Supreme Court remands appeal for retrial due to missing proof of service date and appeal filing deadline.

Απόφαση 463 / 2025 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 463/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αριστείδη Βαγγελάτο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου - Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Νίκη Κατσιαούνη και Γεώργιο Μικρούδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 11 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Α. Α., για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Μ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη δικάσιμο της 8ης Νοεμβρίου 2022 είχε εκπροσωπηθεί από την πληρεξούσια δικηγόρο του Χρυσάνθη Υφαντή, η οποία είχε καταθέσει προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ΣΤΑ.ΣΥ Α.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη δικάσιμο της 8ης Νοεμβρίου 2022 είχε εκπροσωπηθεί από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Ταρπινίδη, ο οποίος είχε καταθέσει προτάσεις. Κοινοποιούμενη η αίτηση αναίρεσης στο Σωματείο Εργαζομένων με την επωνυμία "Σύλλογος Εργαζομένων ΤΡΑΜ Α.Ε." που εδρεύει στο Ελληνικό Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο ούτε κατά τη δικάσιμο αύτη, ούτε κατά τη δικάσιμο της 8ης Νοεμβρίου 2022.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-12-2016 αγωγή και την από 1...-2016 ανακοίνωση δίκης του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν με την από 10-2-2017 πρόσθετη παρέμβαση του σωματείου προς το οποίο κοινοποιείται η αίτηση αναίρεσης.

Εκδόθηκε η 951/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της απόφασης αυτής ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 30-6-2020 αίτησή του, η οποία συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της 8ης Νοεμβρίου 2022, χωρίς να εκδοθεί απόφαση. Με την με αριθμό 179/2024 πράξη αφαίρεσης δικογραφιών της Προέδρου του Αρείου Πάγου Ιωάννας Κλάπα - Χριστοδουλέα, από την ορισθείσα εισηγήτρια Αρεοπαγίτη ε.τ. Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου και την με αριθμό 226/2024 πράξη του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Αριστείδη Βαγγελάτου ορίσθηκε η ως άνω νέα δικάσιμος για επανάληψη της συζήτησης, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 307 Κ.Πολ.Δ.

Κατά την οίκοθεν συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι δεν παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 307 ΚΠολΔ, αν για οποιονδήποτε λόγο που παρουσιάστηκε μετά το τέλος της συζήτησης είναι αδύνατο να εκδοθεί η απόφαση, η συζήτηση επαναλαμβάνεται, αφού οριστεί νέα δικάσιμος και κοινοποιηθεί κλήση. Ο ορισμός της δικασίμου μπορεί να γίνει και η κλήση για τη συζήτηση μπορεί να κοινοποιηθεί με την επιμέλεια είτε κάποιου διαδίκου, είτε της γραμματείας του δικαστηρίου. Η επαναλαμβανόμενη κατ' άρθρο 307 ΚΠολΔ συζήτηση αποτελεί, όπως και η από το άρθρο 254 ΚΠολΔ συζήτηση, συνέχεια της προηγούμενης και όχι νέα συζήτηση (ΑΠ 232/2024, ΑΠ 936/2018).

Εν προκειμένω, φέρεται προς ανασυζήτηση στη σημερινή δικάσιμο, η από 30-6-2020 αίτηση αναιρέσεως, σύμφωνα με την 226/2024 Πράξη του Προέδρου του Β2 Πολιτικού Τμήματος, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 307 ΚΠολΔ, κατόπιν διαπίστωσης αδυναμίας εκδόσεως αποφάσεως επί της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως, η οποία είχε συζητηθεί κατά τη (μετ' αναβολή) δικάσιμο της ...-2022 ενώπιον του ως άνω Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, λόγω συνταξιοδοτήσεως του μέλους της συνθέσεως και εισηγητρίας Όλγας Σχετάκη - Μπονάτου.

Κατά την παρούσα δικάσιμο, οι διάδικοι δεν παραστάθηκαν, είχαν ωστόσο παρασταθεί κατά την πρώτη δικάσιμο (...-2022) διά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους, που αναφέρονται στο εισαγωγικό μέρος της παρούσης. Όπως δε προκύπτει από την από ...-2024 έκθεση επιδόσεως της επιμελητρίας του Αρείου Πάγου Π. Φ. και την αντίστοιχη ...-2024 του επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Π.

Μ., αντίγραφο της ως άνω πράξεως μαζί με κλήση προς παράσταση για τη σημερινή δικάσιμο (11-2-2025) επεδόθη εμπροθέσμως στους πληρεξουσίους δικηγόρους του αναιρεσείοντα και της αναιρεσίβλητης Χ. Υ. και Α. Τ. αντιστοίχως. Επίσης αντίγραφο της ως πράξεως μαζί με κλήση προς παράσταση για τη σημερινή δικάσιμο επεδόθη εμπροθέσμως και στο προσθέτως παρεμβαίνον κατά την πρωτόδικη δίκη Σωματείο "Σύλλογος Εργαζομένων ΤΡΑΜ ΑΕ", όπως προκύπτει από την από ...-2024 έκθεση επιδόσεως του επιμελητή του Αρείου Πάγου Ε.

Π., ενώ ομοίως αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως με κλήση για να παρασταθεί στην αρχική δικάσιμο (23-12-2021) είχε κοινοποιηθεί εμπροθέσμως στο ως άνω Σωματείο (βλ. την ...-2021 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Πειραιώς Χ. Β.). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 552 και 553 παρ. 1 εδ β του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των οριστικών αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας ή έφεση, ήτοι κατά των ανεκκλήτων ή όσων έγιναν τελεσίδικες (ΑΠ 887/2023, ΑΠ 1643/2023).

Ο χαρακτήρας της απόφασης ως τελεσίδικης ή μη κρίνεται κατά το χρόνο της άσκησης του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, ήτοι της κατάθεσης του σχετικού δικογράφου της στη Γραμματεία του Δικαστηρίου, που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Η απόδειξη της τελεσιδικίας της προσβαλλόμενης με αναίρεση απόφασης γίνεται είτε με συνομολόγηση της τελεσιδικίας, είτε με την προσκομιδή των σχετικών εκθέσεων επίδοσης ή με τη βεβαίωση του δικαστικού επιμελητή στο δικόγραφο που επιδόθηκε, σε συνδυασμό με βεβαίωση της Γραμματείας του δικαστηρίου ότι δεν ασκήθηκε ένδικο μέσο.

Αν δεν συνομολογείται ή δεν αποδεικνύεται με την προσαγωγή των παραπάνω εγγράφων ότι η απόφαση έχει καταστεί τελεσίδικη, κατά τον χρόνο άσκησης της κατ' αυτής αναίρεσης, είτε λόγω παρέλευσης της προθεσμίας της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης, είτε λόγω παραίτησης του δικαιουμένου στην άσκηση των ενδίκων αυτών μέσων από την άσκησή τους, η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτη και αυτεπαγγέλτως.

Η προθεσμία δε της άσκησης αναίρεσης κατά απόφασης που εκδόθηκε στον πρώτο βαθμό και ανεξάρτητα αν εκδόθηκε ερήμην ή αντιμωλία, δεν συντρέχει με την προθεσμία άσκησης έφεσης κατ` αυτής. Η πρώτη (προθεσμία αναίρεσης) ηρεμεί κατά τη διάρκεια της δεύτερης (προθεσμία έφεσης) και αρχίζει από τότε που έληξε η προθεσμία για την άσκηση της έφεσης, οπότε η πρωτόδικη απόφαση καθίσταται τελεσίδικη και υπόκειται σε αναίρεση.

Συνακόλουθα, από τον συνδυασμό των ως άνω διατάξεων με εκείνες των άρθρων 518 παρ. 1 και 564 παρ. 1 του ιδίου κώδικα, προκύπτει ότι η αναίρεση κατά πρωτόδικης απόφασης, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων και επιδόθηκε, ασκείται για τον διαμένοντα στην Ελλάδα διάδικο, μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών, που αρχίζει από την πάροδο άπρακτης της προς έφεση προθεσμίας, που είναι επίσης για τους διαμένοντες στην Ελλάδα τριάντα (30) ημέρες από την επίδοση της απόφασης που περατώνει τη δίκη.

Ως εκ τούτου, η τριακονθήμερη προθεσμία προς άσκηση αίτησης αναίρεσης αρχίζει αμέσως μετά την εκπνοή της επίσης τριακονθήμερης προθεσμίας προς άσκηση έφεσης (ΑΠ 887/2023). Τέλος το άρθρο 577 ΚΠολΔ ορίζει ότι "1. Το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης. 2. Αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως"

Στην προκειμένη περίπτωση, με την κρινόμενη από 30-6-2020 (44448/74/2020) αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η εκδοθείσα αντιμωλία υπ' αρ. 951/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία απέρριψε την από 12-12-2016 (91579/2384/2016) αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη. Η παραπάνω απόφαση εξεδόθη στις 21-5-2018, ενώ η κρινομένη αίτηση κατετέθη στη Γραμματεία του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου στις 8-7-2020.

Στο δικόγραφο της αιτήσεως γίνεται μνεία ότι αντίγραφο της παραπάνω πρωτόδικης αποφάσεως επεδόθη στον ενάγοντα, ήδη αναιρεσείοντα στις 6-7-2018, ούτως ώστε, με βάση πάντα τα αναφερόμενα στην αίτηση, η πρωτοδίκη απόφαση να έχει καταστεί τελεσίδικη (λόγω και του μεσολαβήσαντος μηνός Αύγουστου) στις 5-9-2018 (αρθ. 518, παρ. 2 συνδ. 147 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Ως εκ τούτου, σύμφωνα και με τα αναφερόμενα στη νομική σκέψη, η τριακονθήμερη προθεσμία προς άσκηση αίτησης αναίρεσης άρχισε από την επομένη ημέρα που κατέστη τελεσίδικη η προσβαλλόμενη απόφαση (ΑΠ 887/2023), ήτοι στις 6-9-2018, με αποτέλεσμα η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως να έπρεπε να ασκηθεί μέχρι τις 5-10-2018 και όχι την αντίστοιχη ημερομηνία το 2020, όπως ισχυρίζεται ο αναιρεσείων, εκλαμβάνων εσφαλμένως ότι μετά τις 5-9-2018 αρχίζει η διετής καταχρηστική προθεσμία του άρθρου 518 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Ωστόσο τα ανωτέρω δεν συνομολογούνται -ούτε αντικρούονται- από την αναιρεσίβλητη, ούτε προσκομίζεται η σχετική έκθεση επιδόσεως από κάποιον διάδικο ή το επιδοθέν αντίγραφο της απόφασης. Καθότι λοιπόν εμφανίζονται κενά σημεία ως προς τον σχηματισμό πλήρους δικανικής πεποιθήσεως για το εμπρόθεσμο της υπό κρίση αιτήσεως και προς αποφυγή δημιουργίας μη αναστρέψιμης δικονομικής βλάβης στον αναιρεσείοντα εκ μόνων των διηγηματικώς αναφερομένων σε αυτήν (αίτηση), συντρέχει λόγος όπως διαταχθεί επανάληψη συζητήσεως κατ' άρθρον 254 ΚΠολΔ ώστε, με πρωτοβουλία του επιμελέστερου διαδίκου, να προσκομισθεί κατά τη νέα συζήτηση:

α) η έκθεση επιδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως (ή αντίγραφο της επιδοθείσης αποφάσεως με τη σχετική επ' αυτής σημείωση του δικαστικού επιμελητή ως προς τον χρόνο επιδόσεως της), β) πιστοποιητικό περί ασκήσεως ή μη ενδίκων μέσων κατ' αυτής. Τέλος διάταξη περί δικαστικής δαπάνης δεν θα περιληφθεί, διότι η παρούσα απόφαση δεν είναι οριστική (αρθ. 191παρ. 1 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως της από 30-6-2020 (44448/74/2020) αιτήσεως αναιρέσεως προκειμένου, με πρωτοβουλία του επιμελέστερου διαδίκου, να προσκομισθεί κατά τη νέα συζήτηση: α) η έκθεση επιδόσεως της προσβαλλομένης 951/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (ή αντίγραφο της αποφάσεως με τη σχετική επ' αυτής σημείωση του δικαστικού επιμελητή), β) πιστοποιητικό περί μη ασκήσεως ενδίκων μέσων κατά της παραπάνω αποφάσεως.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Φεβρουαρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Μαρτίου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ