Supreme Court dismisses appeal against negligence homicide conviction due to lack of grounds and legal errors.

Απόφαση 480 / 2025 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 480/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Διονυσία Νίκα-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Μαριάννας Ψαρουδάκη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ε. Κ., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Α. Τ. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Καλογερά, για αναίρεση της υπ'αριθμ. 244/2024 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Λάρισας. Με υποστηρίζουσα την κατηγορία την Ι. Α. χα Χ. Τ., κάτοικο ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ηλιάδη. Το Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Λάρισας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 23.07.2024 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία ασκήθηκε με δήλωση ενώπιον της Γραμματέως του Εφετείου Λάρισας, Χ. Κ., έλαβε αριθμό 13/2024 και η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση και να επιβληθούν τα έξοδα στον αναιρεσείοντα και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 23/7/2024 με αριθμό 13/2024 αίτηση του Α. Τ. του Β., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ'αριθμ. 244/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Λάρισας, το οποίο δίκασε ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο και κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο για την αξιόποινη πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, και τον καταδίκασε, μετά από αναγνώριση στο πρόσωπό του των ελαφρυντικών περιστάσεων του άρθρου 84 παρ.2α και ε ΠΚ σε ποινή φυλάκισης οκτώ (8) μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε επί τριετία, έχει ασκηθεί, νομότυπα με δήλωση από τον ίδιο στην Γραμματέα του εκδόσαντος την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου, συνταχθείσας συναφώς της με αριθμό 13/2024 έκθεσης αναίρεσης και εμπρόθεσμα, εντός της προβλεπόμενης εικοσαήμερης προθεσμίας του άρθρου 473 παρ.2 και 3 ΚΠΔ, δεδομένου ότι η ως άνω απόφαση καταχωρίστηκε καθαρογραμμένη, στο κατ' άρθρο 473 παρ.3 του ΚΠΔ, ειδικό βιβλίο, στις 3/7/2024 και η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε στις 23/7/2024 (άρθρ.466 παρ1, 474 παρ.1,4 , 473 παρ.2και 3 ΚΠΔ).

Τυγχάνει επίσης παραδεκτή διότι ασκήθηκε από δικαιούμενο και έχοντα προς τούτο συμφέρον πρόσωπο, στρέφεται κατά υποκείμενης στο ένδικο αυτό μέσο αποφάσεως και περιέχει παραδεκτούς και ορισμένους λόγους αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Δ και Ε, ήτοι την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης και υπό τη μορφή της έλλειψης νόμιμης βάσης, ως την κρίση της περί της ενοχής του (άρθρ.462 παρ.1β, 464, 504 παρ.1 και 505 παρ.1 ΚΠΔ).

Πρέπει συνεπώς να εξεταστεί περαιτέρω για το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων της. Κατά τη διάταξη του άρθρου 302 παρ. 1 του ΠΚ, (ως αυτό ίσχυε κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης και εκδίκασης της υπόθεσης, πριν την τροποποίησή του επί το δυσμενέστερο, ως προς την ποινή και όχι ως προς τη νομοτυπική μορφή του αδικήματος, με το άρθρο 46 του ισχύοντος από 1-5-2024 Ν.5090/2024, προβλέποντος ήδη ποινή φυλάκισης δύο ετών) "όποιος από αμέλεια σκότωσε άλλον τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών".

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 28 του ίδιου Κώδικα, "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται η διαπίστωση αφ' ενός μεν ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, αφ' ετέρου δε, ότι ο ίδιος, σύμφωνα με τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και ιδίως εξαιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματος του, είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και να αποφύγει το επελθόν αξιόποινο αποτέλεσμα, που από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε (μη συνειδητή αμέλεια) είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν (ενσυνείδητη αμέλεια) και το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την ενέργεια ή την παράλειψή του.

Η παράλειψη ως έννοια ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, αφού το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσήκουσας προσοχής, δηλαδή, σε παράλειψη. Όταν, όμως, η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς, που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 παρ.1 του ΝΠΚ (ΑΠ 698/2024, ΑΠ 691/2023, ΑΠ 130/2023) κατά το οποίο, "όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος.

Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια του υπαιτίου". Από την τελευταία αυτή διάταξη συνάγεται, ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης, (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) νομικής υποχρέωσης του υπαιτίου να προβεί σε ενέργεια αποτρεπτική του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή.

Δεν αρκεί δηλαδή η ύπαρξη απλής ηθικής υποχρέωσης ούτε γενικής νομικής υποχρέωσης για συνδρομή, ώστε να προληφθεί το επιβλαβές αποτέλεσμα, αλλά απαιτείται ιδιαίτερη (ειδική) νομική υποχρέωση η οποία επιφορτίζει τον υπαίτιο της παράλειψης να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος με τη δημιουργία και τη διασφάλιση πραγματικής κατάστασης, που εξυπηρετεί και διαφυλάσσει τα έννομα αγαθά που προσβάλλονται με την επέλευση του εγκληματικού αποτελέσματος (ΑΠ 684/2024, ΑΠ 646/2023).

Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση αποτελεί πρόσθετο στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος που τελείται με παράλειψη και μπορεί να πηγάζει από ρητή, επιτακτικού χαρακτήρα, διάταξη νόμου, που επιβάλλει συγκεκριμένη ενέργεια, ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου προς ενέργεια ή από ειδική έννομη σχέση, που απορρέει από σύμβαση ή από προηγούμενη μονομερή ενέργεια του υπόχρεου, με την οποία αυτός αποδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνων για έννομα αγαθά τρίτων στο μέλλον ή από προηγηθείσα ενέργεια του υπαιτίου της παράλειψης, η οποία δημιούργησε τον κίνδυνο επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος (ΑΠ 50/2023, ΑΠ 1115/2022).

Στην περίπτωση αυτή πρέπει στην αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης να αναφέρεται και η συνδρομή αυτής της υποχρέωσης, να εκτίθενται, δηλαδή, τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προσδιορίζεται η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του υπαιτίου να ενεργήσει, επιπροσθέτως δε, αν πηγάζει από επιτακτικό κανόνα δικαίου, να προσδιορίζεται και ο κανόνας αυτός, ήτοι η νομική διάταξη, στην οποία θεμελιώνεται η ιδιαίτερη υποχρέωση προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος (ΟλΑΠ 4/2010, ΑΠ 648/2024,ΑΠ 691/2023), ενώ, αν η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση προκύπτει από την ιδιότητα του υπαιτίου, δεν είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός αυτής από ειδική διάταξη νόμου (ΑΠ 684/2024, ΑΠ 801/2022).

Σημειώνεται ότι το ως άνω το εδαφ. β της ισχύουσας από 1/7/2019 διάταξης του άρθρου 15 του νέουΠΚ, στο οποίο προσδιορίζονται πλέον από τον νόμο οι πηγές της νομικής υποχρέωσης, δεν υπήρχε στον προϊσχύσαντα ΠΚ, τα οριζόμενα όμως στην ως άνω νέα διάταξη, ως πηγές της νομικής υποχρέωσης είχαν ήδη παγιωθεί κατά τη νομολογία και θεωρία (ΟλΑΠ 4/2010), έτσι ώστε με την ως άνω νέα διάταξη, εν τοις πράγμασι, έλαβαν τη μορφή νόμου, τα μέχρι τότε νομολογιακώς ισχύοντα, αναφορικά με την νομική υποχρέωση.

Πέραν τούτων, προϋποτίθεται βέβαια ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονία από αμέλεια συντρέχει και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πράξης ή της παράλειψης και του επελθόντος αποτελέσματος του θανάτου, η οποία πρέπει να αιτιολογείται με σαφήνεια και πληρότητα, προκειμένου να έχει η σχετική καταδικαστική απόφαση την επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.

Η πράξη ή η παράλειψη του δράστη τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το επελθόν αποτέλεσμα, όταν αυτή, κατά την κοινή αντίληψη, είναι εκείνη που, από μόνη της ή μαζί με τη συμπεριφορά άλλου προσώπου, βρίσκεται σε άμεση αιτιότητα προς το αποτέλεσμα. Στα δια παραλείψεως τελούμενα εγκλήματα θεωρείται ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράλειψης και του επελθόντος εγκληματικού αποτελέσματος στην περίπτωση, κατά την οποία, αν δεν είχε συντρέξει η αμελής συμπεριφορά (παράλειψη) του υπαιτίου, αν γινόταν δηλαδή η επιβεβλημένη ενέργεια, που τελικά δεν έγινε, τότε με μεγάλη πιθανότητα, η οποία εγγίζει τα όρια της βεβαιότητας, θα αποτρεπόταν το συγκεκριμένο εγκληματικό αποτέλεσμα (ΑΠ 648/2024, ΑΠ 160/2023, ΑΠ 801/2022, ΑΠ 259/2021).

Ακόμη, όταν το εξ αμελείας έγκλημα είναι απότοκο συνδρομής αμέλειας πολλών προσώπων, το καθένα από αυτά κρίνεται και ευθύνεται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως των άλλων, κατά το λόγο της αμέλειας που επιδείχθηκε από αυτό και εφόσον πάντως το αποτέλεσμα που επήλθε τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο προς αυτήν (ΑΠ 648/2024, ΑΠ 50/2023).

Ενόψει των ανωτέρω, υπάρχει ποινική ευθύνη του ιατρού για ανθρωποκτονία από αμέλεια ασθενούς στις περιπτώσεις εκείνες, κατά τις οποίες το αποτέλεσμα του θανάτου, ως συνέπεια ιατρικής πράξης ή παράλειψης, οφείλεται σε παράβαση από αυτόν (ιατρό) των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να υπάρξει αμφισβήτηση και η ενέργεια ή παράλειψή του αυτή δεν ήταν σύμφωνη με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας.

Ειδικότερα, η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του ιατρού να αποτρέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα του θανάτου του ασθενούς απορρέει από το νόμο, τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν. 3418/2005) και από την εγγυητική θέση αυτού απέναντι στην ασφάλεια της ζωής ή της υγείας του ασθενούς, που δημιουργείται κατά την εκτέλεση της ιατρικής πράξης (ΑΠ 648/2024, ΣυμβΑΠ 910/2024, ΑΠ 646/2023, ΑΠ 130/2023, ΑΠ 1506/2022, ΑΠ 801/2022, ΑΠ 632/2022). 'Ετσι, ελέγχεται ο κατηγορούμενος ιατρός για κάθε ενέργεια ή παράλειψή του, ως προς την παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς, δηλαδή αν ενήργησε την ακολουθητέα ιατρική αγωγή και τις επιβαλλόμενες εξετάσεις ή και άλλες επεμβατικές ιατρικές πράξεις προς αντιμετώπιση παρενέργειας ή επιπλοκής που μπορούσε να επιφέρει βλάβη της υγείας του ασθενούς ή ακόμη και το θάνατό του, όπως κάθε μέσος ιατρός της ειδικότητάς του θα έπραττε υπό τις ίδιες περιστάσεις (ΑΠ 130/2023, ΑΠ 682/2021, ΑΠ 122/2019).

Επομένως, ο ιατρός ενεργεί με αμέλεια, αν από επιπολαιότητα ή άγνοια των πραγμάτων, που όφειλε να γνωρίζει ή από απρονοησία, δεν ακολούθησε γενικά παραδεκτές αρχές της ιατρικής επιστήμης ή σύγχρονες μεθόδους και η σχετική επιπολαιότητα, άγνοια ή απρονοησία του οδήγησαν σε εσφαλμένη διάγνωση ή θεραπευτική αγωγή ή επέμβαση για την αποτροπή προσβολών ή κινδύνων κατά της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας ή της ζωής ασθενούς (ΑΠ 648/2024 , ΑΠ 130/2023, ΑΠ 1506/2022, ΑΠ682/2021).

Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ του ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, όταν εκτίθενται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά στην εφαρμοσθείσα ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, που αποτελούν ενιαίο σύνολο (ΑΠ648/2024, ΑΠ 1332/2022, ΑΠ 445/2022,) δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογίας και στην περίπτωση που αυτή εξαντλείται σε επανάληψη του διατακτικού της απόφασης, το οποίο, όμως, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά, τόσο αναλυτικά και με τόση πληρότητα, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατύπωσης του σκεπτικού της.

Επίσης, κατά το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, λόγο αναίρεσης της απόφασης συνιστά και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει, όταν το δικαστήριο αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υπάρχει, όταν το δικαστήριο, χωρίς να παρερμηνεύσει το νόμο, δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που ιδρύει τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο από το άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διάταξης αυτής, η οποία υπάρχει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που προκύπτει από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού της και ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης (ΟλΑΠ 2/2011, ΟλΑΠ 3/2008, ΑΠ 756/2023, ΑΠ 321/2023, ΑΠ 160/2023, ΑΠ 1219/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, επισκόπηση, της προσβαλλόμενης υπ' αριθμ. 244/2024 αποφάσεως, το δικάσαν σε δεύτερο βαθμό Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Λάρισας, μετά από συνεκτίμηση και αξιολόγηση όλων των κατά το είδος τους μνημονευόμενων αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πράγματα, κρίση του ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα, επί λέξει, πραγματικά περιστατικά: "Ο Χ.

Τ., γεννηθείς στις ..., ήδη από το έτος ..., διαγνώστηκε ότι πάσχει από νεφρική ανεπάρκεια, με αποτέλεσμα να υποβάλλεται σε σταθερό πρόγραμμα αιμοκάθαρσης στη μονάδα χρόνιας αιμοκάθαρσης με την επωνυμία "Ε. Π.". Λόγω της ραγδαίας εξέλιξης της νόσου, ο θανών, υποβαλλόταν τα τελευταία δύο χρόνια προ του θανάτου του, σε τέσσερις συνεδρίες αιμοκάθαρσης εβδομαδιαίως, σε σταθερή βάση, τις ημέρες, Δευτέρα- Τετάρτη- Παρασκευή και Σάββατο.

Επιπλέον, ο θανών έπασχε από πόνους στα οστά, οι οποίοι τα τελευταία δύο χρόνια έβαιναν διαρκώς επιδεινούμενοι.Εξαιτίας του έντονου άλγους, δυσχεραινόταν η καθημερινότητά του όλο και περισσότερο το τελευταίο χρονικό διάστημα, καθώς είχε δυσκολίες στη βάδιση, στον ορθοστατισμό κλπ. Στα πλαίσια αυτά, επισκέφθηκε για πρώτη φορά τον κατηγορούμενο ορθοπεδικό ιατρό, στις 31-05-2016 στο ιδιωτικό του ιατρείο, ο οποίος, αφού διέγνωσε ότι ο ασθενής έπασχε από "διάστρεμμα της ιερολαγόνιας άρθρωσης - ιερολαγονίτιδα" με κλινικές εκδηλώσεις "χωλότητας και αναλγητικής κάμψης κορμού", συνταγογράφησε αντιφλεγμονώδη-αναλγητική φαρμακευτική αγωγή (tramadol, paraxetamol, celecoxib).

Μετά από χρονικό διάστημα οκτώ μηνών, και ειδικότερα, στις 3-1-2017, ο Χ. Τ. μετέβη εκ νέου στο ιδιωτικό ιατρείο του κατηγορουμένου, διότι εξακολουθούσε να αισθάνεται πόνους, αναφέροντας ότι παρουσίαζε οσφυαλγία- ραχιαλγία και έντονο άλγος δεξιού ώμου. Ο κατηγορούμενος, μετά από κλινική εξέταση και απεικονιστικό έλεγχο, διέγνωσε ότι ο ασθενής έπασχε από "ιδιοπαθή οστεοπόρωση, αρθρίτιδα δεξιού ώμου" και αποφάσισε να του συνταγογραφήσει το φάρμακο "prolia", δίνοντάς του την οδηγία να μην το λάβει πριν εγκριθεί η λήψη του από τους νεφρολόγους που τον παρακολουθούσαν.

Τελικά, η ως άνω φαρμακευτική αγωγή δεν εγκρίθηκε, η συνταγή δεν εκτελέστηκε και το περιστατικό αντιμετωπίσθηκε συμπτωματικά με ενέσιμη θεραπεία. Στις 19-1-2017, ο ασθενής προσήλθε εκ νέου στο ιατρείο του κατηγορουμένου, αιτιώμενος "επίταση του άλγους των ισχίων κα έντονη δυσχέρεια βάδισης". Συνεστήθη σχετικός απεικονιστικός έλεγχος, ήτοι αξονική τομογραφία "άκρα, κάθε άνω ή κάτω άκρο χωριστά" και λήψη αναλγητικών φαρμάκων (tranadikm paracetamol).

Την επόμενη μέρα, ήτοι 20-1-2017, ο ασθενής επισκέφθηκε εκ νέου τον κατηγορούμενο ιατρό, στο ιδιωτικό του ιατρείο, αναφέροντας αναποτελεσματικότητα της χορηγηθείσας φαρμακευτικής αγωγής καθώς και επιδείνωση του άλγους στον ορθοστατισμό και στη βάδιση. Ο κατηγορούμενος, συνεκτιμώντας την κλινική κατάσταση του ασθενούς και το αποτέλεσμα των απεικονιστικών εξετάσεων στις οποίες είχε υποβληθεί, διέγνωσε "διάστρεμμα της ιερολαγόνιας άρθρωσης- ιερολαγονίτιδα" και συνταγογράφησε την εξής φαρμακευτική αγωγή: 1) μεθοτρεξάτη ( methotraxate), με δοσολογία 1 δισκίο των 2,5mg, επί 2 φορές την ημέρα για τριάντα ημέρες, με οδηγία 1, 2) φολικό οξύ (folic acid) με δοσολογία 1 δισκίο των 5 mg επί δύο φορές την εβδομάδα για τριάντα ημέρες και 3) naproxen, με δοσολογία 1 δισκίο των 500 mg), επ 2 φορές την ημέρα για επτά ημέρες Ταυτόχρονα, την ίδια ημέρα (ήτοι 20-01- 2017), ανέγραψε στο από 20-1-2017 παραπεμπτικό εξετάσεων, τις απαιτούμενες εξετάσεις, στις οποίες έπρεπε να υποβληθεί ο ασθενής, ήτοι "γενική εξέταση αίματος, ταχύτητα καθιζήσεως ερυθρών αιμοσφαιρίων, προσδιορισμός ασβεστίου στο αίμα, αλκαλική φωσφατάση αίματος, ηλεκτροφόρηση λευκωμάτων ορού- ηλεκτροφόρηση ορού επί οξικής κυτταρίνης και "ra test" καθώς και "ποσοτική μέτρηση CRP, αντιπυρηνικά αντισώματα (ΑΝΑ) και αντισώματα DΝΑ.

Πριν προβεί στην ως άνω συνταγογράφηση, ο κατηγορούμενος, επικοινώνησε τηλεφωνικά, με τον Ν. Ζ., τον οποίο του υπέδειξε ο ασθενής. Ο Ν. Ζ., ήταν θεράπων ιατρός-παθολόγος της ΜΧΑ της κλινικής "Π." και συνεργαζόταν με τους ιατρούς-νεφρολόγους της μονάδας για την αντιμετώπιση και θεραπεία των όποιων προβλημάτων αντιμετώπιζε ο ανωτέρω ασθενής.

Στην εν λόγω τηλεφωνική επικοινωνία, ο κατηγορούμενος αφού εξέθεσε στον Ν. Ζ., ότι κατά την ιατρική του άποψη ο ασθενής πληρούσε τα κριτήρια για κάποια φλεγμονώδη νόσο των αρθώσεων και δη της ρεεματοειδούς αρθρίτιδας και ότι δεν τον "έπιανε" η έως τότε φαρμακευτική αγωγή που του είχε χορηγήσει, ακολούθως του είπε ότι σκέφτεται προχωρήσει στην χορήγηση πιο δραστικής φαρμακευτικής ουσίας και δη, στην χορήγηση μεθοτρεξάτης, ζητώντας την γνώμη του.

Ο Ν. Ζ. του απάντησε "γράψτο (ήτοι τη μεθοτρεξάτη) και βλέπουμε". Συγκεκριμένα, δεν ήταν αποτρεπτικός, ως προς την συνταγογράφηση της ως άνω ουσίας, συμφωνήθηκε όμως μεταξύ αυτού και του κατηγορουμένου να μην επακολουθήσει άμεση λήψη του φαρμάκου και να προηγηθεί η υποβολή του ασθενούς σε αιματολογικές-εργαστηριακές εξετάσεις.

Στο σχετικό φύλλο οδηγιών της ως άνω ουσίας (μεθοτρεξάτης αναγράφεται μεταξύ άλλων, ότι εξαιτίας της πιθανότητας σοβαρών τοξικών αντιδράσεων (οι οποίες μπορεί να είναι και θανατηφόρες) η μεθοτρεξάτη πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε επικίνδυνες για τη ζωή νεοπλασίες ή σε ασθενείς με ψωρίαση ή ρευματοειδή αρθρίτιδα όταν η νόσος είναι βαριά, ανθεκτική, επιφέρει αναπηρία και δεν έχει ανταποκριθεί επαρκώς με άλλα είδη θεραπείας, ότι οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται συχνά για τυχόν τοξικότητα στο μυελό των οστών , το ήπαρ, τους πνεύμονες και τους νεφρούς ότι εξαιτίας της πιθανότητας σοβαρών τοξικών αντιδράσεων, ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται από τον γιατρό για τους πιθανούς κινδύνους και πρέπει να βρίσκεται κάτω από συνεχή ιατρική παρακολούθηση, ότι μπορεί να καταστείλει την αιμοποίηση και να προκαλέσει αναιμία, απλαστική αναιμία, πανκυτταροπενία, λευκοπενία, ουδετεροπενία και /η θρομβοκυττοπενία, ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρή τοξικότητα και τα τοξικά αποτελέσματα μπορεί να έχουν σχέση με τη δόση ή τη συχνότητα χορήγησης της δόσης γι'αυτό είναι απαραίτητο να παρακολουθούνται στενά οι ασθενείς, ότι τόσο ο γιατρός όσο και ο φαρμακοποιός πρέπει να τονίσουν στον ασθενή ότι στη ρευματοειδή αρθρίτιδα και την ψωρίαση η συνιστώμενη δόση λαμβάνεται 1 φορά την εβδομάδα και ότι αν κατά λάθος πάρει το φάρμακο στη συνιστώμενη δόση κάθε μέρα αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα θανατηφόρα τοξικότητα καθώς και ότι οι ασθενείς που βρίσκονται σε θεραπεία με μεθοτρεξάτη πρέπει να παρακολουθούνται στενά έτσι ώστε να ανιχνευτούν έγκαιρα πιθανές τοξικές επιδράσεις και στη βασική αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνεται γενική αίματος με τύπο και μετρήσεις αιμοπεταλίων , εξετάσεις ηπατικών ενζύμων, λοίμωξης ηπατίτιδας Β ή Ο, νεφρικής λειτουργίας και ακτινογραφία θώρακα.

Στο δε ως άνω φύλλο οδηγιών αναφορικά με τη δοσολογία, αναγράφεται όσο αφορά την ψωρίαση ως εβδομαδιαίο δοσολογικό σχήμα είτε από το στόμα, είτε ενδομυϊκά η ενδοφλέβια, 1-25 mg ανά βδομάδα, η οποία δύναται να αναπροσαρμοσθεί, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση των 30 mg ανά βδομάδα και όσο αφορά την ρευματοειδή αρθρίτιδα, δόσεις από το στόμα των 7,5 έως 15 mg μια φορά την εβδομάδα, αλλά ότι η συνολικά εβδομαδιαία δόση δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 20 mg.

Επίσης, αναφορικά με ασθενείς που πάσχουν από νεφρική ανεπάρκεια, αναγράφεται ότι εάν η κάθαρση κρεατινίνης είναι <50, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί εναλλακτική θεραπεία. Ακόμη, όπως προκύπτει από το φύλλο οδηγιών του ως άνω φαρμάκου, υπερδοσολογία μεθοτρεξάτη παρατηρείται κυρίως με χορήγηση από του στόματος, ότι έχουν αναφερθεί περιπτώσεις υπερδοσολογίας με θανατηφόρες δόσεις λόγω εσφαλμένης καθημερινής λήψης μεθοτρεξάτης από του στόματος αντί εβδομαδιαίας λήψης και ότι στις περιπτώσεις αυτές συχνά συμπτώματα είναι λευκοπενία, θρομβοκυτταροπενία, αναιμία, πανκυτταροπενα μυελοκαταστολή, βλεννογονίτιδα, στοματίτιδα, ναυτία, έμετος.

γαστρεντερική αιμορραγία.

Περαιτέρω, όπως αποδείχθηκε, ο κατηγορούμενος ενημέρωσε τον ασθενή ότι θα έπρεπε να προηγηθούν οι εργαστηριακές εξετάσεις προκειμένου να αποφασιστεί για το αν θα μπορούσε να ξεκινήσει τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης, τη λήψη του οποίου θα έπρεπε σε κάθε περίπτωση, να εγκρίνουν και οι ειδικοί νεφρολόγοι που τον παρακολουθούσαν στην κλινική χρόνιας αιμοκάθαρσης, δίνοντάς του όμως στα χέρια την ως άνω συνταγή, και χωρίς να του επισημάνει περαιτέρω, τους παραπάνω κινδύνους που αναφέρονται στο φύλλο οδηγιών του φαρμάκου, και μάλιστα με την αναγραφόμενη ως άνω δόση, σε περίπτωση που θα λάμβανε αυτό αυτοβούλως πριν την προαναφερόμενη έγκριση και πριν προηγηθούν και οι ως άνω εξετάσεις.

Απλά του είπε ότι το φάρμακο αυτό δεν είναι σαν τα άλλα που έχει πάρει, ότι έχει άλλες ιδιότητες και δουλεύει με άλλο μηχανισμό και ότι μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Ούτε δε του επέστησε περαιτέρω την προσοχή ότι η αναγραφόμενη επί της ως άνω συνταγής δόση (1 δισκίο των 2,5 mg), επί 2 φορές την ημέρα), δεν είναι ορθή, λόγω προβλήματος του συστήματος συνταγογράφησής της, ότι μια τέτοια δόση υπερβαίνει, με άμεσο κίνδυνο της ζωής του, την επιτρεπόμενη, εφιστώντας ακόμη περισσότερο την προσοχή ότι σε κάθε περίπτωση, η χορήγηση της εν λόγω ουσίας θα μπορούσε να είναι και τελείως αποτρεπτική, με βάση τις εξετάσεις που θα πραγματοποιούσε καθώς και ότι τούτη (δόση) γράφηκε τυπικά - και θα καθοριζόταν στη συνέχεια, αφού τα αποτελέσματα των εξετάσεων θα επέτρεπαν να πάρει μεθοτρεξάτη σε συνδυασμό με την έγκριση των νεφρολόγων.

Ο κατηγορούμενος, στην απολογία του ισχυρίστηκε ότι δεν ήθελε να ενημερώσει για τους ως άνω κινδύνους τον ασθενή του, προκειμένου να μην τον τρομάξει, πλην όμως, ως ελέχθη, στο ίδιο το φύλλο οδηγιών της εν λόγω φαρμακευτικής ουσίας, αναγράφεται ότι ο γιατρός πρέπει να τονίσει στον ασθενή ότι η συνιστώμενη δόση λαμβάνεται 1 φορά την εβδομάδα και ότι αν κατά λάθος πάρει το φάρμακο στη συνιστώμενη δόση κάθε μέρα αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα θανατηφόρα τοξικότητα.

Η δε ενημέρωση αυτή ήταν ακόμη πιο επιβεβλημένη στη συγκεκριμένη περίπτωση, που δόθηκε από τον κατηγορούμενο η συνταγή αυτή στα χέρια του ασθενούς, έχοντας μόνο λάβει αυτός (κατηγορούμενος) μια απάντηση από τον ως άνω παθολόγο "γράψτην και βλέπουμε" και δη, πριν υποβληθεί ο ασθενής σε εξετάσεις και πριν λάβει την έγκριση των νεφρολόγων που τον παρακολουθούσαν, και μάλιστα, δόθηκε σε μη επιτρεπόμενη και επικίνδυνη δοσολογία στα χέρια ενός ασθενούς που υπέφερε από έντονους πλέον πόνους και που το εν λόγω φάρμακο, του περιγράφηκε ότι θα ήταν δραστικό, ενώ ως ιατρός όφειλε επίσης να γνωρίζει ότι λόγω του ότι ο ασθενής υποβαλλόταν σε τόσο τακτική αιμοκάθαρση, η μεθοτραξάτη, σε περίπτωση που δεν τον εισάκουε και ξεκινούσε τη λήψη του φαρμάκου, δεν θα μπορούσε να ανιχνευθεί σε αιματολογικές εξετάσεις, ώστε να δύνανται να αποτραπούν εγκαίρως, οι συνέπειες του, όπως θα εκτθει κατωτέρω.

Σημειωτέον ότι στην εν λόγω συνταγή, κάτω από την ουσία της μεθοτρξάτης, αναγράφηκε : Οδηγία : 1, χωρίς όμως οποιαδήποτε άλλη ένδειξη π.χ "άπαξ- αστοχία του συστήματος" Όπως αποδείχθηκε περαιτέρω, ο ασθενής μετέβη σε φαρμακείο και ξεκίνησε άμεσα τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης με τη δοσολογία που αναγραφόταν επί της συνταγής, χωρίς να λάβει, για λόγους που δεν προέκυψαν , και το φαρμακευτικό σκεύασμα "naproxen".

Ειδικότερα την επόμενη μέρα το πρωί, ήτοι στις 21-1-2017, και αφού είχε ήδη λάβει ένα δισκίο του φαρμάκου μεθοτρεξάτης πραγματοποίησε συνεδρία αιμοκάθαρσης, ενώ εξακολούθησε τη λήψη του φαρμάκου ανελλιπώς, λαμβάνοντας ένα δισκίο το πρωί και ένα το βράδυ όλες τις επόμενες ημέρες ήτοι μέχρι την Παρασκευή 27-1-2017, οπότε πραγματοποίησε εκ νέου συνέδρια αιμοκάθαρσης, ήτοι συνολικά έλαβε δεκατρία (13) δισκία μεθοτρεξάτης.

παραλείποντας - να ενημερώσει τον νεφρολόγο της μονάδας χρόνιας αιμοκάθαρσης για τη λήψη του νέου φαρμάκου. Εν τω μεταξύ, ήδη στις 24-01-2017 και ενώ ο ασθενής λάμβανε το φάρμακο της μεθοτρεξάτης, παρουσίασε "εύκολη κόπωση, δύσκολη επέλευσης ύπνου και δυσκαταποσία". Η δε σύζυγος του τελευταίου, έσπευσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τη μονάδα χρόνιας αιμοκάθαρσης, συνομίλησε με τη νοσηλεύτρια Δ.

Π. και ενημέρωσε για την επιδείνωση της κατάστασης του συζύγου της, χωρίς όμως, ούτε η ίδια να μπορεί να θυμηθεί αν ανέφερε για τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης από τον σύζυγο της. Στις 25-01-2017, ο ασθενής επισκέφθηκε τον ορθοπεδικό ιατρό, Ο. Μ., λόγω του συνεχιζόμενου άλγους στα οστά, από το οποίο υπέφερε, ο οποίος διέγνωσε "σωματόμορφη διαταραχή επίμονου άλγους" και τον παρέπεμψε να υποβληθεί σε "σπινθηρογράφημα οστών και αρθρώσεων τριών φάσεων και ολόσωμο".

Στις 26-01-2017 επισκέφθηκε ειδικό νεφρολόγο του νοσηλευτικού ιδρύματος "ΙΑΣΩ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ", προκειμένου να συζητήσει την αλλαγή του νοσηλευτικού ιδρύματος επίβλεψης και θεραπείας ασθενούς, ήτοι να αποχωρήσει από τη μονάδα χρόνιας αιμοκάθαρσης "Ε. Π." και να συνεχίσει τις συνεδρίες αιμοκάθαρσης στο νοσηλευτικό ίδρυμα "ΙΑΣΩ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ".

Στη συγκεκριμένη συνάντηση, η ειδική νεφρολόγος που τον εξέτασε, Α. Γ., συνταγογράφησε την δραστική ουσία "amoxicilln". Στις 27-01-2017, ημέρα Παρασκευή, ο ασθενής μετέβη στην μονάδα χρόνιας αιμοκάθαρσης για την προγραμματισμένη συνεδρία αιμοκάθαρσης, όπου η ειδική νεφρολόγος και τρίτη μάρτυρας κατηγορίας, Μ. Δ., παρατήρησε ότι ο ασθενής κρατούσε κοντά στο στόμα του ένα χαρτομάντηλο και διαπίστωσε ότι εμφάνισε στοματίτιδα.

Άμεσα παρήγγειλε τη διενέργεια αιματολογικού ελέγχου, ο οποίος πραγματοποιήθηκε αρχικά από το αίμα του αιμοκαθαιρόμενου που περνούσε από το μηχάνημα και το αποτέλεσμα των εξετάσεων ήταν θορυβώδες, καθώς εμφάνιζε εικόνα "πανκυταρροπενίας". Επανέλαβε προς επαλήθευση, τον αιματολογικό έλεγχο με κανονική αιμοληψία από τη φλέβα του ασθενούς, με όμοια αποτελέσματα.

Εκείνη την ώρα, προσήλθε στη Μονάδα Χρόνιας Αιμοκάθαρσης (στο εξής και ΜΧΑ), ο ως άνω ιατρός παθολόγος, Ζ. Ν., και σε συζήτηση της ειδικής νεφρολόγου, μαζί του προκειμένου να εξηγήσουν τα αποτελέσματα των αιματολογικών εξετάσεων, εκείνος απευθυνόμενος στον ασθενή, είπε: "δεν πιστεύω να πήρες το φάρμακο που σου έγραψε ο ορθοπεδικός".

Στη θετική απάντηση του ασθενούς, ο εν λόγω ιατρός απάντησε: "δεν σου είπαμε, να κάνεις πρώτα τις εξετάσεις και θα σου πούμε εμείς για το φάρμακο;;". Έτσι, διαπιστώθηκε η λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης από τον ασθενή, όλον τον διαδραμόντα χρόνο από 20-01-2017, που συνταγογραφήθηκε μέχρι το πρωί της Παρασκευής 27-01-2017.

Αφού διαπιστώθηκε πέραν πάσης αμφιβολίας η λήψη του φαρμάκου από τον ασθενή, καθώς οι ιατροί αφενός ήλεγξαν το κουτί του φαρμάκου και είδαν ότι έλειπαν δεκατρία (13) δισκία, και αφετέρου ο ίδιος ο ασθενής τους κατέστησε γνωστό ότι τα έλαβε ο ίδιος, ενημέρωσαν τη σύζυγο ότι το συγκεκριμένο φάρμακο είναι ιδιαίτερα τοξικό και είχε σαν αποτέλεσμα τη δραματική απορρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς.

Την επόμενη ημέρα, 28-01-2017, οι εργαστηριακές εξετάσεις και η κλινική εικόνα παρουσιάστηκαν ελαφρώς βελτιωμένες, βελτίωση όμως που αποδείχθηκε πρόσκαιρη αφού την 29-01-2017, τα εργαστηριακά ευρήματα κατέδειξαν περαιτέρω επιδείνωση. Έτσι, ενόψει της σοβαρότητας της κλινικής κατάστασης του ασθενούς, συνεστήθη η μεταφορά του σε τριτοβάθμιο νοσηλευτικό ίδρυμα.

Πράγματι, στις 29-01-2017, ημέρα Κυριακή, ο ασθενής διακομίσθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας και ακολούθως, τη Δευτέρα στις 30-01-2017. στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, όπου εισήχθη στην αιματολογική κλινική του άνω Νοσοκομείου για τη συνέχιση της νοσηλείας του. Οι επόμενες ημέρες νοσηλείας κύλησαν, χωρίς αξιοσημείωτες μεταβολές, με "κατάσταση σταθερά άσχημη", "χωρίς βελτίωση της πολύ σοβαρής ουδετεροπενίας και θρομβοπενίας που παρουσίαζε", καθότι, τα ουδετερόφίλα ήταν 12 ενώ το φυσιολογικό είναι πάνω από χίλια και τα αιμοπετάλια 9.000 , ενώ το φυσιολογικό είναι άνω των 140.000, μέχρι που ο ασθενής κατέληξε στις 07-02-2017 με διάγνωση εξόδου: "απλαστική αναιμία, μη καθορισμένη" και με αιτία θανάτου καρδιοαναπνευστική ανακοπή, απλαστική αναιμία - χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.

Ομοίως αποδείχθηκε, ότι ακόμη και εάν την ίδια ημέρα (27-1-2017), όπου διαπιστώθηκε η λήψη των 13 χαπιών της μεθοτρεξάτης, μετέβαινε ο ασθενής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, όπου έλαβε για πρώτη φορά, λευκοβορίνη, η κατάσταση δεν θα άλλαζε, ήτοι, ήταν ήδη μη αναστρέψιμη, ενόψει του ότι με την ως άνω αναγραφόμενη δοσολογία, ο ασθενής λάμβανε συνεχόμενες δόσεις, ενώ η μεθοτρεξάτη ενεργεί και αφήνεται να επωαστεί, σε άτομα που έχουν την ίδια ηλικία με τον ως άνω ασθενή Χ.

Τ., για 12 ώρες και ακολουθεί διάσωση με το αντίδοτο της λευκοβορίνης. Διότι εάν την επόμενη μέρα ο ασθενής, όπως σστξν προκειμένη περίπτωση, λάβει πάλι την εν λόγω ουσία, η προσπάθεια του κυττάρου που φτιάχνει το αίμα να ξαναπαράγει αίμα θα υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη γιατί αρχίζει να παράγεται, πολλαπλασιάζεται και καταστρέφεται, λόγος για τον οποίο, όλα τα πρωτόκολλα για την μεθοτρεξάτη είναι άπαξ.

Επίσης, η λευκοβορίνη θα μπορούσε να αποτρέπει ενδεχομένως την κατάσταση, εάν χορηγούνταν το αργότερο, έως την 22-2-2017, όπως κατέθεσε ενώπιον του Πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ο ιατρός- καθηγητής αιματολογίας Γ. Β., ο οποίος μετείχε στην ομάδα των ιατρών του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας, στο οποίο είχε διακομισθεί, ως ελέχθη ο ασθενής κατά την ανωτέρω ημερομηνία, χορηγήθηκε στον τελευταίο λευκοβορινη στα πλαίσια "απελπισίας".

Όπως αποδείχθηκε, ο θάνατος του Χ. Τ. ήταν απότοκος της λήψης της δραστικής ουσίας της μεθοτρεξάτης σε ποσότητα που κατέστη τοξική και θανατηφόρα, καθώς περιήλθε σε κατάσταση πανκυττταροπενίας μη αναστρέψιμη με οποιαδήποτε ενδεδειγμένη ιατρική θεραπεία-επέμβαση. Με βάση τα ήδη λεχθέντα, ο θανών έλαβε ποσότητα 13 δισκίων των 2,5 mg έκαστο, δύο φορές ημερησίως από 20-1-2017 έως 27-1-2017 πρωινές ώρες, το τελευταίο δισκίο.

Όπως προαναφέρθηκε, το εν λόγω σκεύασμα - δραστική ουσία - έχει μια ιδιαιτερότητα στον τρόπο λήψης και στον τρόπο επέλευσης των θεραπευτικών ιδιοτήτων του. Ειδικότερα δε, χορηγείται ποσότητα που προσαρμόζεται στις ανάγκες του εκάστοτε ασθενούς άπαξ εβδομαδιαίως ή κατά μεγαλύτερα ακόμη χρονικά διαστήματα, η οποία όπως προειπώθηκε, ενεργεί και αφήνεται να επωαστεί σε άτομα ηλικίας όμοιας με αυτήν του θανόντος ασθενή για 12 ώρες (24 ώρες σε παιδιά και εφήβους) και ακολουθεί διάσωση με το αντίδοτο της λευκοβορίνης.

Ο Χ. Τ. ήταν επιβαρυμένος ασθενής με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, αιμοκαθαιρόμενος τέσσερις φορές εβδομαδιαίως, και πέραν του βασικού του νοσήματος, έπασχε και από ηπατίτιδα C και νοσογόνο παχυσαρκία. Ο επελθών θάνατος αυτού πυροδοτήθηκε από τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης, μέσω στόματος, με την υπερδοσολογία που συνταγογραφήθηκε, με άμεση περαιτέρω συνέπεια την πανκυτταροπενία αλλά και την τοξική επιδερμόλυση.

Η τοξική επιδερμόλυση είχε σαν συνέπεια να χαθεί η συνέχεια του δέρματος και η είσοδος των μικροβίων να είναι ανεξέλεγκτη. Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται από το γεγονός ότι η μεθοτρεξάτη δεν ανιχνεύθηκε στις αιματολογικές εξετάσεις του ασθενούς, το οποίο ως ελέχθη, αποδίδεται στις παρατεταμένης διάρκειας συνεδρίες αιμοκάθαρσης στις οποίες υποβλήθηκε ο Χ.

Τ., ταυτόχρονα με τη λήψη του φαρμάκου και αφής στιγμής έγινε γνωστό ότι λαμβάνει το φάρμακο, προκειμένου ακριβώς να "ξεπλυθεί" αυτό από τον οργανισμό του. Η απλαστική αναιμία ήταν απότοκος της λήψης του φαρμάκου με την άνω δοσολογία, και έχει την έννοια, ότι δεν υπήρχαν υλικά προς παραγωγή DΝΑ, αφού είχαν καταστραφεί τα αρχέγονα (μητρικά) κύτταρα.

Η μόνη λύση θα ήταν η άμεση μεταμόσχευση μυελού των οστών, το οποίο τη δεδομένη χρονική στιγμή ήταν αδύνατο. Στο σημείο αυτό, πρέπει να λεχθεί, ότι στις 18-1-2017, ο Χ. Τ., είχε υποβληθεί, στα πλαίσια της ανά δεκαπενθημέρου, υποβολής του από την ως άνω κλινική " Π." σε εργαστηριακό έλεγχο, από τον οποίο προέκυψε ότι δεν παρουσίαζε κάποιο πρόβλημα, γεγονός που ενισχύει την κρίση του δικαστηρίου, ότι η μετέπειτα ως άνω κατάστασή του, όπως εξελίχθηκε, οφείλεται στην υψηλή δόση της μεθοτρεξάτης που έλαβε.

Άλλωστε, η ηπατίτιδα C από την οποία έπασχε ο κατηγορούμενος, μπορεί να συνδυαστεί μόνο με την ένδειξη χαμηλών αιμοπεταλίων σε μερικούς ασθενείς, αλλά όχι με την βαριά κυτταροπενία, κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο ασθενής λόγω του ότι οι εξετάσεις του, μετά τη λήψη του ως άνω σκευάσματος έως και την 27-1-2017, ανέδειξαν 12 ουδετορόφιλα- όπως θα εκτεθεί κατωτέρω- ενώ το φυσιολογικό είναι πάνω από 1.000 και η ένδειξη κάτω από 100, θεωρείται βαριά ουδετεροπενία.

Μάλιστα, αν κάποιος πάρει μεθοτρεξάτη Δευτέρα, Τρίτη- Τετάρτη- Πέμπτη και Παρασκευή, το γεγονός αυτό μπορεί να κάνει ανεπανόρθωτες βλάβες στο αίμα, ήτοι, να μην δύναται ο ασθενής να αναπαράγει το αίμα του , αν δεν πάρει κάποια μεταμόσχευση. Επίσης, η μεθοτρεξάτη σε περίπτωση ιδίως συνεχόμενης χορήγησης, όπως στην προκειμένη περίπτωση, επιφέρει μεγάλη ζημία στους βλεννογόνους, σε οποιαδήποτε ταχέως αναπαραγόμενο κύτταρο, στην επιδερμίδα, στο στομάχι , στο έντερο.

Εξάλλου, η μεθοτρεξάτη ανήκει στην κατηγορία των αντινεοπλασματικών- ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, μπορεί να χρησιμοποιείται είτε ως μονοθεραπεία, είτε ως συνδυασμό με άλλες θεραπείες, ενώ ταυτόχρονα, έχει άμεση αντιφλεγμονώδη δράση καθώς και αναλγητική, ως συνέπεια του περιορισμού της φλεγμονής και είναι δυνατή η συνταγογράφησή του από ορθοπεδικό ιατρό, ενώ, με βάση τα παραπάνω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, δεν απαγορεύεται καταρχήν, η λήψη της και από άτομα με νεφρική ανεπάρκεια, εφόσον το επιτρέψουν οι εξετάσεις στις οποίες, πρέπει να υποβληθεί ο ασθενής, 'σε συνδυασμό με την πάθηση που παρουσιάζει.

Όπως προσειπώθηκε, η συνταγογράφηση του συγκεκριμένου σκευάσματος έλαβε χώρα στις 20-1-2017 από τον κατηγορούμενο, ο οποίος παράλληλα με τη συνταγογράφηση του σκευάσματος, την ίδια ημέρα και ώρα, ενέγραψε και σειρά εξετάσεων (τις προαναφερόμενες), στις οποίες έπρεπε να υποβληθεί ο Χ. Τ., προκειμένου να λάβει χώρα η τιτλοποίηση.

Η ενδεδειγμένη ενέργεια, ενόψει της τοξικότητας του φαρμάκου και της νόσου της νεφρικής ανεπάρκειας του ασθενούς, και της συνεπεία αυτής, δυσχέρειας στην αποβολή των δραστικών στοιχείων του φαρμάκου από τον οργανισμό λόγω κατεσταλμένης νεφρικής λειτουργίας, θα ήταν να προηγηθεί η εκτίμηση της αιματολογικής, ηπατικής, νεφρικής καιπνευμονολογικής λειτουργίας του ασθενούς, ώστε ακολούθως να γίνει η χορήγηση του φαρμάκου, εφόσον κρινόταν αναγκαία η χορήγησή του και πάντα μετά από έγκριση από τους ειδικούς νεφρολόγους της ΜΧΑ, προκειμένου να αποτραπεί η κατάρρευση του οργανισμού του ασθενούς λόγω των τοξικών συνεπειών του φαρμάκου, το οποίο τελικώς δεν απεφεύχθη.

Ο κατηγορούμενος, μετά την ως άνω τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον παραπάνω ιατρό Ν. Ζ., ο οποίος του είπε "γραψτο και βλέπουμε", προέβη στην ταυτόχρονη συνταγογράφηση φαρμάκου, με την ανωτέρω δοσολογία και παραπομπή για διενέργεια αιματολογικών - εργαστηριακών εξετάσεων, υποδεικνύοντας μεν στον ασθενή, να μην προβεί στη λήψη του φαρμάκου, πριν προηγηθούν τα ανωτέρω, χωρίς όμως, να τον ενημερώσει ότι σε περίπτωση, που προέβαινε στη λήψη αυτού πριν τις εξετάσεις και τη σχετική ως άνω έγκριση, και μάλιστα σε ημερήσια από του στόματος λήψη αυτού, (όπως αναγράφηκε στη συνταγή) θα διέτρεχε αυξημένο κίνδυνο για την ζωή του, καθώς το γεγονός αυτό, θα έχει ως αποτέλεσμα θανατηφόρα τοξικότητα.

Η δε ενημέρωση αυτή ήταν, με βάση τα προαναφερόμενα, ακόμη πιο επιβεβλημένη, στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου δόθηκε η συνταγή στα χέρια ενός ασθενή που υπέφερε από έντονους πόνους και επιθυμούσε να απαλλαγεί άμεσα από αυτούς, λόγος άλλωστε, για τον οποίο, το τελευταίο διάστημα έκανε τακτικές επισκέψεις στο ιατρείο του κατηγορουμένου , από έναν ασθενή που διαπίστωσε ότι η έως τότε φαρμακευτική αγωγή που λάμβανε δεν είχε αποτελέσματα και ότι η μεθοτρεξατη ήταν ένα φάρμακο δεύτερης γενιάς που θα τον βοηθούσε περισσότερο.

Ο ίδιος ο κατηγορούμενος στην απολογία του αναφέρει ότι προέβη στην συνταγογράφηση της μεθοτρεξάτης για να μην ταλαιπωρήσει τον ασθενή να μεταβεί εκ νέου στο ιατρείο του, σε περίπτωση που εγκρινόταν η λήψη του από τους νεφρολόγους που τον παρακολουθούαν και ταυτόχρονα επέτρεπαν τούτο και οι εξετάσεις για τις οποίες τον παρέπεμψε.

Πλην όμως, ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, ο ασθενής θα έπρεπε να μεταβεί εκ νέου στο ιατρείο του προκειμένου να ελέγξει και ο ίδιος τις εξετάσεις και εφόσον δινόταν και η έγκριση των νεφρολόγων, να ρυθμιστεί η επιτρεπόμενη δοσολογία του εν λόγω φαρμάκου (η οποία δεν μπορούσε λόγω του συστήματος όπως ανέφερε να περαστεί άπαξ εβδομαδιαίως) μέσω έγγραφης οδηγίας προς τον φαρμακοποιό που θα εκτελούσε την συνταγή.

Άλλωστε, ο κατηγορούμενος την ίδια ημέρα του είχε χορηγήσει μέσω της επίμαχης συνταγής και το ως άνω αντιφλεγμονώδες φάρμακο "naproxen", που ομοίως είχε αντιφλεγμονώδη δράση. Με βάση τα παραπάνω αποδεικνύεται, ότι κατηγορούμενος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, ως ορθοπεδικός ιατρός, δεν επέδειξε την απαιτούμενη, εκ της ιδιότητάς του, επιμέλεια και προσοχή και δη δεν κατέβαλε την απαιτούμενη, κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή που όφειλε και μπορούσε από τις περιστάσεις να καταβάλει ένας μετρίως συνετός ιατρός - ορθοπεδικός, παρότι είχε τη δυνατότητα με βάση τις γνώσεις του, την ικανότητά του και την εμπειρία του, λόγω της ειδικότητάς του, αφού δραστηριοποιείται επί σειρά ετών, αντιμετωπίζοντας πληθώρα περιστατικών, να προβλέψει και να αποφύγει το αποτέλεσμα που επήλθε.

Ειδικότερα, αν και γνώριζε τις ιδιότητες του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης και τις παρενέργειες αυτού καθώς και τη συνιστώμενη δοσολογία βάσει του φύλλου οδηγιών του φαρμάκου, προχώρησε στη συνταγογράφηση του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης σε θανατηφόρα δοσολογία στον ασθενή, Χ. Τ. πάσχοντα από νεφρική ανεπάρκεια, χωρίς να προηγηθεί εκτίμηση αιματολογικής, ηπατικής, νεφρικής και πνευμονολογικής λειτουργίας του ασθενούς, ώστε σε περίπτωση που κρινόταν αναγκαία η χορήγησή του, να ακολουθούσε σταδιακή χορήγηση του φαρμάκου, εκτιμώμενης περιοδικά τυχόν υπερευαισθησίας αλλά και του ρυθμού αποβολής του από τον οργανισμό προκειμένου να προληφθεί και να αποτραπεί αποτελεσματικά ο κορεσμός του οργανισμού του ασθενούς με τις εντεύθεν τοξικές συνέπειες και χωρίς να τον ενημερώσει για τα ανωτέρω.

Και ναι μεν η χορήγηση του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης δεν έχει απόλυτη αντένδειξη σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια πάρα μόνο σχετική, όπως προκύπτει από το φύλλο οδηγιών του φαρμάκου, όπου αναγράφεται: "Η αποβολή της μεθοτρεξάτης ελαττώνεται σε ασθενείς με βλάβη της νεφρικής λειτουργίας, ασκίτη ή υπεζωκοτική συλλογή.

Οι ασθενείς αυτοί απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή στην παρακολούθηση της τοξικότητας και έχουν ανάγκη ελαττωμένης δοσολογίας ή σε ορισμένες περιπτώσεις και διακοπή τη χορήγησης της μεθοτρεξάτης. Πλήν όμως λαμβανομένου υπόψη μεταξύ άλλων και του ότι "η μεθοτρεξάτη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή τοξικότητα.

Τα τοξικά αποτελέσματα μπορεί να έχουν σχέση με τη δόση ή τη συχνότητα χορήγησης όσον αφορά στη συχνότητά τους και τη βαρύτητά τους... Λόγω του ότι μπορούν να συμβούν οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της θεραπείας, είναι απαραίτητο να παρακολουθούνται στενά οι ασθενείς που παίρνουν μεθοτρεξάτη", σε συνδυασμό με το ότι η συνιστώμενη δόση του φαρμάκου είναι άπαξ εβδομαδιαίως και ακολουθεί η διάσωση με λευκοβορίνη, προκειμένου να αποκατασταθεί η ζημία που έχει προκαλέσει το φάρμακο, η δοσολογία που αναγράφηκε από τον κατηγορούμενο ήταν απολύτως τοξική και θανατηφόρα, μη υπάρξεως δυνατότητας αναστροφής των καταιγιστικών επιδράσεων του φαρμάκου στο αίμα του ασθενούς.

Και ήταν όχι αυτή καθεαυτή η συνταγογράφηση του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης αλλά η δοσολογία αυτού, η οποία συνταγογραφήθηκε και λήφθηκε από τον ασθενή, η οποία οδήγησε αιτιακά και αναπόδραστα στον θάνατο αυτού. Διότι αν είχε συνταγογραφηθεί με την ως άνω συνιστώμενη δοσολογία, δεν θα οδηγούσε στον θάνατο αυτού, καθόσον δεν θα είχε προλάβει το φάρμακο να καταστείλει την αιμοποίηση και να προκαλέσει αναιμία, πανκυτταροπενία, λευκοπενία και θρομβοπενία στο αίμα του ασθενούς.

Έτσι, από έλλειψη ιδιαίτερης επιμέλειας και προσοχής, την οποία ο κατηγορούμενος όφειλε και μπορούσε να καταβάλει λόγω του επαγγέλματος του, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα των πράξεών του, που οδήγησαν στην επέλευση του θανάτου του Χ. Τ. Το εν λόγω θανατηφόρο αποτέλεσμα επήλθε λόγω της προεκτεθείσας αμελείας του κατηγορούμενου, οφείλεται δε αποκλειστικώς στην ενάντια στους κανόνες και τις γενικές επιστημονικές αρχές της ιατρικής δράσης αυτού.

Ο κατηγορούμενος, απολογούμενος ισχυρίστηκε ως ελέχθη, ότι έδωσε προφορικές οδηγίες στον ασθενή να μην προβεί στην άμεση λήψη του συνταγογραφούμενου φαρμάκου της μεθοτρεξάτης, πριν υποβληθεί στις απαιτούμενες εργαστηριακές εξετάσεις και λάβει την έγκριση των νεφρολόγων, με την υπόμνηση ότι το συγκεκριμένο φάρμακο "θα σε πειράξει", ότι δεν είναι σαν τα άλλα φάρμακα και μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα, χωρίς όμως να του επιστήσει την προσοχή και να τον ενημερώσει, όπως όφειλε, για τους ως άνω κινδύνους που διέτρεχε, εάν προέβαινε στην λήψη αυτού, πριν προηγηθούν τα ανωτέρω και χωρίς να του επιστήσει περαιτέρω την προσοχή, ότι η αναγραφόμενη επ'αυτού δοσολογία που οφείλεται σε αστοχία του συστήματος συνταγογράφησης, υπερβαίνει την επιτρεπόμενη, με άμεσο κίνδυνο της ζωής του, σε περίπτωση που προέβαινε σε εκτέλεση της συνταγής και ότι τούτη (δοσολογία) θα καθοριζόταν στη συνέχεια σε περίπτωση που συνέτρεχαν θετικοί παράγοντες που θα επέτρεπαν τη λήψη του ως άνω σκευάσματος.

Εάν δε του είχαν επισημανθεί τα παραπάνω, παρόλο που αισθανόταν έντονους πόνους από τους οποίους επιθυμούσε να απαλλαγεί, δεν θα μετέβαινε σε φαρμακείο προκειμένου να εκτελεστεί η συνταγή. Με τη συνταγογράφηση δε του φαρμάκου και δη της μεθοτρεξάτης, κατέστησε δυνατή την πρόσβασή του ασθενούς στην αγορά αυτού και συνακόλουθα στη λήψη του, με την ως άνω επικίνδυνη δοσολογία, η οποία (δοσολογία) είχε ως αποτέλεσμα να προκληθεί αιτικά αναπόδραστη μη αναστρέψιμη καταστροφή των αιμοποιητικών αρχέγονων κυττάρων, υπαραχνοειδής αιμορραγία, θρομβοπενία και την 7- 2-2017 να υποστεί καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια από την οποία ως μόνη ενεργό αιτία, επήλθε ο θάνατος του.

Με βάση όσα προεκτέθηκαν, αποδεικνύεται ότι ο κατηγορούμενος από αμέλειά του προκάλεσε το θάνατο του ασθενούς, Χ. Τ. και πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Πρέπει δε να αναγνωρισθεί ότι συντρέχει στο πρόσωπο του εκκαλούντος- κατηγορουμένου, η προβλεπόμενη από το άρθρο 84§ 2α του ΠΚ ελαφρυντική περίσταση, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 470 του ΚΠΔ, όπως ισχύει σήμερα , με την οποία καθιερώνεται η αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης του εκκαλούντος-κατηγορουμένου, εφόσον, ήδη, είχε αναγνωρισθεί, ως ευεργέτημα, υπέρ αυτού πρωτόδικα , με βάση την εκκαλούμενη απόφαση".

Ακολούθως, το ανωτέρω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια με το ακόλουθο επί λέξει διατακτικό :

"Κηρύσσει τον κατηγορούμενο ένοχο για το ότι στη Λάρισα για το χρονικό διάστημα από 20 έως 27/1/2017 από έλλειψη ιδιαίτερης επιμέλειας και προσοχής, την οποία όφειλε και μπορούσε να καταβάλει, λόγω του επαγγέλματος του, ως γιατρός, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα των πράξεων του, νοούμενων ως τέτοιων και των παραλείψεων και προκάλεσε τον θάνατο άλλου.

Ειδικότερα: Με την ιδιότητα του ειδικού ορθοπεδικού, την 20-1-2017, αφού διενέργησε όλες τις ενδεδειγμένες απεικονιστικές εξετάσεις, διέγνωσε ότι ο Χ. Τ. πάσχει από διάστρεμμα της ιερολογόνιας άρθρωσης-ιερολαγονίτις. Και ενώ γνώριζε από το ιστορικό του ανωτέρω ασθενούς, ότι πάσχει ταυτόχρονα από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια σε τελικό στάδιο, υποβαλλόμενος σε συνεδρίες αιμοκάθαρσης 3-4 φορές εβδομαδιαία, συνταγογράφησε, ως θεραπευτικό σκεύασμα στον πάσχοντα, το φαρμακευτικό σκεύασμα μεθοτρεξάτη METHOTRAXATE),) σε δοσολογία ένα δισκίο των 2,5 mg/ΒΤ x 100, δύο φορές την ημέρα επί τριάντα (30) ημέρες, του οποίου όμως, η χορήγηση εξαιτίας της τοξικότητας του και της αντένδειξης στην χορήγηση του, από χρονίως πάσχοντες από νεφρική ανεπάρκεια, θα έδει σε κάθε περίπτωση, ακόμα δηλαδή και εάν θα ήταν επιβεβλημένο να χορηγηθεί ως θεραπευτικό φαρμακευτικό σχήμα, να προηγηθεί εκτίμηση αιματολογικής, ηπατικής, νεφρικής και πνευμονικής λειτουργίας, ώστε ακολούθως να γίνει σταδιακή χορήγηση φαρμάκου, να εκτιμάται περιοδικά τυχόν υπερευαισθησία, αλλά και ο ρυθμός αποβολής του, από τον οργανισμό, προκειμένου να προληφθεί ή και να αποτραπεί αποτελεσματικά ο κορεσμός του, με τις εντεύθεν τοξικές συνέπειες.

Αποτέλεσμα της έλλειψης ιδιαίτερης επιμέλειας και προσοχής, που όφειλε και μπορούσε να επιδείξει ως ειδικός ιατρός ο ανωτέρω κατηγορούμενος, ως προς την θεραπευτική αντιμετώπιση του Χ. Τ., ήταν το παραπάνω φαρμακευτικό σκεύασμα το οποίο λάμβανε ο Χ. Τ. με την ανωτέρω ημερήσια δοσολογία έως και την 27-1-2017 να δράσει ιδιαιτέρως τοξικά στον οργανισμό του τις προσπάθειες των ιατρών της αιματολογικής κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας, όπου διακομίστηκε την 30-1-2017 να προκληθεί αιτιατά αναπόδραστη μη αναστρέψιμη καταστροφή των αιμοποιητικών αρχέγονων κυττάρων, ουδετεροπενία, υπαραχνοειδής αιμορραγία, θρομβοπενία και την 7-2-2017 να υποστεί καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια από την οποία ως μόνο ενεργό αιτία, επήλθε ο θάνατός του".

Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό, σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλοσυμπληρώνονται, το Δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην εν λόγω απόφασή του την επιβαλλόμενη, κατά τα άνω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκτίθενται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά και κατά τρόπο επιτρέποντα τον αναιρετικό έλεγχο, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, με παράθεση όλων των στοιχείων, που απαρτίζουν τη νομοτυπική μορφή του εγκλήματος αυτού, οι αποδείξεις από τις οποίες δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν τα περιστατικά αυτά και νομικοί συλλογισμοί με βάση τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 1, 14, 15, 18, 26, 28, 51, 53, 302 παρ.1 ΠΚ σε συνδ.

με το ισχύον κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης άρθρο 24 του ΑΝ 1565/1939 Περί Κώδικα ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος" (ήδη Ν.4512/2018 ΦΕΚ Α' 5/17.01.2018) και άρθρο Ν. 3418/2005 "Περί κανονισμού ιατρικής δεοντολογίας", τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου δηλαδή με ασαφείς , ελλιπείς ασαφείς ή αντιφατικές αιτιολογίες και έτσι δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα, στην προσβαλλόμενη απόφαση, όπως αλληλοσυμπληρώνεται το σκεπτικό και το διατακτικό της, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, διαλαμβάνονται με σαφήνεια και πληρότητα, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά 1) ο χρόνος, τόπος, συνθήκες και λοιπές περιστάσεις, κάτω από τις οποίες επήλθε ο θάνατος του Χ. Τ. 2) Όλα τα πραγματικά περιστατικά, που συγκροτούν την αμελή συμπεριφορά του αναιρεσείοντος , που συνίσταται στην παράβαση εκ μέρους του γενικώς αποδεκτών κανόνων της ιατρικής επιστήμης, η οποία θεμελιώνεται στο ότι: i) αυτός με την ιδιότητά του ως ιατρού ορθοπεδικού και θεράποντος ιατρού, του ασθενή Χ.

Τ., πάσχοντα από διάστρεμμα της ιερολαγόνιας άρθρωσης -ιερολαγονίτιδα και ο οποίος κατά το γνωστό σ αυτόν (αναιρεσείοντα) ιστορικό ήταν επιβαρυμένος ασθενής, αφού έπασχε ταυτόχρονα από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια υποβαλλόμενος σε συνεδρίες αιμοκάθαρσης 3-4 φορές εβδομαδιαίως, αν και γνώριζε τις ιδιότητες του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης και τις παρενέργειες αυτού, καθώς και τη συνιστώμενη δοσολογία βάσει του φύλλου οδηγιών του φαρμάκου (άπαξ εβδομαδιαίως , μη υπερβαίνουσα συνολικά τα 20 mg) και ότι σε περίπτωση χορήγησής του σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, οι ασθενείς αυτοί έχουν ανάγκη ελαττωμένης δοσολογίας, σταδιακής χορήγησης του φαρμάκου, και περιοδικής εκτίμησης τυχόν υπερευαισθησίας και του ρυθμού αποβολής του από τον οργανισμό προκειμένου να προληφθεί και να αποτραπεί ο κορεσμός του οργανισμού του ασθενούς με τις εντεύθεν τοξικές συνέπειες, εντούτοις προχώρησε, στις 20-1-2017, στη συνταγογράφηση του φαρμάκου αυτού (μεθοτρεξάτης), σε δοσολογία τοξική και θανατηφόρα, ένα δισκίο των 2,5 mg επί δύο φορές την ημέρα για 30 μέρες, (χωρίς οποιαδήποτε άλλη ένδειξη, "άπαξ-αστοχία συστήματος") στον ως άνω ασθενή πάσχοντα από νεφρική ανεπάρκεια, χωρίς να προηγηθεί εκτίμηση αιματολογικής, ηπατικής, νεφρικής και πνευμονολογικής λειτουργίας τούτου, ώστε σε περίπτωση που κρινόταν αναγκαία η χορήγησή του, να ακολουθούσε σταδιακή χορήγηση του φαρμάκου, εκτιμώμενης περιοδικά τυχόν υπερευαισθησίας αλλά και του ρυθμού αποβολής του από τον οργανισμό προκειμένου να προληφθεί και να αποτραπεί αποτελεσματικά ο κορεσμός του οργανισμού του ασθενούς με τις εντεύθεν τοξικές συνέπειες καίτοι:

α) το εν λόγω σκεύασμα -δραστική ουσία, έχει μια ιδιαιτερότητα στον τρόπο λήψης και στον τρόπο επέλευσης των θεραπευτικών ιδιοτήτων του, χορηγούμενο σε ποσότητα που προσαρμόζεται στις ανάγκες του εκάστοτε ασθενούς άπαξ εβδομαδιαίως ή κατά μεγαλύτερα ακόμη χρονικά διαστήματα, η οποία ενεργεί και αφήνεται να επωαστεί σε άτομα ηλικίας όμοιας με αυτήν του θανόντος ασθενούς για 12 ώρες (24 ώρες σε παιδικά και εφήβους) και ακολουθεί διάσωση με το αντίδοτο της λευκοβορίνης και β) η χορήγηση αυτού, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή τοξικότητα και τα τοξικά αποτέλεσμα μπορεί να έχουν σχέση με τη δόση ή τη συχνότητα της δόσης, εξαιτίας δε της τοξικότητάς του και της αντένδειξης στη χορήγησή του σε χρονίως πάσχοντες από νεφρική ανεπάρκεια θα έδει σε κάθε περίπτωση, ακόμη δηλαδή και εάν θα ήταν επιβεβλημένο να χορηγηθεί ως θεραπευτικό φαρμακευτικό σχήμα, να προηγηθεί εκτίμηση αιματολογικής, ηπατικής, νεφρικής και πνευμονικής λειτουργίας του ασθενούς, ώστε ακολούθως να γίνει σταδιακή χορήγηση του φαρμάκου, να εκτιμάται περιοδικά τυχόν υπερευαισθησία αλλά και ο ρυθμός αποβολής του από τον οργανισμό του ασθενούς, προκειμένου να προληφθεί ή και να αποτραπεί αποτελεσματικά ο κορεσμός του με τις εντεύθεν τοξικές συνέπειες ii), ότι ενημέρωσε μεν τον ασθενή ότι θα έπρεπε να προηγηθούν οι εργαστηριακές εξετάσεις που ταυτόχρονα ανέγραψε στο από 20-1-2017 παραπεμπτικό εξετάσεων (γενική εξέταση αίματος, ταχύτητα καθιζήσεως ερυθρών αιμοσφαιρίων, προσδιορισμός ασβεστίου στο αίμα, αλκαλική φωσφατάση αίματος, ηλεκτροφόρηση λευκωμάτων ορού- ηλεκτροφόρηση ορού επί οξικής κυτταρίνης και ra test) προκειμένου να αποφασιστεί για το αν θα μπορούσε να ξεκινήσει τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης, τη λήψη του οποίου θα έπρεπε σε κάθε περίπτωση να εγκρίνουν και οι ειδικοί νεφρολόγοι που τον παρακολουθούσαν στην κλινική χρόνιας αιμοκάθαρσης, πλην όμως την ως άνω συνταγή με την ανωτέρω δοσολογία παρέδωσε στα χέρι του ασθενούς:

α) χωρίς να του επισημάνει τους κινδύνους που αναφέρονται στο φύλλο οδηγιών του εν λόγω φαρμάκου και μάλιστα με την αναγραφόμενη ως άνω δόση σε περίπτωση που θα λάμβανε αυτό αυτοβούλως πριν την προαναφερόμενη έγκριση και πριν προηγηθούν και οι ως άνω εξετάσεις και πριν ελέγξει τα αποτελέσματα αυτών, β) χωρίς να του επιστήσει περαιτέρω την προσοχή ότι η αναγραφόμενη επί της ως άνω συνταγής δόση (1 δισκίο των 2,5 mg επί δύο φορές την ημέρα), δεν είναι ορθή, λόγω προβλήματος του συστήματος συνταγογράφησής της, ότι μια τέτοια δόση υπερβαίνει, με άμεσο κίνδυνο της ζωής του, την επιτρεπόμενη, εφιστώντας ακόμη περισσότερο την προσοχή στο ότι, σε κάθε περίπτωση, η χορήγηση της εν λόγω ουσίας θα μπορούσε να είναι και τελείως αποτρεπτική, με βάση τις εξετάσεις που θα πραγματοποιούσε, καθώς και ότι τούτη (δόση) γράφηκε τυπικά και θα καθοριζόταν στη συνέχεια, αφού τα αποτελέσματα των εξετάσεων θα επέτρεπαν να πάρει μεθοτρεξάτη σε συνδυασμό με την έγκριση των νεφρολόγων, μολονότι η ενημέρωση αυτή ήταν ακόμη πιο επιβεβλημένη στη συγκεκριμένη περίπτωση που δόθηκε η συνταγή στα χέρια του ασθενούς, πριν υποβληθεί αυτός σε εξετάσεις και πριν λάβει την έγκριση των νεφρολόγων που τον παρακολουθούσαν, και η οποία μάλιστα δόθηκε σε μη επιτρεπόμενη και επικίνδυνη δοσολογία στα χέρια ασθενούς που υπέφερε από έντονους πλέον πόνους και που το εν λόγω φάρμακο του περιγράφηκε ότι θα ήταν δραστικό, ενώ ως ιατρός όφειλε να γνωρίζει ότι λόγω του ότι ο ασθενής υποβαλλόταν σε τόσο τακτική αιμοκάθαρση, η μεθοτρεξάτη, σε περίπτωση που δεν τον εισάκουε και ξεκινούσε τη λήψη του φαρμάκου, δεν θα μπορούσε να ανιχνευθεί σε αιματολογικές εξετάσεις, ώστε να δύνανται να αποτραπούν εγκαίρως οι συνέπειές του και iii) Ότι με τη συνταγογράφηση του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης κατέστησε δυνατή την πρόσβαση του ασθενούς στην αγορά αυτού και συνακόλουθα στη λήψη του με την ως άνω επικίνδυνη δοσολογία, η οποία (δοσολογία) είχε ως αποτέλεσμα να προκληθεί αιτιακά αναπόδραστα μη αναστρέψιμη καταστροφή των αιμοποιητικών αρχέγονων κυττάρων, σιδηροπενία, υπαραχνοειδής αιμορραγία, θρομβοπενία και την 07-02-2027 να υποστεί αυτός καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια από την οποία ως μόνη ενεργό αιτία επήλθε ο θάνατος του.

Η συνταγoγράφηση και η συνεπεία αυτής λήψη της μεθοτρεξάτης σε υψηλή δοσολογία, σαφώς προκύπτει από τις παρατιθέμενες στο σκεπτικό παραδοχές της απόφασης:: "Όπως αποδείχθηκε, ο θάνατος του Χ. Τ. ήταν απότοκος της λήψης της δραστικής ουσίας της μεθοτρεξάτης σε ποσότητα που κατέστη τοξική και θανατηφόρα, καθώς περιήλθε σε κατάσταση πανκυτταροπενίας μη αναστρέψιμη..", "το εν λόγω σκεύασμα- δραστική ουσία....χορηγείται ποσότητα που προσαρμόζεται στις ανάγκες του εκάστοτε ασθενούς άπαξ εβδομαδιαίως ή κατά μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, η οποία ενεργεί και αφήνεται να επωασθεί σε άτομα ηλικίας όμοιας με αυτήν του θανόντος ασθενή για 12 ώρες....και ακολουθεί διάσωση με το αντίδοτο της λευκοβορίνης", "ο επελθών θάνατος αυτού πυροδοτήθηκε από τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης μέσω στόματος με την υπερδοσολογία που συνταγογραφήθηκε..", "η μετέπειτα ως άνω κατάστασή του, όπως εξελίχθηκε, οφείλεται στην υψηλή δόση της μεθοτρεξάτης που έλαβε", "προχώρησε στη συνταγογράφηση του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης σε θανατηφόρα δοσολογία στον ασθενή Χ.

Τ...", "η συνιστώμενη δόση του φαρμάκου είναι άπαξ εβδομαδιαίως..." "αν είχε συνταγογραφηθεί με την ως άνω συνιστώμενη δοσολογία, δεν θα οδηγούσε στον θάνατο αυτού, καθόσον δεν θα είχε προλάβει το φάρμακο να καταστείλει την αιμοποίηση και να προκαλέσει αναιμία, πανκυτταροπενία, λευκοπενία και θρομβοπενία στο αίμα του ασθενούς". 3) το είδος της αμέλειας του αναιρεσείοντος, η οποία, όπως προκύπτει από το σύνολο του σκεπτικού αλλά και από το διατακτικό, που το συμπληρώνει, είναι μη συνειδητή, αφού, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, που προήλθε από την συμπεριφορά του, ήτοι τον θάνατο του Χ.

Τ. 4) η δυνατότητα του κατηγορούμενου και ήδη αναιρεσείοντος, να προβλέψει το αποτέλεσμα που επήλθε από τις ως άνω σαφώς αναφερόμενες πράξεις και παραλείψεις του, λόγω ακριβώς του επαγγέλματος του ως ιατρού ορθοπεδικού, με βάση τις γνώσεις του, την ικανότητά του και την εμπειρία του, εξαιτίας της ειδικότητάς του, αφού δραστηριοποιείτο επί σειρά ετών, αντιμετωπίζοντας πληθώρα περιστατικών- 5) ο αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ως άνω συμπεριφοράς του αναιρεσείοντος ως συνόλου ενεργειών και παραλείψεων και του επελθόντος αποτελέσματος, η ύπαρξη του οποίου με επάρκεια αιτιολογείται, αφού σαφώς δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ο επελθών θάνατος θα αποφευγόταν, αν δεν είχαν λάβει χώρα οι συγκεκριμένες ως άνω πράξεις και παραλείψεις του παραπάνω κατηγορουμένου ιατρού, σύμφωνα με τους κοινώς αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση, που κατά το χρόνο, τόπο και λοιπά πραγματικά περιστατικά αναφέρονται στο σκεπτικό της, ήτοι αν αυτός δεν προέβαινε στη συνταγογράφηση του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης με την ως άνω υπερδοσολογία, αν δεν καθιστούσε με αυτήν (συνταγή) δυνατή την πρόσβαση του ασθενούς στην αγορά του και συνακόλουθα στη λήψη του με την ως άνω επικίνδυνη δοσολογία, αν δεν παρέλειπε να του επιστήσει την προσοχή και να τον ενημερώσει για τους ως άνω κινδύνους που διέτρεχε εάν προέβαινε στη λήψη του πριν προηγηθούν τα ανωτέρω (πριν υποβληθεί στις απαιτούμενες εργαστηριακές εξετάσεις και λάβει την έγκριση των νεφρολόγων) και αν δεν παρέλειπε να του επιστήσει περαιτέρω την προσοχή ότι η αναγραφόμενη δοσολογία, που οφείλεται σε αστοχία του συστήματος συνταγογράφησης, υπερβαίνει την επιτρεπόμενη δόση με άμεσο κίνδυνο της ζωής του σε περίπτωση που προέβαινε σε εκτέλεση της συνταγής και ότι αυτή (δοσολογία) θα καθοριζόταν στη συνέχεια σε περίπτωση που συνέτρεχαν θετικοί παράγοντες που θα επέτρεπαν τη λήψη του ως άνω σκευάσματος, 6) Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του κατηγορουμένου προς αποτροπή του θανατηφόρου αποτελέσματος, λόγω της ιδιότητάς του ως θεράποντος ιατρού του θανόντος, η οποία κατά τις σαφείς και πλήρεις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης θεμελιώνεται στην προαναφερθείσα, συναφθείσα με τον ασθενή σύμβαση παροχής ιατρικής αρωγής και στον νόμο.

Επομένως, οι αιτιάσεις του αναιρεσείοντος περί έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και ύπαρξης αντιφάσεων στην προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς την περί της ενοχής του κρίση της είναι αβάσιμες. Ειδικότερα, η αιτίαση περί ύπαρξης αντίφασης μεταξύ του σκεπτικού (σελ.98), όπου γίνεται δεκτό ότι "κατηγορούμενος επικοινώνησε με τον βασικό θεράποντα ιατρό της μονάδας χρόνιας αιμοκάθαρσης και έλαβε άδεια να συνταγογραφήσει το φάρμακο και ότι ενημέρωσε τον ασθενή ότι θα έπρεπε να προηγηθούν οι εργαστηριακές εξετάσεις προκειμένου να αποφασιστεί για το αν θα μπορούσε να ξεκινήσει τη λήψη του φαρμάκου της μεθοτρεξάτης, τη λήψη του οποίου θα έπρεπε σε κάθε περίπτωση να εγκρίνουν και οι ειδικοί νεφρολόγοι που τον παρακολουθούσαν" και του διατακτικού (σελ.107), όπου γίνεται δεκτό ότι "ο κατηγορούμενος συνταγογράφησε το φάρμακο μεθοτρεξάτη σε υψηλή δοσολογία, ένα δισκίο των 2,5 mg, δύο φορές την ημέρα, επί τριάντα (30) ημέρες", είναι αβάσιμη, διότι η παραδοχή ότι ο κατηγορούμενος επικοινώνησε με τον θεράποντα νεφρολόγο, ο οποίος του είπε "γράψτο και βλέπουμε" δεν είναι αντιφατική με την ετέρα παραδοχή ότι "ο κατηγορούμενος συνταγογράφησε το φάρμακο σε υψηλή δοσολογία", αφού, από το σύνολο των παραδοχών της απόφασης (και όχι μόνο από τις επιλεκτικά αναφερόμενες από τον αναιρεσείοντα), γίνεται μεν δεκτό ότι ο κατηγορούμενος επικοινώνησε με τον θεράποντα νεφρολόγο (Ν.Ζ.) όχι όμως και ότι αυτός συμφώνησε με την αναγραφείσα από τον κατηγορούμενο υπερδοσολογία, αλλά απεναντίας κατά τις ίδιες παραδοχές, γίνεται δεκτό ότι συμφώνησε με τον αναιρεσείοντα να προηγηθούν εξετάσεις και μετά να καθοριστεί η δοσολογία.

Ούτε η παραδοχή ότι "ο κατηγορούμενος επέστησε στον ασθενή να μην λάβει το φάρμακο αν δεν το εγκρίνουν κατόπιν εξετάσεων που ο ίδιος συνταγογράφησε οι ειδικοί νεφρολόγοι που τον παρακολουθούσαν στην κλινική χρόνιας αιμοκάθαρσης" αντιφάσκει με την ετέρα παραδοχή ότι "παρέλειψε να ενημερώσει τον ασθενή για τον επικίνδυνο της δοσολογίας", διότι ναι μεν κατά την σαφή παραδοχή ο κατηγορούμενος επέστησε στον ασθενή να μην λάβει το φάρμακο αν δεν το εγκρίνουν οι νεφρολόγοι και πριν προηγηθούν εργαστηριακές εξετάσεις, η παράλειψή του, όμως, να ενημερώσει τον ασθενή ότι η αναγραφόμενη στη συνταγή δοσολογία υπερβαίνει με άμεσο κίνδυνο της ζωής του την επιτρεπόμενη, ότι η δοσολογία αυτή δεν είναι ορθή, λόγω προβλήματος του συστήματος συνταγογράφησης, ότι δεν του επεσήμανε τους κινδύνους που αναφέρονται στο φύλο οδηγιών του φαρμάκου και μάλιστα με την αναγραφόμενη στην ως άνω συνταγή (την οποία και του παρέδωσε στα χέρια του) σε περίπτωση του λάβει το φάρμακο αυτοβούλως με αυτή τη δοσολογία, είναι ετέρα παράλειψη, ανεξάρτητη από την γενομένη υπόδειξη στον ως άνω ασθενή της λήψης του φαρμάκου μετά την έγκριση των νεφρολόγων.

Τέλος, αβάσιμη και ως εκ τούτου απορριπτέα είναι και η ειδικότερη αιτίαση ότι ουδεμία αιτιολογία ως προς την συνδρομή του άρθρου 15 ΠΚ υπάρχει στην προσβαλλόμενη απόφαση, καθώς, όπως προεκτέθηκε, διαλαμβάνεται σ' αυτήν με σαφήνεια και πληρότητα, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του κατηγορουμένου, όντος ιατρού-ορθοπεδικού, προς αποτροπή του θανατηφόρου αποτελέσματος, λόγω της ιδιότητάς του ως θεράποντος ιατρού του θανόντος, η οποία θεμελιώνεται στην προαναφερθείσα, σαφώς προσδιοριζόμενη, συναφθείσα με τον ασθενή σύμβαση παροχής ιατρικής αρωγής.

Επομένως, οι (άνευ αριθμήσεως) λόγοι αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠΔ, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων των άρθρων, 302 παρ.1 ΠΚ σε συνδ. με το άρθρο 24 του ΑΝ 1565/1939 Περί Κώδικα ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος" (ήδη Ν.4512/2018 ΦΕΚ Α' 5/17.01.2018) και άρθρο Ν. 3418/2005 "Περί κανονισμού ιατρικής δεοντολογίας", και 15, 18, 26, 28, 51, 53, άρθρο 24 του ΑΝ 1565/1939 Περί Κώδικα ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος" (ήδη Ν.4512/2018 ΦΕΚ Α' 5/17.01.2018) και άρθρο Ν. 3418/2005 "Περί κανονισμού ιατρικής δεοντολογίας", και υπό τη μορφή της έλλειψης νόμιμης βάσης (λόγω αντιφατικών αιτιολογιών) είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι.

Στον νέο ποινικό κώδικα που θεσπίστηκε με το Ν. 4619/2019 στη διάταξη του άρθρου 15 αυτού, προστέθηκε δεύτερη παράγραφος στην οποία ορίζεται ότι "Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων με παράλειψη ο δικαστής μπορεί να επιβάλλει μειωμένη ποινή (άρθρο 83)". Σχετικά με τη διάταξη αυτή στο προοίμιο της αιτιολογικής έκθεσης του ως άνω νόμου εκτίθεται ότι "Αναγνωρίζεται για πρώτη φορά ότι η παράλειψη μπορεί κάποτε να έχει μικρότερη απαξία από την πράξη και για τον λόγο αυτό προσφέρεται στον δικαστή η δυνατότητα να επιβάλλει μειωμένη ποινή στα μη γνήσια εγκλήματα παράλειψης", στη συνέχεια δε καθόσον αφορά την ως άνω νέα διάταξη (άρ.15 παρ.2 ΠΚ) ότι "Η αναγνώριση της δυνατότητας επιβολής μειωμένης ποινής στηρίχθηκε στη σκέψη ότι συχνά η "μη δράση" εμπεριέχει λιγότερο άδικο ή λιγότερη ενοχή σε σχέση με την προσβολή που προκαλεί κάποιος με ενέργεια. Θα πρέπει επομένως ο δικαστής να έχει την ευχέρεια, όταν πράγματι διαγιγνώσκει μειωμένο άδικο ή ενοχή, να επιβάλλει και μειωμένη ποινή" (ΑΠ 648/2024, ΑΠ 811/2022, ΑΠ 632/2022, ΑΠ 939/2020).

Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 83 περ. ε' του ΠΚ, που ορίζει ότι: "Όπου στον νόμο προβλέπεται μειωμένη ποινή χωρίς άλλο προσδιορισμό, το πλαίσιο της καθορίζεται ως εξής: α)..., β)..., γ)..., δ)...ε) σε κάθε άλλη περίπτωση, ο δικαστής μειώνει την ποινή ελεύθερα έως το ελάχιστο όριό της" και του άρθρου 85 περ. δ' του ΝΠΚ, [ως ίσχυε πριν την τροποποίησή του επί το δυσμενέστερο με το άρθρο 17 του ν.5090/2024, ισχύον από 1-5-2024], που όριζε ότι: "Όταν στο πρόσωπο του υπαιτίου συντρέχουν περισσότεροι λόγοι μείωσης της ποινής ή όταν συντρέχουν ένας ή περισσότεροι τέτοιοι λόγοι μαζί με ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 ΠΚ ή περισσότερες ελαφρυντικές περιστάσεις, το δικαστήριο ελαττώνει περαιτέρω το κατώτατο όριο της μειωμένης κατά το άρθρο 83 ποινής ως εξής: α) ..., β) ..., γ) ... και δ) η μειωμένη ποινή της φυλάκισης, σε παροχή κοινωφελούς εργασίας ή χρηματική ποινή", προκύπτει ότι όταν από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έχει αναγνωρισθεί ελαφρυντικό, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με την αναγνώριση και δεύτερου ελαφρυντικού, θα πρέπει να μειώσει έτι περαιτέρω την επιβληθείσα από το πρωτόδικο δικαστήριο ποινή (ΑΠ 191/2021).

Στην προκείμενη περίπτωση, από το όλο περιεχόμενο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης απόφασης σε συνδυασμό με το διατακτικό προκύπτει με σαφήνεια, ότι η "μη δράση" του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου δεν εμπεριείχε λιγότερο άδικο ή λιγότερη ενοχή, καθόσον δεν εκτίθενται περιστάσεις τέλεσης με παράλειψη του ένδικου αδικήματος εκ μέρους του κατηγορουμένου, οι οποίες να συνηγορούν σ' αυτό (στο ότι η "μη δράση" του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου εμπεριείχε λιγότερο άδικο ή λιγότερη ενοχή), αλλά αντίθετα εκτίθεται η εξαιτίας της αμελούς συμπεριφοράς του κατηγορουμένου, αν και έμπειρου ιατρού ορθοπεδικού, θεράποντος, στο πλαίσιο της ειδικότητάς του, του πάσχοντος και από νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και υποβαλλόμενου σε αιμοκάθαρση 4 φορές την εβδομάδα ως άνω ασθενούς του, παράλειψη επισήμανσης σ' αυτόν των κινδύνων που αναφέρονται στο φύλλο οδηγιών του φαρμάκου που του συνταγογράφησε, και μάλιστα με την αναγραφόμενη ως άνω δόση, σε περίπτωση που θα λάμβανε αυτό αυτοβούλως πριν την έγκριση των νεφρολόγων και πριν προηγηθούν οι εργαστηριακές εξετάσεις, όπως επίσης και η παράλειψή του να του επιστήσει την προσοχή ότι η αναγραφόμενη επί της συνταγής δόση (1 δισκίο των 2,5 ΠΊ9, επί 2 φορές την ημέρα) δεν είναι ορθή, λόγω προβλήματος του συστήματος συνταγογράφησής της και ότι μια τέτοια δόση υπερβαίνει, με άμεσο κίνδυνο της ζωής του, την επιτρεπόμενη.

Με βάση τα παραπάνω και όπως συνάγεται από το σύνολο των σχετικών παραδοχών του, το Δικαστήριο της ουσίας έκρινε ανέλεγκτα, ότι δεν συνέτρεχε περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 15 παρ.2 του ΠΚ, συνακόλουθα δε ουδόλως αναφέρθηκε σ' αυτήν, καθόσον μάλιστα δεν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα από τους συνηγόρους του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος, μετά των οποίων αυτός παραστάθηκε ενώπιον του, ενώ οι αναγνωρισθείσες στο πρόσωπο του ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 παρ. 2 περ.

α' και ε' του ΠΚ αφορούν, αποκλειστικά, στη συμπεριφορά του πριν και μετά (άρθρ. 84 παρ. 2 περ. α' και ε' του ΠΚ) την αξιόποινη πράξη, για την οποία καταδικάστηκε (ΑΠ 648/2024, ΑΠ 939/2020). Επιπρόσθετα, πρέπει να επισημανθεί ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση επιβλήθηκε στον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο ελαφρότερη ποινή [φυλάκιση οκτώ (8) μηνών)], σε σχέση με την επιβληθείσα από την εκκληθείσα απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου [φυλάκιση δέκα (10) μηνών)], αφού επιβλήθηκε, αντί αυτής, πολλαπλώς μειωμένη ποινή, εντασσόμενη εντός του πλαισίου της ποινής του όρθρου 85 ΠΚ ως ίσχυε τότε, υπό την ευμενέστερη ως άνω μορφή του, του, χωρίς να έχει υποχρέωση το ως άνω Δικαστήριο να επιβάλει το κατώτατο όριο της ποινής που προβλέπεται από το άρθρο αυτό, αναγόμενο στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου [το οποίο λαμβάνει υπόψη, κατά την επιμέτρηση της ποινής, τα στοιχεία του άρθρου 79 ΠΚ] (ΑΠ 534/2022) και χωρίς επίσης να έχει υποχρέωση να αναφέρει στην απόφασή του το ποσοστό μείωσης της ποινής με την καθεμία ελαφρυντική περίσταση που αναγνωρίζει στον κατηγορούμενο (ΑΠ 413/2022).

Επομένως, ο τελευταίος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε του ΚΠΔ, (κατ'εκτίμηση) , με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων των άρθρων 15 παρ. 2 (εκ παραδρομής αναφέρεται το μη έχον σχέση άρθρο 47 ΠΚ), 83, 84 και 85 ΠΚ, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατόπιν τούτων, και, αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ως ουσιαστικά αβάσιμη και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρ. 578 παρ. 1 ΚΠΔ σε συνδ. με το άρθρο 577 παρ.2α του ιδίου Κώδικα όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 114 Ν.5090/2024), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23/7/2024 αίτηση του Α. Τ. του Β., για αναίρεση της υπ'αριθμ. 244/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Λάρισας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα έξοδα της ποινικής διαδικασίας, που ανέρχονται στο ποσό των οκτακόσιων (800) ευρώ, για τον καθένα.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Ιανουαρίου 2025.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ