468/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 468 / 2020 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 468/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1 Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Δήμητρα Κοκοτίνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Γεώργιο Δημάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 17η Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέα Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ελληνικά Λιπάσματα και Χημικά ELFE Ανώνυμη Βιομηχανική Εμπορική Εταιρία" και το διακριτικό τίτλο "ELFE SA", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στη ... και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Παύλου Παπαδόπουλου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Φ. του Α., κατοίκου ..., και 2) Β. Μ. του Θ., κατοίκου ... εκ των οποίων ο πρώτος δεν παραστάθηκε, η δε δεύτερη παραστάθηκε δια της πληρεξούσιας δικηγόρου Μαρίας Μυλωνά, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 25-10-2016 και 25-10-2016 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καβάλας με αριθμούς 218/25-10-2016 και 219/25-10-2016, αντίστοιχα.

Εκδόθηκε η 125/2017 απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης αυτής ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23-10-2017 και με αριθμό κατάθεσης 162/24-10-2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης, Σοφία Τζουμερκιώτη.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο της αίτησης ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο και ζήτησε την παραδοχή της αίτησης ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη, η πληρεξούσια της τελευταίας ζήτησε την απόρριψη της αίτησης, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 295, 297 και 299 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, συνάγεται ότι η παραίτηση από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου που έχει ασκηθεί, άρα και από το δικόγραφο της αναίρεσης (ΚΠολΔ 495 παρ.1), μπορεί να γίνει ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά προτού αρχίσει η προφορική συζήτηση της υπόθεσης ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου.

Η παραίτηση από το δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης, για την οποία αρκεί η ύπαρξη γενικής μόνο πληρεξουσιότητας στο πρόσωπο του δικηγόρου του παραιτουμένου, έχει ως αποτέλεσμα ότι η αίτηση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε και η δίκη καταργείται, χωρίς να είναι αναγκαία η έκδοση απόφασης που να κηρύσσει την κατάργησή της.

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το πινάκιο και πριν το Δικαστήριο προχωρήσει στην προφορική συζήτηση της υπόθεσης, η αναιρεσείουσα, δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Παύλου Παπαδόπουλου, στον οποίο είχε δοθεί η σχετική πληρεξουσιότητα με το .../12-9-2019 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Κυριακής Δ.

Τ., με δήλωση που καταχωρίσθηκε στα πρακτικά συνεδρίασης, παραιτήθηκε νομοτύπως από το δικόγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο, Π. Φ. του Α.. Η παραίτηση αυτή είναι έγκυρη και επέφερε τα αποτελέσματά της, δηλαδή θεωρείται πως δεν ασκήθηκε η αίτηση αναίρεσης ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο.

2. Κατά το άρθρο 553 παρ.1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, δηλαδή κατά των ανεκκλήτων ή αυτών που έγιναν τελεσίδικες. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο χαρακτήρας της απόφασης ως τελεσίδικης ή μη κρίνεται κατά το χρόνο της άσκησης της αναίρεσης, δηλαδή κατά το χρόνο της κατάθεσης του δικογράφου της, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ.1 ΚΠολΔ, στη γραμματεία του δικαστηρίου, το οποίο έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 518 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015 και άρχισε να ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο ένατο παρ.2 του αυτού άρθρου και νόμου, από 1-1-2016, αν ο εκκαλών διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της έφεσης είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης που περατώνει τη δίκη, η δε προθεσμία αυτή τρέχει, σύμφωνα με το άρθρο 144 παρ.2 ΚΠολΔ, και εναντίον εκείνου με παραγγελία του οποίου έγινε η επίδοση, ενώ αν δεν επιδοθεί η απόφαση, η προθεσμία της έφεσης είναι δύο έτη και αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη, τελειώνει δε η προθεσμία αυτή όταν παρέλθουν τα δύο έτη, οπότε η απόφαση, εφόσον δεν υπόκειται πλέον σε έφεση, γίνεται τελεσίδικη και τότε παραδεκτώς προσβάλλεται με αναίρεση.

Η προθεσμία, εξάλλου, της αναίρεσης, που αρχίζει από την εκπνοή της προθεσμίας της έφεσης, στην ίδια περίπτωση κατά την οποία δεν επιδόθηκε η πρωτόδικη απόφαση είναι, κατά το άρθρο 564 παρ.3 ΚΠολΔ (όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του από το ν. 4335/2015), δύο έτη και αρχίζει, όπως ορίζεται σε αυτό, από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη, δηλαδή είναι συνολικά τέσσερα (4) έτη, δύο έτη για να περάσει η προθεσμία της έφεσης και άλλα δύο έτη από την ημέρα που η απόφαση έγινε τελεσίδικη, για την άσκηση της αναίρεσης εντός της διετίας αυτής και συνολικά τέσσερα έτη (ΟλΑΠ 1113/1986, ΑΠ 1904/2006).

Περαιτέρω, με την, κατ' άρθρο 246 ΚΠολΔ, ένωση και συνεκδίκαση περισσοτέρων εκκρεμών δικών, δεν επέρχεται καμία μεταβολή στις σχέσεις των διαδίκων των ενωμένων διαφορετικών δικών, οι οποίες διατηρούν την αυτοτέλειά τους. Έτσι, με την συνεκδίκαση δεν μεταβάλλονται οι ενάγοντες ή οι εναγόμενοι των συνεκδικαζομένων υποθέσεων σε ομοδίκους (ΑΠ 1355/2004).

Τούτο περαιτέρω σημαίνει ότι η επίδοση της απόφασης από κάποιον ή προς κάποιον διάδικο εκάστης από τις αυτοτελείς δίκες κινεί την προθεσμία της έφεσης μόνο κατά του επιδόσαντος και εκείνου προς τον οποίο έγινε η επίδοση και όχι κατά των διαδίκων των άλλων συνεκδικαζομένων δικών. 3.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 254 παρ.1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, "το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση....". Η παρεχόμενη από την παραπάνω διάταξη ευχέρεια περιλαμβάνει τη δυνατότητα του δικαστηρίου να διατάξει, εκτός άλλων, την προσκομιδή των αναγκαίων για το σχηματισμό της κρίσης του εγγράφων ή άλλων αποδεικτικών στοιχείων, που δεν προσκομίζονται, αν και γίνεται επίκλησή τους (ΑΠ 820/2018, ΑΠ 145/2011).

4.Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (ΚΠολΔ 561 παρ.2), προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη πρωτόδικη 125/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, που εκδόθηκε, κατ' αντιμωλία των διαδίκων, επί των με ημερομηνία 25-10-2016 και με αριθμούς κατάθεσης 218/25-10-2016 και 219/25-10-2016 αγωγών των ήδη αναιρεσιβλήτων, αντίστοιχα, με την οποία, αφού συνεκδικάσθηκαν οι εν λόγω αγωγές, έγιναν εν μέρει δεκτές και επιδικάσθηκαν στους ενάγοντες (εν μέρει καταψηφιστικά και εν μέρει αναγνωριστικά) τα εκεί αναφερόμενα χρηματικά ποσά για μισθούς υπερημερίας και για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, δημοσιεύθηκε την 26-6-2017, η δε αίτηση για αναίρεση αυτής κατατέθηκε στη γραμματεία του δικαστηρίου, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, την 24-10-2017, με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 162/24-10-2017.

Κατά το χρόνο άσκησης της αίτησης αναίρεσης, δεν προκύπτει ότι είχε καταστεί τελεσίδικη η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη Β. Μ., που ενδιαφέρει εν προκειμένω, κατά δε την αναιρεσείουσα η τελεσιδικία επήλθε, αντιγραφή κατά λέξη, διότι "η ως άνω οριστική πρωτόδικη απόφαση δεν εφεσιβλήθηκε εμπροθέσμως από την εταιρία μου, καθισταμένης έτσι αυτής τελεσίδικης έναντί της, κατά τις διατάξεις των άρθρων 321 και 518 παρ.1 ΚΠολΔ", χωρίς όμως να αναφέρεται στο δικόγραφο της αναίρεσης ή στις κατατεθείσες προτάσεις της ο χρόνος επίδοσης της απόφασης, ούτε προσκομίζεται σχετική έκθεση επίδοσης ή αντίγραφο της απόφασης με τη σχετική για την επίδοσή της επισημείωση του δικαστικού επιμελητή, ώστε να κινηθεί η προθεσμία των 30 ημερών της έφεσης.

Και ναι μεν προσκομίζεται από την αναιρεσείουσα αντίγραφο της προσβαλλόμενης απόφασης με σχετική επισημείωση της δικαστικής επιμελήτριας Β. Σ., από την οποία προκύπτει ότι επιδόθηκε σε αυτή την 27-7-2017, πλην όμως η επίδοση έγινε με επιμέλεια του πρώτου αναιρεσιβλήτου Π. Φ. (ως προς τον οποίο θεωρείται ως μη ασκηθείσα η αίτηση αναίρεσης, λόγω παραίτησης από το δικόγραφό της, κατά τα ανωτέρω) και, συνεπώς, μόνο ως προς αυτούς κινήθηκε η προβλεπόμενη από το άρθρο 518 παρ.1 ΚΠολΔ προθεσμία της έφεσης.

Κατ' ακολουθία αυτών, αφού από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη η επικαλούμενη τελεσιδικία της προσβαλλόμενης απόφασης και, εντεύθεν, το παραδεκτό ή μη της ένδικης αίτησης αναίρεσης, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, τα αναφερόμενα πιο πάνω στοιχεία προς απόδειξη της τελεσιδικίας, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί μη ασκηθείσα την από 23-10-2017 και με αριθμό κατάθεσης 162/24-10-2017 αίτηση για αναίρεση της 125/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο, Π. Φ. του Α..

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 23-10-2017 και με αριθμό κατάθεσης 162/24-10-2017 αίτησης αναίρεσης ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη, Β. Μ. του Θ., προκειμένου, με την επιμέλεια της αναιρεσείουσας, να συμπληρωθεί το αναφερόμενο στο σκεπτικό κενό, με την προσκομιδή των αποδεικτικών εγγράφων της τελεσιδικίας της 125/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 21η Ιανουαρίου 2020.

Και

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 4η Μαΐου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ