Supreme Court dismisses appeal and orders retrial due to lack of attorney's power of attorney for public entity.

Απόφαση 480 / 2024 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 480/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αθανάσιο Θεοφάνη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 11 Ιανουαρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Τ. του Ε. και της Μ., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του, Βασίλη Χειρδάρη με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και Ζαχαρία Μέλεγο, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ …", που εδρεύει στη …, (οδός …, αρ. …) όπως νόμιμα εκπροσωπείται, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Θανόπουλο, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-1-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4378/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1788/2021 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-5-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ Με την κρινόμενη από 25.05.2021 αίτηση αναιρέσεως, προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία, εκδοθείσα, υπ' αριθμ.1788/31.03.2021 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο δέχθηκε τύποις και ουσία την από 07.02.2020 έφεση του αναιρεσιβλήτου κατά της υπ' αριθμ. 4378/28.11.2019 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο είχε κάνει δεκτή την από 08.01.2018 αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου αγωγή. Η αίτηση αυτή αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553§1 στοιχ. β', 556§1, 558 εδάφ. α', 564§2, 566§1 του Κ.Πολ.Δ.). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577§1 του Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρο 577§2 του Κ.Πολ.Δ.).

Από τις διατάξεις των άρθρων 94§1, 96§§1, 3 και 104§1 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι ενώπιον του Αρείου Πάγου οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, ότι για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υφίσταται πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα, η οποία δίδεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση του διαδίκου που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση και ότι ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης την ύπαρξη πληρεξουσιότητας, η έλλειψη της οποίας συνεπάγεται τη μη προσήκουσα παράσταση του διαδίκου κατά την συζήτηση της υπόθεσης και την κήρυξη ως ακύρων όλων των προπαρασκευαστικών πράξεων και των κλήσεων.

Περαιτέρω, με τις διατάξεις των άρθρων 58§1 εδάφ. α' και 72§1 εδάφ. ιδ' του ν. 3852/2010 "Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης", που, κατά το άρθρο 286 αυτού, ισχύουν από την 01.01.2011, ορίζονται τα ακόλουθα: α) Με το άρθρο 72§1 εδάφ. ιε' ότι η οικονομική επιτροπή έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:

α)... ιδ) αποφασίζει για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και για την ανάκληση της πληρεξουσιότητάς του σε όσους δήμους είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι με μηνιαία αντιμισθία είτε αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια και β) με το άρθρο 58§1 εδάφ. α' ότι ο δήμαρχος εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή.

Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει, ότι, για την πρόσληψη δικηγόρου, προκειμένου αυτός να παρασταθεί ενώπιον δικαστηρίου για τον δήμο, απαιτείται η ύπαρξη προηγούμενης αδείας της οικονομικής επιτροπής, η οποία λαμβάνεται με απόφαση αυτής. Η απόφαση δε της οικονομικής επιτροπής του δήμου αποτελεί μεν προϋπόθεση για την πρόσληψη του πληρεξουσίου δικηγόρου, δεν αρκεί, όμως, για τον διορισμό αυτού ως δικαστικού αντιπροσώπου του δήμου.

Στην περίπτωση αυτή πρέπει ο δήμαρχος, που εκπροσωπεί τον δήμο στα δικαστήρια, να διορίσει τον δικαστικό του πληρεξούσιο με ένα από τους τρόπους που προβλέπεται από το άρθρο 96§§1, 3 του Κ.Πολ.Δ. (Α.Π. 323/2023, Α.Π. 1733/2012). Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 254§1 εδάφ. α' του Κ.Πολ.Δ., η οποία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 573§1 ιδίου Κώδικα, εφαρμόζεται και στη διαδικασία της κατ' αναίρεση δίκης, προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος δύναται να διατάξει την επανάληψη της συζητήσεως της υποθέσεως, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν, κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση.

Η παρεχόμενη δε από την ανωτέρω διάταξη εξουσία περιλαμβάνει και το δικαίωμα του δικαστηρίου να διατάξει, εκτός άλλων, την επανάληψη, και όταν διαπιστώνει, μετά το πέρας της συζητήσεως κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή τη διάσκεψη, κενά ή αμφίβολα σημεία, που σχετίζονται με το παραδεκτό της αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς και με την πληρεξουσιότητα για εκπροσώπηση διαδίκου (Α.Π. 323/2023, Α.Π. 1760/2017, Α.Π. 723/2017).

Στην παρούσα περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη σειρά εγγραφής της στο πινάκιο, τον αναιρεσίβλητο Ο.Τ.Α., νομίμως εκπροσωπούμενο, εξεπροσώπησε ο δικηγόρος Ιωάννης Θανόπουλος του Κωνσταντίνου, με αριθμό μητρώου του Δ.Σ.Α. …, τον οποίο είχε ορίσει νομίμως η Οικονομική Επιτροπή αυτού (αναιρεσιβλήτου), κατά τη συνεδρίασή της της 13.12.2022.

Ωστόσο, τον ως άνω ορισμό, δεν ακολούθησε η παροχή πληρεξουσιότητας προς τον ορισθέντα δικηγόρο, κατά προβλεπόμενο, ως άνω αναφερόμενο, στον Κ.Πολ.Δ. τρόπο από τη Δήμαρχο του αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α. τούτο δε προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας, παραδεκτώς επισκοπούμενα. Συγκεκριμένα, ουδόλως αποδεικνύεται χορήγηση πληρεξουσιότητας προς τον ανωτέρω δικηγόρο εκ μέρους του αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α.

με ένα εκ των τρόπων, που προβλέπει ο Κ.Πολ.Δ., αφού δεν προσκομίζεται ούτε σχετική συμβολαιογραφική πράξη από την οποία να προκύπτει ότι παρασχέθηκε από τη Δήμαρχο, ως νόμιμο εκπρόσωπο του αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α., στον άνω παραστάντα δικηγόρο η εντολή και πληρεξουσιότητα να εκπροσωπήσει αυτόν (αναιρεσίβλητο Ο.Τ.Α.) ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη συζήτηση της ένδικης αιτήσεως κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, ούτε υπάρχει σχετική δήλωση στα πρακτικά της δίκης της Δημάρχου αυτού (αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α.) για την από μέρους της χορήγηση πληρεξουσιότητας προς τον ίδιο δικηγόρο.

Ενόψει των ανωτέρω και δεδομένου ότι η πληρεξουσιότητα του παριστάμενου δικηγόρου του αναιρεσιβλήτου Ο.Τ.Α. δεν είναι δεδομένη, το Δικαστήριο κρίνει επάναγκες να διατάξει την επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, σύμφωνα με την πρόβλεψη του άρθρου 254 του Κ.Πολ.Δ., προκειμένου να προσκομισθεί από τον αναιρεσίβλητο Ο.Τ.Α.

συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, με το οποίο αυτός να παρέχει, δια της νομίμου εκπροσώπου και Δημάρχου του, στον ανωτέρω δικηγόρο την ειδική εντολή και πληρεξουσιότητα να παραστεί κατά τη συζήτηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως και να τον εκπροσωπήσει στη δίκη ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως της υποθέσεως στο ακροατήριο, προκειμένου, κατά τη νέα δικάσιμο που θα ορισθεί, να προσκομισθεί με επιμέλεια του αναιρεσιβλήτου το αναφερόμενο στο σκεπτικό πληρεξούσιο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Μαρτίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ