47/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 47 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 47/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, κατοίκου ......, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Ζαχόπουλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ......, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Σπανουδάκη, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28 Δεκεμβρίου 2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λασιθίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 94/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 268/2007 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25 Ιουλίου 2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χρυσικός, ανέγνωσε την από 8 Μαρτίου 2008 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Δημητρίου Πατινίδη , με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Για τη θεμελίωσή της από το άρθρο 281 ΑΚ ενστάσεως περί καταχρηστικής ασκήσεως του παρεχομένου από το άρθρο 1439 § 1 ιδίου Κώδικα δικαιώματος προς διάζευξη, δεν αρκούν οποιεσδήποτε δυσμενείς επιπτώσεις του διαζυγίου σε βάρος του εναγομένου συζύγου ή των τέκνων τους, αλλά απαιτείται οι επιπτώσεις να εκφεύγουν εκείνων που είναι συνήθεις και αυτονόητες και να οδηγούν λόγω του εξαιρετικού χαρακτήρα της σοβαρότητάς τους, στη δημιουργία καταστάσεως υπέρμετρης σκληρής για τον εναγόμενο ή τα τέκνα, ώστε εντεύθεν να επιβάλλεται η διατήρηση του γάμου για την αποτροπή αυτών των συνεπειών (ΑΠ 55/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι η αναιρεσείουσα προς απόκρουση της κατ' αυτής ασκηθείσας από τον αναιρεσίβλητο αγωγής διαζυγίου με βάση το άρθρο 1439 § ΑΚ, πρόβαλε την ένσταση της καταχρηστικής ασκήσεως του προς διάζευξη δικαιώματος του ενάγοντος, επικαλούμενη ειδικότερα ότι : "η επιδίωξη της λύσεως του γάμου από μέρους του ενάγοντος συζύγου της υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, διότι μετά την εισαγωγή του ενάγοντος στο νοσοκομείο αποκατάστασης αναπήρων στην Αθήνα, στο οποίο είχε εισαχθεί μετά από σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο, και αφού προηγουμένως είχε μεταβεί πλησίον του στην ......

απ' όπου τον μετέφερε στο ανωτέρω νοσοκομείο, του συμπαραστάθηκε παραμένοντας πλησίον του και εξυπηρετώντας τον, καθ' όλη τη διάρκεια της νοσηλείας του και τότε αυτός της παρέσχε συγνώμη και τη διαβεβαίωσε ότι δεν θα ελάμβανε χώρα η συζήτηση της ένδικης αγωγής διαζυγίου, που είχε ήδη ασκήσει κατ' αυτής, εκφράζοντας παράλληλα προς αυτή τη λύπη του για όσα είχαν μεταξύ τους συμβεί και μάλιστα για την απόφαση να ασκήσει την αγωγή διαζυγίου.

Μετά μάλιστα την προαναφερθείσα διαβεβαίωσή του, συμφώνησαν να παύσουν κάθε ενέργεια για τη λύση του γάμου τους και έτσι έδωσε εντολή στο δικηγόρο της στο ......, να μη την εκπροσωπήσει κατά τη δικάσιμο που είχε οριστεί για την εκτίμηση της αγωγής". Την ένσταση αυτή το Εφετείο την απέρριψε ως νόμο αβάσιμη, κρίνοντας ότι τα προσβαλλόμενα για τη θεμελίωσή της πιο πάνω περιστατικά δεν καθιστούν, κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ, καταχρηστική την άσκηση του δικαιώματος διαζεύξεως.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή του ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, και επομένως ο περί του αντιθέτου από το άρθρο 559 § 1 ΚΠολΔ, πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

II. Ο από το άρθρο 559 αρ. 19 λόγος αναιρέσεως προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας και ελλείψεις ή ασάφειες στη διατύπωση της ελάσσονος προτάσεως της προσβαλλόμενης απόφασης σε ζήτημα που ασκεί ουσιαστική επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως ο λόγος αυτός αναιρέσεως δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την αγωγή ή την ένσταση ως μη νόμιμη ή ως αόριστη (ΟλΑΠ 44/1990).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο απέρριψε ως μη νόμιμη την προβληθείσα από την εναγομένη (αναιρεσείουσα) ένστασης περί καταχρηστικής ασκήσεως της αγωγής (άρθρο 281 ΑΚ). Επομένως ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ απέρριψε, με αντιφατικές αιτιολογίες την προβληθείσα από την εναγόμενη ένσταση περί καταχρηστικής ασκήσεως του με την αγωγή ασκουμένου δικαιώματος του ενάγοντος - συζύγου της ως μη νόμιμη, είναι απαράδεκτος.

Περαιτέρω, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο υπό την επίκληση του ίδιου άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλομένη απόφαση με ανεπαρκείς αιτιολογίες απέρριψε τον αρνητικό της αγωγής ισχυρισμό της εναγομένης περί παροχής προς αυτήν συγγνώμη για τα κλονιστικά γεγονότα που αναφέρονται στο πρόσωπό της, δεχόμενο ότι ο αναιρεσίβλητος δεν παρέσχε στη σύζυγό του την επικαλούμενη από αυτή συγγνώμη, (όπως προκύπτει από τις καταθέσεις των μαρτύρων αποδείξεων που καταθέτουν, εξ ιδίας αντιλήψεως, ως κάτοικοι της αυτής περιοχής με εκείνη των διαδίκων (......), σε αντίθεση με εκείνη των μαρτύρων ανταποδείξεως, οι οποίοι είναι κάτοικοι Πειραιώς και καταθέτουν για γεγονότα που εξ ακοής πληροφορήθηκαν), είναι απαράδεκτος, γιατί η προσβαλλόμενη έλλειψη ανάγεται στην ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρ. 561 παρ. .....

ΚΠολΔ).

III. Κατά το άρθρο 1439 § 1 ΑΚ όπως ισχύει μετά το ν. 1329/1983, καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Έτσι ο ενάγων για τη θεμελίωση της αγωγής του, με βάση τη διάταξη αυτή, που καθιερώνει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, στον οποίο έχουν υπαχθεί όλοι οι υπαίτιοι και ανυπαίτιοι λόγοι διαζυγίου του παλαιού δικαίου, πρέπει να επικαλεσθεί και αποδείξει ότι ο γάμος έχει κλονισθεί από ορισμένα γεγονότα που αναφέρονται στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, με την έννοια ότι πρέπει να υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος ανάμεσα στο αντικειμενικά πρόσφορο κλονιστικό γεγονός καθευατό και στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων και ότι ο κλονισμός είναι τόσο ισχυρός ώστε βασίμως η εξακολούθηση της εγγάμου συμβιώσεως έχει καταστεί γι' αυτόν αφόρητη.

Συνεπώς το Εφετείο, το οποίο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε την αγωγή ορισμένη για το λόγο, ότι μεταξύ των άλλων στοιχείων της, όπως από αυτή προκύπτει κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ ιστορείται και ότι συνεπεία των αναφερομένων και συνδεομένων με το πρόσωπο της εναγομένης περιστατικών (προβληθείσα απαίτηση της εναγομένης όπως, παρά τη συμφωνία τους για μόνιμη εγκατάσταση στην ......, να μετοικίσουν στον ......, αφού προηγουμένως μεταβιβάσει σ' αυτήν τα περιουσιακά του στοιχεία, η για τον τελευταίο αυτό σκοπό προσωρινή εγκατάλειψη για τρεις φορές της συζυγικής στέγης και μεταβίβασή της στο Πειραιά, και η μέσω φίλων και συγγενών επάνοδός της στη συζυγική εστία και επανασύνδεσής της με τον ενάγοντα, μέχρι την και το μήνα Ιούλιο 2004 οριστική εγκατάλειψη της συζυγικής εστίας και η χωριστή εγκατάστασή της στο ......

μετά τη διαπίστωσή της ότι ο ενάγων δεν πρόκειται να υποκύψει στις επίμονες απαιτήσεις της για μεταβίβαση προς αυτή των περιουσιακών του στοιχείων κλπ) επήλθε ισχυρός κλονισμός στην έγγαμη σχέση από λόγο που αφορά το πρόσωπο της εναγομένης ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη γι' αυτόν, και στη συνέχεια απέρριψε τον σχετικό περί αοριστίας ισχυρισμό της εναγομένης, ορθά και σύμφωνα με το νόμο (άρθρα 118 και 216 ΚΠολΔ σε συνδ.

με αρθρ. 1439 § 1 ΑΚ) δεν κήρυξε απαράδεκτη την αγωγή (λόγω της επικαλούμενης από την αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο της εφέσεώς της, αοριστία της) και ο τ' αντίθετα υποστηρίζων από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ τέταρτος λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-7-2007 αίτηση της Χ για αναίρεση της υπ' αριθμ. 258/2007 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει και για τις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε, σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ