48/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 48 / 2019 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 48/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Αγγελική Τζαβάρα και Γεώργιο Χριστοδούλου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Νοεμβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." που εδρεύει στο Αγρίνιο και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Χ. Π. του Β., 3) α) Χ. Π. του Β. και β) Φ. Π. του Β., ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικά ενάγοντος Ι. Π. του Β., 4) Φ. Π. του Β., 5) α) Χ. Π. του Β. και β) Φ. Π. του Β., ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικά ενάγοντος Β. Π. του Δ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα Τσώκο και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "...", τελούσας υπό εκκαθάριση, που εδρεύει στην …. και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωκράτη Παρσάνο και κατέθεσαν προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος της ως άνω αναιρεσιβλήτου, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, ζήτησε την αναβολή της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης σε μεταγενέστερη δικάσιμο, για τους λόγους που ανέπτυξε. Το Δικαστήριο, αφού διασκέφθηκε με την παρουσία και του Γραμματέα του, απέρριψε το αίτημα αναβολής και διέταξε την πρόοδο της δίκης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/5/2008 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Μεσολογγίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 116/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 74/2012 του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18/9/2015 αίτησή τους και τους από 15/10/2018 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. O Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χριστοδούλου ανέγνωσε την από 5/11/2018 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η από 18/9/2015 αίτηση και οι από 15/10/2018 πρόσθετοι λόγοι για αναίρεση της υπ' αριθ. 74/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των πρόσθετων λόγων αυτής και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη, ο δε πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη από 18-9-2015 αίτηση αναίρεσης και τους από 15-10-2018 πρόσθετους λόγους προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα υπ' αριθ. 74/2012 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Το εν λόγω Δικαστήριο δικάζοντας την έφεση των εναγόντων κατά της υπ' αριθ. 116/2010 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, που είχε απορρίψει την από 2-5-2008 αγωγή τους, απέρριψε αυτήν (έφεση) κατ' ουσίαν. Η αίτηση αυτή αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής ασκήθηκαν από τους πρώτη των εκκαλούντων ανώνυμη εταιρεία, το δεύτερο αυτών ατομικά και ως καθολικό διάδοχο των αποβιωσάντων τρίτου και πέμπτου, καθώς και από τον τέταρτο αυτών (εκκαλούντων) ατομικά και ως καθολικό διάδοχο των αποβιωσάντων τρίτου και πέμπτου.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 143 παρ. 1 του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το ν. 4335/2015, ο δικαστικός πληρεξούσιος που διορίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 96 είναι αυτοδικαίως και αντίκλητος για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στη δίκη στην οποία είναι πληρεξούσιος, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η επίδοση της οριστικής απόφασης.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 577 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης. Αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι το εμπρόθεσμο της ασκηθείσας αναίρεσης είναι προϋπόθεση του παραδεκτού της.

Τη συνδρομή της εν λόγω προϋπόθεσης εξετάζει ο Άρειος Πάγος και αυτεπαγγέλτως με βάση τα υποβληθέντα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία της δικογραφίας, απορρίπτει δε την αναίρεση αν λείπει η προϋπόθεση αυτή. Αντίθετη ερμηνεία δεν μπορεί να εύρει έρεισμα στη διατύπωση του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, που ορίζει ότι "οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων.

Οι διάδικοι καταθέτουν τις προτάσεις τους είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο". Τούτο δε διότι η διάταξη αυτή δεν αποσκοπεί στο να αποκλείσει την από τον Άρειο Πάγο αυτεπάγγελτη έρευνα της συνδρομής του εμπροθέσμου της άσκησης της αίτησης αναίρεσης, που αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού της.

Επομένως, αρκεί να προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας η έλλειψη της ανωτέρω προϋπόθεσης του παραδεκτού της αναίρεσης για την αυτεπάγγελτη έρευνα από τον Άρειο Πάγο, χωρίς να είναι απαραίτητο το από αυτήν απαράδεκτο να προτείνεται με προτάσεις που κατατίθενται στην προθεσμία του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Επιπλέον, αν η αίτηση είναι απαράδεκτη γιατί ασκήθηκε εκπρόθεσμα, τότε και οι ασκηθέντες πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι, δεδομένου ότι δεν έχουν ίδια αυτοτέλεια και αυθυπαρξία (Ολ ΑΠ 850/1981, ΑΠ 325/2012, ΑΠ 68/2009). Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 144 παρ. 1 και 564 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επομένη ημέρα μετά την επίδοση της απόφασης.

Ακόμη, κατά το άρθρο 495 παρ.1 ΚΠολΔ, το ένδικο μέσο της αναίρεσης ασκείται με δικόγραφο που κατατίθεται στο πρωτότυπο στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 117, 139, 438 και 440 ΚΠολΔ συνάγεται ότι, η έκθεση επίδοσης δικογράφου που έχει συνταχθεί από τον αρμόδιο καθ' ύλην και κατά τόπο δικαστικό επιμελητή, συνιστά δημόσιο έγγραφο, το οποίο παρέχει πλήρη απόδειξη ως προς όσα βεβαιώνονται σ' αυτό ότι έγιναν από το δικαστικό επιμελητή ή ενώπιόν του.

Ανταπόδειξη επιτρέπεται μόνον εφόσον προσβληθεί το έγγραφο αυτό ως πλαστό. Αντιθέτως, για τα περιστατικά που περιέχονται (βεβαιώνονται) στην πιο πάνω έκθεση αλλά δεν υποπίπτουν από τη φύση τους στην άμεση αντίληψη του δικαστικού επιμελητή και των οποίων την αλήθεια όφειλε να εξετάσει αυτός, αποδεικνύονται μεν πλήρως από την έκθεση, μέχρις ότου όμως αποδειχθεί το αντίθετο.

Επιτρέπεται δηλαδή ως προς τις σχετικές με τα τελευταία αυτά περιστατικά βεβαιώσεις του δικαστικού επιμελητή ανταπόδειξη, με κάθε νόμιμο αποδεικτικό μέσο και μάρτυρες, το βάρος της οποίας φέρει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 338 ΚΠολΔ, εκείνος που αμφισβητεί την αλήθειά τους (ΑΠ 322/2015, ΑΠ 350/2013, ΑΠ 14/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως αποδεικνύεται από την από την επικαλούμενη από την αναιρεσίβλητη με τις προτάσεις της και νόμιμα προσκομιζόμενη σε επικυρωμένο αντίγραφο υπ' αριθ. 4….Γ'/19-4-2013 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αγρινίου Α. Γ., ακριβές αντίγραφο της προσβαλλόμενης υπ' αριθ. 74/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος επιδόθηκε στις 19-4-2013 με την επιμέλεια της αναιρεσίβλητης στην Ε.

Μ.-Τ., κάτοικο ... (…), ως πληρεξουσία δικηγόρο και νόμιμη αντίκλητο των ήδη αναιρεσειόντων. Η υπό κρίση από 18-9-2015 αίτηση αναίρεσης κατατέθηκε στη γραμματεία του ως άνω Εφετείου στις 21-9-2015, όπως αποδεικνύεται από την κάτω από την αίτηση αυτή σχετική πράξη κατάθεσης. Οι αναιρεσείοντες με τις προτάσεις που κατέθεσαν μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δημοσιεύθηκε στις 21-9-2012 και η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε με την κατάθεση του δικογράφου αυτής στη γραμματεία του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος την 21-9-2015, ήτοι εντός της προβλεπόμενης από τη διάταξη του άρθρου 564 παρ. 4 του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το ν. 4335/2015, σχετικής καταχρηστικής προθεσμίας των τριών ετών.

Όσον αφορά δε στην ως άνω έκθεση επίδοσης ισχυρίζονται ότι είναι ανυπόστατη, άκυρη και μη νόμιμη, καθόσον η ως άνω δικηγόρος δεν παρέλαβε την προσβαλλόμενη απόφαση και δεν υπέγραψε στην έκθεση επιδόσεως, στην οποία αναληθώς πιστοποιείται ότι την παρέλαβε η ίδια προσωπικά, αρκεί δε προς απόδειξη τούτου μια αντιπαραβολή των υπογραφών.

Επίσης, στις εν λόγω προτάσεις περιλαμβάνεται δήλωση της ως άνω δικηγόρου προς τον Άρειο Πάγο ότι η έκθεση επίδοσης ναι μεν φέρει την επαγγελματική σφραγίδα αυτής, πλην όμως η υπογραφή δεν είναι δική της, αλλά, μετά από έρευνα που έκανε, προφανώς είναι η υπογραφή συνεργάτη της, ο οποίος με καλή πίστη παρέλαβε το αντίγραφο της απόφασης και έθεσε παραποιημένη δική της μονογραφή, παραλείποντας να την ενημερώσει για την παραλαβή αυτής.

Επιπλέον, οι αναιρεσείοντες εκθέτουν ότι είναι άκυρη η πιο πάνω κοινοποίηση προς αυτούς της προσβαλλόμενης απόφασης από την ως άνω σοβαρή παράλειψη της δικαστικής επιμελήτριας να αναγράψει και βεβαιώσει στη σχετική έκθεση τα ακριβή πραγματικά περιστατικά και το συγκεκριμένο πρόσωπο του ασκουμένου καθώς και την ιδιότητα που είχε κατά την παραλαβή αυτού.

Ακόμη, αναφέρουν ότι στη σπάνια περίπτωση που κάποιος ασκούμενος του γραφείου της πιο πάνω δικηγόρου παρέλαβε, υπέγραψε και έθεσε τη σφραγίδα αυτής, θα έπρεπε η δικαστική επιμελήτρια να κάνει μνεία και να αναφέρει το όνομα του προσώπου, την ιδιότητά του και τη σχέση του με την ως άνω πληρεξούσια δικηγόρο τους, με αποτέλεσμα, ενόψει και της επικαλούμενης δικονομικής τους βλάβης, λόγω της ακυρότητας και της μη προσήκουσας επίδοσης αυτή να θεωρείται ως μη γενόμενη και ως εκ τούτου ισχύει η ως άνω τριετής προθεσμία για την άσκηση της ένδικης αναίρεσής τους.

Από το σύνολο όμως των εγγράφων που προσκομίστηκαν, δεν αποδείχθηκε η βασιμότητα των πιο πάνω ισχυρισμών των αναιρεσειόντων. Οι τελευταίοι, οι οποίοι αμφισβητούν την αλήθεια των ως άνω περιστατικών που βεβαίωσε η δικαστική επιμελήτρια και έχουν το σχετικό βάρος της απόδειξης, δεν προσκόμισαν αποδεικτικά μέσα που να επιβεβαιώνουν ότι η άνω πληρεξούσια δικηγόρος τους δεν παρέλαβε στις 19-4-2013 την προσβαλλόμενη απόφαση και ότι δεν υπέγραψε στη σχετική έκθεση επίδοσης.

Ακόμη, στην παρούσα περίπτωση πρέπει να επισημανθούν αφ' ενός μεν το γεγονός ότι στην ως άνω έκθεση επίδοσης έχει τεθεί η επαγγελματική σφραγίδα της προαναφερόμενης δικηγόρου, αφ' ετέρου δε η ασάφεια των ως άνω ισχυρισμών των αναιρεσειόντων, οι οποίοι δεν προσδιορίζουν το πρόσωπο που κατά τις απόψεις τους παρέλαβε και υπέγραψε αυτήν.

Κατά συνέπεια τούτων, εφόσον αποδεικνύεται ότι η ως άνω πληρεξούσια δικηγόρος των αναιρεσειόντων παρέλαβε ως αντίκλητος αυτών την προσβαλλόμενη απόφαση την 19-4-2013 και ως εκ τούτου η ως άνω έκθεση επίδοσης είναι έγκυρη, η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε μετά την πάροδο της παραπάνω προθεσμίας των 30 ημερών, που άρχισε να τρέχει κατά το άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔ από την 20-4-2013 και συμπληρώθηκε την 19-5-2013, δηλαδή ασκήθηκε εκπροθέσμως.

Επομένως, αυτή είναι απορριπτέα, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν παραπάνω, αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη, έστω και αν δεν λαμβάνεται υπόψη η απαραδέκτως εκ μέρους της αναιρεσίβλητης με τις προτάσεις της προτεινόμενη σχετική ένσταση, εφόσον οι σχετικές προτάσεις αυτής για την υπόθεση, στις οποίες περιέχεται η εν λόγω ένσταση, κατατέθηκαν, παρά τη διάταξη του άρθρου 570 παρ.1 ΚΠολΔ, εκπροθέσμως, ήτοι κατατέθηκαν όχι είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, αλλά μετά τη συζήτηση της υπόθεσης.

Επίσης, μετά ταύτα είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι και οι από 15-10-2018 πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης, ενόψει της έλλειψης αυτοτέλειας και αυθυπαρξίας αυτών. Κατόπιν αυτών η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής πρέπει να απορριφθούν και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενόψει της ήττας των αναιρεσειόντων (άρθρ. 495 παρ. 3 εδ.

ε' του ΚΠολΔ). Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται υπέρ της αναιρεσίβλητης, που νίκησε, λόγω ελλείψεως σχετικού αιτήματός της (άρθρ. 191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-9-2015 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." και των Χ. Π. του Β. και Φ. Π. του Β. για αναίρεση της υπ' αριθ. 74/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, καθώς και τους από 15-10-2018 πρόσθετους λόγους αυτής.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Ιανουαρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ