467/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 467 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 467/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Σεπτεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καθού η κλήση: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ (Ο.Α.Ε.Ε.)" νομίμως εκπροσωπουμένου, που εδρεύει στην … και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Διακάκη, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων - καλούντων: 1) Α. Ρ. του Κ., 2) Χ. Ρ. του Κ., 3) Ε. Ρ. του Κ., 4) Σ. Ρ. του Κ., απάντων κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Ρήγα, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και 5) Δ. Ρ. του Κ., ομοίως κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρος με την ίδια ως άνω δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-11-2008 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5834/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 1730/2013 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 23-7-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 16-1-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 553 παρ.1 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται μόνον κατά των οριστικών αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση και περατώνουν όλη την δίκη ή μόνον την δίκη για την αγωγή ή για την ανταγωγή. Εξάλλου, κατά το άρθρο 531 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος εφαρμόζονται ως προς την έφεση οι διατάξεις για την ερημοδικία του ενάγοντος. Δηλαδή, κατά προσαρμογή προς τα οριζόμενα στο άρθ. 272 παρ. 1, 2 Κ.Πολ.Δ., η έφεση απορρίπτεται ερήμην του εκκαλούντος, που επιμελήθηκε για την συζήτηση ή κλητεύθηκε νομίμως κατ’ αυτήν. Η απόρριψη της εφέσεως, λόγω της ερημοδικίας του εκκαλούντος, γίνεται κατ’ ουσίαν και όχι κατά τύπους. Γιατί, παρ’ όλο που στην πραγματικότητα οι λόγοι της εφέσεως δεν εξετάζονται ως προς το παραδεκτό και την βασιμότητά τους, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι είναι αβάσιμοι και για την αιτία αυτή πάντοτε απορριπτέοι, αφού δεν δίδεται στο Δικαστήριο η δυνατότητα εκδόσεως αντίθετης αποφάσεως περί παραδοχής τους. Επομένως, εάν η ασκηθείσα έφεση κατά της πρωτόδικης αποφάσεως απορριφθεί λόγω ερημοδικίας του εκκαλούντος, προσβλητή με το ένδικο μέσον της αναιρέσεως είναι μόνον η (μη υποκείμενη πλέον σε ανακοπή ερημοδικίας) απόφαση του Εφετείου, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη. Έτσι δε, τα τυχόν σφάλματα της αποφάσεως του πρώτου βαθμού, αφού επικυρώνονται από το Εφετείο, μπορούν να προταθούν με την αίτηση αναιρέσεως ως σφάλματα της δευτεροβάθμιας αποφάσεως, εφ’ όσον συνιστούν και αναιρετικούς λόγους, παραδεκτώς προβαλλομένους (Ολ ΑΠ 16/1990).

Περαιτέρω, κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθ.4 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έχει υπερβεί την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Κατά το άρθρο 94 παρ. 1 του Συντάγματος 1975, η εκδίκαση των διοικητικών διαφορών ουσίας ανήκει στα υφιστάμενα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Σε εκτέλεση της συνταγματικής αυτής διάταξης εκδόθηκε ο νόμος 1406/1983, με το άρθρο 1 παρ. 2 εδ. 1 του οποίου υπήχθησαν στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων, ως διοικητικές διαφορές ουσίας και οι διαφορές που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας των διοικητικών συμβάσεων, δηλαδή εκείνες οι διαφορές που προέρχονται από διοικητική σύμβαση και ανάγονται στο κύρος, την ερμηνεία και την εκτέλεση αυτής ή σε οποιαδήποτε παρεπόμενη από τη σύμβαση αυτή αξίωση. Είναι δε η σύμβαση διοικητική όταν α) ένα τουλάχιστον από τα συμβαλλόμενα μέρη είναι το Δημόσιο (ή ΝΠΔΔ που ασκεί δημόσια εξουσία), β) το αντικείμενο της σύμβασης έχει σχέση με την άσκηση δημόσιας υπηρεσίας ή εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό και γ) η κατάρτιση και εκτέλεση της συμβάσεως διέπονται, εν μέρει τουλάχιστον, από κανόνες διοικητικού δικαίου ή έχουν περιληφθεί σ’ αυτή όροι που καθιστούν υπερέχουσα τη θέση του Δημοσίου (ή του ΝΠΔΔ) απέναντι στο αντισυμβαλλόμενο μέρος, μη προσιδιάζουσα στον δυνάμει των διατάξεων του ιδιωτικού δικαίου συναπτόμενο συμβατικό δεσμό και που δημιουργούν υπέρ αυτού εξαιρετικό συμβατικό καθεστώς, εξοπλισμένο μάλιστα με τη δυνατότητα μονομερούς επέμβασης στη σύμβαση και επιβολής κυρώσεων. Συμβάσεις που δεν συγκεντρώνουν τα παραπάνω στοιχεία είναι ιδιωτικές και οι από αυτές διαφορές υπάγονται στη δικαιοδοσία των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων σύμφωνα με τα άρθρα 94 παρ. 3 του Συντάγματος και 1 περ. α’ του ΚΠολΔ (ΑΕΔ 10,15/1992,21/1997,ΑΠ1452/2012). Περαιτέρω, οι διατάξεις του Π.Δ 715/1979 ("Περί του τρόπου ενεργείας υπό των Ν.Π.Δ.Δ προμηθειών, μισθώσεων και εκμισθώσεων εν γένει, αγορών ή εκποιήσεων ακινήτων ....") δεν θεσπίζουν, καθόσον αφορά την σύναψη και την εκτέλεση της μισθώσεως, εξαιρετικό καθεστώς που να εξασφαλίζει το Ν.Π.Δ.Δ, ως μισθωτή υπερέχουσα θέση μη προσιδιάζουσα σε σύμβαση διεπόμενη από το ιδιωτικό δίκαιο, καθόσον παρόμοιοι με τους τιθέμενους από τις άνω διατάξεις συμβατικοί όροι μπορούν να περιληφθούν και να αποτελέσουν περιεχόμενο και κοινών μισθώσεων στις οποίες είναι δυνατόν να επιφυλάσσεται υπέρ του ετέρου μόνον συμβαλλομένου η διάπλαση της έννομης σχέσεως με την άσκηση δικαιώματος προαιρέσεως. Με τα δεδομένα αυτά, οι διαφορές οι οποίες ανακύπτουν από συμβάσεις μισθώσεως ακινήτων, οι οποίες συνάπτονται από Ν.Π.Δ.Δ για την στέγαση των Υπηρεσιών τους ή διαφορές που ανακύπτουν από πρόταση - προσφορά για σύναψη τέτοιων συμβάσεων κατόπιν ή άνευ διαγωνισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 26 επ. Π.Δ 715/1979 σε συνδυασμό προς τα άρθρα 185 επ. Α.Κ, υπάγονται στην δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων(πρβλ. Α.Ε.Δ 3/1999).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι εκθέτουν στην ένδικη αγωγή τους τα ακόλουθα: Με σχετική διακήρυξη του εναγομένου Οργανισμού, προκηρύχθηκε δημόσιος μειοδοτικός διαγωνισμός για την μίσθωση ακινήτου προς στέγαση των Υπηρεσιών του Τμήματος Ηλιουπόλεως του Οργανισμού. Οι ενάγοντες υπέβαλαν σχετική προσφορά για την εκμίσθωση του περιγραφομένου ακινήτου τους.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι εκθέτουν στην ένδικη αγωγή τους τα ακόλουθα: Με σχετική διακήρυξη του εναγομένου Οργανισμού, προκηρύχθηκε δημόσιος μειοδοτικός διαγωνισμός για την μίσθωση ακινήτου προς στέγαση των Υπηρεσιών του Τμήματος Ηλιουπόλεως του Οργανισμού. Οι ενάγοντες υπέβαλαν σχετική προσφορά για την εκμίσθωση του περιγραφομένου ακινήτου τους. Η αρμόδια για τον διαγωνισμό Επιτροπή έκρινε κατάλληλο το εν λόγω ακίνητο και επειδή οι ενάγοντες ζήτησαν το χαμηλότερο μηνιαίο μίσθωμα (3.441 ευρώ αναπροσαρμοζόμενο σύμφωνα με τον δείκτη τιμών καταναλωτού) κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός σε αυτούς και την 24-7-2008 κοινοποιήθηκε στους ίδιους η σχετική, υπ’ αριθ. .../2-7-2008 απόφαση του Διοικητικού συμβουλίου του εναγομένου. Κατόπιν τούτου, οι ενάγοντες άρχισαν να διαμορφώνουν το ακίνητο σύμφωνα με τις υποδείξεις των εκπροσώπων του εναγομένου, το οποίο σύμφωνα με την προσφορά των, θα ήτο παραδοτέο εντός 45 ημερών από της υπογραφής του μισθωτηρίου. Ο εναγόμενος κάλεσε τους ενάγοντες να καταθέσουν την σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, την οποία και κατέθεσαν και έδωσε σε αυτούς και το σχετικό σχεδιάγραμμα για την διαρρύθμιση του χώρου. Την 11η Σεπτεμβρίου 2008 γνωστοποιήθηκε στους ενάγοντες εγγράφως, ότι την επομένη ημέρα και ώρα 8 πμ. η αρμόδια Επιτροπή θα προσήρχετο για να παραλάβει το ακίνητο. Η Επιτροπή προσήλθε κατά τον ορισθέντα χρόνο, πλην όμως δεν παρέλαβε το ακίνητο και συνέταξε το από 12-9-2008 πρακτικό μη παραλαβής, επειδή α1) οι ενάγοντες δεν προσκόμισαν στην Επιτροπή επτά (7) απαραίτητα δικαιολογητικά, β1) δεν είχαν πραγματοποιηθεί στ ακίνητο δέκα από τις προβλεφθείσες εργασίες (σώματα ψύξεως, βαφή, πλακίδια δαπέδου, εξωτερικό ασανσέρ κλπ) και γ1) είχε μειωθεί ο εκμεταλλεύσιμος χώρος λόγω δημιουργίας δύο (2) εισόδων στο ακίνητο, είχε μειωθεί το εσωτερικό ύψος του κτιρίου λόγω τοποθετήσεως πλακιδίων δαπέδου κλπ. Οι ενάγοντες δήλωσαν στο εναγόμενο με εξώδικο έγγραφο, ότι οι απαιτούμενες εργασίες θα ολοκληρώνονταν εντός της συμφωνηθείσης προθεσμίας και με την από 15-9-2008 πρόσκλησή τους γνώρισαν σε εκείνο, ότι είχαν ολοκληρώσει τις εργασίες και το κάλεσαν για την υπογραφή του μισθωτηρίου. Το εναγόμενο, με το από 17-9-2008 έγγραφό του, το οποίο κοινοποιήθηκε στους ενάγοντες την 19-9-2008, κάλεσε αυτούς, όπως εντός προθεσμίας δέκα πέντε (15) ημερών προσέλθουν για την υπογραφή του μισθωτηρίου, αφού προσκομίσουν για δεύτερη φορά τα απαιτούμενα έγγραφα, τα οποία και προσκόμισαν την 30-9-2008. Οι ενάγοντες, με την από 6-10-2008 εξώδικη πρόσκλησή τους, κάλεσαν το εναγόμενο να γνωρίσει σε εκείνους την ημέρα, την ώρα και τον τόπο συνάψεως της συμβάσεως μισθώσεως, αλλά μετά πάροδο τριών ημερών έλαβαν την από 8-10-2008 εξώδικη δήλωση του εναγομένου, με την οποία ισχυρίζετο αναληθώς, ότι από δική τους υπαιτιότητα παρήλθε άπρακτη η κατά τα ανωτέρω ταχθείσα δεκαπενθήμερη προθεσμία για την σύναψη της συμβάσεως μισθώσεως και για τον λόγο αυτό, ο Οργανισμός θα προέβαινε στις προβλεπόμενες από το Π.Δ 715/1979 ενέργειες (κήρυξη εκπτώτων των εναγόντων, κατάπτωση της κατατεθείσης εγγυήσεως κλπ). Ισχυριζόμενοι δε περαιτέρω οι ενάγοντες, ότι για την βελτίωση και διαρρύθμιση του ακινήτου τους, σύμφωνα με τις υποδείξεις των εκπροσώπων του εναγομένου δαπάνησαν 80.000 ευρώ, ζητούν εν τέλει, να καταδικασθεί ο εναγόμενος Οργανισμός, σύμφωνα με τα άρθρα 946 παρ. 1, 949 Κ.Πολ.Δ, με την ιδιότητα του μισθωτού "στην κατάρτιση και υπογραφή" της συμβάσεως μισθώσεως. Από το ανωτέρω περιεχόμενο της αγωγής, σε συνδυασμό προς τις εκτεθείσες στην αρχή διατάξεις και σκέψεις συνάγεται, συνήθη μεταξύ των διαδίκων σύμβαση προσυμφώνου, σύμφωνα με τα άρθρα 166,185 και 189 Α.Κ, με την οποία τα μέρη ανέλαβαν εγγράφως την υποχρέωση, να συνάψουν μεταξύ τους σύμβαση μισθώσεως του αναφερομένου στην αγωγή ακινήτου. Τούτο προκύπτει από το γεγονός, ότι ύστερα από την σχετική προκήρυξη, οι μεν ενάγοντες - αναιρεσίβλητοι υπέβαλαν στο αναιρεσείον με έγγραφη προσφορά, πρόταση για σύναψη συμβάσεως μισθώσεως του ακινήτου, ο δε εναγόμενος - αναιρεσείων Οργανισμός κοινοποίησε στους πρώτους εγγράφως την απόφασή του περί κατακυρώσεως του διαγωνισμού σε αυτούς, δηλαδή αποδέχθηκε την πρότασή του και τους κάλεσε, επίσης εγγράφως, προς κατάρτιση της συμβάσεως μισθώσεως, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 33 Π.Δ 715/1979 μπορεί να γίνει και με ιδιωτικό έγγραφο. Με τέτοιο περιεχόμενο, η σύμβαση εισάγει διαφορά ιδιωτικού δικαίου, αφού δεν περιλαμβάνει όρους οι οποίοι διέπονται από εξαιρετικό υπέρ του αναιρεσείοντος νομοθετικό ή συμβατικό καθεστώς. Επομένως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, η απόφαση του οποίου ενσωματώθηκε στην προσβαλλόμενη εφετειακή, το οποίο έκρινε, ότι η παρούσα διαφορά είναι ιδιωτικού δικαίου και ότι είναι αρμόδια τα πολιτικά δικαστήρια για την εκδίκασή της δεν υπερέβη τη δικαιοδοσία του και ο αντίθετος από το άρθρο 559 αριθ. 4 Κ.Πολ.Δ πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. α’ Κ.Πολ.Δ: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου". Εξ άλλου, το Π.Δ. 715/1979 ορίζει: α1) Στο άρθρο 30 παρ. 1 εδ. α’ : "Η Επιτροπή του διαγωνισμού, μετά την επιτόπιον επίσκεψιν και εξέτασιν των προταθέντων προς μίσθωσιν ακινήτων, συνεδριάζουσα παρουσία απάντων των μελών αυτής και αποφασίζουσα κατά πλειοψηφίαν, συντάσσει ητιολογημένην έκθεσιν περί της καταλληλότητας ή μη τούτων". Β1) Στο άρθρο 32 παρ. 1,2 εδ. α’ : Μετά το πέρας της προφορικής μειοδοσίας, η επιτροπή συντάσσει πρακτικόν διενέργειας του διαγωνισμού δια του οποίου προτείνει ητιολογημένως, εις το διοικούν το Ν.Π.Δ.Δ συλλογικόν όργανον, την μίσθωσιν του ακινήτου, ή την επανάληψιν του διαγωνισμού. Το πρακτικό τούτο, συνοδεύεται υπό της εκθέσεως της Επιτροπής, περί καταλληλότητας του ακινήτου, επισυναπτομένων και των προσφορών των μειοδοτών, των ενστάσεων και των επ’ αυτών αποφάσεων της Επιτροπής, περί καταλληλότητος του ακινήτου, επισυναπτομένων και των προσφορών των μειοδοτών, των ενστάσεων και των επ’ αυτών αποφάσεων της Επιτροπής. 2. Το διοικούν το Ν.Π.Δ.Δ συλλογικόν όργανον, εντός δέκα πέντε ημερών από της κατά τα ανωτέρω υποβολής του πρακτικού και της αποφάσεως της Επιτροπής, αποφασίζει περί κατακυρώσεως του αποτελέσματος του διαγωνισμού ή επαναλήψεως τούτου, εκτός εάν εξ ειδικών λόγων, επιβάλλεται αναβολή λήψεως της αποφάσεως επί εύλογον χρονικόν διάστημα". Γ1) Στο άρθρο 33 παρ. 1,2,3 εδ. α: "Δια της εγγράφου επί αποδείξει γνωστοποιήσεως εις τον ιδιοκτήτην του ακινήτου υπέρ αυτού κατακυρώσεως του αποτελέσματος του διαγωνισμού, καλείται ούτος εντός δέκα πέντε ημερών να προσέλθη δια την υπογραφήν της συμβάσεως μισθώσεως. 2. Η σύμβασις μισθώσεως καταρτίζεται δια συμβολαιογραφικού ή ιδιωτικού εγγράφου, κατά την κρίσιν του διοικούντος το Ν.Π.Δ.Δ συλλογικού οργάνου. 3.Εαν ο υπέρ ου κατεκυρώθη ο διαγωνισμός, δεν προσέλθη προς υπογραφήν της συμβάσεως μισθώσεως, εντός της κατά την παράγραφον 1 του παρόντος άρθρου προθεσμίας, το διοικούν το Ν.Π.Δ.Δ συλλογικόν όργανον κηρύσσει έκπτωτον τον ανακηρυχθέντα μειοδότην, καταπιπτούσης υπέρ του Ν.Π.Δ.Δ της εγγυήσεως συμμετοχής εις τον διαγωνισμόν". Δ1) Στο άρθρο 34 παρ. 1,2 : "1. Ο εκμισθωτής υποχρεούται να παραδώση κατά τον συμφωνηθέντα χρόνον, το μίσθιον εις την χρήσιν του Ν.Π.Δ.Δ κατάλληλον και σύμφωνον προς τους εν τη διακηρύξει και τω μισθωτηρίω εγγράφω διαλαμβανομένους όρους, άλλως η μίσθωσις λύεται υπό του Ν.Π.Δ.Δ, υπέρ του οποίου καταπίπτει η κατατεθειμένη εγγύησις. Ακολούθως το Ν.Π.Δ.Δ προβαίνει εις νέα μίσθωσιν αναλόγου μισθίου και άνευ διαγωνισμού εις βάρος του μειοδότου. Αι διατάξεις της παραγράφου 3 του προηγουμένου άρθρου εφαρμόζονται και εν προκειμένω αναλόγως...". Από τις διατάξεις αυτές προκύπτουν τα εξής: Η αρμόδια για τον διαγωνισμό Επιτροπή, αφού επισκεφθεί και εξετάσει τα προτεινόμενα στο Ν.Π.Δ.Δ προς μίσθωση ακίνητα για τη στέγαση των Υπηρεσιών του, συντάσσει αιτιολογημένη έκθεση περί της καταλληλότητας ή μη των ακινήτων, μετά δε το πέρας της προφορικής μειοδοσίας, συντάσσει πρακτικό διενέργειας του διαγωνισμού και υποβάλλει στην διοίκηση του Ν.Π.Δ.Δ τα έγγραφα αυτά με αιτιολογημένη πρόταση για την μίσθωση συγκεκριμένου ακινήτου ή για την επανάληψη του διαγωνισμού. Η διοίκηση του Ν.Π.Δ.Δ εντός 15 ημερών από της υποβολής των ανωτέρω εγγράφων αποφασίζει για την κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού ή για την επανάληψη αυτού ή για αναβολή λήψεως αποφάσεως, στην περίπτωση δε της κατακυρώσεως, γνωστοποιεί τούτο εγγράφως και επί αποδείξει στον ιδιοκτήτη του ακινήτου και τον καλεί να προσέλθει εντός προθεσμίας 15 ημερών για τη σύναψη της συμβάσεως μισθώσεως. Εάν ο υπέρ ου κατεκυρώθη ο διαγωνισμός δεν προσέλθει εντός της προθεσμίας αυτής για την υπογραφή της συμβάσεως μισθώσεως, η οποία καταρτίζεται με συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο, η διοίκηση του Ν.Π.Δ.Δ τον κηρύσσει έκπτωτο και καταπίπτει υπέρ του Ν.Π.Δ.Δ η εγγύηση συμμετοχής στον διαγωνισμό. Τέλος, ως προς την παράδοση του προσφερομένου για μίσθωση μισθίου από τον εκμισθωτή στο Ν.Π.Δ.Δ, προκύπτει, ότι οι συμβαλλόμενοι δύνανται να ορίσουν χρόνο παραδόσεως του μισθίου μεταγενέστερο από την ημέρα της συνάψεως της συμβάσεως μισθώσεως, τούτο δε, προκειμένου ο εκμισθωτής να προβεί σε εργασίες και βελτιώσεις στο μίσθιο κατά τις υποδείξεις του μισθωτού και τους όρους οι οποίοι διαλαμβάνονται στην διακήρυξη και στο μισθωτήριο έγγραφο. Χρόνος δε, κατά τον οποίο το μίσθιο θα κριθεί εάν είναι κατάλληλο και σύμφωνο προς τους ως άνω όρους και υποδείξεις, είναι η ημέρα η οποία ορίσθηκε από τους συμβληθέντες για την παράδοση εκείνου από τον εκμισθωτή στην αρμόδια Επιτροπή του μισθωτού. Τούτο προκύπτει ιδίως από την ως άνω διάταξη του άρθρου 34 παρ. 1 Π.Δ 715/1979, η οποία αφ’ ενός ομιλεί για "συμφωνηθέντα χρόνον" παραδόσεως του μισθίου και αφ’ ετέρου παρέχει στο Ν.Π.Δ.Δ το δικαίωμα να "λύσει" την ήδη καταρτισμένη σύμβαση μισθώσεως, εάν δεν πληρωθούν οι αναφερθέντες όροι και δεν ικανοποιηθούν οι γενόμενες υποδείξεις. Στην προκειμένη περίπτωση, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε τα ακόλουθα : "Με την με αριθμό πρωτοκόλλου .../2-4-2008 διακήρυξη του εναγομένου, προκηρύχθηκε δημόσιος μειοδοτικός διαγωνισμός για τη μίσθωση ακινήτου προς στέγαση των υπηρεσιών του τμήματος Ηλιούπολης του ΟΑΕΕ, με βάση τις διατάξεις του π.δ 715/1979. Ειδικότερα, σχετικά με την υπογραφή του μισθωτηρίου προβλεπόταν ότι ο εκμισθωτής στον οποίο κατακυρώνεται ο διαγωνισμός θα ειδοποιείτο εγγράφως και επί αποδείξει να προσέλθει εντός προθεσμίας 15 ημερών για την υπογραφή της σύμβασης. Η παράδοση του ακινήτου θα γινόταν μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίηση της απόφασης του ΔΣ για την κατακύρωση της μίσθωσης, η δε παραλαβή του μισθίου θα γινόταν από τριμελή επιτροπή παραλαβών, η οποία θα πιστοποιούσε ότι το ακίνητο κατά το χρόνο παράδοσης διαθέτει τις συνομολογηθείσες ιδιότητες.

Οι ενάγοντες οι οποίοι είναι συγκύριοι κατά ποσοστό 20% εξ αδιαιρέτου έκαστος ενός ενιαίου χώρου ευρισκόμενου στον δεύτερο όροφο ενός κτιρίου στον Άγιο Δημήτριο Αττικής υπέβαλαν την προσφορά τους προς το εναγόμενο μαζί με την αιτηθείσα τεχνική περιγραφή του ακινήτου (τεχνική προσφορά ακινήτου). Ακολούθως ελέγχθηκε το ακίνητο από την συγκροτηθείσα επιτροπή του διαγωνισμού και τούτο κρίθηκε κατάλληλο να συμμετάσχει στον διαγωνισμό, με την επισήμανση των βελτιώσεων και διαρρυθμίσεων που έχρηζε, οι οποίες θα έπρεπε να ολοκληρωθούν εντός 45 ημερών από τη σύναψη της σύμβασης μίσθωσης, όπως οι ενάγοντες υποσχέθηκαν, τόσο γραπτά, σύμφωνα με το έντυπο της "Τεχνικής Προσφοράς Ακινήτου", όσο και προφορικώς, όπως ο πρώτος των εναγόντων με την ιδιότητα του ως εκπρόσωπος των λοιπών διαβεβαίωσε ενώπιον του ΔΣ του εναγομένου κατά τη συνεδρίαση της 2-7-2008. Με την με αριθμό .../2-7-2008 απόφαση του ΔΣ του ΟΑΕΕ αποφασίσθηκε η κατακύρωση της μίσθωσης στους ενάγοντες, για χρονικό διάστημα 12 ετών αντί μηνιαίου μισθώματος 3.441 β., αναπροσαρμοζόμενο ετησίως, εναγόμενο προς σύναψη της σύμβασης μίσθωσης. Σε απάντηση των ανωτέρω το εναγόμενο απέστειλε το με αριθμό πρωτοκόλλου .../17-9-2008 έγγραφο του, που επιδόθηκε στους ενάγοντες την 19-9-2008 και με το οποίο τους προσκαλούσε να υπογράψουν το συμφωνητικό εντός προθεσμίας 15 ημερών, αφού προσκομίσουν τα νομιμοποιητικά έγγραφα τους, ήτοι την σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας. Την 30-9-2008 οι ενάγοντες παρέδωσαν στα γραφεία του ΟΑΕΕ τα ζητηθέντα έγγραφα, δεδομένου ότι την 16-9-2008 είχαν ήδη προβεί στην με αριθμό .../2008 τροποποίηση της πράξης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας της προαναφερθείσας συμβολαιογράφου, πλην όμως, σχετικά με τον ακριβή χρόνο και τόπο υπογραφής του μισθωτηρίου έλαβαν αόριστες απαντήσεις. Κατά την τελευταία μέρα της δοθείσας 15μερης προθεσμίας, η οποία κανονικά έληγε την 4-10-2008, πλην όμως η εν λόγω ημέρα ήταν Σάββατο, οι ενάγοντες, βλέποντας ότι η προθεσμία παρέρχεται άπρακτη, απέστειλαν την από 6-10-2008 εξώδικη δήλωσή τους προς το εναγόμενο που επιδόθηκε αυθημερόν, με την οποία ζητούσαν να ενημερωθούν για την ώρα και τον τόπο υπογραφής του συμφωνητικού μίσθωσης. Σε απάντηση, το εναγόμενο τους απέστειλε το από 8-10-2008 εξώδικο του, με το οποίο ισχυριζόταν ότι η προθεσμία παρήλθε άπρακτη από δική τους υπαιτιότητα, ότι στο από 17-9-2008 έγγραφο του αναφερόταν ρητώς η διεύθυνση της αρμόδιας υπηρεσίας για την υπογραφή του συμφωνητικού^ καθοριζόταν δε ο χρόνος των 15 ημερών και ότι ήταν γνωστό το καθημερινό ωράριο λειτουργίας των υπηρεσιών του, ενώ τόνιζε ότι η διάταξη του άρθρου 33 § 1 του πδ 715/1979 δεν το υποχρέωνε να παραθέσει άλλες λεπτομέρειες πλην της 15μερης προθεσμίας. Στη συνέχεια, την 27-11-2008, το εναγόμενο κοινοποίησε στους εναγόμενους το με αριθμό πρωτοκόλλου ... έγγραφο του, στο οποίο ανέφερε ότι: "σας επισυνάπτουμε νόμιμο αντίγραφο της με αριθμό 164/14/8-10-2008 απόφασης του ΔΣ του Οργανισμού με την οποία σας κηρύσσει έκπτωτους του διαγωνισμού μίσθωσης του επί των οδών Αιγίνης 16 και Πόντου ακινήτου, που σας κατακυρώθηκε με την .../2-7-2008 απόφαση του ΔΣ, διότι δεν προσήλθατε εντός 15ήμερης προθεσμίας για την υπογραφή του σχετικού συμφωνητικού μίσθωσης. Με την αυτή απόφαση εγκρίνεται η κατάπτωση της εγγύησης συμμετοχής σας στον εν λόγω διαγωνισμό". Από τα προαναφερθέντα καθίσταται σαφές ότι η πρόσκληση που απηύθυνε το εναγόμενο ,προς τους ενάγοντες με το από 17-9-2008 έγγραφο του δεν ήταν σαφής και ορισμένη, καθόσον δεν όριζε τον τόπο, χρόνο και αρμόδιο εξουσιοδοτημένο υπάλληλο, ο οποίος θα υπέγραφε τη σύμβαση για λογαριασμό του εναγομένου, πράγμα που ήταν αναγκαίο για τους ακόλουθους λόγους: α) η διάταξη του άρθρου 33 § 1 του πδ 715/1979 προβλέπει την κατάρτιση της σύμβασης είτε δια συμβολαιογραφικού είτε δια ιδιωτικού εγγράφου, κατά την κρίση του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού, η δε σχετική απόφαση θα έπρεπε να κοινοποιηθεί στους ενδιαφερομένους και ως εκ τούτου ο τόπος υπογραφής της σύμβασης και ο τύπος αυτής, ήτοι εάν θα υπογραφόταν στα γραφεία του εναγομένου ή σε συμβολαιογραφείο δεν γνωστοποιήθηκε στους ενάγοντες, β) η τασσόμενη από το νόμο δεκαπενθήμερη προθεσμία για την υπογραφή της σύμβασης είναι γενική και χρήζει ειδικότερου προσδιορισμού ως προς το συγκεκριμένο χρόνο και δεν αρκεί η γενική παραπομπή στο ωράριο λειτουργίας των υπηρεσιών του εναγομένου και γ) δεν γνωστοποιήθηκε στους ενάγοντες ποιο ήταν το πρόσωπο που θα υπέγραφε τη σύμβαση για λογαριασμό του, στο οποίο αυτοί έπρεπε να απευθυνθούν μεταξύ των περισσοτέρων υπαλλήλων του. Επομένως, ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι εκπλήρωσε τη νόμιμη υποχρέωση του για πρόσκληση των εναγόντων, όπως αυτή επιβάλλεται από την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 33 § 1 του πδ 715/1979 αντίκειται στο πνεύμα της εν λόγω διάταξης, που αποσκοπεί στην ουσιαστική και συγκεκριμένη πρόσκληση του μειοδότη, κατά τρόπο που αυτός να δυνηθεί να στέρξει στην σύναψη της σύμβασης, η οποία δεν εξαρτάται μόνον από τις δικές του ενέργειες. Άλλωστε, οι ενάγοντες δεν είχαν λόγο να μην προσέλθουν για την υπογραφή του συμφωνητικού, εάν είχαν προσκληθεί προσηκόντως και τούτο διότι: α) οι ίδιοι οι ενάγοντες είχαν προσκαλέσει το εναγόμενο με την από 15-9-2008 έγγραφη πρόσκληση τους για την υπογραφή του εν λόγω συμφωνητικού, β) την 30-9-2008 είχαν ήδη προσκομίσει την ζητηθείσα πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας και γ) κατά την τελευταία ημέρα της ταχθείσας 15μερης προθεσμίας ειδοποίησαν εγγράφως το εναγόμενο να τους γνωστοποιήσει τον τόπο και χρόνο υπογραφής του συμφωνητικού. Τέλος, αλυσιτελώς προβάλλεται από το εναγόμενο ο ισχυρισμός ότι το μίσθιο δεν ανταποκρίνεται στους όρους της διακήρυξης μη διαθέτον τις συνομολογηθείσες ιδιότητες και ειδικότερα ότι μέχρι και σήμερα ο ανελκυστήρας για τα ΑΜΕΑ δεν διαθέτει το απαραίτητο πιστοποιητικό καταλληλότητας, δεδομένου ότι το εναγόμενο είχε ήδη καλέσει τους ενάγοντες για την υπογραφή του συμφωνητικού μισθώσεως, ο δε έλεγχος της καταλληλότητας του μισθίου θα γίνει μετά την υπογραφή του μισθωτηρίου από την τριμελή επιτροπή παραλαβής και θα αφορά το χρόνο παραλαβής αυτού. Κατά συνέπεια, το εναγόμενο άκυρα και παράνομα και καθ’ υπέρβαση της αρχής της καλής πίστης κήρυξε έκπτωτους του διαγωνισμού τους ενάγοντες και συνακόλουθα διέταξε την κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής...". Ακολούθως δε το Πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε κατ’ ουσίαν την αγωγή. Με αυτά που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας και ειδικότερα με την παραδοχή ότι "ο έλεγχος της καταλληλότητας του μισθίου θα γίνει μετά την υπογραφή του μισθωτηρίου από την τριμελή επιτροπή παραλαβής και θα αφορά τον χρόνο παραλαβής αυτού" δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ, καθόσον ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το άρθρο 34 Π.Δ 715/1979, εν όψει και της παραδοχής του ότι αφ’ ενός μεν κατά τη διακήρυξη του εναγομένου η σύμβαση της μισθώσεως θα συνήπτετο εντός προθεσμίας 15 ημερών από της κοινοποιήσεως στον μέλλοντα εκμισθωτή της αποφάσεως περί κατακυρώσεως, η δε παράδοση του ακινήτου θα ελάμβανε χώρα εντός προθεσμίας 30 ημερών από της κοινοποιήσεως εκείνης, αφ’ ετέρου δε, ότι κατά την συμφωνία των διαδίκων οι βελτιώσεις και διαρρυθμίσεις στο ακίνητο θα ολοκληρώνοντο εντός 45 ημερών από της 2-7-2008. Επομένως, ο τα αντίθετα υποστηρίζουν δεύτερος λόγος αναιρέσεως, κατά τον οποίο " κατά την ορθή ερμηνεία της ανωτέρω διάταξης, θα πρέπει το μίσθιο να έχει όλες τις συνομολογηθείσες ιδιότητες κατά την στιγμή κατάρτισης της σύμβασης, προκειμένου να δύναται να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει η αρμόδια Υπηρεσία του Ο.Α.Α.Ε ...", είναι αβάσιμος.

Ο από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ λόγος αναιρέσεως, ιδρυόμενος αν το δικαστήριο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπ’ όψη αποδεικτικά μέσα τα οποία οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είναι αβάσιμος, αν από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι λήφθησαν υπόψη όλα τα από τους διαδίκους επικληθέντα και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, έστω και αν στην απόφασή του δεν γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός αν παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και ιδίως από τις αιτιολογίες, καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων αποδεικτικών μέσων, οπότε είναι βάσιμος ο αναιρετικός λόγος αυτός.

Στην προκειμένη περίπτωση από τη βεβαίωση της πρωτοβάθμιας απόφασης, ότι το δικαστήριο σχημάτισε την δικανική πεποίθησή του από όλα ανεξαιρέτως τα νομίμως από τους διαδίκους επικληθέντα και προσκομισθέντα έγγραφα, προκύπτει, χωρίς αμφιβολία, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και τα αναφερόμενα από τον αναιρεσείοντα έγγραφα, ήτοι α1) 2 πιστοποιητικά περί μη μεταγραφής στα οικεία βιβλία του Υποθηκοφυλακείου και του Κτηματολογικού Γραφείου της υπ’ αριθ. .../31-7-2008 τροποποιητικής πράξεως της συστάσεως οριζοντίου ιδιοκτησίας στο ακίνητο των αναιρεσιβλήτων, β1) το από 2-7-2008 απόσπασμα πρακτικού του Διοικητικού Συμβουλίου του αναιρεσείοντος και γ1) τα αναφερόμενα τρία έγγραφα του Τμήματος Στεγάσεως του αναιρεσείοντος, από τα οποία μάλιστα μνημονεύει το υπό στοιχείον "β1", ως και δύο από τα υπό στοιχείον "γ1" ως εκ τούτου ο υποστηρίζων τα αντίθετα τρίτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων Οργανισμός στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23 Ιουλίου 2013 αίτηση του "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ (Ο.Α.Ε.Ε) για αναίρεση της υπ’ αριθ. 1730/2013 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Φεβρουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Ιουλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ