469/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 469 / 2014 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 469/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Δημήτριο Κόμη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Γ.Ν.Α. "Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ" - ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ", ως καθολικού διαδόχου του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "Γ.Ν.Α. ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Γιαννόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Α. του Α., 2) Ά. Β. του Α., 3) Γ. Ε. του Χ., 4) Γ. Ζ. του Π., 5) Ο. Κ. του Θ., 6) Ε. Λ. του Κ., 7) Ρ. Λ. του Ι., 8) Α. Ρ. - Γ. του Ι., 9) Μ. Σ. του Π., 10) Κ. Σ. του Ι., 11) Α. Σ. του Γ. και 12) Κ. Χ., κατοίκων ... Εκπροσωπήθηκαν όλοι, πλην της 4ης των αναιρεσιβλήτων που δεν παραστάθηκε, από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Λαμπρόπουλο, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι η Γ. Ζ. του Π. (4η αναιρεσίβλητη) απεβίωσε στις 4-10-2012 και την βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει η μοναδική εξ αδιαθέτου κληρονόμος της Γ. Ζ. του Γ., που εκπροσωπείται από τον ίδιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-3-2009 αγωγή των ήδη 1ης, 2ης, 3ου, 5ης, 6ης, 7ης, 8ης, 9ης, 10ου, 11ης και 12ης αναιρεσιβλήτων και της ήδη αποβιωσάσης Γ. Ζ., που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 32/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 489/2013 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το (αρχικώς) αναιρεσείον με την από 22-3-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 10-1-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθ. 34, 35 ΑΚ και 62, 63, 313 § 1δ ΚΠολΔ σε συνδυασμό με εκείνες των άρθ. 286 επ. ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατ' άρθ. 573 § 1 αυτού και στην δίκη της αναίρεσης, προκύπτει, ότι σε περίπτωση θανάτου κάποιου από τους διαδίκους πριν από την αμετάκλητη περάτωση της δίκης, αν ο θάνατος επήλθε μέχρι το τέλος της προφορικής συζήτησης, μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση, τότε, εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων και η γνωστοποίηση του θανάτου στον αντίδικο του θανόντος, επέρχεται διακοπή της δίκης και όλες οι διαδικαστικές πράξεις που επιχειρούνται μέχρι τη νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας λογίζονται άκυρες, εκτός από την τυχόν έκδοση απόφασης.

Η διακοπή δηλ. της δίκης δεν επέρχεται αυτόματα μόλις συμβεί το γεγονός του θανάτου κάποιου από τους διαδίκους, αλλ' απαιτείται να προηγηθεί νομότυπη γνωστοποίηση του γεγονότος αυτού του διακοπτικού της δίκης. Αν δεν γίνει η γνωστοποίηση αυτή, δεν επέρχεται διακοπή της δίκης και η απόφαση που εκδίδεται είναι υποστατή και μπορεί να προσβληθεί με το ένδικο μέσο της αναίρεσης, το οποίο, ασκούμενο από τον αντίδικο του θανόντος, πρέπει, σύμφωνα με το άρθ. 558 ΚΠολΔ, ν' απευθύνεται, σε κάθε περίπτωση, κατά των καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του θανόντος, απευθυνόμενο δε κατά του θανόντος είναι άκυρο, με την προϋπόθεση, όμως, ότι ο αναιρεσείων πριν την άσκηση της αναίρεσης είχε λάβει γνώση, με οποιονδήποτε τρόπο, του θανάτου του αντιδίκου του, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και ν' απευθύνει κατ' αυτών την αναίρεση.

Η αναίρεση που απευθύνεται κατά του θανόντος, χωρίς ο αναιρεσείων να γνωρίζει τον θάνατο του αντιδίκου του, δεν είναι άκυρη και νόμιμα χωρεί η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του θανόντος, οι οποίοι (καλούνται προς τούτο ή) εμφανίζονται κατά την συζήτηση με την ιδιότητα αυτή και προβάλλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της διαφοράς (ΟΛΑΠ 31/2009, ΑΠ 1973/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (άρθ. 561 § 2 ΚΠολΔ), τα πρακτικά της συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου και τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι: (1) Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης που ασκήθηκε την 26-3-2013, με την κατάθεση δικογράφου στην γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση (άρθ. 495 § 1 ΚΠολΔ, με αριθ. 52/ 2013 έκθεση κατάθεσης), απευθύνεται και κατά της Γ.

Ζ. του Π. (με αριθ. 4 αναιρεσίβλητης), ως αντίδικης του αναιρεσείοντος κατά την δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη 489/2013 απόφαση του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. (2) Η αναιρεσίβλητη αυτή πέθανε την 4-10-2012, την προηγουμένη δηλ. της συζήτησης της υπόθεσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο και πριν, άρα, το τέλος της προφορικής συζήτησης, μετά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη (βλ.

αυτήν), και κληρονομήθηκε από την θυγατέρα της Γ. Ζ. του Γ., ως μόνη πλησιέστερη συγγενή της και εξ αδιαθέτου κληρονόμο της (βλ. με αριθ. 198/2012 ληξιαρχική πράξη θανάτου που συνέταξε η ληξίαρχος του Δήμου Αθηναίων, με αριθ. πρωτ. 218894/2012 πιστοποιητικό Δημάρχου Αθηναίων, με αριθ. 62685 και 17610/2012 πιστοποιητικά του γραμματέα του Πρωτοδικείου Αθηνών), περιστατικά, άλλωστε, που δεν αμφισβητούνται. (3) Κατά την συζήτηση της κρινόμενης αίτησης ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο, αντί της προαναφερθείσας αναιρεσίβλητης παρέστη η ως άνω κληρονόμος της διά του αυτού, ως και οι λοιποί αναιρεσίβλητοι, πληρεξουσίου δικηγόρου, έχοντος ρητή προς τούτο πληρεξουσιότητα παρασχεθείσα με το από 9-4-2013 έγγραφο με βεβαίωση του γνησίου της επ' αυτής υπογραφής της από αρμόδια δημοτική αρχή (Διεύθυνση ΚΕΠ Δήμου Αθηναίων), που προέβη σε δήλωση για την εκπροσωπουμένη απ' αυτόν κληρονόμο της ως άνω αρχικής αναιρεσίβλητης βίαιης διακοπής και επανάληψης της δίκης, ως προς αυτήν, για τον ως άνω λόγο. (4) Από τα στοιχεία της δικογραφίας και τα προβαλλόμενα από τους διαδίκους, ενόψει και του ότι δεν υπάρχει ισχυρισμός από την παρισταμένη ήδη ως κληρονόμο της θανούσης ως άνω αναιρεσίβλητης, ούτε από τους λοιπούς αναιρεσίβλητους, περί γνωστοποίησης του θανάτου αυτής κατά το προ της άσκησης της αναίρεσης χρονικό διάστημα, συνάγεται ότι το αναιρεσείον δεν είχε λάβει γνώση, με οποιονδήποτε τρόπο, του θανάτου της διάδικης αυτής πριν από την άσκηση της αναίρεσης, η οποία, επομένως, είναι έγκυρη και ισχυρή, παρότι στρέφεται και κατά θανούσης, νόμιμα δε χωρεί η συζήτηση αυτής με την εμφανισθείσα ως άνω κληρονόμο της, που προβάλλει και υπεράσπιση για την ουσία της διαφοράς.

ΙΙ. (Α) Σύμφωνα με το άρθ. 556 § 1 ΚΠολΔ δικαίωμα αναίρεσης έχουν, εφόσον νικήθηκαν ολικά ή ενμέρει στην δίκη που εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, ο ενάγων, ο εναγόμενος, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνος που ζητεί την αναψηλάφηση, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αναψηλάφηση, εκείνοι που είχαν ασκήσει κύρια ή πρόσθετη παρέμβαση, οι καθολικοί διάδοχοι, οι ειδικοί διάδοχοι, εφόσον απέκτησαν την ιδιότητα αυτήν μετά την άσκηση της αγωγής, ως και οι εισαγγελείς, μόνον εάν ήσαν διάδικοι. (Β) Σύμφωνα με το άρθ. 2 § 1 ν. 4052/2012 "Από 1.1.2013 τα λειτουργούντα υπό ενιαία διοίκηση διασυνδεόμενα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις διατάξεις των άρθρων 32 και 70 του ν. 3918/2011..., του άρθρου 66 του ν. 3984/2011..., του άρθρου 18 του ν. 3868/2010...

και της αντίστοιχης απόφασης του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, αποτελούν αυτοτελή και ενιαία Ν.Π.Δ.Δ. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών, ρυθμίζεται ο τίτλος και η έδρα του Ν.Π.Δ.Δ., ενώ ενοποιούνται μέχρι 31.12.2012 οι οργανισμοί των ανωτέρω, συμπεριλαμβάνοντας όλες τις οργανικές θέσεις των νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ.

Από 1.1.2013 τα διασυνδεόμενα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. διαθέτουν ενιαίο προϋπολογισμό και πρόγραμμα προμηθειών. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ρυθμίζεται κάθε είδους θέμα που αφορά τα ανωτέρω". Με την εκδοθείσα κατ' εφαρμογή και εξουσιοδότηση της διάταξης αυτής ΚΥΑ Υ4α/οικ.123908/31-12-2012 (ΦΕΚ Β' 3515) ορίσθηκε, μεταξύ άλλων, ότι: "ΑΡΘΡΟ 1. 1.

Τα λειτουργούντα υπό ενιαία διοίκηση διασυνδεόμενα Νοσοκομεία του ΕΣΥ: α) Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Ευαγγελισμός", β) Γενικό νοσοκομείο Αθηνών "Πολυκλινική" και γ) Ειδικό Νοσοκομείο "Οφθαλμιατρείο Αθηνών"... αποτελούν εφεξής αυτοτελές και ενιαίο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 4052/2012..., το οποίο υπόκειται στον έλεγχο και την εποπτεία του Διοικητή της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, διέπεται από τις διατάξεις του εν λόγω νόμου και φέρει την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο Ευαγγελισμός -Οφθαλμιατρείο Αθηνών - Πολυκλινική". 2.

Έδρα του εν λόγω ΝΠΔΔ είναι το Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Ευαγγελισμός" που βρίσκεται στην πόλη της Αθήνας. 3. Το ΝΠΔΔ έχει δική του σφραγίδα στρογγυλή, η οποία αποτελείται από τρεις επάλληλους ομόκεντρους κύκλους.... ΑΡΘΡΟ 2. Το ενιαίο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο Ευαγγελισμός - Οφθαλμιατρείο Αθηνών - Πολυκλινική", έχει Διοικητή και Διοικητικό Συμβούλιο, οι αρμοδιότητες των οποίων ορίζονται από τις διατάξεις του Ν. 3329/2005...

Τα λοιπά όργανα διοίκησης του ενιαίου ΝΠΔΔ είναι τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του Ν. 4052/2012". Στην προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, κρίνοντας σε δεύτερο βαθμό επί της ένδικης αγωγής των αναιρεσιβλήτων κατά του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ", με την προσβαλλομένη 489/2013 απόφασή του δέχθηκε, ότι οι ενάγοντες απασχολούνται στο εναγόμενο, με τις εκεί αναφερόμενες ειδικότητες, με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και δικαιούνται ως ειδική μηνιαία παροχή του άρθ. 14 ν. 3016/2002 (176 €) τα αναφερόμενα σ' αυτήν ποσά, τα οποία και επεδίκασε σ' αυτούς, αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου.

Κατά της ως άνω απόφασης του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου το αναιρεσείον ΝΠΔΔ άσκησε την ένδικη αναίρεση, όπως προαναφέρθηκε, την 26-3-2013 (βλ. την 52/2013 έκθεση κατάθεσης αυτής, που συνέταξε η αρμόδια γραμματέας), ήδη, όμως, από 1-1-2013 αυτό έχοντας συγχωνευθεί με τα άλλα δύο ως άνω ΝΠΔΔ (νοσοκομεία) αποτέλεσε το νέο, αυτοτελές και ενιαίο ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο Ευαγγελισμός - Οφθαλμιατρείο Αθηνών - Πολυκλινική", το οποίο παρέστη κατά την συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, ως καθολικός διάδοχος αυτού, και το οποίο και μόνο νομιμοποιείται για την άσκηση αναίρεσης.

Επομένως, πρέπει και κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα (άρθ. 68 ΚΠολΔ) ν' απορριφθεί για την αιτία αυτήν η ένδικη αίτηση και να καταδικασθεί το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-3-2013 αίτηση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών - ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ" για αναίρεση της 489/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Φεβρουαρίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ