478/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 478 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 478/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία ALLIANZ AE, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διάδοχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "AGF ΚΟΣΜΟΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ ΑΕ", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παύλο Καταφυγιώτη.

Του αναιρεσιβλήτου: ......., ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Χριστιάννα Ποτηριάδου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-7-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1326/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 9566/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 12-2-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 8-3-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ, ιδρύονται, αντιστοίχως, λόγοι αναιρέσεως, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου και αν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1 παρ. 3 Ν. 2496/1997 Ασφαλιστική Σύμβαση, τροποποιήσεις της νομοθεσίας για την ιδιωτική ασφάλιση και άλλες διατάξεις : "Ο ασφαλιστής μέχρι την αποδοχή της πρότασης προς ασφάλιση, μπορεί να παράσχει προσωρινή ασφαλιστική κάλυψη, η οποία μετατρέπεται σε οριστική, αν εντός του χρόνου διάρκειας της προσωρινής κάλυψης συναφθεί η ασφαλιστική σύμβαση.".

Κατά το άρθρο 2 παρ. 2, 3 εδ. α του αυτού Νόμου : "Ο ασφαλιστής υποχρεούται να παραδώσει στον λήπτη της ασφάλισης ασφαλιστήριο ή, αν έχει συμφωνήσει προσωρινή κάλυψη, έγγραφο προσωρινής κάλυψης. Το ασφαλιστήριο και το έγγραφο προσωρινής κάλυψης πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον τα στοιχεία της ασφαλιστικής σύμβασης και τον τόπο και χρόνο έκδοσής τους.".

Κατά το άρθρο 16 παρ. 1 Ν. 1569/1985 Διαμεσολάβηση στις συμβάσεις ιδιωτικής ασφάλισης (όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 36 παρ. 24 Ν. 2496/1997) : "Ασφαλιστικός σύμβουλος είναι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο μελετά την αγορά, παρουσιάζει ή προτείνει λύσεις ασφαλιστικής κάλυψης των αναγκών των πελατών με ασφαλιστικές συμβάσεις για λογαριασμό των ασφαλιστικών επιχειρήσεων ή ασφαλιστικών πρακτόρων ή μεσιτών ή συντονιστών ασφαλιστικών συμβούλων για την πρόσκτηση εργασιών.

Η σχέση που συνδέει τον ασφαλιστικό σύμβουλο με τους ως άνω είναι σύμβαση έργου. Ο ασφαλιστικός σύμβουλος δεν έχει δικαίωμα υπογραφής ασφαλιστηρίων, ούτε εκπροσώπησης ασφαλιστικής επιχείρησης ή ασφαλιστικού πράκτορα ή μεσίτη. Κάθε αντίθετη συμφωνία είναι άκυρη.". Από το συνδυασμό και τη λογική ερμηνεία των διατάξεων αυτών συνάγεται : (α) Ότι, αν, παρά την ρηθείσα απαγόρευση, ο ασφαλιστής παράσχει σε ασφαλιστικό σύμβουλο εξουσία εκπροσώπησής του, οι τυχόν κυρώσεις και γενικώς οι έννομες εξ αυτού συνέπειες βαρύνουν και αφορούν τα δύο αυτά πρόσωπα και τις μεταξύ τους σχέσεις και όχι τον καλοπίστως συναλλαγέντα τρίτο, ήτοι τον λήπτη της ασφάλισης. (β) Ότι, αν, συγχρόνως με την υποβολή πρότασης (αίτησης) εκ μέρους του ενδιαφερομένου να ασφαλισθεί, συναφθεί και συμφωνία προσωρινής κάλυψης μεταξύ αυτού και του ασφαλιστικού συμβούλου, προς τον οποίο ο ασφαλιστής έχει εκ των πραγμάτων παράσχει τέτοια εξουσία, ο ασφαλιστής δεσμεύεται έναντι του τρίτου από τη συμφωνία αυτή και υποχρεούται στην καταβολή του ασφαλίσματος, αν η ασφαλιστική περίπτωση επέλθει πριν αποκρουσθεί ή γίνει αποδεκτή η πρόταση ασφαλίσεως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά λέξιν τα ακόλουθα: "Κατά την 10-2-1999 ο ενάγων (σημ. δηλαδή ο ήδη αναιρεσίβλητος) αγόρασε...... ένα καινούργιο αυτοκίνητο... Κατά την 10.2.1999 επικοινώνησε με την εξουσιοδοτημένη σύμβουλο της εναγομένης ........ προκειμένου να προβεί στη ασφάλιση του παραπάνω καινούργιου αυτοκινήτου.

Ότι κατά την παραπάνω ημερομηνία ο αιτών προέβη σε πρόταση κατάρτισης ασφαλιστικής σύμβασης προς κάλυψη των ακολούθων κινδύνων: της αστικής ευθύνης (Υ.Ζ 153.000.000 δρχ-Σ.Β 32.000.000 δρχ) έναντι τρίτων από την κυκλοφορία του αυτοκινήτου του, πυρκαγιάς, κλοπής (ολικής-μερικής με ύψος ασφαλιζομένου ποσού 6.000.000δρχ) και φυσικών φαινομένων (ασφ.

ποσό 6.000.000 δρχ) προς την δικαιοπάροχο της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑGF KOSMOS ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ Α.Ε", δια της παραπάνω εξουσιοδοτημένης συμβούλου, η οποία έχοντας εξουσία αντιπροσώπευσης διαβίβασε αυτήν στην ως άνω δικαιοπάροχο. Ο ενάγων κατέβαλε στην παραπάνω ασφαλιστική σύμβουλο το ποσό των 100.000 δραχμών ως προκαταβολή ασφαλίστρων και περαιτέρω η παραπάνω του παρέδωσε σήμα προσωρινής κάλυψης για τους αναφερόμενους στην αγορά κινδύνους, το οποίο έθεσε στο παμπρίζ του αυτοκινήτου του.

Ο ενάγων κατά την 24.02.1999 διαπίστωσε ότι άγνωστοι δράστες, με σκοπό παρανόμου ειδοποιήσεως, αφαίρεσαν το εν λόγω όχημα από το χώρο σταθμεύσεως έξωθεν της οικίας του (επί της οδού ....... στην Αγία Παρασκευή) το οποίο ουδέποτε ανευρέθηκε. Ο ενάγων ειδοποίησε αυθημερόν για την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου την παραπάνω εξουσιοδοτημένη σύμβουλο της εταιρείας ΑGF KOSMOS.

Όμως, όταν ο ενάγων επικοινώνησε με τον αρμόδιο ασφαλιστικό πράκτορα της δικαιοπαρόχου της παραπάνω ασφαλιστικής εταιρείας, που είχε κατά τα άνω ειδοποιηθεί για τη επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου, αυτός κατά την 11.03.1999 τον ενημέρωσε ότι η εναγομένη αρνείται την κάλυψη της ζημίας του. Ενόψει του ότι μαζί με την πρόταση συνήφθη συγχρόνως σύμβαση προσωρινής ασφαλιστικής καλύψεως, κατά τη διάταξη του άρθρου 1 παρ.3 του ως άνω νόμου, με την χορήγηση από την ασφαλίστρια εταιρεία (της οποίας νόμιμη διάδοχος είναι η εναγομένη) προσωρινό σημείωμα καλύψεως και προσωρινού σήματος, η εναγομένη έχει την υποχρέωση, αφού επήλθε ο ασφαλιστικός κίνδυνος να καταβάλει στον ενάγοντα ως αποζημίωση το χρηματικό ποσό των 6.000.000 δραχμών (17.608 ευρώ), που αντιστοιχεί στην εμπορική αξία του οχήματος κατά το χρόνο της κλοπής του, από την επομένη της επιδόσεως της από 22.03.1999 έγγραφη οχλήσεως της εναγομένης.

Η εναγομένη ισχυρίζεται ότι ουδέποτε καταρτίσθηκε η οριστική ασφαλιστική σύμβαση, αφού δεν αποδέχθηκε την υποβληθείσα κατά τα άνω πρόταση, πλην όμως ο ισχυρισμός αυτός δεν ασκεί έννομη επιρροή, αφού στην προκειμένη περίπτωση υπήρχε προσωρινή σύμβαση, βάσει της οποίας καλύπτονταν προσωρινά οι παραπάνω ασφαλιζόμενοι κίνδυνοι, ανάμεσα στους οποίους και η κλοπή του ως άνω καινούργιου αυτοκινήτου.

Από τα παραπάνω αποδεικτικά μέσα εξάλλου ουδόλως προέκυψε ότι μέχρι την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου η ασφαλίστρια εταιρεία κατήγγειλε την σύμβαση προσωρινής κάλυψης ώστε να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής της αποζημιώσεως. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτή η αγωγή κατ' ουσίαν και να υποχρεωθεί η εναγομένη ...να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 17.608 ευρώ...".

Με τις παραδοχές αυτές το ουσιαστικό δικαστήριο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικώς με τον λόγο ευθύνης της αναιρεσείουσας, ήτοι με την σύναψη σύμβασης προσωρινής ασφαλιστικής κάλυψης μεταξύ αυτής (και κατ' ακριβολογίαν μεταξύ της απορροφηθείσης από αυτήν εταιρίας "AGF KOSMOS AE"), ενεργούσης δια προσώπου, στο οποίο είχε παράσχει εξουσία να την αντιπροσωπεύει, και του αναιρεσιβλήτου, και, επομένως, δεν είναι βάσιμος ο έβδομος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλονται τα αντίθετα και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η εκ της ανωτέρω διατάξεως πλημμέλεια.

Περαιτέρω, με βάση τα προεκτεθέντα, και ανεξάρτητα από τις έννομες συνέπειες της παρά τον νόμο παροχής, από την αναιρεσείουσα στην ασφαλιστή της σύμβουλο, εξουσίας να την εκπροσωπεί, στην συγκεκριμένη περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε, το Εφετείο- εκτιμώντας το αποδεικτικό υλικό και συνεκτιμώντας το γεγονός, ότι το πρόσωπο που ενήργησε για λογαριασμό της ασφαλιστρίας εισέπραξε από τον αναιρεσίβλητο ασφάλιστρα και χορήγησε σ' αυτόν σήμα προσωρινής κάλυψης- έκρινε:

αφενός μεν ότι στο πρόσωπο αυτό είχε δοθεί, από την ασφαλίστρια, εξουσία αντιπροσωπεύσεώς της αφετέρου δε ότι συνήψε με τον αντισυμβαλλόμενο σύμβαση προσωρινής ασφαλιστικής καλύψεως, σύμφωνα με την προπαρατεθείσα διάταξη του άρθρου 1 παρ.3 του Ν.2496/1997. Ενόψει αυτών είναι αβάσιμος ο πρώτος - εκ του άρθρου 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ- λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται ότι δεν συνήφθη νομίμως μεταξύ των διαδίκων σύμβαση προσωρινής ασφαλιστικής καλύψεως, επειδή η αναιρεσείουσα δεν απεδέχθη την σχετική πρόταση του αναιρεσιβλήτου και το πρόσωπο που συνηλλάγη με αυτόν ως ασφαλιστικός της "πράκτορας" δεν είχε αντιπροσωπευτική εξουσία.

Αβάσιμος είναι επίσης και ο συναφής- ένατος-, εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως με τον οποίο υποστηρίζεται ότι "σε κάθε περίπτωση και κατά νόμον, μέχρι την έκδοση ασφαλιστηρίου συμβολαίου καλύπτονται ασφαλιστικώς μόνον οι υποχρεωτικοί κίνδυνοι", στους οποίους πάντως δεν περιλαμβάνεται ο κίνδυνος κλοπής του ασφαλιζομένου πράγματος.

Τούτο δε διότι στην προαναφερόμενη διάταξη, από την οποία προβλέπεται η δυνατότητα προσωρινής ασφαλιστικής κάλυψης, δεν γίνεται η επικαλούμενη από την αναιρεσείουσα διάκριση μεταξύ ασφαλιστικών κινδύνων.

Περαιτέρω, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση του Εφετείου, ότι, για τον σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης, έλαβε υπόψιν τις μαρτυρικές καταθέσεις και όλα τα έγγραφα που νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Δικαστήριο συνεξετίμησε, με τα άλλα αποδεικτικά μέσα, και τα έγγραφα περί των οποίων η αναιρεσείουσα προβάλλει το αντίθετο, ήτοι : 1) το από ..... έγγραφο της ΥΣΑΕ 2) την από .... επιστολή της AGF KOSMOS AE και 3) την από 10-2-1999 αίτηση - πρόταση του αναιρεσιβλήτου. Επομένως, ο έκτος αναιρετικός λόγος (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ), με τον οποίο προβάλλεται το αντίθετο, είναι αβάσιμος. Εξάλλου, στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρεται, ουδέ εκ του περιεχομένου της προκύπτει, ότι ελήφθησαν υπόψιν από το Εφετείο, ως αποδεικτικά μέσα, ένορκες μαρτυρικές βεβαιώσεις ενώπιον συμβολαιογράφου ή ειρηνοδίκου και, επομένως, οι σχετικοί με αυτές, τέταρτος και πέμπτος, λόγοι αναιρέσεως ερείδονται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως και είναι γι' αυτό απορριπτέος.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 20 και 561 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο οριζόμενος από την πρώτη διάταξη λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση εγγράφου, ιδρύεται μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε σφάλμα αναγνώσεως και αποδίδει σε αποδεικτικό, κατά τα άρθρα 339 και 432 ΚΠολΔ έγγραφο, διαφορετικό περιεχόμενο από εκείνο που πραγματικά αυτό έχει και ακολούθως καταλήγει, στηριζόμενο στο έγγραφο αυτό ή κυρίως σ' αυτό, σε επιζήμιο αποδεικτικό πόρισμα, για πράγματα που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 194/2005). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δεν κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα σχετικά με τη σύναψη, μεταξύ του αναιρεσιβλήτου και της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας εταιρίας, συμβάσεως προσωρινής ασφαλιστικής κάλυψης, στηριζόμενο αποκλειστικά ή, κατά κύριο λόγο "στην από 10-2-1999 αίτηση - πρόταση του αναιρεσιβλήτου επί ειδικού εντύπου της AGF KOSMOS AE", αλλά συνεξετίμησε -όπως προαναφέρθηκε- και το έγγραφο αυτό με τις λοιπές αποδείξεις. Επομένως, είναι αβάσιμος ο όγδοος αναιρετικός λόγος (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 20 ΚΠολΔ) με τον οποίο προβάλλεται ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού.

Τέλος, ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, παρά την επιχειρούμενη θεμελίωσή τους στο άρθρο 559 αριθμ. 8 και 10 ΚΠολΔ, αντιστοίχως, στην πραγματικότητα βάλλουν κατά της ουσιαστικής παραδοχής του Εφετείου : ότι συνήφθη μεταξύ των μερών σύμβαση προσωρινής ασφαλιστικής καλύψεως, κατά τα προεκτεθέντα, ότι χορηγήθηκε στον αναιρεσείοντα "σήμα προσωρινής κάλυψης" και ότι το φυσικό πρόσωπο που συνηλλάγη με τον αναιρεσίβλητο για λογαριασμό της ασφαλιστικής εταιρίας είχε εξουσία να την αντιπροσωπεύει. Ταύτα όμως δεν ελέγχονται αναιρετικώς (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) και επομένως, οι ρηθέντες λόγοι είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι. Κατόπιν όλων αυτών, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-2-2006 αίτηση της εταιρίας "ALLIANZ AE" για αναίρεση της 9566/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ