474/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 474 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 474/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Ιανουαρίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "..... Ο.Ε.Β.Ε.", που εδρεύει στη Καλαμάτα, όπως εκπροσωπείται κατά το νόμο, 2)..... Για την 1η παραστάθηκε ο νόμιμος εκπρόσωπος αυτής .... , ο οποίος διόρισε στο ακροατήριο ως πληρεξούσιο δικηγόρο του το Στυλιανό Βλαστό, ενώ ο 2ος παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο του, ο οποίος δήλωσε ότι η 1η αναιρεσείουσα μετετράπη σε ετερρόρυθμη εταιρία και μετονομάσθηκε σε ".... Ε.Ε.".

Της αναιρεσίβλητης: ..... , η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15 Δεκεμβρίου 1999 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 462/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 456/2002 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες, με την από 3 Φεβρουαρίου 2003 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 25/2004 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Η υπόθεση έρχεται εκ νέου για συζήτηση με την από 1 Απριλίου 2004 κλήση.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η 1577/2005 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Η υπόθεση έρχεται εκ νέου για συζήτηση με την από 3 Φεβρουαρίου 2006 κλήση. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος-Φώτιος Χατζηπανταζής, ανέγνωσε την από 14/10/2003 έκθεση του τότε Αρεοπαγίτη και νυν Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Σπυρίδωνος Κολυβά, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ΄αριθ. ..... έκθεση επιδόσεως της αρμόδιας στο Πρωτοδικείο Σπάρτης δικαστικής επιμελήτριας ..... και την υφιστάμενη επί του από 13.3.2003 κυρωμένου φωτοτυπικού αντιγράφου της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως από 18.3.2003 επισημείωση του αρμόδιου στο αυτό ως άνω Πρωτοδικείο δικαστικού επιμελητή ..... προκύπτει ότι, με επιμέλεια των αναιρεσειόντων, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη κυρωμένο αντίγραφο της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως και της από 3.2.2006 κλήσεως της πρώτης αναιρεσείουσας με την υπάρχουσα παρά πόδας της τελευταίας πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση της πρώτης κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Επομένως, εφόσον η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε κατά την ως άνω δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, πρέπει, κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., να προχωρήσει η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως παρά την απουσία αυτής.

Επειδή, ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 11 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικό μέσο, του οποίου έγινε νόμιμη επίκληση και προσκομιδή προς άμεση ή έμμεση απόδειξη πραγματικού περιστατικού, που θα μπορούσε να έχει επίδραση στο διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως, το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας κρίση του, δέχθηκε τα ακόλουθα: Η πρώτη των εναγομένων ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΚ SUPER MARKET ΑΕ", που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, έχει στην κατοχή και χρήση της το αναφερόμενο λεπτομερώς ακίνητο, το οποίο έχει διαμορφώσει και εκμεταλλεύεται ως επιχείρηση υπεραγοράς (Super Market). Με το από 15.12.1993 ιδιωτικό συμφωνητικό και με τους ειδικότερους σ΄ αυτό αναφερόμενους όρους, η ως άνω εταιρία παραχώρησε ένα τμήμα του καταστήματός της, το οποίο είχε διαμορφώσει κατάλληλα σε κρεοπωλείο, μαζί με τον εξοπλισμό του στη δεύτερη εναγόμενη και ήδη πρώτη αναιρεσείουσα ομόρρυθμη εταιρία. Ακολούθως το Εφετείο δέχθηκε ότι στις 16.12.1994, δυνάμει συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, προσλήφθηκε η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη από τον τρίτο εναγόμενο και ήδη δεύτερο αναιρεσείοντα, υπάλληλο της πρώτης ομοδίκου του και υπεύθυνο του τμήματος του ως άνω κρεοπωλείου, για να εργασθεί ως πωλήτρια στο τμήμα αυτό. Στις 28.12.1994 και περί ώρα 19.45΄ ο δεύτερος αναιρεσείων, ενεργώντας με την προαναφερόμενη ιδιότητά του, ανέθεσε στην αναιρεσίβλητη την κοπή ποσότητας κρέατος σε κιμά με την χρήση της ειδικής μηχανής, που διέθετε το κατάστημα, αν και γνώριζε ότι δεν είχε την απαιτούμενη εμπειρία για την εκτέλεση της εργασίας αυτής, η οποία, λόγω της χρήσεως της ως άνω ειδικής μηχανής, απαιτούσε εξειδίκευση και εμπειρία. Η τελευταία, σε εκτέλεση της ως άνω εντολής, αφού έκοψε ένα κομμάτι κρέατος, έθεσε σε λειτουργία τη μηχανή κοπής κιμά και ακολούθως, τοποθέτησε με τη βοήθεια ξύλινης λαβής, που χρησιμοποιείται για την προώθηση του κρέατος, τα τεμαχισμένα κομμάτια αυτού εντός της μηχανής. Με το δεξί της χέρι πήρε την ποσότητα του κιμά, που βγήκε από την οπή εξόδου της μηχανής και με το ίδιο χέρι την τοποθέτησε για δεύτερη φορά εντός της μηχανής, πιέζοντας στη συνέχεια με την ανωτέρω ξύλινη λαβή την ποσότητα του κιμά προς τον κοχλία της μηχανής. Στην προσπάθειά της αυτή άσκησε, λόγω της απειρίας της, μεγαλύτερη πίεση από την απαιτούμενη, με αποτέλεσμα να γλιστρήσει το χέρι της, το οποίο, λόγω της επαφής του με τον κιμά, είχε καλυφθεί με λίπος, να εκτιναχθεί η ξύλινη λαβή προς τα πάνω και να εμπλακεί το γυμνό πλέον χέρι της στον περιστρεφόμενο κοχλία, εντεύθεν δε να υποστεί αυτό σύνθλιψη και εξελκυσμό των υπολειμμάτων των ανατομικών μορίων από το κολόβωμα του αντιβραχίου. Αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού ήταν να υποστεί η αναιρεσίβλητη ακρωτηριασμό του δεξιού της χεριού από το ύψος του άνω τριτημορίου του αντιβραχίου. Το ανωτέρω εργατικό ατύχημα οφείλεται σε αμέλεια του δευτέρου αναιρεσείοντος, υπαλλήλου της πρώτης αναιρεσείουσας, ο οποίος ανέθεσε στην αναιρεσίβλητη, που είχε προσληφθεί μόλις 12 ημέρες πριν την επέλευση του ενδίκου ατυχήματος ως απλή πωλήτρια, την κοπή του κρέατος σε κιμά, δηλαδή εργασία, που ήταν εκτός των καθηκόντων, για τα οποία είχε προσληφθεί και πλέον αυτών, ενώ γνώριζε ότι αυτή δεν είχε καμία γνώση και δεν διέθετε καθόλου πείρα ως προς το χειρισμό της ειδικής μηχανής κοπής του κρέατος, που λόγω του ειδικού τρόπου λειτουργίας της, μπορούσε να καταστεί εξαιρετικά επικίνδυνη για τον χρήστη, ο οποίος αγνοούσε τις ειδικές οδηγίες χρήσεως αυτής. Ειδικότερα, ο δεύτερος αναιρεσείων, προστηθείς από την πρώτη εξ αυτών, από αμέλειά του δεν έδωσε στην αναιρεσίβλητη της απαραίτητες οδηγίες χρήσεως της εν λόγω μηχανής κοπής κρέατος (σωστή χρήση ξύλινης λαβής ωθήσεως του κρέατος, αυστηρή απαγόρευση ωθήσεως των τεμαχίων του κρέατος δια των χειρών, λόγω του άμεσου κινδύνου ακρωτηριασμού αυτών, συνεπεία των λίαν επικινδύνων εξαρτημάτων της μηχανής κ.λ.π.), επιπλέον δε, όταν τη συγκεκριμένη ημέρα και ώρα (28.12.1994) της ανέθεσε την κοπή κρέατος σε κιμά με τη χρήση της ως άνω μηχανής, δεν επέβλεψε για την ασφαλή από μέρους της εργαζομένης αναιρεσίβλητης εκτέλεση της εν λόγω επικίνδυνης εργασίας, ώστε να καθοδηγήσει αυτή για την ορθή χρήση της ξύλινης λαβής, με αποτέλεσμα, λόγω του εσφαλμένου χειρισμού της μηχανής, να τραυματισθεί αυτή σοβαρότατα κατά τα προεκτιθέμενα. Ήδη ο δεύτερος αναιρεσείων καταδικάσθηκε, δυνάμει της υπ΄ αριθμ. 851-852/1999 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, σε ποινή φυλακίσεως έξι (6) μηνών, για την ως άνω σωματική βλάβη εξ αμελείας. Στη συνέχεια δέχθηκε το Εφετείο ότι αποκλειστικά υπαίτιος για την επέλευση του ενδίκου ατυχήματος και τον εντεύθεν τραυματισμό της αναιρεσίβλητης είναι ο δεύτερος αναιρεσείων, ενώ δεν αποδείχθηκε ότι βαρύνεται η αναιρεσίβλητη με οποιουδήποτε βαθμού συνυπαιτιότητα και τούτο, λόγω της παραλείψεως από μέρους του δευτέρου αναιρεσείοντος, προστηθέντος της πρώτης εξ αυτών και υπευθύνου υπαλλήλου του τμήματος κρεοπωλείου, να ενημερώσει την αναιρεσίβλητη για τον τρόπο λειτουργίας και τον ασφαλή χειρισμό της λίαν επικίνδυνης μηχανής κοπής κιμά και την ύπαρξη άμεσου και σοβαρότατου κινδύνου για τη σωματική ακεραιότητά της από οποιαδήποτε ακόμη και ελαφρά παρέκκλιση από τους κανόνες χειρισμού αυτής. Από τις ανωτέρω πραγματικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, σε συνδυασμό με την περιεχόμενη σ΄ αυτή διαβεβαίωση ότι "ελήφθησαν υπόψη όλα χωρίς εξαίρεση τα έγγραφα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είτε για άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων", είναι απολύτως βέβαιο ότι το Εφετείο, κατά τη μόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη και συνεκτίμηση την υπ΄αριθ. ..... έκθεση αυτοψίας εργατικού ατυχήματος, ως και τις ποινικές αποφάσεις του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Σπάρτης και του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, που οι αναιρεσείοντες είχαν προσκομίσει και επικαλεσθεί στο Εφετείο προς υποστήριξη του δευτέρου λόγου της εφέσεώς τους, με τον οποίο επλήττετο η πρωτόδικη απόφαση για παραμόρφωση των αποδείξεων και ειδικότερα των ως άνω εγγράφων, από τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς τους, αποδεικνυόταν η αποκλειστική υπαιτιότητα της αναιρεσίβλητης στην επέλευση του ενδίκου τραυματισμού της. Ο λόγος αυτός της εφέσεως, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, λήφθηκε υπόψη και απορρίφθηκε στην ουσία του. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 11 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τον ανωτέρω λόγο εφέσεως, ως και τα εν λόγω έγγραφα, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος στην ουσία του. Ο αυτός λόγος της αναιρέσεως, κατά το δεύτερο σκέλος του, από το άρθρο 559 αριθ. 20 Κ.Πολ.Δ., κατά τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη, διότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο των ιδίων εγγράφων, με το να δεχθεί, ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, διαφορετικά από εκείνα, που κατά τους αναιρεσείοντας προκύπτουν από τα έγγραφα αυτά, πρέπει να απορριφθεί, ως απαράδεκτος, προεχόντως μεν διότι βρίσκεται σε πρόδηλη λογική αντίφαση με το λόγο της αναιρέσεως, κατά το πρώτο σκέλος του, αλλά και διότι δεν αποδίδεται στο Εφετείο ότι παραμόρφωσε τα έγγραφα αυτά, αλλ΄ ότι εσφαλμένα τα εξετίμησε, πράγμα που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.).

Επειδή, η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας στερείται νόμιμης βάσης, όταν στο αιτιολογικό δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται αντιφατικά ή ανεπαρκώς τα πραγματικά γεγονότα, στα οποία εκείνο στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με συνέπεια να μη μπορεί να ελεγχθεί αν συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου, που δεν εφαρμόσθηκε. Όμως δεν στερείται η απόφαση νόμιμης βάσεως, όταν η έλλειψη, αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια αφορά την ανάλυση, αξιολόγηση, στάθμιση και γενικότερη εκτίμηση των αποδείξεων, αρκεί το αποδεικτικό πόρισμα να εκτίθεται με σαφήνεια. Στην προκείμενη περίπτωση, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, της οποίας οι παραδοχές εκτίθενται ανωτέρω, προκύπτει ότι το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσεως, αφού με επάρκεια και σαφήνεια καλύπτονται όλα τα στοιχεία του πραγματικού των κανόνων ουσιαστικού δικαίου, που θεμελιώνουν την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του δευτέρου αναιρεσείοντος, ως και τον αιτιώδη σύνδεσμο της συμπεριφοράς αυτής με τον τραυματισμό και τον εντεύθεν ακρωτηριασμό του δεξιού χεριού της αναιρεσίβλητης. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση της αναφερομένης ελλείψεως, άλλως ανεπαρκείας των αιτιολογιών της προσβαλλομένης, που αφορούν κατά κύριο λόγο στην ανάλυση των αποδείξεων, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος στην ουσία του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 3-2-2003 αίτηση της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία ".... ΟΕΒΕ", που μετατράπηκε ήδη σε ετερόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "..... Σία Ε.Ε." και του ..... για αναίρεση της υπ΄ αριθ. 456/2002 αποφάσεως του Εφετείου Ναυπλίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Φεβρουαρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 6 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ