490/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 490 / 2020 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 490/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Αναστασία Περιστεράκη, Λάμπρο Καρέλο, Ζαμπέτα Στράτα -Εισηγήτρια Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 4η Δεκεμβρίου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Μ. του Σ., κατοίκου ...,ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Μάριο Γιώτα - Νικολαϊδη.

Των αναιρεσίβλητων: 1.Θ. Κ. του Σ., 2Χ. Κ. του Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Επαμεινώνδα Ρέκκα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-8-2015 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Σκύδρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 393/2018 Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15-5-2019 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Η κρινόμενη από 15-5-2019 (με αριθμό κατάθεσης 1/2009) αίτηση αναιρέσεως κατά της με αριθμό 393/2018 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας, η οποία εκδόθηκε αντιμολία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία επί εφέσεως κατά της υπ' αριθμόν 8/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Σκύδρας έχει ασκηθεί νομότυπα με την κατάθεση του δικογράφου αυτής στη γραμματεία του ως άνω δικαστηρίου (άρθρ. 495 παρ. 1 ΚΠολΔ), και εμπρόθεσμα, ήτοι εντός της διετούς προθεσμίας από τη δημοσίευση της (άρθρο 564 παρ. 3 ΚΠολΔ), εφόσον από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση αυτής. Ωσαύτως, έχει κατατεθεί από τον αναιρεσείοντα το παράβολο ποσού τριακοσίων (300) ευρώ, που προβλέπεται από την παράγραφο 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 35 παράγραφος 2 του νόμου 4446/2016.

Συνεπώς, ενόψει και των διατάξεων των άρθρων 552, 553 παρ. 1 β, 556, 558 και 577 του ΚΠολΔ είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της.

2. Επειδή κατά το άρθρο 1051 ΑΚ εκείνος που απέκτησε τη νομή του πράγματος με καθολική ή ειδική διαδοχή μπορεί να συνυπολογίσει το δικό του χρόνο χρησικτησίας στο χρόνο χρησικτησίας του δικαιοπαρόχου του. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 249, 271, 974, 976, 983 και 1045 ΑΚ συνάγεται ότι στην έκτακτη χρησικτησία δεν απαιτείται, για το συνυπολογισμό της νομής των προκτητόρων του χρησιδεσπόζοντος στη δική του νομή προς συμπλήρωση του προβλεπόμενου γι' αυτήν στο νόμο χρόνου νομής ( εικοσαετία ), η ειδική διαδοχή στο δικαίωμα της κυριότητας επί του πράγματος, αλλά αρκεί απλώς η ειδική διαδοχή στη νομή του πράγματος, η οποία χωρεί με παράδοση με οικεία βούληση του νομέα ( άρθρ. 976 ΑΚ ) και έχει την έννοια ότι στον αποκτώντα μεταβιβάζεται η ίδια νομή που έχει ο μεταβιβάζων.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι και στην περίπτωση κατά την οποία ο δικαιοπάροχος του νομέα κατέστη κύριος, λόγω συμπλήρωσης στο πρόσωπο του του απαιτούμενου χρόνου νομής χρησικτησίας, ο ειδικός διάδοχος αυτού στη νομή μπορεί να επικαλεστεί το συνυπολογισμό του χρόνου νομής του δικαιοπαρόχου του, προκειμένου να αντιτάξει κατά τρίτων κυριότητα επί ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ που είναι ταυτόσημο με το άρθρο 559 του ιδίου Κώδικα, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή, με σφαλμένη υπαγωγή ( Ολ.

ΑΠ 7/2006, 4/2005 ). Με το λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ ( παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου ) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, κυρία παρέμβαση, ένσταση κλπ.

ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν ( Ολ. ΑΠ 10/2011 ). Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, τα οποία ο Άρειος Πάγος εκτιμά κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι ο ενάγων με την ένδικη από 25-8-2015 αγωγή του, αναγνωριστική κυριότητας επί ακινήτου, που άσκησε ενώπιον του Ειρηνοδικείου, ισχυρίστηκε ότι το έτος 2003 απέκτησε με άτυπη μεταβίβαση (δωρεά) από τον πατέρα του τη νομή και κατοχή του περιγραφομένου σε αυτήν (αγωγή) ακινήτου, ότι αυτό περιήλθε στον άμεσο δικαιοπάροχο του το έτος 1968 με άτυπη, ωσαύτως, μεταβίβαση (δωρεά) από τον πατέρα του, στον οποίο περιήλθε το έτος 1951 με άτυπη ανταλλαγή αγροτικών ακινήτων, ότι έκτοτε οι δικαιοπάροχοι του και, στη συνέχεια, ο ίδιος νεμήθηκαν το επίδικο ακίνητο με διάνοια κυρίων, ασκώντας επ' αυτού τις προσιδιάζουσες στη φύση και στον προορισμό του εμφανείς πράξεις, όπως αυτές αναφέρονται ειδικότερα στο δικόγραφο της αγωγής, ότι απέκτησε την κυριότητα του επίδικου ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία με το συνυπολογισμό της νομής των δικαιοπαρόχων του στο δικό του χρόνο νομής και ότι οι εναγόμενοι αμφισβητούν, με τις εκτεθειμένες πράξεις τους, την κυριότητά του στο επίδικο ακίνητο.

Ζήτησε δε να αναγνωριστεί κύριος του επίδικου ακινήτου. Με το περιεχόμενο αυτό η αγωγή ήταν νόμιμη, στηριζόμενη για την απόκτηση της κυριότητας του ενάγοντος επί του επίδικου ακινήτου στην έκτακτη χρησικτησία, σύμφωνα με τις διατάξεις που αναφέρονται στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, από τις οποίες προκύπτει ότι για την κτήση της κυριότητας ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής επί εικοσαετία, με τη δυνατότητα εκείνου που απέκτησε τη νομή του ακινήτου με καθολική ή ειδική διαδοχή να συνυπολογίσει στο χρόνο της δικής του νομής και το χρόνο νομής του δικαιοπαρόχου του, ανεξαρτήτως του αν ο τελευταίος έχει καταστεί κύριος του ακινήτου, λόγω συμπλήρωσης στο πρόσωπο του του απαιτούμενου χρόνου χρησικτησίας.

Επομένως, το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο και έκρινε με την προσβαλλόμενη απόφαση του νομικά αβάσιμη την αγωγή, δεχόμενο ότι με βάση τα εκτιθέμενα σε αυτήν ο ενάγων δεν απέκτησε κυριότητα με έκτακτη χρησικτησία στο επίδικο, καθόσον ο χρόνος νομής του ενάγοντος ( 2003 - 2015 ) δεν επαρκεί, αφού αυτός δεν συμπληρώνει εικοσαετή χρησιδεσποτεία του ακινήτου, και ότι δεν μπορεί να συνυπολογίσει στο χρόνο της δικής του νομής το χρόνο της ίδιας νομής του δικαιοπαρόχου του, προς συμπλήρωση του χρόνου της έκτακτης χρησικτησίας για την απόκτηση της κυριότητας του επίδικου ακινήτου, αφού αυτός είχε συμπληρώσει κατά το χρόνο της μεταβίβασης της νομής, (δηλαδή το 2003) εικοσαετή νομή με διάνοια κυρίου και έτσι είχε καταστεί κύριος του επίδικου ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία, με συνέπεια να μην εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 1051 ΑΚ, παραβίασε τις προδιαληφθείσες ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 1045 και 1051 ΑΚ, τις οποίες εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε, αφού προσέδωσε σε αυτές έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθία τούτων πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεση του από άλλο δικαστή, να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα, λόγω της νίκης του (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι ως ηττηθέντες διάδικοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 393/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ως άνω δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα αυτό αναιρεσείοντα, και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ( 2700 ) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 19 Φεβρουαρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 8 Μαΐου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ