478/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 478 / 2017 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 478/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Στυλιανή Γιαννούκου, Χαράλαμπο Μαχαίρα και Νικόλαο Τσάκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Ν. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της ιδιότητάς του ως δικηγόρου και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Φ. Γ., δικηγόρου, ως συνδίκου της ενώσεως των πιστωτών της πτωχεύσεως της εδρεύουσας στη … εταιρείας με την επωνυμία "..." Ανώνυμη Εταιρεία", ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Ψάλτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-9-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαρίσης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 196/2014 του ίδιου δικαστηρίου και 145/2015 του Μονομελούς Εφετείου Λαρίσης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22-7-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Τσάκος ανέγνωσε την από 2-2-2016 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Γεωργίου Αναστασάκου, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει μερικώς δεκτή η αίτηση.

Ο αναιρεσείων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αναιρεσιβλήτου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 190 του κώδικα περί δικηγόρων, που κυρώθηκε με το ν.δ. 3026/1954 και έχει εν προκειμένω εφαρμογή: "Αι απαιτήσεις των δικηγόρων δια τας αμοιβάς και δαπάνας αυτών, παραγράφονται μετά πενταετίαν, αρχομένην, εάν μεν πρόκειται περί διοικητικών υποθέσεων ή εξώδικων εργασιών, από το τέλος του έτους καθ' ο ενεργήθη η σχετική πράξις, αν δε πρόκειται περί δικών, από το τέλος του έτους καθ' ο ενεργήθη υπ' αυτών η τελευταία διαδικαστική πράξις".

Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι χρόνος έναρξης της αναφερόμενης σ' αυτήν πενταετούς παραγραφής είναι, αν πρόκειται για δίκες, το τέλος του έτους κατά το οποίο έχει ενεργηθεί η τελευταία διαδικαστική πράξη από το δικηγόρο και όχι από το δικαστήριο. Τούτο σαφώς προκύπτει από τη χρήση των λέξεων "υπ' αυτών" (εννοείται:

των δικηγόρων) και όχι "υπ' αυτών ή υπό του δικαστηρίου". Στην προκείμενη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφασή του το εφετείο δέχθηκε, κατά το μέρος που ενδιαφέρει τον αναιρετικό έλεγχο, τα εξής: "Ο εναγόμενος... [ήδη αναιρεσίβλητος] διορίσθηκε οριστικός σύνδικος της πτώχευσης της εδρεύουσας στη ... ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...

Α.Ε." με τις... 12/8-4-2005 και ...28-4-2005 αποφάσεις... του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας. Ο ενάγων... [ήδη αναιρεσείων], δικηγόρος ων, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου ..., συνέταξε την από 11-11-2006 αγωγή της προαναφερόμενης τελούσας σε κατάσταση πτώχευσης ανώνυμης εταιρείας κατά της εδρεύουσας στα … εταιρείας με την επωνυμία "...".

Η αγωγή ασκήθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών... υπέγραψαν δε αυτήν ο ενάγων, ο δικηγόρος … Γ. Χ. - καθόσον για τη νομιμοποίηση της παράστασης του ενάγοντος ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών απαιτείτο κατά τον προαναφερόμενο χρόνο της κατάθεσης της αγωγής να συμπαρίσταται και δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου … - και ο εναγόμενος, ως οριστικός σύνδικος της πτώχευσης της ενάγουσας εταιρείας.

Ακολούθως με το... .../14-12-2005 ειδικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου ... Βαρβάρας Τριαντάφυλλου, ο εναγόμενος με την προαναφερόμενη ιδιότητά του, του οριστικού δηλαδή συνδίκου της πτώχευσης της ενάγουσας εταιρείας, νομιμοποιώντας και τις μέχρι τότε διαπραχθείσες ενέργειες, ανέθεσε την εντολή στον ενάγοντα όπως, από κοινού με τον προαναφερόμενο δικηγόρο … Γ.

Χ.: α) υπογράψουν και υποβάλουν για λογαριασμό της πτωχής την από 11-11-2005 αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών κατά της εταιρείας με την επωνυμία "...", την οποία είχε ήδη συντάξει ο ενάγων, β) παρασταθούν κατά την απόπειρα εξωδικαστικής επίλυσης της περιγραφόμενης στην ανωτέρω αγωγή διαφοράς και γ) παρασταθούν στην εκδίκαση αυτής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών κατά την ορισθείσα δικάσιμο της 4-4-2006.

Πέραν των ανωτέρω ο ενάγων συνέταξε τις από 14-3-2006 έγγραφες προτάσεις επί της αγωγής, τις οποίες κατέθεσε ενώπιον του προαναφερόμενου δικαστηρίου στις 14-3-2006, υπογεγραμμένες από τον ίδιο, τον προαναφερόμενο δικηγόρο … και τον εναγόμενο με την προαναφερόμενη ιδιότητα του, ήτοι του οριστικού συνδίκου της πτώχευσης της προαναφερόμενης ανώνυμης εταιρείας.

Η ανωτέρω αγωγή συζητήθηκε εντέλει κατά τη δικάσιμο της 7-11-2006, κατά την οποία η ενάγουσα, εκπροσωπούμενη από τον εναγόμενο-οριστικό σύνδικο της πτώχευσης, παραστάθηκε δια του ενάγοντος και του προαναφερόμενου δικηγόρου …. Επί της αγωγής εκδόθηκε από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Γιαννιτσών η... 33/1534/20-3-2007 οριστική απόφαση...

με την οποία κήρυξε εαυτό κατά τόπο αναρμόδιο και παρέπεμψε την υπόθεση προς εκδίκαση ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου ...ς. Ως προς την αμοιβή του ενάγοντος, όσον αφορά τις προαναφερόμενες εργασίες, δεν αποδείχθηκε ότι υπήρχε συμφωνία και κατά συνέπεια ως προς την αμοιβή την οποία αυτός δικαιούται ισχύει η διάταξη του άρθρου 100 του ν.δ. 3026/1954 περί ελάχιστων ορίων αμοιβής, ενώ ο εναγόμενος δεν αμφισβητεί παντάπασι ότι δεν έχει καταβάλει αμοιβή στον ενάγοντα όσον αφορά τις επίδικες εργασίες.

Περαιτέρω χρόνος έναρξης της προταθείσας νομότυπα από τον εναγόμενο, με προφορική δήλωση κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο που καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την πρωτόδικη απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, ένστασης παραγραφής, η οποία είναι ορισμένη παρά τα περί του αντιθέτου ισχυριζόμενα από τον ενάγοντα...

για κάθε μία από τις προαναφερόμενες εργασίες που παρέσχε ο ενάγων, είναι... το τέλος του έτους κατά το οποίο έλαβε χώρα η παροχή των ως άνω εργασιών, ήτοι το τέλος του έτους 2005 όσον αφορά την άσκηση της αγωγής και το τέλος του έτους 2006 όσον αφορά τη συζήτηση της αγωγής και την αναγκαίως απαιτούμενη σύνταξη των προτάσεων, ήταν δε δυνατή κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα η επιδίωξη από τον ενάγοντα των επίδικων αξιώσεων, δεδομένου ότι περί του αντιθέτου ούτε επίκληση από τον ίδιο γίνεται ούτε προκύπτει παντάπασι.

Με βάση τα ανωτέρω εκτεθέντα χρόνος συμπλήρωσης της παραγραφής είναι εκείνος που τοποθετείται στο χρονικό σημείο κατά το οποίο συμπληρώθηκε η πενταετία από τον κατά τα ανωτέρω χρόνο έναρξης της παραγραφής για κάθε μία από τις προαναφερόμενες εργασίες, με συνέπεια, κατά την ολοκλήρωση της άσκησης της εν προκειμένω αγωγής με την επίδοσή της στον εναγόμενο...

στις 10-12-2012, όλες οι επίδικες αξιώσεις του ενάγοντος να έχουν υποπέσει στην παραγραφή του άρθρου 190 του κωδικός δικηγόρων, ως ίσχυε ήδη προ της ασκήσεως κατά το έτος 2012 της αγωγής επί της οποίας εκδόθηκε η εκκαλουμένη. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω... θα πρέπει να γίνει δεκτή και ως ουσία βάσιμη η ένσταση παραγραφής, απορριπτόμενου ως μη νόμιμου του ισχυρισμού του ενάγοντος ότι χρονικό σημείο έναρξης αυτής (παραγραφής) θα πρέπει να θεωρηθεί η ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών, δηλαδή η 20-3-2007, με συνακόλουθο στις 10-12-2012, οπότε κοινοποίησε στον εναγόμενο αντίγραφο της αγωγής του με κλήση προς συζήτηση, να μην έχει συμπληρωθεί η πενταετής παραγραφή των αξιώσεών του, δεδομένου ότι άρχισε τη διαδρομή της την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους από τη δημοσίευση, δηλαδή την 1-1-2008, καθόσον...

χρόνος έναρξης της πενταετούς παραγραφής είναι, αν πρόκειται για δίκες, το τέλος του έτους κατά το οποίο ενεργήθηκε από τον δικηγόρο η τελευταία διαδικαστική πράξη.

Εν προκειμένω, τελευταία ενεργηθείσα από τον ενάγοντα διαδικαστική πράξη είναι η κατάθεση των έγγραφων προτάσεων στις 14-3-2006 και όχι, σύμφωνα με τα όσα αυτός ισχυρίζεται, η δημοσίευση της απόφασης στις 20-3-2007". Με βάση αυτές τις παραδοχές το εφετείο απέρριψε την έφεση του ενάγοντος κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο είχε δεχθεί τα ίδια και είχε απορρίψει την αγωγή λόγω παραγραφής των δι' αυτής ασκουμένων αξιώσεων του ενάγοντος.

Έτσι που έκρινε το εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή την προαναφερθείσα ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 190 του κώδικα δικηγόρων, αφού, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί προηγουμένως, χρόνος έναρξης της αναφερόμενης σ' αυτήν πενταετούς παραγραφής των αξιώσεων του δικηγόρου είναι το τέλος του έτους κατά το οποίο έχει ενεργηθεί η τελευταία διαδικαστική πράξη από τον ίδιο και όχι από το δικαστήριο.

Στην προκειμένη δε περίπτωση, με βάση τις αναιρετικά ανέλεγκτες παραδοχές του εφετείου, η τελευταία διαδικαστική πράξη που διενεργήθηκε από τον ενάγοντα ήταν η κατάθεση εγγράφων προτάσεων που έλαβε χώρα στις 14-3-2006 και όχι η έκδοση και δημοσίευση της οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών, που έλαβε χώρα στις 20-3-2007 και δεν διενεργήθηκε από τον ίδιο αλλά από το δικαστήριο.

Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα και αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής είναι οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης (Ολ.

Α.Π. 25/2003). Για την πληρότητα του σχετικού λόγου αναίρεσης πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται ποια ήταν τα πράγματα τα οποία, μολονότι προτάθηκαν παραδεκτά, παρά το νόμο δεν ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο και ποια επίδραση ασκούσαν αυτά στην έκβαση της δίκης (Α.Π. 250/2007). Περαιτέρω κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα τα οποία οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός πρέπει στο αναιρετήριο να εξειδικεύονται, πέραν των άλλων, τα αποδεικτικά μέσα που δεν λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας (Α.Π. 874/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων κατά την ανακεφαλαίωση των λόγων αναίρεσης εκθέτει κατά λέξη και τα εξής: "Έτσι όμως που αποφάνθηκε το Μονομελές Εφετείο Λάρισας παραβίασε αφενός μεν ευθέως το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., αφετέρου δε εκ πλαγίου τους αριθμούς 8 περίπτ. β και 11 περιπτ. γ του αυτού άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., καταστήσαν την απόφασή του αναιρετέα".

Οι λόγοι αυτοί (πλην του πρώτου, ο οποίος επαρκώς είχε αναπτυχθεί στην αρχή της αίτησης αλλά κρίθηκε απορριπτέος ως αβάσιμος κατά τα εκτεθέντα στην προηγούμενη σκέψη) είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι λόγω αοριστίας αφού δεν εξειδικεύονται οι έχοντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ισχυρισμοί (πράγματα) που παραδεκτά προτάθηκαν από τον αναιρεσείοντα και παρά το νόμο δεν ελήφθησαν υπόψη από το εφετείο ούτε τα αποδεικτικά μέσα τα οποία αυτός επικαλέσθηκε και προσκόμισε νόμιμα και παρά ταύτα δεν ελήφθησαν υπόψη από αυτό.

Τέλος οι λοιπές διαλαμβανόμενες στο αναιρετήριο αιτιάσεις είναι απαράδεκτες διότι πλήττουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του εφετείου (άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.). Επομένως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η υπό κρίση αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-7-2015 αίτηση για αναίρεση της 145/2015 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λαρίσης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Φεβρουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ