45/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 45 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 45/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αβροκόμη Θούα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου και Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό των Οικονομικών και ήδη στην προκειμένη περίπτωση από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων - ΑΑΔΕ, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Σοφία Μπίκου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Κ. Μ., κατοίκου ..., 2) Δ. Τ. Κ., συζύγου 1, κατοίκου ... και 3) Κ. Κ. Π., κατοίκου Αθηνών, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-7-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5000/2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 3074/2015 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 16-6-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ.1β, 577, 309 εδ1, 321, 495 ΚΠολΔ συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο κατάθεσης του οικείου δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, είναι δε τελεσίδικη η απόφαση, η οποία, απεκδύοντας το δικαστή από κάθε περαιτέρω αξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης.

Συνεπώς η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου, δηλαδή η απόφαση που εκδόθηκε με την απουσία, πραγματική ή πλασματική, ενός των διαδίκων, έστω κι'αν στηρίχθηκε στη συναγωγή δυσμενών συνεπειών από την ερημοδικία του (Ολ ΑΠ 15/2001, ΑΠ162/1997,ΑΠ1470/2003), υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας είτε επειδή παρήλθε η κατ' άρθρο 503 παρ.1 ΚΠολΔ δεκαπενθήμερη προθεσμία από την επίδοση της ερήμην απόφασης προς άσκηση αυτής, είτε επειδή ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής διάδικος που δικάσθηκε ερήμην παραιτήθηκε νομίμως από το ασκηθέν ένδικο μέσον ή από το δικαίωμα προς άσκηση αυτού, διότι έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 553 παρ1βΚΠολΔ. Η απόδειξη της τελεσιδικίας της προσβαλλομένης με αναίρεση απόφασης γίνεται με την προσκομιδή των σχετικών εκθέσεων επίδοσης ή με τη βεβαίωση του δικαστικού επιμελητή στο δικόγραφο που επιδόθηκε, σε συνδυασμό με βεβαίωση της γραμματείας του δικαστηρίου ότι δεν ασκήθηκε ένδικο μέσο (ΟλΑΠ17/2013). Και αυτό γιατί η ύπαρξη ερήμην απόφασης ενεργοποιεί αυτόματα τη δυνατότητα άσκησης κατ' αυτής ανακοπής ερημοδικίας από τον ερημοδικασθέντα (άρθρο 502 ΚΠολΔ), με συνέπεια, όσο διαρκεί η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας να αποκλείεται η άσκηση κατ' αυτής αίτησης αναίρεσης, η οποία αν παρόλα αυτά ασκηθεί, είναι απορριπτέα και αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη (άρθρ.577 παρ1 ΚΠολΔ), αφού σε σχέση με την αναίρεση δεν υπάρχει διάταξη όμοια με τη διάταξη του άρθρου 513 παρ.1εδ.β'περ.β'ΚΠολΔ, που ορίζει ότι κατά των ερήμην αποφάσεων επιτρέπεται έφεση ήδη από τη δημοσίευσή τους. Το έννομο συμφέρον εξ άλλου του απόντος διαδίκου να ασκήσει κατά της απόφασης που εκδόθηκε ερήμην του, ανακοπή ερημοδικίας, όπως και τις προϋποθέσεις του παραδεκτού αυτής κρίνει μόνον το δικαστήριο που δικάζει την ανακοπή ερημοδικίας, το οποίο κρίνει και τη βασιμότητα των λόγων αυτής, δεν μπορεί δε να τις κρίνει παρεμπιμπτόντως ο Άρειος Πάγος όταν εξετάζει άν η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση έχει τελεσιδικήσει (ΟλΑΠ15/2001).

Στην προκειμένη περίπτωση προσβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία (και συνεπώς δυναμένη να προσβληθεί με ανακοπή ερημοδικίας), 3074/2015 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία ερήμην των εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων απέρριψε την από 16-6-2014 έφεση του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της με αρ.5000/2011 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που είχε απορρίψει κατ'αντιμωλίαν των διαδίκων ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας την από 7-7-2008 αγωγή του αναιρεσείοντος. Ωστόσο από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η παραπάνω (3074/2015) απόφαση του Εφετείου επιδόθηκε στους ερήμην δικασθέντες εφεσίβλητους (ήδη αναιρεσίβλη-τους), ώστε να αρχίσει κατά το άρθρο 503 παρ.1 σε συνδυασμό και με το άρθρο 144 ΚΠολΔ η δεκαπενθήμερη προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας, ούτε επίκληση τέτοιας επίδοσης γίνεται από το αναιρεσείον, όπως δεν προκύπτει ούτε και επίκληση γίνεται και για το εάν οι αναιρεσίβλητοι παραιτήθηκαν από το δικαίωμα προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας ή από το δικόγραφο τυχόν ασκηθείσας κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να έχουν εξακολουθητικά δικαίωμα άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου κατά της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και να καθίσταται έτσι απαράδεκτη η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, με απόντες τους αναιρεσίβλητους, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από το οικείο πινάκιο, παρότι κλήθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα από το αναιρεσείον που επισπεύδει τη συζήτηση, με την επίδοση ακριβούς αντιγράφου της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτήν πράξη καταθέσεως και ορισμό δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, (όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες με επίκληση και με αριθμούς 3589Β/19-6-2019, 3239Β/8-10-2018 και 3590Β/19-6-2019 5568Γ/30-10-2018 εκθέσεις επιδόσεως του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Ευβοίας Ν. , το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία των αναιρεσιβλήτων κατ' άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ και να απορρίψει ως απαράδεκτη την ασκηθείσα αίτηση αναίρεσης σύμφωνα με όσα παραπάνω αναφέρθηκαν.

Διάταξη για παράβολο δεν διαλαμβάνεται καθόσον το Δημόσιο απαλλάσσεται της καταβολής του, ούτε και διάταξη περί δικαστικών εξόδων εφόσον οι αναιρεσίβλητοι δεν παραστάθηκαν στη δίκη και δεν υποβλήθηκαν σε έξοδα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-6-2017 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 3074/2015 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Νοεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Ιανουαρίου 2020.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΚΑΙ ΝΥΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ