471/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 471 / 2011 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Οι διοριζόμενοι στη δημόσια εκπαίδευση ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί, λογίζονται αυτοδικαίως παραιτούμενοι από το ιδιωτικό σχολείο στο οποίο υπηρετούν "άμα τη αναλήψει υπηρεσίας εις την δημοσίαν εκπαίδευσιν" και όχι από την ημερομηνία δημοσιεύσεως του διορισμού τους στο ΦΕΚ. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 18 του ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της παραπομπής δε συμμορφώθηκε προς την αναιρετική απόφαση, δηλαδή δεν ακολούθησε, όσον αφορά το νομικό ζήτημα για το οποίο απαγγέλθηκε η αναίρεση, τη λύση που δόθηκε από τον Άρειο Πάγο.

Αριθμός 471/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 15 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σωματείου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία "ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ", που εδρεύει στο Παρίσι της Γαλλίας και εκπροσωπείται νόμιμα στην Ελλάδα από το Γενικό Διευθυντή της Ελληνογαλλικής Σχολής ... J. M., κάτοικο .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τσέλιο.

Της αναιρεσίβλητης: Π. Π. του Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Βερώνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-10-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 966/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5193/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η Π. Π. (ήδη αναιρεσίβλητη) με την από 19-4-2007 αίτησή της. Εκδόθηκε η 1008/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναίρεσε την 5193/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Εκδόθηκε η 5725/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 12-4-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης διάβασε την από 1-2-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των παρ. 1, 2 και 4 του άρθρου 30 του ν. 682/1977 "περί Ιδιωτικών Σχολείων Γενικής Εκπαιδεύσεως", όπως είχαν πριν την αντικατάστασή τους από την παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 2986/2002 και εφαρμόζονται στην προκείμενη υπόθεση με επίδικο χρόνο το έτος 2001, ορίζονται τα ακόλουθα: "1. Οι διδάσκοντες εις τα ιδιωτικά σχολεία γενικής εκπαιδεύσεως εκπαιδευτικοί, τελούν επί σχέσει εργασίας ωρισμένου ή αορίστου χρόνου κατά τα εις τας επομένας παραγράφους του παρόντος άρθρου οριζόμενα. 2.

Οι εγγεγραμμένοι εις τον πίνακα Α' της επετηρίδος, προτείνονται προς πρόσληψιν υπό των ιδιοκτητών των ιδιωτικών σχολείων. Μετά την έγκρισιν της γενομένης προτάσεως υπό του οικείου Επιθεωρητού καταρτίζεται σύμβασις ωρισμένου χρόνου, αρχομένη από της ημέρας παροχής των υπηρεσιών υπό του εκπαιδευτικού και λήγουσα την 31ην Αυγούστου του έκτου έτους από της προσλήψεώς του.

Μετά την λήξιν της συμβάσεως η σχέσις εργασίας μετατρέπεται εις αορίστου χρόνου τοιαύτην, μετά πρότασιν του ιδιοκτήτου του σχολείου. 4. Κατά την διάρκειαν της εξαετίας ή της τετραετίας δια τους εκπαιδευτικούς της προηγουμένης παραγράφου η σύμβασις εργασίας δύναται να καταγγελθή υπό του ιδιοκτήτου του ιδιωτικού σχολείου, καταβαλλομένης εις τον εργαζόμενον αποζημιώσεως, ίσης προς τας αποδοχάς, αι οποίαι αντιστοιχούν εις τον υπολειπόμενον χρόνον και πάντως ουχί μικροτέρας των αποδοχών εξ μηνών.

Η αυτή αποζημίωσις καταβάλλεται και εις την περίπτωσιν καθ' ην δεν υποβληθή πρότασις μετατροπής της σχέσεως εργασίας μετά την λήξιν της εξαετίας, τούτου ανακοινουμένου εγγράφως εις τον οικείον Επιθεωρητήν και τον εργαζόμενον, 10 ημέρας προ της λήξεως της συμβάσεως". Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανέλεγκτα τα ακόλουθα:

Η ενάγουσα στις 8-9-1995 προσελήφθη από το νόμιμο εκπρόσωπο του εναγομένου σωματείου (στο οποίο ανήκει η Ελληνογαλλική Σχολή ...) με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, για να προσφέρει τις υπηρεσίες της ως καθηγήτριας φιλολόγου μέσης εκπαίδευσης και να διδάξει τα μαθήματα του κλάδου ΠΕ2 (φιλολογικά μαθήματα) στο Γυμνάσιο -Λύκειο του Ελληνικού Τμήματος της Σχολής την οποία διατηρεί και λειτουργεί το εναγόμενο στην Ελλάδα.

Η εν λόγω σύμβαση της ενάγουσας ορίστηκε 6/της κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 30 του ν. 782/1977, δηλαδή έληξε στις 31-8-2001, δεδομένου ότι αυτή (ενάγουσα) ήταν εγγεγραμμένη στον Α' πίνακα της επετηρίδας ιδιωτικών εκπαιδευτικών, που τηρείται στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Αποδείχθηκε, περαιτέρω, ότι πριν λήξει η ανωτέρω σύμβαση της ενάγουσας, η τελευταία το μήνα Ιούνιο του 2001, με επιστολή που απηύθυνε προς το Γ. Διευθυντή της Ελληνογαλλικής Σχολής, ζήτησε να πληροφορηθεί αν είχε την πρόθεση να ανανεώσει την εξαετή σύμβαση εργασίας της και να τη μετατρέψει σε σύμβαση εργασίας αόριστου χρόνου (άρθρο 30 παρ. 2 του ν. 682/1977).

Το εναγόμενο όμως, παρά την προαναφερόμενη όχλησή του, δεν προέβη, όπως όφειλε, σε πρόταση μετατροπής της σύμβασης εργασίας της ενάγουσας από ορισμένου χρόνου σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου, ούτε κοινοποίησε παρόμοια πρόταση στην ίδια ή στον οικείο Επιθεωρητή 10 τουλάχιστον ημέρες πριν από τη λήξη της εργασιακής της σύμβασης με το εναγόμενο, που κατά τα προαναφερθέντα έληγε στις 31-8-2001.

Επομένως, η ενάγουσα, που μέχρι τις 31-8-2001 δεν συνήψε νέα σύμβαση παροχής εργασίας σε άλλον εργοδότη, δικαιούται ως αποζημίωση τις αποδοχές έξι (6) μηνών, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 3.324.900 δρχ. ή 9.757,59 ευρώ. Ακολούθως, δεχόμενο την έφεση της αναιρεσίβλητης εξαφάνισε την πρωτόδικη με αριθμό 966/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την ένδικη αγωγή.

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 30 §§ 2 και 4 εδ. β' του ν. 682/1977, διότι από την τελευταία διάταξη σαφώς προκύπτει ότι η προβλεπόμενη αποζημίωση δεν προϋποθέτει καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του ιδιωτικού εκπαιδευτικού από τον ιδιοκτήτη του ιδιωτικού σχολείου (όπως η διάταξη του εδ.

α' της ίδιας παραγράφου), αλλά μη πρόταση μετατροπής της σχέσεως εργασίας μετά την λήξη της εξαετίας με κοινοποίηση του σχετικού εγγράφου στον οικείο Επιθεωρητή και την αναιρεσίβλητη, 10 ημέρας πριν τη λήξη της συμβάσεως, ώστε να συνεχισθεί η σύμβαση αυτής ως αόριστου χρόνου. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για ευθεία παραβίαση των προαναφερόμενων διατάξεων ουσιαστικού δικαίου είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Κατά το άρθρο 33 § 3 του ν. 682/1977 "Παραίτησις ιδιωτικού εκπαιδευτικού κατά την διάρκειαν του διδακτικού έτους επιτρέπεται μόνον τη συναινέσει του ιδιοκτήτου ή δι' αποχρώντα λόγον εκτιμώμενον υπό του οικείου Επιθεωρητού. Η παραίτησις υποβάλλεται προς τον Επιθεωρητήν δια του ιδιωτικού σχολείου, η δε αποδοχή αυτής κοινοποιείται αμέσως προς τον ιδιοκτήτη, όστις υποχρεούται εντός 5 ημερών να υποβάλει πρότασιν περί διορισμού αντικαταστάτου.

Ο παραιτηθείς δεν δύναται να αποχωρήση του σχολείου, προ της αναλήψεως των καθηκόντων του αντικαταστάτου, εκτός εάν παρήλθε μην από της υποβολής της παραιτήσεώς του και δεν του εγένετο κοινοποίησις της αποδοχής της. Οι διοριζόμενοι εις την δημοσίαν εκπαίδευσιν ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί, λογίζονται αυτοδικαίως παραιτούμενοι εκ του ιδιωτικού σχολείου εις το οποίον υπηρετούν, άμα τη αναλήψει υπηρεσίας εις την δημοσίαν εκπαίδευσιν".

Με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης το αναιρεσείον μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, γιατί αφενός παρήλθε σιγή τον ισχυρισμό του ότι η αναιρεσίβλητη συνέχισε αμέσως να εργάζεται ως καθηγήτρια στο Δημόσιο και ότι θεωρείται αυτοδικαίως παραιτηθείσα από την υπηρεσία του, αφού από 31-8-2001 είχε διοριστεί στη δημόσια εκπαίδευση και είχε αναλάβει υπηρεσία στις 7-9-2001 στην ...

αφετέρου, αναφορικά με τον ίδιο ισχυρισμό, ότι παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 33 § 3 του ν. 682/1977. Ο ως άνω λόγος αναιρέσεως, κατά το μέρος του με το οποίο το αναιρεσείον προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια για ευθεία παραβίαση της προαναφερόμενης διάταξης, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί, διότι, κατά τα ανωτέρω, οι διοριζόμενοι στη δημόσια εκπαίδευση ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί λογίζονται αυτοδικαίως παραιτούμενοι από το ιδιωτικό σχολείο στο οποίο υπηρετούν "άμα τη αναλήψει υπηρεσίας εις την δημοσίαν εκπαίδευσιν" και όχι από την ημερομηνία δημοσιεύσεως του διορισμού τους στο ΦΕΚ.

Ο ίδιος λόγος αναιρέσεως, κατά το μέρος του με το οποίο το αναιρεσείον προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ πλημμέλεια, υποστηρίζοντας ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον άνω ισχυρισμό του ως εναγομένου, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι ο ισχυρισμός αυτός δεν αποτελεί "πράγμα" υπό την έννοια της άνω διάταξης αλλά άρνηση της βάσεως της ένδικης αξίωσης της αναιρεσίβλητης και δεν ιδρύει τον επικαλούμενο λόγο.

Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 18 του ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της παραπομπής δε συμμορφώθηκε προς την αναιρετική απόφαση, δηλαδή δεν ακολούθησε, όσον αφορά το νομικό ζήτημα για το οποίο απαγγέλθηκε η αναίρεση, τη λύση που δόθηκε από τον Άρειο Πάγο. Στην προκείμενη περίπτωση, με την υπ' αριθμ. 1008/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου αναιρέθηκε η υπ' αριθμ. 5193/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία, μετά εξαφάνιση της υπ' αριθμ. 966/2003 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που είχε απορρίψει ως κατ' ουσία αβάσιμη την ένδικη αγωγή, απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη.

Με βάση την αναιρετική εκείνη απόφαση το Δικαστήριο της παραπομπής δεσμευόταν από την κρίση ότι η αγωγή είναι νόμιμη και ειδικότερα, από τη σκέψη ότι αποζημίωση προβλέπεται και όταν η ορισμένου χρόνου εργασιακή σύμβαση λήξει, όπως στις παραγράφους 3 εδ. α' και 4 εδ. β' του ανωτέρω άρθρου 30 του ν. 682/1977 και τούτο διότι ο νόμος θέλει να εξασφαλίσει στον ιδιωτικό εκπαιδευτικό την ικανοποίηση των βασικών του αναγκών μέχρις ότου αυτός ανεύρει αλλού εργασία, περίπτωση όμως που δεν συντρέχει όταν ο εκπαιδευτικός συνεχίσει χωρίς διακοπή να εργάζεται είτε στον ίδιο ιδιοκτήτη μετά από πρόταση του τελευταίου, είτε για την ταυτότητα του νομικού λόγου, σε άλλον ιδιοκτήτη ιδιωτικού σχολείου ή το Δημόσιο, όχι όμως και ως προς το ότι η συνέχιση της εργασίας του εκπαιδευτικού αρχίζει από την ημερομηνία δημοσιεύσεως του διορισμού τους στο ΦΕΚ, αφού τέτοια σκέψη δεν διαλαμβάνεται στην άνω αναιρετική απόφαση, ενόψει και της ανωτέρω διάταξης του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 682/1977.

Συνεπώς, το Εφετείο Αθηνών, το οποίο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του μετά από εκτίμηση των αποδείξεων δέχθηκε ως νόμιμη και κατ' ουσία την ένδικη αγωγή συμμορφώθηκε προς την προαναφερόμενη 1008/2008 αναιρετική απόφαση του Αρείου Πάγου. Επομένως, ο από το άρθρο 559 αρ. 18 ΚΠολΔ τρίτος λόγος αναίρεσης με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και ειδικότερα ότι το Εφετείο με την αναιρεσιβαλλόμενη ανωτέρω απόφασή του παραβίασε τα όρια που διέγραψε η παραπάνω αναιρετική απόφαση, είναι αβάσιμος. Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-4-2010 αίτηση του σωματείου με την επωνυμία "ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ" για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5725/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Μαρτίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Μαρτίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ