466/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 466 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 466/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Oκτωβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ν. Χ. Ρ. και 2. Π. Α. Φ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Φώτιο Μήτση, ο οποίος δήλωσε ότι παραιτείται εν μέρει α) από όλους τους αναιρετικούς λόγους του Β’ μέρους του δικογράφου αναιρέσεως που αφορά τις εταιρείες "...", β)από όλους τους αναιρετικούς λόγους του Γ’ μέρους του δικογράφου αναιρέσεως που αφορά τον Ι. Κ. και γ) από όλους τους αναιρετικούς λόγους του Δ’ μέρους του δικογράφου αναιρέσεως που αφορά την Δ. Λ..

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Ι. Κ. του Δ. κατοίκου ..., 3. Λ. Δ. του Ν. κατοίκου ..., 4. Κ. Α. του Γ., κατοίκου ..., 5. Η. Κ. του Ι., κατοίκου ..., 6. Ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία "..." που εκπροσωπείται νόμιμα και ύστερα από τη συγχώνευσή της και την απορρόφησή της από την 7. Ανώνυμη εταιρεία "...", εδρεύει στον ... και 7. Ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Καλλέ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-1-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2370/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 3239/2012 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29-8-2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 4-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε, 1) την αποδοχή των στο σκεπτικό της παρούσας αναφερόμενων λόγων αναίρεσης και 2) την απόρριψη απάντων των λοιπών αναιρετικών λόγων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τα άρθρα 294, 296, 297 και 299 Κ.Πολ.Δ. τα οποία εφαρμόζονται, κατά το 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. και στην αναιρετική διαδικασία προκύπτει, ότι, παραίτηση ολική ή μερική από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου, το οποίο έχει ασκηθεί, όπως είναι η αναίρεση (άρθρ. 495§1 Κ.Πολ.Δ.), μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωση πριν αρχίσει η προφορική συζήτηση. Η δήλωση αυτή, που καταχωρίζεται στα πρακτικά επιφέρει αντίστοιχη (ανάλογα με το περιεχόμενο και την έκτασή της) κατάργηση της δίκης (ΑΠ 800/2003). Συνακόλουθα η παραίτηση του αναιρεσείοντος: α) από όλους τους αναιρετικούς λόγους του δεύτερου μέρους της αναίρεσης που αφορά τις αναιρεσίβλητες εταιρείες με την επωνυμία "..." β) από όλους τους αναιρετικούς λόγους του τρίτου μέρους της αναίρεσης, που αφορά τον αναιρεσίβλητο Ι. Κ. και γ) από όλους τους αναιρετικούς λόγους του τέταρτου μέρους της αναίρεσης που αφορά την αναιρεσίβλητη Δ. Λ. η οποία (παραίτηση) έλαβε χώρα πριν από την προφορική συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο και καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου των αναιρεσειόντων, είναι νόμιμη και επάγεται την κατάργηση της δίκης. Τούτο όμως, μόνο, ως προς τους λόγους αυτούς της αναίρεσης, η οποία θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε (άρθρ. 295§1 και 299 Κ.Πολ.Δ.).

ΙΙ. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 345 εδ.α’ ΑΚ, όταν πρόκειται για χρηματική οφειλή, ο δανειστής, σε περίπτωση υπερημερίας, έχει δικαίωμα να απαιτήσει τον τόκο που ορίζεται από το νόμο με δικαιοπραξία, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να αποδείξει ζημία. Εξ άλλου, το άρθρο 346 ΑΚ, ορίζει ότι ο οφειλέτης χρηματικής οφειλής, και αν δεν είναι υπερήμερος οφείλει νόμιμους τόκους, αφότου επιδόθηκε η αγωγή για το ληξιπρόθεσμο χρέος.

Από τις πιο πάνω διατάξεις συνάγεται, ότι, για την έναρξη της τοκογονίας αρκεί η γένεση της επιδικίας, από την οποία αρχίζει η αμφισβήτηση ως προς την ύπαρξη της απαίτησης για χρηματική παροχή με την άσκηση της αγωγής. Εφ’ όσον όμως, οι πιο πάνω διατάξεις, δεν διακρίνουν, δεν συνδέουν, δηλαδή, την έννομη συνέπεια της τοκογονίας λόγω επιδικίας προς το καταχρηστικό αίτημα της αγωγής, δεν συντρέχει λόγος διαφοροποίησης ως προς το ζήτημα αυτό της καταψηφιστικής με την αναγνωριστική αγωγή, άρα και επί αναγνωριστικής αγωγής οφείλονται τόκοι (σχ.

ΑΕΔ 7/2001). Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή ατ’ άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την ένδικη αγωγή τους οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες ζήτησαν, πλην άλλων, που δεν αποτελούν αντικείμενο της αναιρετικής δίκης, την αναγνώριση της υποχρεώσεως των εναγομένων και ήδη πρώτης, δεύτερου, τέταρτου και πέμπτου των αναιρεσιβλήτων προς καταβολή των αναφερομένων στην αγωγή ποσών ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστησαν από την αδικοπρακτική συμπεριφορά τους, "με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την όχληση τους και μάλιστα ανατοκιζόμενο κατ’ άρθρο 296 παρ.1 ΑΚ" όπως σαφώς διατυπώνεται το περί τοκογονίας αίτημα στο ιστορικό της αγωγής (σελ. 48, 57, 67).

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την υπ’ αριθμ. 2370/2009 απόφασή του, δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή ως προς τα ανωτέρω αιτήματα και αναγνώρισε την υποχρέωση των ως άνω αναιρεσιβλήτων προς καταβολή των αναφερομένων σ’ αυτή ποσών με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Κατά της ως άνω αποφάσεως άσκησαν εφέσεις αμφότερα τα διάδικα μέρη και επ’ αυτών εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία, πλην άλλων που δεν αποτελούν αντικείμενο αναιρετικού ελέγχου, κατ’ αποδοχή εν μέρει αμφοτέρων των εφέσεων, και μερική εξαφάνιση της προσβαλλομένης αποφάσεως, αναγνωρίσθηκε η υποχρέωση των αναιρεσιβλήτων προς καταβολή των αναφερομένων σ’ αυτή ποσών, ενώ απορρίφθηκε ως αβάσιμο το περί τοκογονίας αίτημα των αναιρεσειόντων με την αιτιολογία ότι "δεν αποδείχθηκε όχληση των εναγομένων για την καταβολή των ποσών αυτών προγενέστερη της επίδοσης της αγωγής, μόνη δε η επίδοση της κρινόμενης αναγνωριστικής αγωγής δεν έχει ως συνέπεια την έναρξη τοκοφορίας κατά τα άρθρα 345 και 346 ΑΚ".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, ψευδώς ερμήνευσε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και ο τρίτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ με τον οποίο προβάλλεται η ως άνω πλημμέλεια είναι βάσιμος. Πρέπει επομένως να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το σχετικό περί μη τοκογονίας κεφάλαιο της, ενώ παρέλκει πλέον η έρευνα των συναφών λοιπών αναιρετικών λόγων (του Α’ μέρους) που κατατείνουν στο ίδιο αποτέλεσμα, την αναίρεση δηλαδή της προσβαλλομένης αποφάσεως κατά την απορριπτική ως προς το περί τοκογονίας αίτημα κρίση της.

Από το άρθρο 580 παρ.3 εδ.α’ ΚΠολΔ προκύπτει, ότι αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλον λόγο, εκτός από τους αναφερομένους στις παραγράφους 1 και 2 του ιδίου άρθρου (υπέρβαση δικαιοδοσίας και αναρμοδιότητα), μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να την δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση, δηλαδή όταν δεν υπάρχει δικονομικώς έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υποθέσεως, αλλά υπολείπεται μόνον η διατύπωση του διατακτικού της αποφάσεως με βάση το περιεχόμενο της αναιρετικής αποφάσεως, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η οποία αφορά μόνον την τοκοφορία της αναγνωρισθείσης υποχρεώσεως των εναγομένων προς καταβολή των αναφερομένων σ’ αυτήν ποσών, σύμφωνα με τα αναφερόμενα ανωτέρω, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου αναιρέσεως. Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί μερικώς η προσβαλλομένη απόφαση, ήτοι μόνον κατά το μέρος που αφορά την μη αναγνώριση της υποχρεώσεως καταβολής τόκων, να κρατηθεί η υπόθεση από το παρόν δικαστήριο και να αναγνωρισθεί η υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν στους ενάγοντες τα αναφερόμενα κατωτέρω ποσά με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Πρέπει επίσης να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να συμψηφισθεί στο σύνολο της η δικαστική δαπάνη των διαδίκων λόγω της ισομερούς νίκης και ήττας κάθε πλευράς (άρθρο 178 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί, ότι δεν ασκήθηκε η από 29.8.2012 αίτηση του Ν. Ρ. και Π. Φ., ως προς τους αναφερόμενους στο δεύτερο, τρίτο και τέταρτο μέρη αυτής αναιρετικούς λόγους.

Αναιρεί μερικώς την 3239/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος απ’ αυτούς παραβόλου.

Κρατεί την υπόθεση και δικάζει την έφεση.

Αναγνωρίζει, ότι οι πρώτη, δεύτερος, τέταρτος και πέμπτος των εναγομένων υποχρεούνται να καταβάλουν σε καθένα των εναγόντων, η μεν πρώτη δεκαπέντε χιλιάδες (15000) ευρώ, οι δε λοιποί δύο χιλιάδες (2000) ευρώ έκαστος, νομιμότοκα από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Συμψηφίζει συνολικά μεταξύ των διαδίκων την δικαστική δαπάνη.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Ιουλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ