45/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 45 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Διορθώνει την παρούσα με την με αριθ. 1546/2018 απόφαση του Αρείου Πάγου.

H Γραμματέας ΤΖΑΒΙΔΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ

Αριθμός 45/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, και Ιωάννη Φιοράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 15η Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην …, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Στελιανή Κουστουμπάρδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.,

Του αναιρεσίβλητου: Ε. Κ. του Π., κατοίκου ..., που δεν παραστάθηκε. Στο σημείο αυτό η πληρεξούσια δικηγόρος Αναστασία Γιογλή δήλωσε τη βίαιη διακοπή της δίκης λόγω θανάτου του αναιρεσίβλητου και τη συνέχισή της από τους νόμιμους κληρονόμους του 1. Ζ. Κ. του Ε., 2 Μ. Γ. Κ., ανήλικη που εκπροσωπείται από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς της Χ. συζ. Γ. Κ. και Γ. Κ. του Ε., 3 Ε. Κ. του Ι., 4 Κ. Κ. του Ι., 5 Θ. Α. του Α., ανήλικη που εκπροσωπείται από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς της Μ. Κ. του Ε. και Α. Α., 6 Γ. Α. του Α., ανήλικη, που εκπροσωπείται από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς της Μ. Κ. του Ε. και Α. Α., που εκπροσωπήθηκαν από την ίδια.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-9-1998 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 152/1999 που παρέπεμψε στο καθ'ύλην αρμόδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας όπου και εκδικάσθηκε η υπόθεση, 4/2009 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου, και 70/2011 του Εφετείου Κέρκυρας.

Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον, με την από 27-12-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Φιοράκης, ανέγνωσε την από 8-10-2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια των αναιρεσίβλητων ζήτησε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 62 εδ.α ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Η ικανότητα αυτή, που ως διαδικαστική προϋπόθεση εξετάζεται κατά το άρθρο 73 ΚΠολΔ αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, παύει να υπάρχει για το φυσικό πρόσωπο με το θάνατό του (άρθρο 35 ΑΚ). Εξ άλλου κατά το άρθρο 313 παρ. 1 εδ.δ ΚΠολΔ η απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη διεξαχθείσα κατά ανύπαρκτου φυσικού προσώπου, όπως είναι και αυτό που αποβίωσε, δεν έχει υπόσταση και ρητά χαρακτηρίζεται και αυτή ως ανύπαρκτη. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με τις εφαρμοζόμενες και στην αναιρετική δίκη (άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ) διατάξεις των άρθρων 286 επ. ΚΠολΔ, σύμφωνα με τις οποίες διακοπή της δίκης συνεπεία μεταβολής στο πρόσωπο διαδίκου επέρχεται, με τη συνδρομή και των λοιπών νομίμων προϋποθέσεων, μόνον αν η μεταβολή συμβεί έως ότου τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, συνάγεται ότι αν ο θάνατος διαδίκου συμβεί μετά το τέλος της συζήτησης αυτής ή πολύ περισσότερο μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης, δηλαδή σε χρόνο που δεν είναι πλέον εκκρεμής η δικαστική διαδικασία και συνεπώς δεν είναι εκ των πραγμάτων στην περίπτωση αυτή δυνατή η διακοπή και η επανάληψη της δίκης, πρέπει τα ένδικα μέσα κατά της ως άνω απόφασης, άρα και η αίτηση αναίρεσης, να απευθύνονται κατά των κληρονόμων του αποβιώσαντος, όπως για την αναίρεση ειδικότερα ορίζει το άρθρο 558 ΚΠολΔ, διαφορετικά αν, κατά το χρόνο άσκησης της αναίρεσης (κατάθεσης, κατ' άρθρο 495 παρ.1 ΚΠολΔ) ο αναιρεσείων έχει αποβιώσει, η αίτηση που ασκήθηκε στο όνομά του απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως, ως απαράδεκτη, λόγω ακυρότητας του δικογράφου, σύμφωνα με τα άρθρα 62 εδ. α, 73, 159, 160 παρ.1 και 556 παρ.1 ΚΠολΔ., εκτός αν ο αναιρεσείων αγνοούσε το γεγονός του θανάτου του αντιδίκου του, οπότε η αναίρεση παραδεκτά μεν θεωρείται ότι απευθύνθηκε κατά του αποβιώσαντος, η συζήτηση της όμως, εφόσον έχει μέχρι τότε γνωστοποιηθεί το γεγονός του θανάτου του, θα είναι απαράδεκτη αν δεν κλητεύθηκαν να παραστούν σ' αυτήν ή δεν παρέστησαν αυτοβούλως οι κληρονόμοι του (ΑΠ 717/2014, ΑΠ 1320/2011). Στην προκειμένη περίπτωση εισάγεται προς συζήτηση η από 27-12-2011 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 70/2011 απόφασης του Εφετείου Κερκύρας. Όπως όμως προκύπτει από την επιτρεπτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, ο αναιρεσίβλητος Ε. Κ. είχε ήδη αποβιώσει κατά τη συζήτηση της από 5-5-2009 έφεσης του αναιρεσείοντος επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, τη δε δίκη συνέχισαν οι λεπτομερώς αναφερόμενοι σ' αυτήν κληρονόμοι του, κατά δήλωσή τους. Επομένως, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, στρεφόμενη κατ' ανυπάρκτου προσώπου κατά τον χρόνο άσκησής της, εν γνώσει του αναιρεσείοντος, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-12-2011 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 70/2011 απόφασης του Εφετείου Κερκύρας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ