΕΚ2262/Β/31-12-1999) συστάθηκε ενιαία επιχείρηση υδρεύσεως-αποχετεύσεως με την επωνυμία "Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Δήμου ... Νομού Θεσσαλονίκης". Το νομικό αυτό πρόσωπο διέπεται από τον ιδρυτικό νόμο των ΔΕΥΑ (ν.1069/1980 ΦΕΚ Α191, στο άρθρο 1 παρ.1 του οποίου ορίζεται ότι για την άσκηση πάσης φύσεως δραστηριοτήτων του κυκλώματος υδρεύσεως και αποχετεύσεως οικιστικών κέντρων της χώρας (με εξαίρεση την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Βόλο και τις μείζονες αυτών περιοχές), δύνανται να συνιστώνται κατά την παρ.3 του ίδιου άρθρου, σε κάθε Δήμο ή Κοινότητα ή από περισσότερους Δήμους ή Κοινότητες ενιαίες επιχειρήσεις υδρεύσεως και αποχετεύσεως, οι οποίες αποτελούν ίδια νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου κοινωφελούς χαρακτήρα, διεπόμενα από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, εφόσον δεν ορίζεται άλλως από το νόμο, ότι λειτουργούν υπό τη μορφή Δημοτικής ή Κοινοτικής επιχειρήσεως και διέπονται ως προς τη διοίκηση, την οργάνωση, εκτέλεση, λειτουργία, συντήρηση των έργων της αρμοδιότητάς τους καθώς και τις πηγές χρηματοδοτήσεώς τους από τις διατάξεις του άνω νόμου, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των σχετικών διατάξεων του "Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος".
Σύμφωνα με το άρθρο 252παρ.4 του ν.3463/2006 (Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας) οι ΔΕΥΑ είναι δημοτικές επιχειρήσεις ειδικού σκοπού. Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι οι συμβάσεις προμηθείας που συνάπτουν οι δημοτικές επιχειρήσεις υδρεύσεως και αποχετεύσεως διέπονται (δεδομένου ότι στον ιδρυτικό τους νόμο δεν προβλέπεται ειδικώς) από τις διατάξεις του άνω Κώδικα.
Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 209 παρ.1 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν.3463/2006), οι προμήθειες των Δήμων, των Κοινοτήτων, των πάσης φύσεως Συνδέσμων τους, των νομικών τους προσώπων δημοσίου δικαίου και των ιδρυμάτων τους διενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Ενιαίου Κανονισμού Προμηθειών των Ο.Τ.Α. (Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α), όπως ισχύει, με την επιφύλαξη των ειδικών ρυθμίσεων του π.δ370/1995(ΦΕΚ 199 Α'), όπως αυτές έχουν τροποποιηθεί από το π.δ105/2000 (ΦΕΚ 100 Α') και των αντιστοίχων του π.δ57/2000 (ΦΕΚ45 Α').
Σύμφωνα δε με την παρ.1 του άρθρου 1 του Ενιαίου Κανονισμού Προμηθειών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΕΚΠΟΤΑ Απόφαση Υπουργού Εσωτερικών 11389/6-3-1993 ΦΕΚ Β',185) οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού έχουν εφαρμογή στις προμήθειες των κάθε φύσεως υλικών, αναλωσίμων ή μη, κατά την έννοια των διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του ν.1797/1988, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά, που εκτελούνται από τους δήμους, τις κοινότητες, τους συνδέσμους τους, τα δημοτικά και κοινοτικά ιδρύματα και τα λοιπά δημοτικά και κοινοτικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.
Εξ άλλου κατά το άρθρο 3 παρ.3 περ. Γ του ΕΚΠΟΤΑ, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν επίσης να συνάπτουν τις συμβάσεις προμηθειών προσφεύγοντας στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως διαγωνισμού, στις ακόλουθες περιπτώσεις... (4) Στο βαθμό που είναι απόλυτα αναγκαίο, όταν για κατεπείγοντες λόγους οφειλομένους σε γεγονότα που δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν από τις αναθέτουσες αρχές, δεν είναι δυνατό να τηρηθούν οι προϋποθέσεις που απαιτούνται στους ανοικτούς ή κλειστούς διαγωνισμούς.
Οι περιστάσεις που δικαιολογούν το επείγον δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση, να οφείλονται στις αναθέτουσες αρχές. Περαιτέρω με τη διάταξη του άρθου 13 παρ.2 του ν.2503/1997 επαναφέρονται σε ισχύ οι περί προμηθειών διατάξεις των π.δ/των 28/1980 (ΦΕΚ 11Α`) και 410/1995 (ΦΕΚ 231 Α`) προκειμένου περί προμηθειών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοικήσεως πρώτου βαθμού (Ο.Τ.Α), των συνδέσμων τους και συμβουλίων περιοχής, των δημοτικών και κοινοτικών τους ιδρυμάτων και των νομικών τους προσώπων δημοσίου δικαίου, που αφορούν καύσιμα και ελαιολιπαντικά, γραφική ύλη και ανταλλακτικά μηχανημάτων και οχημάτων, τρόφιμα και λοιπά αναλώσιμα είδη παντοπωλείου και φάρμακα, τηρουμένων κατά τα λοιπά των κοινοτικών διατάξεων και των διατάξεων των παραγράφων 1 έως και 11 και 14 έως και 16 του άρθρου 2 του ν.2286/1995.
Οι διατάξεις αυτές ισχύουν και για όλες τις προμήθειες των εξαιρούμενων με την παράγραφο 5.1. του άρθρου 1 του ν.2286/1995 φορέων που λειτουργούν με τη μορφή νομικών προσώπων των Ο.Τ.Α πρώτου βαθμού. Με το άρθρο 2 του αυτού ως άνω νόμου (όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 199 παρ.1Α περ.43ν.4281/2014) ορίζεται ότι:"1...12.
Οι διαδικασίες συνάψεως συμβάσεων προμηθειών διακρίνονται σε συνοπτικές, ανοικτές, κλειστές και με διαπραγμάτευση : α) Ανοικτές είναι οι διαδικασίες (ανοικτός διαγωνισμός) που κάθε ενδιαφερόμενος προμηθευτής μπορεί να υποβάλλει προσφορά. β) Κλειστές είναι εκείνες (κλειστός διαγωνισμός) που μόνο οι προμηθευτές οι οποίοι έχουν προσκληθεί από το φορέα, που διενεργεί το διαγωνισμό, μπορούν να υποβάλλουν προσφορά.
γ) Συνοπτικές (πρόχειρος διαγωνισμός) είναι οι διαδικασίες που διενεργούνται μόνο για τη σύναψη συμβάσεων προμηθειών αγαθών αξίας κάτω των διακοσίων χιλιάδων (200.000) ECU, ετησίας συνολικής δαπάνης, καθοριζομένης εκάστοτε με απόφαση του Υπουργού Εμπορίου (ήδη Υπουργού Ανάπτυξης). Στις διαδικασίες των εδαφίων α` και β` απαιτείται προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.
Σύμφωνα με την ισχύουσα κατά τον ερευνώμενο χρόνο ΥΑ Π1/3305/3.11.2010 (ΦΕΚ Β'1789/12.11.2010) παρ. 2, ορίζονται τα ακόλουθα: "2)Καθορίζουμε, σύμφωνα με άρθρο 2 παρ. 12 περ. γ` και παρ. 13 περ. 1 σημείο VIII του ν.2286/95 (ΦΕΚ 19/Α/1-2-1995) αντιστοίχως την ετήσια συνολική δαπάνη των Προμηθειών κατά κωδικό αριθμό είδους αυτών (του αρχείου ειδών προγράμματος) για τις οποίες η σύναψη των σχετικών συμβάσεων διενεργείται:α) Με διαδικασίες διαπραγμάτευσης (εξαιρετική ή απευθείας ανάθεση) μέχρι του ποσού των 20.000,00 ευρώ άνευ ΦΠΑ.
β) Με συνοπτικές διαδικασίες (πρόχειρος διαγωνισμός) μέχρι του ποσού των 60.000,00 ευρώ άνευ ΦΠΑ." Προκειμένου να διαπιστωθεί το ποσό στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη συγκεκριμένης προμήθειας και, κατ` επέκταση, η δυνατότητα απευθείας αναθέσεώς της, λαμβάνεται υπόψη η συνολική δαπάνη που απαιτείται ετησίως για να καλυφθούν οι ανάγκες του Δήμου σε αγαθά που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις συναλλακτικές αντιλήψεις, θεωρούνται όμοια ή ομοειδή ή που, ως εκ της φύσης τους, του αντικειμένου τους ή της λειτουργικότητάς τους, εντάσσονται σε όμοιες ή παρεμφερείς κατηγορίες αγαθών.
Συνεπώς, δεν είναι νόμιμος ο επιμερισμός της κατά τα ανωτέρω συνολικής ποσότητας όμοιων ή ομοειδών αγαθών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες όμοιες ή ομοειδείς κατηγορίες και στη συνέχεια η απευθείας ανάθεση των μερικότερων αυτών προμηθειών με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει από την κατάτμηση της συνολικής ποσότητας αντί της διενέργειας μιας ενιαίας για τα είδη αυτά προμήθειας - γιατί με τον τρόπο αυτό επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η αποφυγή τήρησης της οριζόμενης από αυτές διαδικασίας του διαγωνισμού (ΕΣ165/2010).
Περαιτέρω κατά το άρθρο 41 ν.δ.496/1974 "Περί Λογιστικού των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου": "Πάσα σύμβασις διά λογαριασμόν του νομικού προσώπου, έχουσα αντικείμενον άνω των 10.000 δραχμών ή δημιουργούσα υποχρεώσεις διαρκείας, εφ' όσον δεν ορίζεται άλλως, υποβάλλεται εις τον τύπον του ιδιωτικού εγγράφου. Το ποσόν τούτο δύναται να αυξομειούται δι' αποφάσεων του Υπουργού των Οικονομικών, δημοσιευομένων εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η πρότασις καταρτίσεως συμβάσεως και η αποδοχή αυτής δύναται να γίνουν και δι' ιδιαιτέρων εγγράφων. Η εκ της μη τηρήσεως του τύπου της εγγράφου αποδοχής ακυρότης, αίρεται εν περιπτώσει εκπληρώσεως της συμβάσεως". Tο παραπάνω ποσό των 10.000 δραχμών αυξήθηκε σε 150.000 δραχμές από τις 9-7-1992 με την 2054839/452/0026/3/9-7-1992 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και σε 2.500 ευρώ από τις 7-8-2002 με τη 2/42053/0094/7-8-2002 απόφαση του ίδιου υπουργού.
Εξ άλλου κατά μεν το άρθρο 158 Α.Κ. η τήρηση τύπου για τη δικαιοπραξία απαιτείται μόνο όπου το ορίζει ο νόμος, κατά δε το άρθρο 159 παρ.1 του ίδιου κώδικα δικαιοπραξία για την οποία δεν τηρήθηκε ο τύπος που απαιτεί ο νόμος, εφόσον δεν ορίζεται το αντίθετο, είναι άκυρη. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών, αντίστοιχων εκείνης του άρθρου 80 του ν. 2362/1995 "περί κώδικος δημοσίου λογιστικού" που αντικατέστησε το ν.δ. 321/1969 "περί κώδικος δημοσίου λογιστικού", οι οποίες αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση του γενικότερου συμφέροντος και συνεπώς δεν είναι αντίθετες προς τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 και 20 παρ. 1 του Συντάγματος, ούτε προς αυτές του άρθρου 1 παρ. 1 του από 20.3.1952 Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (ΑΠ 1372/2012), συνάγεται, ότι ο τύπος του ιδιωτικού εγγράφου, που απαιτείται για τις καταρτιζόμενες για λογαριασμό Ν.Π.Δ.Δ.
ως άνω συμβάσεις, το αντικείμενο των οποίων υπερβαίνει το ποσό των 2.500 ευρώ, είναι συστατικός και όχι αποδεικτικός, γι` αυτό και η έλλειψή του καθιστά κατά τα άρθρα 158 και 159 παρ. 1 του ΑΚ άκυρη τη σύμβαση. Η ακυρότητα της συμβάσεως από την έλλειψη του απαιτουμένου τύπου είναι απόλυτη και λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο.
Η πρόταση όμως για την κατάρτιση της συμβάσεως και η αποδοχή της μπορούν να γίνουν και με χωριστά έγγραφα, αίρεται δε η ακυρότητα που προκαλείται από την έλλειψη εγγράφου αποδοχής, εαν εκπληρωθεί η σύμβαση (ΑΠ 430/2015, ΑΠ 1213/2015). Έτσι, η ακυρότητα αίρεται σε περίπτωση εκτελέσεως της συμβάσεως μόνον όταν για τη σύμβαση προηγήθηκε χωριστή έγγραφη πρόταση, χωρίς να επακολουθήσει και έγγραφη αποδοχή, όχι όμως και όταν δεν τηρήθηκε καθόλου ο έγγραφος τύπος για την πρόταση και την αποδοχή (ΟλΑΠ 862/1984).
Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, για μεν τις συμβάσεις προμηθείας που έχουν αντικείμενο μέχρι το ποσό των 2.500 ευρώ, δεν απαιτείται η τήρηση εγγράφου τύπου, για δε τις συμβάσεις μεγαλυτέρου ποσού απαιτείται η κατάρτισή τους να γίνει εγγράφως. Αν δεν τηρήθηκε καθόλου ο έγγραφος τύπος, η σύμβαση είναι άκυρη και στην περίπτωση αυτή το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου είναι υποχρεωμένο να αποδώσει στον πωλητή, σύμφωνα με τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού (άρθρα 904 επ.
Α.Κ.), την ωφέλεια την οποία αποκόμισε από τα αγαθά που αγόρασε, η οποία συνίσταται στο ποσό που θα κατέβαλε σε οποιονδήποτε τρίτο για την αγορά των ίδιων αγαθών (ΑΠ1376/2018,ΑΠ1213/2015, ΑΠ766/2014). Την ακυρότητα από την έλλειψη του τύπου μπορεί να προτείνει και αυτός που ενώ εγνώριζε ότι απαιτείται τύπος, προέβη στη σύναψη παρατύπου συμβάσεως, αλλά και το Δικαστήριο λαμβάνει αυτήν υπόψη αυτεπαγγέλτως κατά τα άνω, γιατί οι διατάξεις περί τύπου είναι δημοσίας τάξεως (ΑΠ 91/2016).
Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 904 ΑΚ, όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία ή με ζημία άλλου έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια. Η υποχρέωση αυτή γεννιέται ιδίως σε περίπτωση παροχής αχρεωστήτως ή παροχής για αιτία που δεν επακολούθησε ή έληξε ή αιτία παράνομη ή ανήθικη". Από τον κανόνα του άρθρου αυτού, που απορρέει από τις κοινωνικές αντιλήψεις περί ισότητας και επιεικείας και έχει εφαρμογή και για το Δημόσιο και τα Ν.Π.Δ.Δ., αφού γι` αυτά δεν καθιερώνεται εξαίρεση με τη διάταξη αυτή ή με άλλη (Ολ.
ΑΠ 218/1977), προκύπτει ότι στοιχείο του πραγματικού κάθε απαιτήσεως αδικαιολογήτου πλουτισμού είναι εκτός των άλλων και η ανυπαρξία ή η ελαττωματικότητα της ατιίας, με βάση την οποίαν έγινε η περιουσιακή μετακίνηση και επήλθε ο πλουτισμός του λήπτη. Αν λείπει το στοιχείο αυτό, αν δηλαδή η αιτία δεν είναι ανύπαρκτη ή ελαττωματική, δεν στοιχειοθετείται απαίτηση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.
Τέτοια έλλειψη υπάρχει και όταν η αιτία της παροχής είναι παράνομη, εξαιτίας απαγορευτικής διατάξεως νόμου. Στην περίπτωση αυτή, αν ασκηθεί αγωγή, με την οποία αναζητείται ευθέως από τον ενάγοντα ο πλουτισμός (ωφέλεια) του εναγομένου, εξαιτίας της ακυρότητας της συμβάσεως, για να είναι ορισμένη η αγωγή θα πρέπει να αναφέρονται στο δικόγραφο αυτής, σύμφωνα με το άρθρο 216 παρ. 1α' του ΚΠολΔ, τα περιστατικά που συνεπάγονται την ακυρότητα της συμβάσεως και συνιστούν το λόγο για τον οποίο η αιτία της εντεύθεν ωφέλειας του εναγομένου δεν είναι νόμιμη (ΑΠ501/2016).
Αν όμως η βάση της αγωγής από αδικαιολόγητο πλουτισμό σωρρεύεται, κατά δικονομική επικουρικότητα (άρθρο 219 ΚΠολΔ), υπό την ενδοδιαδικαστική αίρεση της απορρίψεως της κύριας βάσεως αυτής από τη σύμβαση, αρκεί για την πληρότητα της πιο πάνω επικουρικής βάσεως να γίνεται απλή επίκληση της ακυρότητος της συμβάσεως, χωρίς να απαιτείται να αναφέρονται και οι λόγοι στους οποίους οφείλεται η ακυρότητα (ΟλΑΠ2/2019).
Και τούτο διότι, στην τελευταία περίπτωση, η επικουρική βάση της αγωγής θα εξετασθεί μόνον αν η στηριζομένη στην έγκυρη σύμβαση κύρια βάση της αγωγής απορριφθεί μετά από παραδοχή της ακυρότητος της συμβάσεως για συγκεκριμένο λόγο, ο οποίος, είτε κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα, είτε κατ' ένσταση του εναγομένου, απετέλεσε ήδη αντικείμενο της δίκης.
Έτσι πληρούται με τον τρόπο αυτόν ο σκοπός της διατάξεως του άρθρου 216 ΚΠολΔ, η οποία απαιτεί σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν την αγωγή (Ολ ΑΠ 22/2003, ΑΠ Ολ ΑΠ 23/2003, ΑΠ1157/2017).
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση του αγωγικού δικογράφου, ο ενάγων ισχυρίσθηκε ότι διατηρεί στο ... πρατήριο υγρών καυσίμων. Ότι κατόπιν προφορικής συμφωνίας με τον πρόεδρο αυτής, από τα τέλη Δεκεμβρίου 2012, άρχισε να προμηθεύει την εναγομένη με υγρά καύσιμα για την κίνηση των οχημάτων της και με πετρέλαιο θέρμανσης για τη θέρμανση των κτηριακών της εγκαταστάσεων. Ότι έως και 1-4-2013 της πώλησε και της παρέδωσε τμηματικά τις στην αγωγή αναλυτικά αναφερόμενες ποσότητες υγρών καυσίμων, εκδίδοντας κάθε φορά το αντίστοιχο τιμολόγιο συνολικής αξίας 35.657,84 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του αναλογούντος ΦΠΑ 23% και ότι ορίστηκε δήλη ημέρα πληρωμής 30 ημέρες από την έκδοση εκάστου τιμολογίου. Ότι η εναγομένη, παρότι παρέλαβε τις ανωτέρω ποσότητες και παρά τις οχλήσεις του ουδέν του κατέβαλε. Το παραπάνω ποσό ζήτησε να υποχρεωθεί η τελευταία να του καταβάλει με βάση τις διατάξεις από τη μεταξύ τους σύμβαση πωλήσεως (προμηθείας) με το νομιμο τόκο από την παρέλευση 30 ημερών από την έκδοση εκάστου τιμολογίου. Επικουρικώς δε, για την περίπτωση που ήθελε θεωρηθεί ότι η ανωτέρω σύμβαση δεν ήταν έγκυρη, γιατί δεν τηρήθηκε ο έγγραφος τύπος για κάθε επί μέρους σύμβαση που υπερέβαινε τα 2.500 ευρώ, ζήτησε την καταβολή του ίδιου ως άνω ποσού κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.
Το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την κυρία βάση της αγωγής από τη σύμβαση προμηθείας ως νομικώς αβάσιμη, γιατί δεν τηρήθηκε ο έγγραφος τύπος και δεν προηγήθηκε η διενέργεια πρόχειρου διαγωνισμού και δέχθηκε κατ' ουσίαν την επικουρική βάση της από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό. Ειδικότερα, το Δικαστήριο δέχθηκε, ως προς την ουσία της υποθέσεως, τα εξής: "O εvάγωv διατηρεί επιχεΙρηση- πρατήριo πώλησης υγρώv καυσlμωv στo … χιλιόμετρo ...- Θεσσαλονίκης και στα πλαiσια της δραστηριότητάς τoυ αυτής, κατά τo χρovικό διάστημα από Δεκέμβριo 2012 έως και 1-4-2013 πώλησε και παρέδωσε στο εvαγόμεvo, δυvάμει διαδoχικών ατύπωv συμβάσεωv πωλήσεως κατόπιv πρoηγoυμένων προφορικώv εvτολώv τoυ τότε voμίμoυ εκπρoσώπου τoυ Σ.
T., τις κατωτέρω αvαφερόμεvες ποσότητες υγρώv καυσίμωv και πετρελαίoυ θέρμαvσης, προκειμέvoυ vα ικανoποιηθoύv oι αvάγκες κίvησης τωv οχημάτωv του και θέρμανσης τωv κτηρίωv πoυ υπάγovται στη δικαιoδοσία τoυ (σnμειώvεται ότι, κατά τη συvήθη πρακτική τωv συvαλλασσομένωv, oι παραδόσεις τωv εμπoρευμάτωv γιvόταv με τα συvoδεύovτα αυτά δελτία απoστoλής και στo τέλoς εκάστoυ μήvα o εvάγωv εξέδιδε συvήθως συγκεvτρωτικό τιμολόγιo, πoυ περιελάμβαvε δηλαδή, τις πoσότnτες ποu παραδίδovταv με περισσότερα δελτiα αποστoλής).
Συγκεκριμέvα: 1. Δυvάμει τωv υπ' αρ. ...18-12-2012, .../23-12-2012, .../24-12-2012, .../27-12-2012, .../27-12-2012, ...27-12-2012, .../28-12-2012 και .../31-12-2012 δελτίωv απoστoλής, πώλησε και παρέδωσε απλή αμόλυβδη βεvζlvη συvoλικής πoσότητας 493 λiτρωv πρoς 1,3805 ευρώ αvά λίτρο, για τηv oπoία εξέδωσε τo υπ' αριθ. .../02- 01-2013 τιμoλόγιο αξίας 680,59 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 156,54 ευρώ, ήτoι συvoλικής.
αξiας 837,13 ευρώ. 2. Δυvάμει τωv υπ'αρ..../1-12.2012, .../3-12-2012, .../4-12-2012, .../4-12-2012, ...12-12-2012, …/5-12-2012, .../6-12-2012, .../6-12-2012, .../7-12-2012 καl .../10-12-2012 δελτίωv απoστoλής, πώλησε καl παρέδωσε 1386 λiτρα πετρελαΙoυ κivησης πρoς 1,1374 ευρώ αvά λiτρo, εκδίδovτας τo υπ' αριθ.../02-01-2013 τιμoλόγιo αξίας 1576,40 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 362,58 ευρώ, ήτoι συvoλικής αξίας 1939.2 ευρώ. 3.
Δυvάμει τωv υπ'αρ. ... δελτiωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε τοv Δεκέμβριo τoυ 2012 1278 λΙτρα πετρελα[ου κivnσης προς 1,1374 ευρώ αvά λίτρo, εκδΙδοvτας τo υπ' αριθ. ... /02-01.2013 τιμoλόγιo αξiας 1.453,6 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 362,58 ευρώ, ήτoι συvoλικής αξίας 1.787,93 ευρώ. 4, Δυvάμει των υπ' αρ. .../17-12-2012, ...17-12- 2012|, .../17-12-2012, .../18-12-2012, .../20-12-2012, .../21-12-2012, ...24-12-2012, .../27-12-2012, ...27-12-2012, .../27-12-2012, .../27-12-2012 .../28-12-2012, .../31-12-2012 και ...31-12-2012 δελτiωv απoστoλής, πώλησε και παρέδωσε 2224 λίτρα πετρελαίου κivησης πρoς 1,1374 ευρώ αvά λiτρo, εκδiδοvτας τo uπ'αριθ. .../2-01-2013 τιμoλόγιo αξίαs 2529,50.ευρώ πλέov ΦΠΑ 23% 581,80 ευρώ, ήτοι συvoλικής αξiας 3.111,38 ευρώ. 5.
Στις 08-01-2013 πώλησε και παρέδωσε στα γραφεiα τηs εvαγoμέvης στηv oδό ... στov ..., 985 λΙτpα πετρελαίου θέρμαvσης πρoς 113,70 ευρώ αvά τόvο, εκδίδovτας και τo υπ. αριθ. ... τιμoλόγιο - δελτίo απoστoλής, αξ[ας 1.119,95 ευρώ πλέov ΦΠΑ 23% 257,58 ευρώ, ήτοι συvoλικής αξίας 1.377,53 ευρώ. 6. Στις 16-01-2013 πώλησε και παρέδωσε στα γραφεία της εvαγoμέvης στηv oδό ... oτov ..., 1.083 λiτρα πετρελαioυ θέρμανσης πρoς 113,60 ευρώ αvά τόvo, εκδiδovτας και τo υπ'αριθ. 1603 τιμoλόγιo -δελτio απoστoλής επi πιστώσει, αξiας 1.230,89 ευρώ πλέov ΦΠΑ 23% 282,96 ευρώ, ήτοι συvoλικής αξiας 1.513,25 ευρώ. 7.
Δυvάμει τωv υπ'αρ. .../4-12-2012, .../5-12-012, .../6-12-2012, .../6-12-2012, ...7-12-2012, .../10-12-2012, ,.../11-12-2012, .../11-12-2012, .../12-12-2012, .../14-12-2012, .../14-12-2012 δελτίωv αποστολής πώλησε και παρέδωσε 591 λίτρα απλής αμόλυβδης βεvζivης πρoς 1,3805 ευρώ αvά λiτρο, εκδiδoντας τo υπ' αριθ. .../2-01-2013 τιμολόγιο, αξίας 815,88 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 187,65 ευρώ, ήτoι συvoλικής αξiας 1.003,53 ευρώ 8.
Στις 28-01-2013 πώλησε και παρέδωσε στα γραφεία της εvαγoμέvης στηv oδό ... ατov ..., 1.054 λiτρα πετρελαίoυ θέρμαvσης πρoς 113,60 ευρώ αvά τόνο, εκδίδοvτας και το υπ'αριθ. ... τιμoλόγιο -δελτίo απoστoλής, αξίας 1.197,34 ευρώ πλέov ΦΠΑ 23% 275,39 ευρώ, ήτοι συvoλικής αξiας 1472,73 ευρώ. 9. Δυvάμει τωv υπ' αρ' .../4-1-2013, .../4-1-2013, .../8-1-2013, ...9-1-2013, .../10-1-2013, .../11-1-2013, .../11-1-2013, .../14-1 -2013, .../14-1-2013, .../16-1-2013 δελτίωv απoστoλής πώλησε καί παρέδωσε 582 λΙτρα απλής αμόλυβδης βεvζivης πρoς 1,4618 ευρώ αvά λiτρo, εκδiδovτας το υπ' αριθ. .../ 1-02-2013 τιμoλόγιo αξίας 850,77 ευpώ πλέov ΦΠA 23% 195,68, ευρώ, ήτoι συvoλικής αξίας 1046,45 ευρώ. 10.
Δυvάμει τωv υπ' αρ. .../21-1-2013, .../22-1-2013, .../23-1-2013, .../23-1-2013, .../29-1-2013,.../30-1-2013, ...31-1-2013 δελτiωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε 487 λiτρα απλής αμόλυβδης βεvζivης πρoς 1,4618,ευρώ αvά λiτρο εκδίδovτας τo υπ' αριθ. .../01-02-2013 τιμoλόγιo αξiας 711,90 ευρώ πλέov ΦΠA 23 163,74 ευρώ, ήτoι συvoλικής αξiας 875,64ευρώ. 11. Δυvάμει τωv υπ' αρ. .../2-1-2013, .../3-1-2013, .../4-1-2013, .../4-1-2013, .../7-1-2013, .../8-1-2013, .../8-1-2013 και .../8-1-2013 δελτiωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε 1441 λiτρα πετρελαίoυ κίvησης προς 1,2106 ευρώ ανά λiτρo, εκδiδovταs το υπ' αριθ....01-02-2013, τιμολόγιo αξίας 1744,40 ευρώ πλέov ΦΠA 23o/o 401,23ευρώ, ήτoι συvολικής αξίας 2145,70 ευρώ. 12.
Δυvάμει τωv υπ' αρ..../11-1-2013, .../11-1-2013, .../14-1-2013, .../14-1-2013, .../15-1-2013, .../16-1-2013 δελτiωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε 1124 λίτρα πετρελαίου κίνησης προς 1,2106 ευρώ ανά λίτρο, εκδίδοντας το υπ' αρ..../01-02-2013 τιμoλόγιο αξίας 1360,70 ευρώ πλέov ΦΠΑ23% 312,96 ευρώ, ήτoι συvoλικής αξίας 1673,67 ευρώ. 13. Δυνάμει των υπ'αρ..../18-1-2013, .../18-1-2013, .../21-1-2013, .../21-1-2013, .../23-1-2013, .../24-1-2013 και .../25-1-2013 δελτίων αποστολής πώλησε και παρέδωσε 1253 λίτρα πετρελαίου κίνησης προς 1,2106 ευρώ ανά λίτρο, εκδίδοvτας το υπ' αριθ. .../01-02-2013 τιμoλόγιo αξiας 1516,80 ευρώ πλέοv ΦΠA 23% 348,88 ευρώ, ήτoι συvoλικής αξiας 1865,76 ευρώ. 14.
Δυvάμει τωv υπ' αρ. .../25-1-2013, ...28-1-2013, ...28-1-2013, .../29-1-2013, .../31-1-2013, .../31-1-2013 και …/31-1-2013 δελτiωv αποστoλής πώλησε και παρέδωσε 799λiτρα πετρελαίoυ κivησης πρoς 1,2106 ευρώ αvά λίτρo, εκδίδovτας τo υπ'αρiθ. .../01-02-2013 τιμoλόγιο αξίας 967,27 ευρώ πλέοv ΦΠA 23% 222,47 ευρώ ήτoι συvολικής αξίας 1189,74 ευρώ. 15. Στις 18-02-2013 πώλησε καl παρέδωσε στα γραφεiα της εvαγoμένης στηv oδό ...
στοv ..., πετpέλαιo θέρμαvσης εκδiδovτας και το υπ' αριθ. ...τιμoλόγιo - δελτio απoστoλής, 500 λiτρα πετρελαΙoυ θέρμαvσης πρoς 113,70 ευρώ αvα τόvo, αξiας 568,50 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 130,75 ευρώ, ήτοι συνoλικής αξiας 699,25 ευρώ. 16. Δυvάμει τωv υπ' αρ. .../21-2-2013, .../22-2-2013, .../22-2-2013, .../22-2-2013, .../27 -2-2013, .../27-2-2013 και .../27--2-2013 δελτiωv απoστoλής πώλησε και παρέδωoε 1154 λiτρα πετρελαioυ κίvησης προς 1,2016 ευρώ αvά λiτρo, εκδiδovτας τo υπ' αριθ. .../28-02-2013 τιμoλόγιo επί πιστώσει αξίας 1386,60 ευρώ, πλέοv ΦΠA 23% 318,93 ευρώ, ήτοι συvoλικήs αξiας 1705,58 ευρώ. 17.
Δυvάμει τωv υπ' αρ. .../11-2-2013, .../13-2-2013, .../13-2-2013, .../15-2-2013, .../15-2-2013 και .../15-2-2013, .../18-2-2013, .../19-2-2013 και .../21-2-2013 δελτίωv αποστολής πώλησε και παρέδωσε 1172 λίτρα πετρελαίoυ κivησης πρoς 1,2016 ευρώ αvά λiτρo, εκδίδovταs και τo υπ' αριθ. .../28-02-2013 τιμoλόγιo αξiας 1408,20 ευρώ πλέοv ΦΠA 23% 323,90 ευρώ, ήτοι συvoλικής αξίας 1732,18 ευρώ. 18. Δυvάμει τωv υπ'αρ. .../15-2-2013, .../5-2-2013, .../7-2-2013, .../8-2-2013, .../8-2-2013, .../8-2-2013 δελτίωv απoστολής πώλησε και παρέδωσε 1327 λiτρα πετρελαioυ κίνησης πρoς 1,2016 ευρώ αvά λiτρo, εκδiδovτας τo υπ' αριθ..../28-02-2013τιμoλόγιo αξίας 1594,50 ευρώ πλέov ΦΠΑ 23% 366,74 ευρώ, ήτοι συvoλικής αξiας 1961,26 ευρω. 19.
Δυνάμει τωv υπ' αρ. ...1-2-2013, .../1-2-2013, .../2-2-2013, .../2-2-2013, .../5-2-2013 δελτίωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε 1090 λίτρα πετρελαίoυ κίνησης πρoς 1,2016 ευρώ αvά λίτρo, εκδiδovταs τo υπ' αριθ. .../28-02-2013 τιμoλόγιο αξiας 1309,70 ευρώ πλέov ΦΠA 23o/o 301,24 ευρώ, ήτoι συνολικής αξίας 1610,98ευρώ. 20. Δυνάμει τωv υπ' αρ. .../14-2-2013, .../15-2-2013, .../16-2-2013, .../18-2-2013, …/21-2-2013, .../23-2-2013, .../23-2-2013, .../23-2-2013 και .../23-2-2013 δελτiωv απoστoλής πώλησε καl παρέδωσε 448 λiτρα απλής αμόλυβδης βεvζivης πρoς 1,4618 ευρώ αvά λίτρo, εκδiδoντας τo υπ' αριθ. .../28-02-2013 τιμoλόγιo αξiας 654,89 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 150,62 ευρώ, ήτoι συvολικής αξiας 805,51 ευρώ. 21.
Δυνάμει τωv υπ' αρ. .../2-2-2013, .../4-2- 2013, .../7-2-2013, .../8-2-2013, .../8-2-2013, .../28-2-2013, ...8-2-2013, .../11-2-2013 και ...13-2-2013 δελτiωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε 492 λiτρα απλής αμόλυβδης βεvζivης πρoς 1,4618, ευρώ αvά λίτρo, εκδίδoντας τo υπ' αρ. .../28-02-2013 τιμoλόγιο αξίας 719,21 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 165,42 ευρώ, ήτoι συνολικής αξίας 884,63 ευρώ. 22. Δυνάμει των υπ' αρ. .../12-3-20l3, ...2013, .../14-3-2013, .../15-3-2013, .../16-3-2013, .../19-3-2013, .../19-3-2013, .../20-3-2013, .../21-3-2013 και .../21-3-2013 δελτίωv απoστoλής πώλησε και παρέδωσε 1446 λiτρα πετρελαίoυ κίvησης προς 1,1366 ευρώ αvά λίτρo εκδίδovτας τo υπ' αριθ. .../01-04-2013 τιμoλόγιο αξίας 1643,50 ευρώ πλέov ΦΠΑ 23% 378,01 ευρώ, ητoι συνολικής αξiας 2021,53 ευρώ. 23, Δυνάμει τωv υπ'αρ. .../1-3-2013, .../5-3-2013, .../5-3-2013, .../5-3-2013, .../6-3-2013, .../7-3-2013, .../7-3-2013, .../7-3-2013, .../ 8-3-2013, ...11-3-2013 δελτίωv αποστoλής πώλησε και παρέδωσε 1.105 λίτρα πετpελαίoυ κίvησης πρoς 1,1366 ευρώ αvά λiτρo, εκδίδovτας το υπ' αριθ. .../01-04-2013 τιμoλόγιo αξίας 1255,90 ευρώ πλέον ΦΠΑ 23% 288,87 ευρώ, ήτοι συνολικής αξίας 1544,81 ευρώ. 24.
Δυvάμει τωv υπ' αρ. .../5-3-2013, .../6-3-2013, .../8-3-2013,.../12-3-2013, .../14-3-2013, .../15-3-2013, .../19-3-2013, .../19-3-2013, .../20-3-2013 και ...22-3-2013 δελτiωv αποστολής πώλησε και παρέδωσε 485 λίτρα απλής αμόλυβδηs βεvζivηs πρoς 1,4293 ευρώ αvα λiτρo, εκδiδovτας το υπ' αριθ. .../28-02-2013 τιμoλόγιo αξiας 693,21 ευρώ πλέov ΦΠA 23% 159,44 ευρώ, ήτoι συvολικής αξίας 852,65 ευρώ. Tο συvoλικό επoμένως τiμημα για τηv πρoμήθεια της αvωτέρω πoσότητας καυσίμωv αvήλθε στo πoσό τωv 35.657,84 ευρώ και το οποίο έπρεπε να καταβληθεί κατά τη συμφωνία των μερών εντός χρονικού διαστήματος 30 ημερών από την ημερομηνία εκδόσεως εκάστου ως άνω τιμολογίου πώλησης.
Ωστόσο το εναγόμενο καίτοι παρέλαβε και ανάλωσε τις προαναφερθείσες ποσότητες καυσίμων , ουδέν ποσό κατέβαλε έναντι του οφειλόμενου τιμήματος. Τα προαναφερόμενα γεγονότα και συγκεκριμένα ότι ο ενάγων παρέδωσε τις ανωτέρω ποσότητες καυσίμων και ότι αυτές χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες κίνησης των οχημάτων και θέρμανσης των κτηρίων του εναγόμενου αποδεικνύονται κατ' αρχήν από την σαφή και κατηγορηματική κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης, υπαλλήλου ως τον Ιούνιο του 2013 του εναγόμενου, ο οποίος περιγράφοντας την τηρούμενη, σχετικά με τον εφοδιασμό με καύσιμα διαδικασία της εναγομένης, κατέθεσε ότι οι υπάλληλοί της πάντοτε περνούσαν από το γραφείο του προέδρου της εναγομένης όπου λάμβαναν εντολή υπογεγραμμένη από αυτόν στην οποίαν αναγραφόταν το όνομα του εκάστοτε οδηγού , καθώς και του οχήματος πoυ θα εφoδιαζόταν με καύσιμο, ενώ ενίοτε παραλάμβαναν και μπιτόνια με πετρέλαιο για να εφοδιάσουν τα μηχανήματα που πραγματοποιούσαν εργασίες σε απομεμακρυσμένες περιοχές του Δήμου (...), προκειμένου να μην μετακινούνται τα ίδια τα οχήματα τα οποία ήταν βαρέα (JCB),γεγονός που συνεπάγονταν μεγαλύτερο κόστος.
Αποδεικνύονται επίσης από την υπ' αρ. πρωτ...-6-2013 βεβαίωση της οικονομικής υπηρεσίας της εναγομένης στηv oποiα βεβαιώνεται ότι τα ανωτέρω παρατιθέμενα εμπορεύματα παρελήφθησαν. Από κανένα δε στοιχείο της δικογραφίας δεν αποδείχθηκε το αντίθετο, ο δε ισχυρισμός της εναγομένης ότι τα περισσότερα εκ των οχημάτων που φέρονται να εφοδιάζονται με καύσιμα δεν της ανήκουν κατά κυριότητα,δεν αναιρεί το γεγονός ότι είναι οι διάδικοι αυτοί που συναλλάχθηκαν, αφού όπως ο μάρτυρας κατέθεσε ήταν σύνηθες φαινόμενο ο Δήμος ...
να παραχωρεί στην εναγομένη τη χρήση οχημάτων του για να τη διευκολύνει στην άσκηση του έργου της. Σε κάθε περίπτωση ο ενάγων δεν έφερε το βάρος του ελέγχου περί του εάν οι ποσότητες καυσίμων προορίζονταν πράγματι για τις ανάγκες της εναγομένης και όχι για ιδιοτελείς σκοπούς μη διαδίκων φυσικών προσώπων.
Τέλος σημειώνεται ότι το συνολικό συμφωνημένο τίμημα εκ της άκυρης συμβάσεως, κρίνεται ότι ήταν σύμφωνο με τις ισχύουσες στο ελεύθερο εμπόριο τιμές, οπότε και αντικειμενικώς συμφέρον κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας. Κατά συνέπεια η εναγομένη εξακολουθεί να οφείλει στον ενάγοντα το τίμημα που θα κατέβαλε, ως ισόποση ωφέλεια για την προμήθεια των ίδιων προϊόντων, υπό τις ίδιες συνθήκες και συμφωνίες, σε πρόσωπο ή επιχείρηση της ίδιας κατηγορίας, με αποτέλεσμα να καταστεί πλουσιώτερη σε βάρος της περιουσίας του ενάγοντος".
Ακολούθως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεχόμενο την αγωγή ως προς την ως άνω επικουρική της βάση, υποχρέωσε την εναγομένη (ήδη αναιρεσείουσα) να καταβάλει στον ενάγοντα αναιρεσίβλητο το ως άνω ποσό των 35.657,84 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αριθ.4, 566 παρ.1 και 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι στο έγγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναιρέσεως από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 559 του Κ.Πολ.Δ.
θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση. Αν στο αναιρετήριο δεν περιέχεται ένας τουλάχιστον ορισμένος λόγος αναιρέσεως, υπάρχει αοριστία, που καθιστά την αίτηση αναιρέσεως απαράδεκτη και συνεπεία τούτου απορριπτέα και αυτεπαγγέλτως, χωρίς να είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση των στοιχείων που λείπουν με παραπομπή σε άλλα έγγραφα.
Για να είναι ορισμένος ένας λόγος αναιρέσεως, δεν αρκεί η απλή μνεία του αριθμού ή η επανάληψη του κειμένου της διατάξεως του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. που προβλέπει το σχετικό λόγο, χωρίς να προσδιορίζονται τα αναγκαία στοιχεία, που, σύμφωνα με αυτήν, απαιτούνται για την συγκρότηση του αντιστοίχου λόγου αναιρέσεως (Ολ.Α.Π. 20/2005, Α.Π. 694/2009 , 778/2009, 574/2008).
Ειδικότερα, για να είναι ορισμένος ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγος για παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, πρέπει να προσδιορίζεται ο συγκεκριμένος νομικός κανόνας, ο οποίος φέρεται παραβιασθείς και το αποδιδόμενο στην προσβαλλομένη απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή αυτού.
Εάν δε το δικαστήριο εχώρησε στην κατ' ουσίαν έρευνα της υποθέσεως, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο τα γενόμενα δεκτά από το δικαστήριο πραγματικά γεγονότα, υπό τα οποία φέρεται συντελεσθείσα η προβαλλόμενη παραβίαση του κανόνος ουσιαστικού δικαίου (Ολ. Α.Π. 20/2005, 15-16/20013). Επίσης για την πληρότητα του από τον αριθμό 19 του ιδίου άρθρου λόγου αναιρέσεως, για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως , λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο οι κρίσιμες σχετικές παραδοχές, δηλαδή τα γενόμενα δεκτά από το δικαστήριο πραγματικά γεγονότα, υπό τα οποία φέρεται συντελεσθείσα η εν λόγω πλημμέλεια και επί πλέον να προσδιορίζεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή η αντίφαση των αιτιολογιών, δηλαδή ποιες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιλαμβάνει η απόφαση ή που εντοπίζονται οι αντιφάσεις, ώστε από το αναιρετήριο να προκύπτει η προβαλλόμενη νομική πλημμέλεια, δοθέντος ότι η αοριστία του λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλο διαδικαστικό έγγραφο (Ολ.Α.Π. 32/96, 27/98).
Ωσαύτως, για την πληρότητα των εκ του άρθρου 559 αριθ. 8 και 10 Κ.Πολ.Δ. λόγων αναιρέσεως, πρέπει να αναφέρονται ποια ήταν τα "πράγματα", δηλαδή οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που παρά τον νόμο το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη καίτοι προτάθηκαν παραδεκτώς ή έλαβε υπόψη, χωρίς να προταθούν (Α.Π. 1632/2007), ή παρά το νόμο τα δέχθηκε ως αληθινά χωρίς απόδειξη καθώς και ποια επίδραση ασκούσαν αυτά στην έκβαση της δίκης.
Για το ορισμένο του από το άρθρο 559 αριθ. 20 του Κ.Πολ.Δ., για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, λόγου αναιρέσεως πρέπει να αναφέρονται: α) το αληθές περιεχόμενο του φερομένου ως παραμορφωθέντος εγγράφου, ώστε εκ της συγκρίσεως του προς το γενόμενο δεκτό από την απόφαση να παρέχεται στον Άρειο Πάγο η δυνατότητα κρίσεως περί του αν υφίσταται διαγνωστικό σφάλμα, β) το γενόμενο δεκτό από την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση διαφορετικό του αληθούς περιεχόμενο, γ) το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο για το ότι υπάρχουν ή όχι κρίσιμα πραγματικά γεγονότα και δ) ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο (Α.Π. 2310/2009, 3/2016).
Εξάλλου, επί παραπόνου για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν με επίκληση (αριθ. 11 γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.), πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο α) το φερόμενο ως μη ληφθέν αποδεικτικό μέσο, β) η επίκληση και προσκομιδή στο εκδόσαν την προσβαλλομένη απόφαση δικαστήριο της ουσίας, γ) ο ισχυρισμός προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου προσκομίστηκε το αποδεικτικό μέσο και το περιεχόμενο του ισχυρισμού, ώστε να μπορεί να κριθεί, αν αυτός είναι ουσιώδης και το αποδεικτικό μέσο ήταν κρίσιμο για την απόδειξη ή την ανταπόδειξη αυτού, δ) το περιεχόμενο του αποδεικτικού μέσου και ε) ο νόμιμος τρόπος που αυτό προσκομίστηκε στο δικαστήριο της ουσίας (Ολ.Α.Π. 1990/1982, ΑΠ 1185/2010, 1065/2014).
Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα-εναγόμενη με τον τελευταίο λόγο της αναιρέσεώς της κατά το πρώτο σκέλος του προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την εκ του άρθρου 559 αρ.14 ΚΠολΔ πλημμέλεια, διότι απέρριψε τον ισχυρισμό της περί αοριστίας της ενδίκου αγωγής από τη μεταξύ αυτής και του αναιρεσίβλητου καταρτισθείσα σύμβαση προμηθείας καυσίμων καθόσον: " δεν προσδιορίζει τους όρους της "δήθεν" συμφωνίας, ήτοι το χρόνο ισχύος της, τις ρήτρες που θα έπρεπε να είχαν τεθεί, το ποσοστό εκπτώσεως επί της τρεχούσης τιμής καυσίμου και την αξία ανά λίτρο, δεν αναφέρει εάν, πότε και ποιός παρέλαβε τα λίτρα των καυσίμων που περιλαμβάνονται στα τιμολόγια, εάν οι δήθεν ποσότητες παραλήφθηκαν από την επιτροπή παραλαβής της αναιρεσείουσας ή από εξουσιοδοτημένο εκ μέρους της πρόσωπο, ούτε αναφέρει ότι τα επίδικα τιμολόγια υπογράφονται και από τον ενάγοντα ή κάποιο νόμιμο εκπρόσωπό του.
Ωστόσο όπως προκύπτει από τις προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε ως αβάσιμη κατά νόμον την αγωγή κατά τη βάση της από την επικαλούμενη σύμβαση προμηθείας λόγω ακυρότητος αυτής, ενώ έκρινε ορισμένη και νόμιμη την εν λόγω αγωγή κατά την εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού επικουρική της βάση.
Με τον παραπάνω λόγο όμως προβάλλεται η εκ του άρθρου 559 αρ.14 ΚΠολΔ πλημμέλεια μόνον ως προς την απορριφθείσα κύρια βάση της αγωγής όχι δε και ως προς τη δεκτή γενομένη επικουρική της βάση.
Συνεπώς ο λόγος αυτός είναι προεχόντως απαράδεκτος λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος της αναιρεσείουσας στην προβολή του, καθόσον η απόρριψη της αγωγής ως μη νομίμου είναι δυσμενεστέρα της επιδιωκομένης απορρίψεώς της για αοριστία (ΑΠ419/2018). Επιπροσθέτως και εκ περισσού επισημαίνεται ότι ο αυτός λόγος αναιρέσεως ελέγχεται ως αβάσιμος αφού τα επικληθέντα, ως άνω, στοιχεία δεν συνιστούν αναγκαίο περιεχόμενο της αγωγής από τη σύμβαση προμηθείας (ΑΠ1742/2014, ΑΠ1952/2013).
Περαιτέρω και οι λοιποί υπό στοιχείο Α, Α1, Α2,Α3 κατ' αμφότερα τα σκέλη αυτού, Α4, Α5, Β, Γ, Γ1, Γ2, Δ, Ε, ΣΤ, Ζ, Η, Θ, Ι, ΙΑ κατά το 1ο, 2ο και 3ο σκέλος του, αλλά και ο τελευταίος λόγος κατά το δεύτερο σκέλος του είναι πολλαπλώς απαράδεκτοι. Προεχόντως λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος καθόσον πλήττουν την προσβαλλομένη απόφαση για πλημμέλειες που αφορούν την απορριφθείσα κυρία βάση της αγωγής και όχι την γενομένη δεκτή επικουρική αυτής βάση.
Πέραν των ανωτέρω όμως οι λόγοι υπό στοιχείο Α, Α1, Α2, Α3 (εν συνόλω), Α4, Α5, Β, Γ, Γ1, Γ2, Δ, Ε, ΣΤ, Ζ, Η, ΙΑ (πρώτο και δεύτερο σκέλος του) είναι αόριστοι, καθόσον δεν προσδιορίζεται η πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση, ούτε αναφέρονται τα αναγκαία στοιχεία που κατά νόμον απαιτούνται για τη συγκρότηση ενός εκάστου εξ αυτών.
Εάν δε ήθελε υποτεθεί ότι με τους ανωτέρω λόγους επιχειρείται θεμελίωση στους αρ. 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ: α) όσον αφορά την εκ του αρ.1 πλημμέλεια δεν προσδιορίζεται ποιά συγκεκριμένη διάταξη ουσιαστικού δικαίου παραβιάσθηκε, ποιό το αποδιδόμενο στην προσβαλλομένη απόφαση νομικό σφάλμα και η επίδραση αυτού στο διατακτικό της αποφάσεως β) όσον αφορά την εκ του αρ. 19 πλημμέλεια για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως , λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, δεν προσδιορίζεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια ή η αντίφαση των αιτιολογιών, δηλαδή ποιες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιλαμβάνει η απόφαση ή που εντοπίζονται οι αντιφάσεις, ώστε από το αναιρετήριο να προκύπτει η προβαλλόμενη νομική πλημμέλεια, δοθέντος ότι η αοριστία του λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλο διαδικαστικό έγγραφο.
Ειδικώς δε ως προς τον υπό στοιχείο ΣΤ λόγο ότι συνιστά αντίφαση η παραδοχή της προσβαλλόμενης περί του ότι "ο αναιρεσίβλητος δεν ώφειλε να ελέγχει τη νομιμότητα των προμηθειών" σε σχέση με την παραδοχή περί καταρτίσεως της επίμαχης συμβάσεως, πέραν του ότι ερείδεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, αφού η αγωγή απορρίφθηκε λόγω ακυρότητος της ανωτέρω συμβάσεως, δεν αποτελεί αντίφαση, καθόσον η άνω παραδοχή δεν συνιστά άνευ ετέρου προϋπόθεση καταλυτική καταρτίσεως της συμβάσεως αλλά περιστατικό που δεν ασκεί έννομη επιρροή.
Αντιθέτως από τις προαναφερθείσες παραδοχές της απόφασης προκύπτει πλήρως και χωρίς αντιφάσεις το αποδεικτικό της πόρισμα και δεν καταλείπονται αμφιβολίες. Η δε αναιρεσείουσα υπό το πρόσχημα ελλείψεων που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές πλήττει απαραδέκτως την ακυρωτικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου περί τα πράγματα.
Περαιτέρω, όσον αφορά τον Θ λόγο με τον οποίον πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για πλημμέλεια εκ του αρ.20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος. Και τούτο διότι από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο ορθώς ανέγνωσε το περιεχόμενο του επίμαχου εγγράφου (δηλαδή την 2166/2013 βεβαίωση οικονομικής υπηρεσίας), το οποίο συνεκτίμησε με τα υπόλοιπα αποδεικτικά στοιχεία, ενώ δεν στήριξε το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικώς, ούτε κατά κύριο λόγο στο παραπάνω έγγραφο.
Εξ άλλου, οι υπό στοιχείο Ι, ΙΑ αναιρετικοί λόγοι δεν ιδρύουν λόγο εκ του άρθρου 559 αριθ. 10 Κ.Πολ.Δ. Και τούτο διότι πέραν του ότι δεν προσδιορίζεται ποιά "πράγματα" (αυτοτελείς ισχυρισμούς) δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο χωρίς απόδειξη και ποιά η ουσιώδης επίδραση αυτών στην έκβαση της δίκης, από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης προκύπτει ότι το τελευταίο για το αποδεικτικό του πόρισμα στηρίχθηκε στις προσκομισθείσες και αναφερόμενες στην απόφαση αποδείξεις χωρίς να είναι ανάγκη να αξιολογεί το κάθε αποδεικτικό μέσο ξεχωριστά. Επίσης ουδείς από τους προαναφερόμενους λόγους της μπορεί να θεμελιώσει πλημμέλεια από τον αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, καθόσον η αναιρεσείουσα δεν προέβαλε πράγματα (δηλαδή αυτοτελείς ισχυρισμούς) που να ασκούν ουσιώδη έκβαση στη δίκη και εντεύθεν να μπορούν να οδηγήσουν στην κατάλυση του αγωγικού δικαιώματος, αλλά αναλώθηκε με το αναιρετήριο στην προβολή αρνήσεων, επιχειρημάτων και συμπερασμάτων που αντλεί από την εκτίμηση των αποδείξεων και δεν έχουν αυτοτέλεια.
Επιπροσθέτως ο υπό στοιχείο ΙΑ λόγος είναι απαράδεκτος λόγω αοριστίας διότι η αναιρεσείουσα δεν προσδιορίζει σε τί συνίσταται το απαράδεκτο των αποδεικτικών μέσων στα οποία στηρίχθηκε για την εξαγωγή του αποδεικτικού της πορίσματος (εάν υποτεθεί ότι επιχειρείται στήριξη του λόγου στον αρ.11α του άρθρου 559 ΚΠολΔ).
Ειδικότερα δε η επίκληση της πλημμέλειας ότι δεν έλαβε υπόψη τη "ρητή ομολογία του αντιδίκου της" δεν επαρκεί για να ιδρύσει λόγο από τον αρ.11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Και τούτο διότι δεν επικαλείται εάν πρόκειται για δικαστική ομολογία, ποιό το κρίσιμο γεγονός που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης το οποίο και απετέλεσε σαφή και συγκεκριμένη παραδοχή από τον αντίδικό της ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας, ή αν πρόκειται για εξώδικη ομολογία και πόθεν συνάγεται (π.χ από έγγραφο που δεν έλαβε υπόψη του το δικαστήριο με ταυτόχρονο καθορισμό του προς απόδειξη ισχυρισμού), ούτε εάν έλαβε χώρα η σχετική επίκληση με της προτάσεις της στο δικαστήριο της ουσίας.
Ουδείς εξ άλλου από τους προαναφερομένους λόγους μπορεί να θεμελιώσει πλημμέλεια από τον αρ.11β ούτε εκείνον εκ του αρ.11γ, εφόσον η αναιρεσείουσα δεν ισχυρίζεται ότι λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που δεν προσκομίστηκαν με επίκληση από τον αντίδικό του, ούτε ότι το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο που νομίμως επικαλέσθηκε και προσκόμισε.
Συνεπώς η απλή μνεία στο τελευταίο σκέλος του τελευταίου λόγου μόνο κατ' αριθμόν του οικείου άρθρου (αρ.11) 559 ΚΠολΔ), όπως και των λοιπών (αρ.1, 14,19,8,20 και 10) του ίδιου άρθρου άνευ άλλου τινός (χωρίς την επίκληση και παράθεση συγκεκριμένων αιτιάσεων που να ιδρύουν τους αντίστοιχους λόγους αναιρέσεως), με επανάληψη ταυτοχρόνως παραπόνων αναγομένων στην εκτίμηση των αποδείξεων δεν επαρκεί για τη θεμελίωση οποιασδήποτε των ως άνω πλημμελειών και είναι απαράδεκτος λόγω αοριστίας.
Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς έρευνα πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί στο σύνολό της, και να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσείουσας που ηττήθηκε (άρθρο 176,183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ) τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου που κατέθεσε προτάσεις, τα οποία όμως πρέπει να καταλογιστούν μειωμένα σύμφωνα με τα άρθρα 276 παρ.1 και 281 παρ.2 του ν.3463/2006, όπως ορίζεται ειδικώτερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 2-5-2017 αίτηση της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης-Αποχέτευσης ... για αναίρεση της υπ' αριθμ.3836/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.
Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου την οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Ιανουαρίου 2020.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Μαΐου 2020.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ