Supreme Court dismisses appeal on ethical complicity, citing sufficient factual reasoning by lower court.

Απόφαση 471 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 471/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Βαρδαβάκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Χρύσανθο Παπούλια, Ευάγγελο Σταυρουλάκη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη και Μιχαήλ Δέτση-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χρήστου Σιδέρη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Γ. Μ. του Κ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Νικολάου, για αναίρεση της 721/2004 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 10 Οκτωβρίου 2004 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1058/2004.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 46 παρ.1 εδ. α’ του ΠΚ, κατά την οποία "με την ποινή του αυτουργού τιμωρείται επίσης: α) όποιος με πρόθεση προκάλεσε σε άλλον την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε", προκύπτει ότι για την ύπαρξη αξιόποινης ηθικής αυτουργίας απαιτείται, αντικειμενικώς, η πρόκληση από τον ηθικό αυτουργό σε κάποιον άλλον της αποφάσεως να τελέσει ορισμένη πράξη, η οποία συγκροτεί την αντικειμενική υπόσταση ορισμένου εγκλήματος ή τουλάχιστον συνιστά αρχήν εκτελέσεως αυτής, την οποία και τέλεσε.

Η πρόκληση της αποφάσεως αυτής μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο, όπως, με συμβουλές, απειλή ή με εκμετάλλευση οποιασδήποτε πλάνης, πραγματικής ή νομικής ή περί τα παραγωγικά της βουλήσεως αίτια ή με τη διέγερση μίσους κατά του θύματος, με πειθώ ή φορτικότητα ή με την επιβολή ή την επιρροή προσώπου, λόγω της ιδιότητας και της θέσεώς του ή και της σχέσεώς του με το φυσικό αυτουργό.

Υποκειμενικώς δε απαιτείται δόλος, ο οποίος συνίσταται στη συνείδηση του αυτουργού, ότι παράγει σε άλλον την απόφαση να εκτελέσει άδικη πράξη και στη συνείδηση της ορισμένης πράξεως στην οποία παρακινεί το φυσικό αυτουργό, χωρίς να είναι αναγκαίος ο καθορισμός της πράξεως αυτής μέχρι λεπτομερειών, αρκεί δε και ενδεχόμενος.

Εξ άλλου, στην περίπτωση της ηθικής αυτουργίας, για να έχει η καταδικαστική απόφαση της απαιτούμενη από τα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, πρέπει να αναφέρονται σ’ αυτήν ο τρόπος και τα μέσα, με τα οποία ο ηθικός αυτουργός προκάλεσε στο φυσικό αυτουργό την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε, καθώς και τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία το δικαστήριο συνήγαγε ότι ο ηθικός αυτουργός παρήγαγε με τον τρόπο και τα μέσα αυτά στο φυσικό αυτουργό την απόφαση, να εκτελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε.

Ειδικώς, για το δόλο που απαιτείται για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υποστάσεως της ηθικής αυτουργίας, δεν απαιτείται ιδιαίτερη αιτιολογία, γιατί αυτός ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος τετελεσμένου ή σε απόπειρα, στο οποίο παρακινεί ο ηθικός αυτουργός από το φυσικό αυτουργό και εξυπακούεται ότι υπάρχει στη πραγμάτωση των περιστατικών αυτών.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, ύστερα από έφεση που ήσκησε ο ήδη αναιρεσείων κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, δέχτηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των αναφερόμενων στην προσβαλλόμενη απόφαση κατ’ είδος αποδεικτικών μέσων (καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας, τα έγγραφα που αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο, τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης και την απολογία του κατηγορουμένου), όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι ο κατηγορούμενος στη Θεσσαλονίκη, στις 20-11-1997, όντας Πρόεδρος της Ποδοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας Π… , με πρόθεση προκάλεσε σε άλλον την απόφαση να εκτελέσει την άδικη πράξη της παράβασης του άρθρου 55 Ν.2190/1920 και συγκεκριμένα με πρόθεση προκάλεσε στον λογιστή της εν λόγω εταιρείας Α.

Α. την απόφαση να προβεί σε ψευδείς δηλώσεις προς την αρχή, που αφορούν τον ισολογισμό της εταιρίας, ήτοι τον ισολογισμό του 1997, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 8522/9-12-97, να προβεί σε μη νόμιμη λογιστική εγγραφή, με την οποία αλλοιώθηκε η πραγματική περιουσιακή κατάσταση της εταιρίας, αφού το χρηματικό κονδύλιο των 389.103.084 δραχ.

που αφορούσε τον Θ. Β., που με την ιδιότητά του τέως Προέδρου της εταιρίας, είχε καταθέσει το ποσό αυτό στο ταμείο της ΠΑΕ, με τη μορφή προσωρινών ταμειακών διευκολύνσεων, μεταφέρθηκε από το σκέλος των υποχρεώσεων (στήλη πιστωτών) σε λογαριασμό αποτελεσμάτων (έκτακτα ανόργανα έσοδα), στον ανωτέρω ισολογισμό, αλλιοώνοντας έτσι την πραγματική περιουσιακή κατάσταση της εταιρίας, εμφανίζοντάς την ως μη έχουσα υποχρεώσεις και έχουσα κέρδη.

Στη συνέχεια, δε κήρυξε τον κατηγορούμενο ένοχο ηθικής αυτουργίας σε ψευδείς δηλώσεις προς την αρχή που αφορούσαν τον ισολογισμό της ΠΑΕ Π… (άρθρα 46 παρ.1 εδ. α’ ΠΚ και 55 Ν.2190/1920) και του επέβαλε ποινή φυλακίσεως δέκα πέντε (15) μηνών, μετατραπείσαν προς 4,40 ευρώ ημερησίως και χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.

Με αυτά που δέχτηκε το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση την επιβαλλόμενη κατά τα άνω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αυτή περιέχει την αναφορά, ότι ο κατηγορούμενος, όντας Πρόεδρος της ΠΑΕ Π…, με πρόθεση προκάλεσε στον Α. Α., λογιστή της ΠΑΕ, την απόφαση, να τελέσει την ανωτέρω άδικη πράξη, την οποία και διέπραξε.

Από την έκθεση των περιστατικών αυτών, αυτονοήτως συνάγεται ότι η εμφάνιση στον ισολογισμό της ΠΑΕ από το λογιστή αυτής του χρηματικού ποσού των 389.103.084 δραχμών, που είχε καταβάλει στην ΠΑΕ ο Θ. Β. με τη μορφή της προσωρινής ταμειακής διευκολύνσεως (δανείου) ως εκτάκτου εσόδου αυτής, ήταν αποτέλεσμα της εκμεταλλεύσεως από τον κατηγορούμενο της επιβολής και επιρροής που αυτός ασκούσε, λόγω της ανωτέρω ιδιότητάς του, ως Προέδρου της ΠΑΕ, επί του παραπάνω λογιστή της.

Ειδικώς, ως προς το δόλο που απαιτείται για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υποστάσεως της ηθικής αυτουργίας στην άδικη πράξη των ψευδών δηλώσεων, που αφορούσαν τον ισολογισμό της προαναφερθείσας ανώνυμης εταιρείας (άρθρο 27 παρ.1, 55 Ν.2190/1920), ο οποίος περιλαμβάνει και τον ενδεχόμενο, δεν είναι αναγκαία ιδιαίτερη αιτιολογία, γιατί αυτός ενυπάρχει στη θέληση της παραγωγής στον φυσικό αυτουργό της απόφασης, λόγω της επιβολής και επιρροής του ηθικού αυτουργού στο φυσικό αυτουργό, προς τέλεση από τον τελευταίο της διαπραχθείσας άδικης πράξης.

Συνεπώς, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ’ του ΚΠΔ προβαλλόμενος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και ως τέτοιος, πρέπει να απορριφθεί, επειδή δε, δεν υπάρχει άλλος παραδεκτός λόγος αναιρέσεως προς εξέταση, πρέπει να απορριφθεί και η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ.1 ΚΠΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10 Μαίου 2004 αίτηση του Γ. Μ. του Κων/νου για αναίρεση της υπ’ αριθ.721/2004 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εκ διακοσίων δέκα (210) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιανουαρίου 2006.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Φεβρουαρίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ