490/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 490 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 490/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Αγγελική Καστανά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Ο. Μ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μαγουλά, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/8/2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ροδόπης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 91/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 214/2014 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 13/10/2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής, Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης. ανέγνωσε την από 23/10/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 432, 433 και 445 ΚΠολΔ συνάγεται αφενός ότι τα έγγραφα για να έχουν αποδεικτική δύναμη πρέπει α) να έχουν συνταχθεί κατά τους νομίμους τύπους β) να έχουν τα στοιχεία τα απαραίτητα για το κύρος τους γ) να μην έχουν υποστεί τεμαχισμό, διάτρηση η διαγραφή δ) να μην φέρουν ξυσίματα ή εξαλείψεις, ή να μην είναι με άλλο τρόπο αλλαγμένα σε ουσιώδη μέρη τους και ε) να μπορούν να διαβασθούν (Ολ ΑΠ 15/03), και αφετέρου, ότι ο τεμαχισμός η διάτρηση ή η διαγραφή αυτού (εγγράφου) τεκμαίρεται, ότι έγινε για να εκμηδενιστεί η αποδεικτική του δύναμη, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο από το διάδικο που το προσκομίζει, ο οποίος, έχει την ευχέρεια, προς ανατροπή του μαχητού αυτού τεκμηρίου, να ανταποδείξει, ότι η κατά τον επικαλούμενο τρόπο αλλοίωση του εγγράφου έγινε υπό συνθήκες που δεν αναιρούν την αποδεικτική του δύναμη (διαβροχή, τυχαία διάτρηση κλπ.).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 556 παρ.1, 118, 119, 120 και 559 αρ.11α ΚΠολΔ προκύπτει ότι, για το ορισμένο του από την τελευταία (559 αρ.11α) προβλεπομένου λόγου αναιρέσεως, της από το δικαστήριο δηλαδή, λήψης υπόψη ανεπιτρέπτου, κατά νόμο, αποδεικτικού μέσου, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο δικόγραφο, εκτός των άλλων, ο λόγος για τον οποίο ήταν ανεπίτρεπτο από το νόμο το ληφθέν υπόψη αποδεικτικό μέσο, ο ισχυρισμός προς απόδειξη του οποίου έχει ληφθεί αυτό υπόψη (ΑΠ 1588/07) καθώς και ότι ο ισχυρισμός του ανεπιτρέπτου προβλήθηκε στο δικαστήριο της ουσίας κατά τρόπο νόμιμο και ορισμένο, απορριπτομένου διαφορετικά ως απαραδέκτου (ΑΠ 1416/07).

Κατ’ ακολουθίαν αυτών, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται από το αναιρεσείον η, από το άρθρο 559 αρ. 11α ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι, η προσβαλλομένη απόφαση έλαβε υπόψη για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού της πορίσματος ανεπίτρεπτο αποδεικτικό μέσο και, ειδικότερα, το από τον αναιρεσίβλητο μετ’ επικλήσεως προσκομισθέν υπ’ αριθμ.

…/18-12-1326 (έτος Ρουμί-1910) έγγραφο (τίτλο κυριότητας) του Οθωμανικού Αυτοκρατορικού κτηματολογίου της Διοίκησης ...ς το οποίο, κατά τον προβληθέντα με το εφετήριο δικόγραφο σχετικό λόγο απαραδέκτου, "δεν είχε αποδεικτική δύναμη καθώς στο σημείο στο οποίο αναγράφεται η επαρχία και η θέση του επίδικου ακινήτου (προς απόδειξη της κυριότητας του οποίου είχε προσκομισθεί) είναι κατεστραμμένο με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολο να εντοπισθεί πλήρως η θέση του (βλ. 14η σελίδα εφετηρίου)" κρίνεται απορριπτέος, ανεξάρτητα από τη μη προσκομιδή του από το αναιρεσείον, που έχει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 570 παρ. 3 ΚΠολΔ, τη σχετική υποχρέωση (ΑΠ 2114/09, ΑΠ 1179/07), ως απαράδεκτος λόγω της αόριστης υποβολής αυτού από το αναιρεσείον ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, απορρέουσας από την έλλειψη προσδιορισμού της φερομένης ως υφισταμένης καταστροφής στο αναφερόμενο στην τοποθεσία του επίδικου ακινήτου τμήμα του εγγράφου, και ειδικότερα, αν αυτό είχε υποστεί διάτρηση, τεμαχισμό, διαγραφή, εξαλείψεις ή αλλοίωση επελθούσα και άλλο τρόπο, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται από τον προσκομίσαντα το εν λόγω έγγραφο αναιρεσίβλητο η άσκηση ανταποδείξεως, ιδίως προς ανατροπή του από την προαναφερθείσα διάταξη του αρθ. 433 ΚΠολΔ προβλεπομένου και από το αναιρεσείον Ελλ.

Δημόσιο επικαλουμένου μαχητού τεκμηρίου. Ανεξάρτητα όμως από τα παραπάνω, ο λόγος αυτός κρίνεται απορριπτέος ως ουσιαστικά αβάσιμος, καθόσον από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, και ιδίως από την παραδοχή αυτής ότι, "σύμφωνα με τον παραπάνω τίτλο, που νόμιμα επικαλείται και προσκομίζει ο ενάγων, ο προαναφερόμενος αγρός έχει έκταση 3 στεμμάτων, βρίσκεται στην ...

με σαφή όρια, επί των οποίων και εφαρμόζει και δη ανατολικά με ποταμό ..., δυτικά με ... και οικογενειακό νεκροταφείο βόρεια με δρόμο και νότια με ιδιοκτησία Χ. Σ. Ε.", δεν προκύπτει η επικαλουμένη αδυναμία προσδιορισμού εκ του προσκομιζομένου ως άνω τίτλου της τοποθεσίας και των ορίων του επιδίκου, αφού αυτά στα οποία κατά τον αναιρεσείοντα, αφορά η, λόγω "καταστροφής", έλλειψη αποδεικτικής δυνάμεως, αναφέρονται σαφώς, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη (αρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) παραδοχή της προσβαλλομένης.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ υπάρχει λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από το δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό δίκαιο και μόνο. Έτσι, σε περίπτωση παράλειψης κήρυξης προσωρινού απαραδέκτου, όπως είναι το απαράδεκτο της συζήτησης, ο πιο πάνω λόγος ιδρύεται, όταν το απαράδεκτο αυτό επιβάλλεται από το νόμο προς κατοχύρωση του αποτελέσματος της ακυρότητας άλλης διαδικαστικής πράξης, που προηγήθηκε ή (και) προς εξασφάλιση της άσκησης δικονομικού δικαιώματος (Ολ.

ΑΠ. 12/2000). Απαράδεκτο, η μη κήρυξη του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας δημιουργεί τον παραπάνω λόγο αναίρεσης, δεν καθιερώνεται, όταν οι επιταγές για αναβολή της συζήτησης ή αναστολής της προόδου της δίκης περιέχονται, όχι στις διατάξεις του ΚΠολΔ, που ρυθμίζουν την πορεία της διαδικασίας, αλλά σε διατάξεις νόμων που επιδιώκουν φορολογικούς σκοπούς, γιατί οι τελευταίοι μπορεί να επιτευχθούν και με άλλα μέσα, δηλαδή με την ενέργεια των φορολογικών οργάνων, χωρίς να απαιτείται η αναίρεση της απόφασης για την επίτευξη των επιδιωκόμενων φορολογικών σκοπών, οι οποίοι δεν έχουν επίδραση στην έκβαση της δίκης και, συνακόλουθα, στην ορθή απονομή της δικαιοσύνης (ΑΠ 2100/07, ΑΠ 1782/07).

Τέτοια διάταξη είναι και εκείνη του άρθρου 106 § § 1 και 2 του ν.δ. 118/1973 "περί κωδικός φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, προικών και κερδών εκ λαχείου" με την οποία, μεταξύ άλλων, ορίζεται, ότι: "Απαγορεύεται οποιαδήποτε ενέργεια επί αγωγής ή αίτησης και κάθε ένδικου μέσου που ασκήθηκε ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου σε σχέση με αντικείμενο της κτήσεως (με εξαίρεση την αίτηση προς έκδοση κληρονομητηρίου κατά την παρ. 4 του ίδιου όρθρου), εφόσον δεν προσάγεται πιστοποιητικό του Οικονομικού Εφόρου περί υποβολής σ’ αυτόν της κατά νόμο δήλωσης ή έκδοσης απ’ αυτόν πράξης επιβολής φόρου.

Η ένσταση περί μη προσαγωγής του αμέσως ανωτέρω πιστοποιητικού προτείνεται από τους ενδιαφερόμενους σε κάθε στάση της δίκης, εξετάζεται δε και αυτεπαγγέλτως από τα δικαστήρια, με την ένσταση δε αυτή αναστέλλεται η πρόοδος της δίκης, όπως και κάθε άλλη ενέργεια, ώσπου να προσαχθεί το πιστοποιητικό αυτό.

Σε περίπτωση αναστολής της προόδου της δίκης, λόγω μη προσαγωγής από τον υπόχρεο του κατά τα άνω πιστοποιητικού, καθένας που μετέχει νόμιμα στη δίκη μπορεί να υποβάλει στον αρμόδιο Οικονομικό Έφορο αντίγραφο του εισαγωγικού δικογράφου και στη συνέχεια, προσκομίζοντας τη χορηγούμενη από τον Οικονομικό Έφορο βεβαίωση για την ενέργεια αυτή, να επισπεύσει τη συζήτηση της υπόθεσης". (Ολ.

ΑΠ 1331/1985) Ο δεύτερος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αιτίαση ότι το Εφετείο, παρά το νόμο, δεν ανέστειλε την πρόοδο της δίκης, κηρύσσοντας απαράδεκτη τη συζήτηση της ένδικης αγωγής του αναιρεσιβλήτου, λόγω μη προσκομιδής από τον τελευταίο πιστοποιητικό του οικείου Οικονομικού Εφόρου περί υποβολής σ’ αυτόν δηλώσεως φόρου κληρονομίας που να αφορά στο επίδικο ακίνητο κρίνεται απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Κατ’ ακολουθίαν όλων των ως άνω αναφερθέντων και ενόψει της μη προβολής άλλου (αναιρετικού) λόγου προς έρευνα, πρέπει ν’ απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση αναίρεσης, (αρ. 495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί το αναιρεσείον, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ) μειωμένη κατά το μέτρο του άρθρου 22 ν.3693/1957 (Ολ ΑΠ 5/2002, ΑΠ 725/2011).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την, από 13-10-14 και με αριθμ. καταθ. …/2014, αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 214/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου από διακόσια ενενήντα (290) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Μαΐου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Μαρτίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ