492/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 492 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 492/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου και Παρασκευή Καλαϊτζή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 24η Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των καθων η κλήση- αναιρεσειουσών: 1. Α. Γ. του Δ., χήρας Κ. Γ., το γένος Γ., 2 Ε. Γ. του Κ., κατοίκων ..., κληρονόμων του αρχικού αναιρεσείοντος Κ. Γ., ο οποίος απεβίωσε την 9-5-2016.

Οι αναιρεσείουσες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ανδρέα Μπαρδάκο.

Του καλούντος- αναιρεσιβλήτου: Β. Π. του Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Νικόλαο Παπαπέτρο, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-6-2009 αγωγή του ήδη καλούντος-αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 362/2010 του ιδίου Δικαστηρίου, 580/2014 του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αρχικώς αναιρεσείων με την από 9-4-2015 αίτησή του.

Κατόπιν βίαιης διακοπής λόγω θανάτου του αναιρεσείοντος, η υπόθεση επανέρχεται προς συζήτηση με την από12-7-2017 κλήση του καλούντος- αναιρεσιβλήτου.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Παρασκευή Καλαϊτζή, ανέγνωσε την από 8-6-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγείται την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των καθων η κλήση- αναιρεσειουσών, ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Ο από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για ευθεία παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνος δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της. Περαιτέρω, κατά την έννοια του αρ. 19 του ανωτέρω άρθρου, η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνος ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

ΙΙ. Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως ο αρχικώς αναιρεσείων (μετά την αποβίωση του οποίου συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη η χήρα και η κόρη του, κατά τα όσα αντιστοίχως αναγράφονται στα πρακτικά και στην αρχή της προκειμένης αποφάσεως), υποστηρίζει, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με την προσβαλλομένη απόφασή του υπέπεσε στην κατ’ άρθρ. 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, υπό την έννοια, ότι στο πόρισμα της εν λόγω αποφάσεως εμπεριέχονται ασάφειες και αντιφάσεις εν σχέσει προς το ουσιώδες ζήτημα της καταβολής αποκλειστικώς απ’ τον αρχικώς αναιρεσείοντα της δαπάνης ανεγέρσεως της διαφιλονικούμενης οριζόντιας ιδιοκτησίας, ήτοι του διαμερίσματος του πρώτου υπέρ το ισόγειο ορόφου της κειμένης επί της οδού ...

στην ... οικοδομής, διαμέρισμα το οποίο αυτός (αρχικώς αναιρεσείων) είχε δυνάμει του .../1974 συμβολαίου μεταβιβάσει στον αναιρεσίβλητο αιτία δωρεάς. Οι δε προρρηθείσες ασάφειες και αντιφάσεις καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής της διατάξεως 505 ΑΚ και ειδικότερα της συνδρομής, της προϋποθέσεως του βαρέος παραπτώματος της αχαριστίας στο πρόσωπο του δωρεοδόχου κι έτσι το Εφετείο "διολίσθησε" στην εκ πλαγίου παραβίαση της εν λόγω ουσιαστικής διατάξεως.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αλυσιτελής, τούτου δοθέντος καθόσον είναι εννόμως αδιάφορον, δηλαδή δεν επάγει έννομες συνέπειες το ζήτημα του προσώπου του καταβαλόντος την δαπάνη ανεγέρσεως του δωρηθέντος, ως άνω διαμερίσματος.

ΙΙΙ. Με τον δεύτερο (τελευταίο) λόγο αναιρέσεως ο αρχικώς αναιρεσείων καταλογίζει στο Εφετείο, ότι με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του υπέπεσε σε σφάλμα περί την εφαρμογή της προμνησθείσης ουσιαστικής διατάξεως (505 ΑΚ) και αντιστοίχως στην κατ’ αρθρ. 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ πλημμέλεια υπό το αναλυτικότερο περιεχόμενο ως ακολούθως: "Η προσβαλλόμενη απόφαση επί λέξει δέχεται ότι "ειδικά ο εφεσίβλητος, που ενδιαφέρει εν προκειμένω, κατά το χρόνο της προκειμένης σ’ αυτόν δωρεάς, μόλις είχε αποπερατώσει τις σπουδές του στην Ιατρική και, ενδιαφερόμενος για την επαγγελματική του αποκατάσταση, ως ιατρός πλέον, είναι αμφίβολο αν είχε την οικονομική δυνατότητα να συνεισφέρει οικονομικά για την κατασκευή του διαμερίσματος του πρώτου ορόφου κατά τα έτη 1974-1975, οπότε και αυτό αποπερατώθηκε, με δεδομένο ότι η οικογένειά του αποδεικνύεται ότι δεν ήταν οικονομικά εύρωστη, αφού ο πατέρας του είχε ήδη αποβιώσει το έτος 1972, η δε μητέρα του επί σειράν ετών ασχολούνταν με τα οικιακά, περιστασιακά δε απασχολούνταν και στο πτηνοτροφείο, το μόνο δε έσοδο αυτής στη συνέχεια ήταν η σύνταξη χηρείας που ελάμβανε" (σελ. 11-12 της προσβαλλόμενης απόφασης).

Επίσης, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε ως αποδεδειγμένο το γεγονός (σελ. 15- 16 της προσβαλλόμενης απόφασης) "το καλοκαίρι του έτους 2008 ο εφεσίβλητος ζήτησε από το θείο του - εκκαλούντα να του αποδώσει το διαμέρισμα και ο τελευταίος με τη σύζυγό του να μετακομίσουν στο ισόγειο διαμέρισμα της ίδιας οικοδομής...-..Συναντήσας δε την άρνηση του εκκαλούντος, ο οποίος ισχυρίσθηκε ότι λόγω της προχωρημένης ηλικίας του δεν μπορούσε να μετακομίσει, ούτε να αποχωρήσει από ένα σπίτι που επί τόσα έτη είχε συνηθίσει να ζει, του αντιπρότεινε να του αποδώσει το μίσθωμα που ελάμβανε από το προσφάτως εκμισθωθέν από τον ίδιο διαμέρισμα.

Ούτε όμως την πρόταση αυτή δεν αποδέχθηκε ο εκκαλών και εξ αυτού του λόγου δημιουργήθηκε ψυχρότητα στις σχέσεις των δύο οικογενειών. Τον Αύγουστο του έτους 2008 ο 78χρονος ήδη εκκαλών υπέστη οξύ ισχαιμικό επεισόδιο με τη μορφή ασταθούς στηθάγχης και υπεβλήθη στη Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης σε επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (by-pass)".

Σε αντίθεση με τις παραδοχές του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (το οποίο όλως εσφαλμένα δέχθηκε ότι το καλοκαίρι του 2008 οι σχέσεις των αντιδίκων ήταν καλές και δεν διαταράχθηκαν εξαιτίας της πρότασης του εναγομένου - αναιρεσιβλήτου για παράδοση από τον ενάγοντα - αναιρεσείοντα της επίδικης οριζόντιας ιδιοκτησίας και άρα η πρόταση δεν συνιστά αντικειμενικά αχάριστη συμπεριφορά, σελ. 18 - 9° φύλλο της υπ’ αριθ. 362/2010 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου), το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε ως αληθή τα εξής ουσιώδη για τη κρίση της αχαριστίας πραγματικά περιστατικά:

α) Ότι η πρόταση του αντιδίκου για παράδοση και επικουρικά για καταβολή σε αυτόν εισπραττόμενου από τον ενάγοντα αναιρεσείοντα μισθώματος από άλλο διαμέρισμα κυριότητας του ενάγοντα - αναιρεσείοντα το καλοκαίρι του 2008 δημιούργησε τη ψυχρότητα στις σχέσεις των αντιδίκων, β) ότι άμεσα χρονικά σε σχέση με την υποβολή της οικείας πρότασης ο ενάγων - αναιρεσείων υπέστη οξύ ισχαιμικό επεισόδιο και υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση.

Με βάση όμως τις ανωτέρω παραδοχές, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο θα έπρεπε να είχε αχθεί στη κρίση, ερμηνεύοντας ορθά το νόμο, ότι η συγκεκριμένη πρόταση και εν γένει συμπεριφορά του αντιδίκου ήδη το καλοκαίρι του 2008 συνιστά βαριά υπαίτια αχαριστία (αχαριστία οφειλομένη σε βαρύ παράπτωμα του δωρεοδόχου) κατά την έννοια του άρθρου ΑΚ 505, η οποία άγει στο βάσιμο και νόμιμο της ανάκλησης της επίδικης δωρεάς από τον ενάγοντα - αναιρεσείοντα.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως με το ανωτέρω αναπτυσσόμενο περιεχόμενο είναι απαράδεκτος, διότι υπό την επίφασιν της προαναφερθείσης πλημμέλειας πλήττει την περί τα πράγματα αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

IV. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου προς διερεύνηση λόγου αναιρέσεως πρέπει: Η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί, να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και να επιβληθεί στις ηττώμενες αναιρεσείουσες (συνεχίζουσες την δίκη μετά τον θάνατο του αρχικώς αναιρεσείοντος) η δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, κατά παραδοχή του αιτήματός του (άρθρ. 176, 183, 191 § 2, 495 § 4 ΚΠολΔ), συμφώνως προς το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9-4-2015 αίτηση του Κ. Γ., (μετά τον θάνατο του οποίου στις 9-5-2016 συνεχίζουν την δίκη οι κληρονόμοι αυτού Α. χα Κ. Γ. και Ε. θυγ. Κ. Γ.) περί αναιρέσεως της 580/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Και

Επιβάλλει στις αναιρεσείουσες την δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, το ποσόν της οποίας ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700 €).

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 7 Μαρτίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ