461/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 461 / 2014 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 461/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Δημήτριο Κόμη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Γεώργιο Σινάνη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Σ. Ζ. του Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ιωάννα Λεκέα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-3-2009 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 903/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4853/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 10-12-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κόμης διάβασε την από 1-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο 21 (Πρόσληψη διοικητικών υπαλλήλων Ιδιωτικής στη Δημόσια εκπαίδευση) του Ν. 1824/1988 "Ρύθμιση θεμάτων εκπαιδευτικών και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ Α' 296), που άρχισε να ισχύει από 30-12-1988, ορίζεται ότι "1. Διοικητικοί υπάλληλοι των ιδιωτικών σχολείων, που έχουν εργαστεί σ' αυτά για μια πενταετία τουλάχιστον μέχρι την έναρξη ισχύος αυτού του νόμου και απολύονται λόγω κατάργησης ή αναστολής λειτουργίας των σχολείων ή λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, εφ' όσον δεν συνταξιοδοτούνται από τον οικείο φορέα, προσλαμβάνονται ύστερα από αίτησή τους με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου για την κάλυψη αναγκών της δημόσιας εκπαίδευσης σε διοικητικό προσωπικό, σε προσωρινές θέσεις, που συνιστώνται με την απόφαση πρόσληψής τους. 2. Οι διοικητικοί αυτοί υπάλληλοι προσλαμβάνονται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και τοποθετούνται σε διευθύνσεις ή γραφεία εκπαίδευσης ή δημόσια σχολεία. Για όσο χρονικό διάστημα υπηρετούν οι υπάλληλοι αυτοί δεν καλύπτονται ισάριθμες οργανικές θέσεις διοικητικών υπαλλήλων. 3. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται και για όσους έχουν απολυθεί από τότε που ίσχυσε ο Ν. 682/1977 (ΦΕΚ Α' 244)".

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, εκτός άλλων, και τα ακόλουθα, που ενδιαφέρουν εδώ: Η ενάγουσα, ήδη αναιρεσίβλητη, προσλήφθηκε την 1-9-1982, ως διοικητική υπάλληλος, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, από την ομόρρυθμη εταιρεία, με την επωνυμία "Σχολή Π. Π. και Δ. Ο.Ε.", που διατηρούσε ιδιωτικό σχολείο στη ..., επί της οδού ..., στο οποίο λειτουργούσε Δημοτικό σχολείο, Γυμνάσιο και Ενιαίο Λύκειο. Στο ιδιωτικό αυτό σχολείο η ενάγουσα προσέφερε τις υπηρεσίες της έως τις 30-6-2003, που καταγγέλθηκε η σύμβαση εργασίας της, λόγω επικείμενης άρσης της λειτουργίας του, η οποία τελικά έλαβε χώρα στις 4-9-2003, με σχετικές αποφάσεις του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Η ενάγουσα - δέχθηκε περαιτέρω το Εφετείο - στις 20-10-2003 υπέβαλε την υπ' αριθμ. πρωτ. 115212/Η/20-10-2003 αίτησή της προς το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, με την οποία ζητούσε να προσληφθεί ως διοικητική υπάλληλος στη Δημόσια εκπαίδευση, σε Γυμνάσιο ή Λύκειο, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1824/1988 (άρθρο 21), προσκομίζοντας προς απόδειξη της προϋπηρεσίας της, μεταξύ άλλων, και το ασφαλιστικό της βιβλιάριο, από το οποίο προέκυπτε ότι απασχολήθηκε στο παραπάνω ιδιωτικό σχολείο από 1-10-1983 έως 30-6-2003. Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, με το υπ' αριθμ. πρωτ. 115212/Η/11-11-2003 έγγραφό του, απέρριψε την ως άνω αίτηση της ενάγουσας, για το λόγο ότι, όπως προέκυπτε από το υποβληθέν βιβλιάριο ενσήμων της, δεν πληρούσε την απαιτούμενη προϋπόθεση της πενταετούς τουλάχιστον προϋπηρεσίας στο ως άνω ιδιωτικό σχολείο, καθόσον ο χρόνος υπηρεσίας της σ' αυτό έως την 30-12-1988 (ημερομηνία ενάρξεως ισχύος του Ν. 1824/1988) ανερχόταν, ύστερα από αναγωγή των ημερών για τις οποίες είχε ασφαλισθεί (1.446 ημέρες), σε 4 έτη, 9 μήνες και 21 ημέρες, δηλαδή υπολειπόταν της απαιτούμενης από το νόμο πενταετίας. Η ενάγουσα - συνεχίζει το Εφετείο - με την υπ' αριθμ. πρωτ. 52648/Η/27-5-2005 νέα αίτησή της προς το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων επανέφερε το αίτημα της προσλήψεώς της, ζητώντας, για τη συμπλήρωση της πενταετούς προϋπηρεσίας της, να υπολογισθεί και το χρονικό διάστημα από 1-9-1982 έως 30-9-1983, κατά το οποίο εργαζόταν στο εν λόγω ιδιωτικό σχολείο, χωρίς, όμως, να έχει σφαλισθεί από τον εργοδότη της. Προς απόδειξη δε του ισχυρισμού της αυτού προσκόμισε τις υπ' αριθμ. 905/5-5-2005 και 906/5-5-2005 ένορκες βεβαιώσεις της Β. Κ. και της Ο. Α., ενώπιον του Ειρηνοδίκη Καλλιθέας, που υπηρετούσαν, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, στο παραπάνω ιδιωτικό σχολείο, ως καθηγήτρια φιλόλογος η πρώτη και ως καθηγήτρια οικιακής οικονομίας η δεύτερη, καθώς και την υπ' αριθμ. .../26-4-2005 ένορκη βεβαίωση του εργοδότη της Π. Κ. Π., αλλά και την από 30-3-2005 απλή βεβαίωση αυτού, οι οποίοι επιβεβαίωναν τον ως άνω ισχυρισμό της. Προσκόμισε δε ακόμη και απόσπασμα από το με ημερομηνία 24-5-1989 βιβλίο συμβάντων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Αθηνών, από το περιεχόμενο του οποίου προέκυπτε ότι, κατά την ημερομηνία εκείνη, έλαβε χώρα διάρρηξη από άγνωστο ή άγνωστα άτομα και επιπροσθέτως προκλήθηκε πυρκαγιά, οφειλόμενη σε εμπρησμό, στο προαναφερόμενο ιδιωτικό σχολείο, με αποτέλεσμα να καεί, εκτός άλλων αντικειμένων, ολόκληρο σχεδόν το αρχείο του σχολείου. Το τελευταίο αυτό στοιχείο προσκόμισε η ενάγουσα προς απόδειξη του ισχυρισμού της, ότι βρισκόταν, για τον εκτιθέμενο λόγο, σε προφανή αδυναμία να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία, για τη συγκεκριμένη υπηρεσία της, από το αρχείο του σχολείου (π.χ. βεβαιώσεις καταβολής αποδοχών σχετικά με την απασχόλησή της κατά το χρονικό αυτό διάστημα), ενώ αν δεν συνέβαινε το παραπάνω γεγονός θα είχε τέτοια δυνατότητα. Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, με το υπ' αριθμ. πρωτ. 52648/Η/28-6-2005 έγγραφό του, απέρριψε και πάλι την αίτησή της, εμμένοντας στην αρχική υπ' αριθμ. πρωτ. 115212/Η/11-11-2003 απόφασή του, με την αιτιολογία ότι, με βάση τα υποβληθέντα και επισυναπτόμενα στην αρχική αίτησή της δικαιολογητικά, προέκυπτε ότι δεν συνέτρεχε στο πρόσωπό της η προβλεπόμενη από το νόμο προς τούτο χρονική προϋπόθεση, δεδομένου ότι "... σύμφωνα με τις κείμενες ασφαλιστικές διατάξεις, η προϋπηρεσία αποδεικνύεται μόνο από επίσημα στοιχεία και ως τέτοια, για προϋπηρεσία στον ιδιωτικό τομέα, νοούνται μόνο τα ασφαλιστικά βιβλιάρια, στα οποία, μεταξύ των άλλων, αναφέρονται ο χρόνος ασφάλισης και οι καταβληθείσες εισφορές στον οικείο ασφαλιστικό φορέα. Σε περίπτωση έλλειψης επίσημων στοιχείων για την αναγνώριση της παρασχεθείσας υπηρεσίας επιλαμβάνεται ο οικείος ασφαλιστικός φορέας ...". Πλην όμως, όπως αποφαίνεται στη συνέχεια το Εφετείο, το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο μη νόμιμα αρνήθηκε την αναγνώριση και του λοιπού χρόνου (1-9-1982 έως 30-9-1983) που είχε επικαλεσθεί η ενάγουσα, ως χρόνο υπολογισμού της πενταετούς προϋπηρεσίας της, και ακολούθως αρνήθηκε την πρόσληψή της με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε θέση διοικητικού προσωπικού, για την κάλυψη αναγκών της δημόσιας εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 21 του Ν. 1824/1988, για την εφαρμογή της οποίας - είπε το Εφετείο - αρκεί η πραγματική απασχόληση του μισθωτού, ανεξάρτητα από το εάν έχουν καταλογισθεί γι' αυτήν οι ανάλογες ασφαλιστικές εισφορές, καθόσον, εν προκειμένω, δεν λαμβάνεται υπόψη η συντάξιμη προϋπηρεσία, ενώ δεν προβλέπεται από την διάταξη αυτή, ως αποκλειστικό μέσο απόδειξης προς υπολογισμό της απαιτούμενης πενταετούς εργασίας, το περιεχόμενο του ασφαλιστικού βιβλιαρίου του εργαζομένου, αλλά η εργασία του αυτή μπορεί να αποδειχθεί και με κάθε άλλο νόμιμο και πρόσφορο προς τούτο αποδεικτικό μέσο, δεδομένου ότι η προϋπηρεσία του εργαζομένου σε προηγούμενους εργοδότες αποδεικνύεται με πιστοποιητικά των εργοδοτών αυτών, καθώς και με κάθε άλλο αποδεικτικό μέσο, όταν ο εργαζόμενος αδυνατεί από λόγους ανωτέρας βίας (π.χ. θάνατος εργοδότη κ.λπ.) να προσκομίσει σχετικά πιστοποιητικά, όπως με υποβολή υπεύθυνης δηλώσεως ή ένορκης βεβαιώσεως του μισθωτού, ή ένορκης βεβαιώσεως δύο μαρτύρων, ή με τα ασφαλιστικά βιβλιάρια του ΙΚΑ και των λοιπών Ταμείων, χωρίς τα τελευταία (ασφαλιστικά βιβλιάρια) να αποτελούν και το μοναδικό νόμιμο αποδεικτικό στοιχείο της εργασίας του μισθωτού. Στην προκείμενη δε περίπτωση - συνεχίζει το Εφετείο - από την μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενη από 30-3-2005 εργοδοτική βεβαίωση του Π. Κ. Π., διαχειριστή της εργοδότριας ομόρρυθμης εταιρείας, προέκυπτε ότι η ενάγουσα είχε εργασθεί στο εν λόγω ιδιωτικό σχολείο από 1-9-1982 έως 30-9-1983 ως βοηθός γραμματέα, δηλαδή ως διοικητική υπάλληλος, επί 13 μήνες, πραγματοποιώντας 20 ημερομίσθια το μήνα και 260 συνολικά εργάσιμες ημέρες, για τις οποίες, όμως, όπως αναφέρεται στη βεβαίωση αυτή, δεν είχε ασφαλισθεί. Επιπροσθέτως, και στην προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθμ. 1282/17-11-2009 ένορκη βεβαίωση του παραπάνω Π. Κ. Π. ενώπιον του Ειρηνοδίκη Καλλιθέας, που λήφθηκε με την επιμέλεια της ενάγουσας, μετά την τήρηση των νομίμων διατυπώσεων (άρθρο 671 παρ. 1 εδ. δ' ΚΠολΔ), επαναλαμβάνεται η σχετική δήλωσή του, ότι δηλαδή η ενάγουσα είχε προσληφθεί και εργαζόταν ως διοικητική υπάλληλος από 1-9-1982 έως 30-9-1983. Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου - γίνεται ακόμη δεκτό από το Εφετείο - περί του είδους και της διάρκειας της παρασχεθείσας εργασίας της ενάγουσας στο παραπάνω εκπαιδευτήριο ενισχύεται και από το περιεχόμενο της μετ' επικλήσεως προσκομιζομένης υπ' αριθμ. .../17-11-2009 ένορκης βεβαιώσεως της μάρτυρός της Ο. Δ. - Α., που λήφθηκε νομοτύπως ενώπιον του Ειρηνοδίκη Καλλιθέας, η οποία μάρτυς καταθέτει κατηγορηματικά και μετά λόγου γνώσεως ότι η ενάγουσα, κατά το από 1-9-1982 έως 30-9-1983 χρονικό διάστημα, υπηρετούσε στη "Σχολή Π. Π. και Δ. Ο.Ε." ως γραμματέας επί 20 ημέρες μηνιαίως, γεγονός το οποίο γνωρίζει εξ ιδίας αντιλήψεως, διότι υπηρετούσε και αυτή, κατά το ίδιο ως άνω χρονικό διάστημα, ως καθηγήτρια οικιακής οικονομίας στο παραπάνω εκπαιδευτήριο. Επομένως - καταλήγει το Εφετείο -από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε, ότι η προϋπηρεσία της ενάγουσας, κατά τον χρόνο ενάρξεως της ισχύος του Ν. 1824/1988 (30-12-1988), υπερέβαινε την πενταετία και συνεπώς πληρούσε αυτή την απαιτούμενη από τη διάταξη του άρθρου 21 του άνω Ν. 1824/1988 προϋπόθεση της πενταετούς εργασίας, ως διοικητική υπάλληλος, σε ιδιωτικό σχολείο και ότι ως εκ τούτου έπρεπε να προσληφθεί από το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο, με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, για την κάλυψη αναγκών της δημόσιας εκπαίδευσης σε διοικητικό προσωπικό. Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο δεν παραβίασε τις προεκτεθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 21 του Ν. 1824/1988, από τις οποίες, πράγματι, δεν αποκλείεται η απόδειξη της εργασίας, επί μία πενταετία τουλάχιστον, των διοικητικών υπαλλήλων των ιδιωτικών σχολείων σ' αυτά, για την πρόσληψή τους, με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, στη δημόσια εκπαίδευση, και με οποιοδήποτε άλλο νόμιμο και πρόσφορο προς τούτο αποδεικτικό μέσο, εκτός από το ασφαλιστικό τους βιβλιάριο. Ούτε παραβίασε, με τη μη εφαρμογή τους, τις επικαλούμενες από το αναιρεσείον διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 26 του Π.Δ. 50/2001 "Καθορισμός των προσόντων διορισμού σε θέσεις φορέων του Δημόσιου Τομέα", οι οποίες δεν έχουν εφαρμογή στη προκείμενη υπόθεση, καθόσον αφορούν τον τρόπο αποδείξεως ορισμένης γνώσεως ή εμπειρίας λόγω υπηρεσίας που έχει διανυθεί στον ιδιωτικό τομέα, η οποία (γνώση ή εμπειρία) απαιτείται ως προσόν διορισμού, με διαγωνισμό μέσω ΑΣΕΠ, σε θέσεις ορισμένων κλάδων ή ειδικοτήτων του Δημόσιου Τομέα, όπως δέχθηκε και το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του. Έτσι, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας η πλημμέλεια ότι παραβίασε τις ως άνω διατάξεις του άρθρου 21 του Ν. 1824/ 1988 και εκείνες του άρθρου 26 παρ. 6 του Π.Δ. 50/2001, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, λόγω της ήττας του, να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά το σχετικό νόμιμο αίτημα αυτής (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), μειωμένα, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 του Ν. 3693/ 1957.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-12-2012 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4853/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Ιανουαρίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ